İçeriğe atla

Büyük İrmandinya İsyanı

1467 yılında harap edilen Roça Forte Kalesi.

Büyük İrmandinya İsyanı, 1467 ve 1469[1] arasında Galiçya'da gerçekleşen toplumsal ayaklanma ve muhtemelen XV. yüzyıl civarında Avrupa'daki en büyük ayaklanmadır. Bu isyanın ve 1431-1435 yılları arası çıkan daha küçük bir isyanın üzerinde "Kardeşliğin" (İrmandinya) yanı sıra yerel soyluların da önemli bir etkisi vardır. Kastilya'ya bağlı Galiçya'da çıkan her iki ayaklanma da bastırılmıştır.

İrmandinya sözü birçok tarihsel bağlamlarda Galiçya'da kullanılmaktaydı. Bu bağlamda "küçük kardeş" ya da "delikanlı" manalarına gelen terim, Orta Çağ İspanya'sının loncalarında kullanılırdı.[2] O dönemde Galiçya halihazırda Leon ve Kastilya Krallığı'nın bir parçasıydı ama dağların arkasındaki bir alanda izole kaldığından merkez için buraya ulaşım zordu. Ayrıca IV. Henry ve küçük kardeşi Alfonso arasında çıkan taht kavgasında kralın gücü zayıflamıştı.[3]

Kalkışma 1467'de başlasa da Kardeşlik (İrmandinya) bölgede IV. Henry'e karşı birkaç yıldır etkindi. Bölgede daha önceleri çıkan sert kıtlık ve veba salgınlarından dolayı da halkın tepkisi artmıştı. Böylece köylü, şehirli insanlar ile düşük seviyedeki soylular ve din adamları kardeşliğe katıldılar. Kardeşliğe bu dönemde yaklaşık 80.000 savaşçı katıldı. Kaleler, manastırlar ve büyük araziler ele geçirildi. İsyancılar iki yıl boyunca krallığın yaklaşık 130 kalesini yıktılar.

Savaşın başlarında soylular Portekiz veya Kastilya'ya kaçtılar ancak 1469 yılında Pedro Madruga liderliğinde toparlanan soylular ve askerler Portekiz'den bir karşı saldırı düzenlediler.[4] Soyluların üstün silahları sayesinde isyan bastırıldı. İsyan liderleri tutuklandı veya idam edildi.

Kaynakça

  1. ^ PALLARÉS MÉNDEZ, M. C.; PORTELA SILVA, E. De Xelmírez aos Irmandiños. A Galicia feudal (séculos XII-XV). A Gran Historia de Galicia, Tomo V, Volume 2. Arrecife Edicións Galegas (2007). ISBN 978-84-96931-10-7.
  2. ^ "Los irmandiños de Galicia". Universidad de Santiago de Compostela. 6 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Revuelta de los irmandiños. Los gorriones corren tras los halcones". Carlos Barros. 6 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Bibliografía de Pedro Álvarez de Sotomayor (Pedro Madruga)". soutomaior.com. 27 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Edward</span> 1272-1307 arasında hüküm sürmüş İngiltere kralı

I. Edward, lakabıyla Uzun Bacaklı Edward veya İskoçların Çekici, 1272'den 1307'ye kadar İngiltere Kralıydı. Aynı zamanda İrlanda Lordu ve 1254'ten 1306'ya kadar Fransa kralının vasalı sıfatıyla Akitanya Dükü olarak Gaskonya'yı yönetti. Tahta çıkmadan önce genellikle Lord Edward olarak anılırdı. Henry'nin en büyük oğlu olan Edward, küçük yaşlardan itibaren babasının saltanatının siyasi entrikalarına dâhil oldu. 1259'da kısa bir süreliğine baronluk reform hareketinin yanında yer alarak Oxford Hükümleri'ni destekledi. Babasıyla uzlaştıktan sonra, İkinci Baronlar Savaşı olarak bilinen silahlı çatışma boyunca sadık kaldı. Lewes Muharebesi'nden sonra Edward, isyancı baronlar tarafından rehin alındı, ancak birkaç ay sonra kaçtı ve 1265'te Evesham Savaşı'nda baronluk lideri Simon de Montfort'u yendi. İki yıl içinde isyan bastırıldı ve İngiltere'nin sakinleşmesiyle Edward, 1270'te Kutsal Topraklara düzenlenen Dokuzuncu Haçlı Seferi'ne katılmak üzere yola çıktı. 1272'de babasının ölüm haberini aldığında eve dönmek üzereydi. Yavaş bir dönüş yaparak 1274'te İngiltere'ye ulaştı ve Westminster Abbey'de taç giydi.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol İmparatorluğu</span> Beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğu

İspanyol İmparatorluğu, beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğudur. İspanyol İmparatorluğu, İspanya veya İspanya hükümdarları tarafından fethedilen, miras kalan veya el konan arazileri kapsar. Bu arazilere Kuzey ve Güney Amerika'nın geniş kesimleri de dahildir. Hak iddia edilen ancak hiç ele geçirilemeyen topraklar da mevcuttur. Toplam arazilerin yüzölçümü 18. yüzyılın sonunda 18 milyon kilometre kare civarındadır. 16. ve 17. yüzyıllardaki kıtalararası yapısına rağmen koloni imparatorluğu deyimi 1768 yılı itibarıyla kullanılmaya başlanmıştır. 19. yüzyılda ise devlet yapısı tamamen kolonisel bir yapıya dönüşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz tarihi</span>

Portekiz tarihi, bugünkü Portekiz Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Elizabeth (York)</span> İngiltere Kraliçesi

Yorklu Elizabeth 1486'da İngiltere kralı olan VII. Henry ile evlendi ve İngiltere kraliçesi oldu. VII. Henry'nin karısı, VIII. Henry'nin annesi, IV. Edward'ın kızı, III. Richard'ın yeğeni ve V. Edward'ın kızkardeşidir. Ayrıca IV. Edward'ın kızı ve V. Edward'ın kızkardeşi olması dolasıyla da İngiltere Prensesidir. İngiltere Krallarının kardeşi, kızı, yeğeni, karısı ve annesidir.

<span class="mw-page-title-main">VII. Henry</span> Eski İngiltere kralı

VII. Henry, İngiltere kralı. Kral III. Richard'ı öldürüp İngiltere Kralı olmuştur. Tudor Hanedanı'ndan ülkeyi yöneten ilk kişiydi.

<span class="mw-page-title-main">Güller Savaşı</span> İngiliz tarihinde 1455-1487 yılları arasında gerçekleşen iç savaş

Güller Savaşı ya da Çift Gül Savaşı, İngiliz tarihinde 1455-1485 yılları arasında gerçekleşen iç savaştır. Savaşa bu adın verilmesinin nedeni, savaşa neden olan York Hanedanı'nın armasının beyaz gül, Lancaster Hanedanı'nın armasının ise kırmızı gül olmasıdır.

<i>IV. Henry, Bölüm 2</i> Shakespare oyunu

IV. Henry, Bölüm 2, William Shakespeare tarafından 1596–1599 yılları arasında yazıldığı düşünülen tarihsel oyundur. Yapıt; II. Richard, IV. Henry, Bölüm 1 ve V. Henry'nin oluşturduğu Henriad adı da verilen dörtlemenin üçüncü oyunudur.

Nur Devlet Giray 4. Kırım Hanı. 1466-1467, 1467-1469, 1475-1476 olmak üzere toplam üç kez saltanat sürmüştür. 1486 ile 1490 yılları arasında Kasım Hanlığı'nı yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">II. Henry</span> İngiltere kralı

II. Henry, Anarşi olarak da adlandırılan iç savaş döneminin ardından, annesi olan Matilda'nın fiilen İngiltere'ye krallık yapan Stephen ile yaptığı anlaşmaya göre önce veliaht ve 25 Kasım 1154'ten sonra İngiltere kralı olarak tahta çıkmış ve 1154-1189 yılları arasında hüküm sürmüş ve Temmuz 1189 ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Marrano</span> İber Yarımadasından kovulmamak için Hristiyan olduklarını söyleyen fakat gizlice rabinik Yahudiliklerini devam ettiren Yahudiler

Marranolar, İber Yarımadası'ndan kovulmamak için Hristiyanlığa geçen fakat gizlice Rabbani Yahudiliklerini devam ettiren Yahudilerdir. Bu terim, 1491 Gırnata Antlaşması'yla verilen hakların Elhamra Kararnamesiyle geri alındığı 1492 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">X. Alfonso</span>

Kastilyalı X. Alfonso, Bilgin olarak da adlandırılır, 1252-1284 yılları arasında Kastilya kralıydı.

<span class="mw-page-title-main">IV. Edward</span> İngiltere kralı

IV. Edward 1461–1470 döneminde birinci kez ve 1471–1483 döneminde ikinci kez olmak üzere İngiltere kralı.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Pardo de Cela</span>

Pedro Pardo de Cela, Galiçya valisi ve dönemin feodal soylusu. Katolik hükümdarlara karşı Galiçya'nın kendi ulusal çıkarlarını savunduğu için halkı arasında ulusal kahraman olarak görülür. Hayatı Galiçya efsanelerine ve halk edebiyatına konu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Madruga</span>

Pedro Alvarez de Sotomayor, Caminha Kontu, halk arasında Pedro Madruga olarak tanınır, Orta Çağ Galiçyasında en önemli figürlerinden biri ve tipik bir Avrupa feodal şövalyesine örnektir.

<span class="mw-page-title-main">Devrimler ve ayaklanmalar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu listede tarih boyunca gerçekleşmiş devrimler ve isyanlar yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Polonya-Ukrayna Savaşı</span>

Polonya-Ukrayna Savaşı 1918 ve 1919 yıllarında, Avusturya-Macaristan'ın dağılmasından sonra İkinci Polonya Cumhuriyeti ve Batı Ukrayna Halk Cumhuriyeti'nin Doğu Galiçya üzerindeki kontrolü için çıkan bir çatışmaydı. Doğu Galiçya, Avrupa'da en büyük petrol rezervine sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Marie de' Medici</span>

Bourbon Hanedanı'ndan Marie de' Medici, Fransa kralı IV. Henry'nin ikinci eşi, Fransa kraliçesi ve Medici Hanedanı'nın bir üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Santa Hermandad</span>

Santa Hermandad, Orta Çağ İspanya'sında, özellikle Kastilya'da belediye yaşamının karakteristiği haline gelen, silahlı kişilerden oluşan amacı asayişi sağlamak olan kolluk kuvvetiydi. Haydutluk ve kırsal bölgelerde işlenen suçlar başlıca ilgi alanlarıydı. Birlik şüphelendikleri kişileri tutukladılar ve yargıladılar. Başlangıçta kral tarafından sevilmediler, ancak II. Henry onların organizasyonunu ve işlevlerini kraliyet kararnamesiyle (1370) kabul etti ve düzenledi. IV.Henry'nin saltanatı sırasında hermandadlar çürümeye başladı ve Katolik Hükümdarlar onları 1476'da yok etti ve Hermandadları Santa Hermandad olarak bilinen son derece organize bir polis teşkilatıyla değiştirdi. Ancak devam eden hoşnutsuzluk, Katolik Hükümdarları 1498'de Santa Hermandad'ın statüsünü ve masraflarını azaltmaya zorladı. Ancak yine teşkilat 18. yüzyıla kadar verimsiz bir kırsal polis teşkilatı olarak varlığını sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">IV. Afonso</span>

IV. Afonso, Cesur olarak da anılır, 1325'ten 1357'deki ölümüne kadar Portekiz Kralıydı. Portekiz Kralı Diniz ve Aragonlu Elizabeth'in tek meşru oğludur.

<span class="mw-page-title-main">V. Afonso</span> Portekiz ve Algarves kralı (1432-1481; hd. 1438-1481)

V. Afonso, 1438'den 11 Kasım 1477'ye kadar ve 15 Kasım 1477'den 1481'e kadar Portekiz kralı'ydı.