İçeriğe atla

Büyük Göç (1910-1970)

Büyük Göç, 1910 ile 1970 yılları arasında altı milyon Afrikalı Amerikalının Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin kırsal kesimlerinden kentsel Kuzeydoğu, Ortabatı ve Batı'ya göç etmesiydi.[1] Bunun nedeni öncelikle Jim Crow yasalarının onaylandığı Güney eyaletlerindeki yaygın ırk ayrımcılığı ve ayrımcılığın yanı sıra Kuzey bölgesinin çok daha iyi ekonomik koşullarını arama arzusuydu.[2][3] Afroamerikalılar sosyal rahatlama arayışına girerken, özellikle devam eden linçler göçmenlerin bir kısmını bu konuda motive etti. Göçün getirdiği tarihi değişim, göçmenlerin çoğunlukla o zamanlar Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük şehirlere (New York City, Chicago, Detroit, Los Angeles, Philadelphia, Cleveland ve Washington, DC ) taşındı. Bu şehirlerin Amerika Birleşik Devletleri üzerinde merkezi bir kültürel, sosyal, politik ve ekonomik etkiye sahip olduğu bir zamanda taşınması nedeniyle taşınmalar sıklaştı.[4] Orada Afroamerikalılar kendilerine ait etkili topluluklar kurdular.[4] Güney'deki evlerini terk etmelerine ve göçmenlerin yeni evlerinde karşılaştıkları engellemelere rağmen bu göç, Amerikan tarihinin gidişatını değiştiren bireysel ve kolektif bir olay olarak tarihe geçti. Afroamerikalılar tarafından yazılan yeni bir "bağımsızlık beyanı"ydı.[5]

1780'deki en eski ABD nüfus istatistiklerinden 1910'a kadar, Afro-Amerikan nüfusunun %90'ından fazlası Amerika'nın Güney'inde yaşıyordu.[6][7][8] Üç Güney eyaletinde, Louisiana'da yaklaşık 1890'lara kadar[9] Güney Carolina 1920'lere kadar[10] ve Mississippi 1930'lara kadar[11] nüfusun çoğunluğunu Afroamerikalılar oluşturuyordu. Ancak Büyük Göç'ün sonunda, Afroamerikalı nüfusun yarısından biraz fazlası Güney'de yaşarken, yarıdan biraz azı Kuzey ve Batı'da yaşıyor duruma gelmişti.[12] Dahası, Afrikalı-Amerikalı nüfus oldukça kentleşmişti. 1900'de Güney'deki Afroamerikalıların yalnızca beşte biri şehirlerde yaşıyordu.[13] 1960'a gelindiğinde, Güney'deki Afrikalı Amerikalıların yarısı şehirlerde yaşıyordu;[13] ve 1970'e gelindiğinde, ülke çapındaki Afrikalı Amerikalıların %80'inden fazlası şehirlerde yaşıyordu.[14] 1991'de Nicholas Lemann şunları yazdı:

Büyük Göç, tarihteki en büyük ve en hızlı kitlese iç göç hareketlerinden biriydi; belki de en büyüğüydü. İdam veya açlık tehdidinden kaynaklanmıyordu. Bu durumda çok sayıda diğer etnik grubun Birleşik Devletlere göçünü geride bırakıyor: İtalyanlar veya İrlandalılar veya Yahudiler veya Polonyalılar. Siyahiler için göç, Amerika'da her zaman ekonomik ve sosyal temelleri olmayan yeri terk edip yeni bir yer bulmak anlamına geliyordu.

Bazı tarihçiler, yaklaşık 1,6 milyon insanın çoğunlukla Güney'deki kırsallardan kuzeydeki şehirlere göç ettiği İlk Büyük Göç (1910-40) ile Büyük Buhran'dan sonra başlayan İkinci Büyük Göç (1940-70) arasında ayrım yapıyor. Bu göçler şehircilik becerilerine sahip birçok kasabalı da dahil olmak üzere en az beş milyon insanı Kuzey ve Batı'ya getirdi.[15]

Sivil Haklar Hareketi'nden bu yana eğilim tersine döndü; daha fazla Afroamerikalı, çok daha yavaş da olsa, Güney'e geri döndü. Yeni Büyük Göç olarak adlandırılan bu hareketler genellikle Kuzeydoğu ve Ortabatı Amerika Birleşik Devletleri'ndeki şehirlerin ekonomik zorlukları, "Yeni Güney"deki işlerin artması ve yaşam maliyetinin, aile ve akrabalık bağlarının daha düşük olması ve ayrımcılığın azalması nedeniyle beyaz insanların elleriyle teşvik edildi.[16]

Kaynakça

  1. ^ "The Great Migration (1910–1970)". 20 Mayıs 2021. 27 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2022. 
  2. ^ "The Great Migration" (PDF). Smithsonian American Art Museum. 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2019. 
  3. ^ Wilkerson, Isabel. "The Long-Lasting Legacy of the Great Migration". Smithsonian (İngilizce). 15 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2019. 
  4. ^ a b Gregory, James. "Black Metropolis". America's Great Migrations Projects. University of Washington. 14 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2021.  (with excepts from, Gregory, James. The Southern Diaspora: How the Great Migrations of Black and White Southerners Transformed America, Chapter 4: Black Metropolis (University of North Carolina Press, 2005)
  5. ^ Wilkerson, Isabel (September 2016). "The Long-Lasting Legacy of the Great Migration". Smithsonian Magazine (İngilizce). 15 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2021. 
  6. ^ Purvis, Thomas L. (1999). Balkin, Richard (Ed.). Colonial America to 1763. New York: Facts on File. ss. 128-129. ISBN 978-0816025275. 
  7. ^ "Colonial and Pre-Federal Statistics" (PDF). United States Census Bureau. s. 1168. 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Aralık 2020. 
  8. ^ Gibson, Campbell; Jung, Kay (September 2002). Historical Census Statistics on Population Totals by Race, 1790 to 1990, and by Hispanic Origin, 1970 to 1990, for the United States, Regions, Divisions, and States (PDF). Population Division Working Papers. 56. United States Census Bureau. 14 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016. 
  9. ^ "Table 33. Louisiana – Race and Hispanic Origin: 1810 to 1990" (PDF). 27 Mart 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  10. ^ "Race and Hispanic Origin for States" (PDF). 7 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2013. 
  11. ^ "Table 39. Mississippi – Race and Hispanic Origin: 1800 to 1990" (PDF). 27 Mart 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  12. ^ "The Second Great Migration", The African American Migration Experience, New York Public Library, 12 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Ocak 2017 
  13. ^ a b Taeuber, Karl E.; Taeuber, Alma F. (1966), "The Negro Population in the United States", Davis, John P. (Ed.), The American Negro Reference Book, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall, s. 122 
  14. ^ "The Second Great Migration", The African American Migration Experience, New York Public Library, 12 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Mart 2016 
  15. ^ Frey, William H. (May 2004). "The New Great Migration: Black Americans' Return to the South, 1965–2000". The Brookings Institution. ss. 1-3. 17 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2008. 
  16. ^ Reniqua Allen (8 Temmuz 2017). "Racism Is Everywhere, So Why Not Move South?". The New York Times. 8 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri</span> Kuzey Amerikada bulunan ülke

Amerika Birleşik Devletleri, yaygın olarak Birleşik Devletler veya Amerika olarak bilinir. Kuzey Amerika kıtasında, Kanada ve Meksika arasında bulunan, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan, federal anayasal cumhuriyet ile yönetilen bir ülkedir. Dünya'nın, 9,8 milyon km2 yüz ölçümü ile karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü en büyük ülkesi ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de en kalabalık üçüncü ülkesidir. Ülkenin başkenti, aynı zamanda federal bölgesi olan Washington, DC'dir. En kalabalık şehri ise New York'tur.

<span class="mw-page-title-main">Arizona</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Arizona, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında bulunan bir eyalettir. 50 eyaletin 6. büyük ve 14. kalabalık eyaletidir. Başkenti ve en büyük şehri Phoenix'tir. Arizona, Dört Köşe bölgesini kuzeyde Utah, kuzeydoğuda Colorado ve doğuda New Mexico ile paylaşıyor; diğer komşu eyaletleri batıda Nevada ve Kaliforniya, güneyde ve güneybatıda Meksika eyaletleri Sonora ve Baja California'dır.

<span class="mw-page-title-main">Washington, DC</span> Amerika Birleşik Devletlerinin başkenti

Washington, D.C. veya Türkçeleştirilmiş ismi ile Vaşington D.C., kısaca D.C. veya resmî ismiyle Kolumbiya Bölgesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin başkenti. Türkçe telaffuzu sebebiyle Vaşington olarak da bilinen şehir ismini, Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk başkanı ve Kurucu Baba olan George Washington'dan almıştır. Washington, Amerikan Devrimi'nden sonra bağımsızlığını yeni kazanan Amerikalıların hükûmet merkezi olarak kuruldu. Beyaz Saray, ABD Kongresi, ABD Yüksek Mahkemesi, Dünya ülkelerinin büyükelçilikleri, kabine sekreterlikleri (bakanlıklar) gibi bütün federal kurumlar bu kentte yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Jim Crow yasaları</span> ırksal ayırmacı yasalar

Jim Crow yasaları, 19. ve 20. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nin güney eyaletlerinde çıkartılmış ırksal ayırmacı (segregationist) yerel yasalardır. Yasalar, ABD'deki yeniden yapılanma döneminde Siyahilerin elde etmiş olduğu politik ve ekonomik kazançlara karşı çıkartılmıştır. Yasalar, Afroamerikalılar ile Beyazların sosyal ve politik hayatta ayrı kurumları kullanmalarını amaçlamış ve "ayrı, ama eşit" yasal doktrini ile temellendirilmişti.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutlar</span> etnik grup

Arnavutlar veya Arnavudlar, ortak bir Arnavut soyunu, kültürünü, tarihini ve dilini paylaşan, Balkan Yarımadası'na özgü bir etnik gruptur. Çoğunlukla Arnavutluk, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan'ın yanı sıra Hırvatistan, Yunanistan, İtalya ve Türkiye'de yaşıyorlar. Ayrıca Avrupa, Amerika ve Okyanusya'da yerleşik çeşitli topluluklardan oluşan büyük bir diaspora oluşturuyorlar.

<span class="mw-page-title-main">Maoriler</span> Yeni Zelandanın yerli Polinezya halkı

Maoriler, Yeni Zelanda anakarasının yerli Polinezya halkıdır. Maorilerin kökeni, Yeni Zelanda'ya kabaca 1320 ile 1350 yılları arasında çeşitli waka (kano) seferleri dalgasıyla gelen doğu Polinezya'dan gelen yerleşimcilere dayanır. Fiji ve Polinezya kökenlilerdir. Özgürlük düşkünlükleri ve savaşçılıkları ile ünlülerdir. Savaşa giderken tenlerini beyaza boyamaları ve de çok aç kaldıklarında insan eti yemeleri onları barbar bir kavim olarak gösterse de şartlar zorlamadıkça vahşi değildirler. Soyu tükenmekte olan kavimlerdendir. Yeni Zelanda nüfusunun %10-11'ini oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Rushmore Dağı Anıtı</span> Güney Dakota eyaletinde bulunan ulusal anıt

Rushmore Dağı Anıtı, Amerika Birleşik Devletleri'nin Güney Dakota eyaletinde, Rushmore Dağı'nın Black Hills denilen kayalıklarında bulunan anıt. Bu anıt Amerika Birleşik Devletleri'nin dört başkanını gösteren dev heykellerden oluşur. Anıt, heykeltıraş John Gutzon Borglum'un ve Kızılderili karşıtı görüşleriyle bilinen oğlunun eseridir. Heykellerin yapımına 1927'de oğlu ile birlikte sert granitleri yontarak başlayan Borglum, eserini 14 yılda tamamladı. Black Hills'te yan yana kabartma heykelleri bulunan dört Amerika Birleşik Devletleri başkanı soldan sağa doğru: George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt ve Abraham Lincoln'dür. Heykellerin her birinin yüksekliği 18-20 metre olup çok uzaktan görülebilmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Afroamerikalılar</span> Amerika Birleşik Devletlerinde Afrika kökenli ırksal veya etnik grup

Afroamerikalılar veya Siyahi Amerikalılar olarak da bilinen Afrikalı Amerikalılar, Afrika'nın Siyah ırk gruplarından herhangi birinden kısmen veya tamamen gelen Amerikalılardan oluşan etnik bir gruptur. Afrikalı Amerikalılar, Beyaz Amerikalılar ile Hispanik ve Latino Amerikalılardan sonra ABD'deki en büyük üçüncü ırksal veya etnik grubu oluşturmaktadır. "Afroamerikalı" terimi genellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde köleleştirilen Afrikalıların torunlarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">New York</span> ABDnin en kalabalık şehri

New York, Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık şehri ve dünyanın en kalabalık metropolitan alanlarından New York metropolitan bölgesinin merkezidir. Şehir bir parçası olduğu New York eyaleti ile karıştırıldığı için İngilizcede New York City (kısaca NYC) olarak isimlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Apartheid</span> Güney Afrikada ırk ayrımı sistemi

Apartheid, Afrika'nın güneyinde bulunan Güney Afrika Cumhuriyeti ile bu devlete bağlı Güneybatı Afrika'da (Namibya) 1948-1994 yılları arasında resmî devlet politikası olarak iktidarda bulunan Ulusal Parti hükûmeti tarafından uygulanan ve bu doğrultuda yasalar çıkartarak ırksal ayrımcılığı savunan sistemdir. Apartheid kelimesi Afrikaanca "ayrılık" anlamına gelmektedir. Bu süreç Avrupa kökenli beyazlar tarafından, baasskap adı da verilen ve beyaz ırkın diğer ırklardan üstün olduğunu savunan bir ideoloji ile yürütülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">İnsan göçleri</span>

Göç, dini, iktisadi, siyasi, sosyal ve diğer sebeplerden dolayı insan topluluklarının hayatlarının tamamını veya bir bölümünü geçirmek üzere bir iskân ünitesinden, bir başkasına yerleşmek suretiyle yaptıkları coğrafi yer değiştirme hareketidir. Kişisel nedenlerle yer değiştirmeye ve bu esnada nakledilen eşyaların hepsine de göç denmektedir. Ayrıca kuşların, balıkların ve bazı hayvan türlerinin, belli mevsimlerde dünyanın çeşitli yerlerine gitmeleri de göç adıyla anılır.

<span class="mw-page-title-main">Amerikalılar</span> Amerika Birleşik Devletlerinde doğan veya sonradan vatandaşı olan Amerika yerlileri

Amerikalılar veya Amerikanlar, Birleşik Devletler'de doğan ya da sonradan vatandaşı olanları kapsayan diplomatik bir topluluktur. Birleşik Devletler, çoğunlukla son 500 yıl içinde kıtaya göçen Avrupalılar, Asyalılar, Afrikalılar ve Orta Doğululardan oluştuğu için belirli bir etnisite değil, belirli bir yasa çerçevesi içinde ilerlemiş bir demonime sahiptir. Bir diğer bakış açısıyla birçok farklı etnik gruba ev sahipliği yaptığı için kültürü, yasası ve ulusu ırksal ya da etnik şekilde değil, diplomatik değerler topluluğu şekilde yorumlanır.

Porto Rikolular, Porto Riko'da doğmuş veya aile kökeni bu ülkeye dayanan insanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Missoula, Montana</span>

Missoula, Amerika Birleşik Devletleri'nin Montana eyaletinde yer alan ve Missoula ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehir Clark Fork Nehri ile Bitterroot ve Blackfoot nehirleri arasında ve Batı Montana arasında yer almaktadır. Şehrin nüfusu 15 Mart 2010 tarihinde toplam nüfusu, 66.788, metropol nüfusu ise de 112.684'tür. Ayrıca eyaletin Billings'ten sonraki ikinci büyük şehridir. Ayrıca Missoula, Montana Üniversitesi'ne de ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri'nde kölelik</span>

Amerika Birleşik Devletleri'nde kölelik, 1776'da Amerikan ulusunun doğuşundan 1865 yılında 13. değişiklikle kaldırılana kadar, çoğunlukla Afrikalı ve Afroamerikalılardan oluşan taşınır mal statüsünde yasal bir kurumdu. Kölelik, erken sömürge günlerinden beri İngiliz Amerikası'nda uygulanmaktaydı ve 1776'da Bağımsızlık Bildirgesi zamanında on üç kolonide yasaldı. Köleleştirilmiş bir kişi yasal olarak bir tür maldı ve diğer kişisel mallar gibi satın alınabilir, satılabilir veya devredilebilirdi. Bir at gibi, yetenekli köleleştirilmiş bir insan çalıştırılabilir ve yeni köleleştirilmiş insanların üretimi için yetiştirilebilirdi. Kölelik, 1865'e kadar eyaletlerin yaklaşık yarısında sürdü. Ekonomik bir sistem olarak, kölelik, büyük ölçüde kiralama yöntemi ile değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'da İslam</span>

Yunanistan'da İslam, iki ayrı topluluk tarafından temsil edilmektedir; Osmanlı İmparatorluğu döneminden beri Yunanistan'da yaşayan Müslümanlar ve 20. yüzyılın son çeyreğinde, özellikle Atina ve Selanik'e gelmeye başlayan Müslüman göçmenler.

<span class="mw-page-title-main">Hispanik ve Latino Amerikalılar</span> etnik grup

Amerika Birleşik Devletleri'nde Hispanik ve Latino Amerikalılar, İspanya ve Hispanik Amerika'dan veya bazen Portekiz ve Brezilya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne göçmüş veya sığınmış insanların torunu olan Amerikalılardır.

Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Who Helped Win the Space Race, Margot Lee Shetterly tarafından yazılan 2016 tarihli kurgusal olmayan bir kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Willa Brown</span> Amerikalı pilot, öğretmen ve aktivist (1906–1992)

Willa Beatrice Brown, Amerikalı pilot, lobici, öğretmen ve sivil haklar aktivistidir. ABD'de pilot lisansı kazanan ilk Afroamerikalı kadın, Amerika Birleşik Devletleri Kongresine aday olan ilk Afroamerikalı kadın, Civil Air Patrol'daki ilk Afroamerikalı subay ve ABD'de hem pilot lisansı hem de uçak tamircisi lisansına sahip olan ilk kadın oldu.

<span class="mw-page-title-main">Çin asıllı Amerikalılar</span>

Çin asıllı Amerikalılar, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan, ABD içinde doğmuş veya ABD'ye göç etmiş Çin kökenli kişilerdir. Çin asıllı Amerikalılar, denizaşırı Çinlilerin bir grubunu teşkil edip ayrıca kendileri de Asyalı Amerikalıların bir alt grubunu teşkil eden Doğu Asyalı Amerikalıların bir alt grubunu teşkil ederler. Birçok Çin asıllı Amerikalı ile torunları, başta Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Singapur ve Tayvan olmak üzere ayrıca Çin diasporasına ait büyük nüfusların bulunduğu farklı bölgelerden gelmiş göçmenlerdir.