İçeriğe atla

Büyük İskender'in Priene'ye fermanı

Büyük İskender, büyük ihtimalle MÖ 334 yılının yaz aylarında, Priene şehrine bir ferman yayınladı.[1] Athena Polias Tapınağı'nda, fermanın bir bölümü "pronaosun kuzey antesinin doğu yüzünün tepesine yakın" dört mermer bloğa kazınmıştı.[2] Lysimachus döneminde, MÖ 280'lerde Koini Grekçesi ile yazılmıştır. İskender'in kendisinin yaptırdığı tapınağın ithaf yazısı, Koine Yunancası yerine İon lehçesinde yazılmış olarak fermanın üstünde yer almaktadır. [3] Tüm bu yazıtlar günümüzde British Museum'da bulunmaktadır. [4]

Yazıt parçasında şunlar yazıyor:

Naulochon'da ikamet edenlerden Prienli olanlar bağımsız ve özgür olacaklar; şehirdeki ve kırsaldaki tüm arazilere ve evlere tıpkı Prienliler gibi sahip olacaklar. ... Fakat Myrsöloi ve Pedeis köyleriyle çevresindeki arazileri kendim için talep ediyorum, bu köylerde oturanlar haraç ödeyecekler. Priene şehrini ise syntaxis vergisinden muaf tutuyorum, garnizon ise...[5]

Naulochon Priene'nin limanıydı. Susan Sherwin-White, bir fermana dayanarak, Naulochon'da yaşayan Prienalıların Priene'de yaşayanlarla aynı haklara sahip olduklarını, Priene çevresindeki krala vergi borçlu köyleri tespit ettiğini ve Priene'nin vergiden muaf olduğunu yorumladı.[6]

Peter Thonemann ise fermanı, Naulochon'da yaşayan Priene vatandaşı olmayan Yunanlıların özgürlüğünü ve bağımsızlığını garanti altına aldığı şeklinde yorumluyor.[7] Thonemann, Sherwin-White'un "Pedieis" okumasını reddediyor. Bu terim, Menderes Nehri deltasının ovasının yerli sakinlerini ifade ediyor. Thonemann ise fermanda sadece Naulochon civarındaki yerli köylerin listelendiğine inanıyor.[8] Thonemann için fermanın önemi, "Küçük Asya ve Levant'ta 'Yunan olmak'ın artık sadece kültürel prestij meselesi olmaktan çıkıp" "kamu maliyesini maksimize etme meselesi haline geldiği" anı işaretlemesidir. Zira İskender, Naulochon'a "geniş kapsamlı vergi muafiyetleri" tanımıştır, "ancak yalnızca 'Yunan olanlar için'."[9] Bu politika, İ.Ö. 334'ten sonra Küçük Asya'nın hızlı Helenleşmesini açıklamakta yardımcı olmaktadır. [9]

Kaynakça

  1. ^ Thonemann 2012, s. 23.
  2. ^ Thonemann 2012, s. 25.
  3. ^ Sherwin-White 1985, ss. 73–74.
  4. ^ Sherwin-White 1985, s. 76.
  5. ^ Translation from Sherwin-White 1985, s. 81. There is a slighly different translation in Thonemann 2012, s. 36. He has "as many as are Greeks".
  6. ^ Sherwin-White 1985, s. 81.
  7. ^ Thonemann 2012, s. 27.
  8. ^ Thonemann 2012, s. 36.
  9. ^ a b Thonemann 2012, s. 29.

Bibliyografi

  • Thonemann, Peter (2012). "Alexander, Priene, and Naulochon". Paraskevi Martzavou; Nikolaos Papazarkadas (Ed.). Epigraphical Approaches to the Post-classical Polis: Fourth Century BC to Second Century AD. Oxford University Press. ss. 23-36. 
  • Sherwin-White, Susan M. (1985). "Ancient Archives: The Edict of Alexander to Priene, a Reappraisal". The Journal of Hellenic Studies. Cilt 105. ss. 69-89. doi:10.2307/631523. JSTOR 631523. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Muğla</span> Muğla ilinin merkezi olan şehir

Muğla, Türkiye'nin Muğla ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Rosetta Taşı</span> Mısırda Fransızlar tarafından bulunan tarihi eser

Rosetta Taşı ya da Reşid Taşı, Mısır'da kale yapımındaki bir kazı sırasında rastlantı eseri bir Fransız askeri tarafından bulunmuş, Mısır'da Fransızlar tarafından kurulmuş olan enstitüye gönderilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">VII. Kleopatra</span> Antik Mısırın son Helenistik kraliçesi

VII. Kleopatra Filopator MÖ 51ʼden 30ʼa kadar Mısır Ptolemaios Krallığıʼnın kraliçesi ve son etkin hükümdarıydı. Batlamyus hanedanının mensubu olan Kleopatra, Makedonyalı Yunan generali ve Büyük İskenderʼin refakatçisi olan Soterʼin soyundan gelmekteydi. Kleopatraʼnın ölümünden sonra Mısır, Roma İmparatorluğuʼnun eyaleti haline gelmiştir; bu da Akdenizʼdeki son Helenistik devlet ve İskenderʼin hükümdarlığından bu yana süren çağın sonuna işaret etmektedir. Yerli dili Yunanca olmasına rağmen, Mısır dilini öğrenen ve kullanan tek Batlamyus hükümdarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Firavun</span> Antik Mısırda hükümdarlara verilen isim

Firavun Antik Mısır'da hükümdarlara verilen isim. "Büyük Ev, Saray" anlamını taşıyan kelime daha sonraları hükümdardan bahsetmek şeklini almıştır. Firavunlar aynı zamanda tanrı Horus'un yeryüzündeki simgesi ve beşinci hanedandan sonra da güneş tanrısı Ra'nın oğlu olarak da kabul ediliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ahameniş İmparatorluğu</span> MÖ 6. yy.-MÖ 4. yy. arasında hüküm sürmüş bir İran imparatorluğu

Ahameniş İmparatorluğu ya da Hehamenişiler, MÖ 6. yüzyılda Büyük Kiros tarafından kurulan, tarihteki ilk Pers devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Frigler</span> Antik Hint-Avrupa halkı

Frigler, Antik Çağ'da Orta Anadolu'da yaşamış Hint-Avrupa kökenli bir halk. Hititlerin MÖ 1200 civarında yıkılmasından sonra muhtemelen Güneydoğu Avrupa'dan bölgeye gelmişlerdir. Herodot ve Strabon gibi antik yazarların verdikleri bilgiler, dilbilim bulguları ve Güneydoğu Avrupa halkları ile aralarındaki maddi kültür benzerlikleri nedeniyle Friglerin Avrupa kökenli oldukları düşünülmektedir. Makedonyalıların komşuları olan ve Avrupa'da oturdukları sırada Brigler adını taşıyan Frigler, Makedonya ve Trakya'dan Boğazlar yolu ile Anadolu'ya göç eden Trak boylarından biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Kopuz, Bayburt</span> Bayburt köyü

Kopuz, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Aşağıalıçlı, Gümüşhane</span>

Aşağıalıçlı, Gümüşhane ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Robert Oppenheimer</span> Amerikalı teorik fizikçi (1904–1967)

Julius Robert Oppenheimer, Amerikalı teorik fizikçi ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Manhattan Projesi'nin Los Alamos Laboratuvarı direktörüydü. Kendisi genellikle "atom bombasının babası" olarak anılır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Ermenileri</span> Osmanlı Devletinin Ermeni halkı

Osmanlı Devleti kuruluş döneminde Ermeniler, genellikle Çukurova, Doğu Anadolu Bölgesi ile Kafkasya bölgelerinde bulunan beyliklerin egemenliği altında yaşamışlardır. Bursa'nın başkent olduğu dönemde Ermeni ruhani reisliği başkente alınmıştır. İstanbul'un fethinden sonra da İstanbul'a taşınmış ve daha sonra da İstanbul Ermeni Patrikhanesi kurulmuştur. Ermeniler Anadolu'dan gelen göçlerle İstanbul'da büyük bir cemaat oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Çüngüş</span> Diyarbakırın ilçesi

Çüngüş, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Yahudilerin tarihi</span>

Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Yahudilerin tarihi, Osmanlı topraklarında var olan Yahudilerin tarihidir.

<span class="mw-page-title-main">Didyma</span>

Didyma, İyonya sahili üzerinde yer alan bir Antik Yunan kutsal alanıdır. Bu yer Apollo tapınağını içermektedir. Delphi'nin yanında Didyma, Helen dünyasının en ünlü kehanet merkezidir. İlk olarak Homeros'un Apollo'ya ilahisinde bahsedilmiştir. Kuruluşu okuma-yazma öncesi, hatta Ionia'nın Helen kolonizasyonundan da öncedir.

Efesli İoannes Altıncı yüzyılda Kalkedon olmayan Süryanice konuşan Kilise'nin monofizit piskoposu ve Süryanice yazan tarihçidir.

<span class="mw-page-title-main">Myus</span>

Myus, Aydın'nın Söke Ovası'nda, tarihi Karya bölgesinde yer alan bir Antik Yunan kenti. Yerleşke, İyon Birliği'ni oluşturan 12 İyon kentinden biridir. Ayrıca, Miletus ve Priene ile birlikte İyonca alt lehçesini konuşan üç şehirden biriydi. Bu üç şehir de Anadolu'nun batı kıyısının ortasında, Maeander Nehri'nin ağzına yerleştirilmiş İyon kolonileriydi.

<span class="mw-page-title-main">Pigela</span> Anadoluda bir antik kent

Pygela ya da Phygela, Efes'in güneyinde Kuşadası Körfezi kıyısında, küçük bir antik İyonya kasabasıydı. Tarihte sağlık şehri olarak kurulan ilk yerleşim yerlerinden biri olan kentin kuruluşu Yunan mitolojisinde Miken Kralı Agamemnon'a atfedilir. Kuruluş mitinde ilk yerlilerini Troya Savaşı sonrasında Aka ordusunun bir bölümünün oluşturduğundan bahsedilir ancak arkeolojik buluntular kentteki ilk yerleşimin tarih öncesi dönemlere tarihlendiğine işaret etmektedir. Erken Tunç Çağı'ndan Orta Bizans Dönemi'ne kadar kesintisiz yerleşimin olduğu düşünülen kent, MÖ 5. yüzyılda Attika-Delos Deniz Birliği'nin üyeleri arasında yer almıştır. Bir polis olan kentte Artemis Munychia tapınağı bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Varka Vazosu</span> antik döneme ait kaymaktaşı vazo

Varka Vazosu ya da Uruk Vazosu, Güney Irak'taki Müsenna'daki Uruk antik kentinin kalıntılarında Sümer Tanrıçası İnanna'nın tapınak kompleksinde bulunan ince oymalı kaymak taşı bir kaptır. Uruk Teknesi ve Mısır'daki Narmer Paleti gibi, anlatı kabartma heykelinin günümüze ulaşan en eski eserlerinden biridir ve MÖ 3200-3000 yıllarına tarihlenmektedir. Basit kabartma heykeller, MÖ 9000 yıllarına tarihlenen Göbeklitepe'de olduğu gibi çok daha eski dönemlere kadar gitmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kapadokya Krallığı</span> Kapadokya

Kapadokya, Anadolu'da tarihi Kapadokya bölgesinde yer alan bir Helenistik dönem İran krallığıydı. Eski Ahameniş Kapadokya satraplığından gelişerek satraplığın son satrapı Ariyaratis tarafından kuruldu. Tarihi boyunca arka arkaya üç aile tarafından yönetildi; Ariyarati Hanedanı, Ariyobarzan Hanedanı ve son olarak Arkelas. Arkelas'ın MS 17'de ölmesinden sonra Roma İmparatoru Tiberyus döneminde krallık, bir Roma eyaletine çevrildi.

<span class="mw-page-title-main">Antiohos silindiri</span> yaklaşık MÖ 250 civarında I. Antiohos  tarafından geleneksel Akadca yazılmış bir ibadet silindiri

Antiohos silindiri, I. Antiohos tarafından y. 250 BCE civarında geleneksel Akadca yazılmış bir ibadet silindiridir. Borsippa'da keşfedilen eser şu anda British Museum'da bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tapınak Uyarı Yazıtı</span>

Tapınak Uyarı Yazıtı, Tapınak Korkuluk Yazıtı ya da Soreg Yazıtı Kudüs'te İkinci Tapınak'taki mabette bulunmuş bir korkuluk yazıtıdır. Hem Latince hem de Grekçe olarak yazılmıştır. Yazıt putperest ziyaertçilere daha fazla ilerleyecekleri takdirde ölüm cezasıyla karşılaşacaklarını söyleyen bir uyarı niteliğindeydi.