İçeriğe atla

Buzdağı B-15

Son yıllardaki hali ile buzdağı B-15A. Güncelleme Mart 2006

Buzdağı B-15, 2000 yılında Antarktika'nın Ross Buz Sahanlığı'ndan kopan ve 2002 birçok parçaya ayrılan devasa bir buzdağı.

Oluşum

Mart 2000'de buzdağı B-15, Ross Buz Sahanlığı'ndan koparak kuzeye doğru denizde ilerler. Alanı yaklaşık 11.600 km² tutar (yaklaşık Jamaika büyüklüğünde). B-15'in yavrulanmasıyla (parçalanma) Ross Buz Sahanlığı, ilk kez Robert Falcon Scott tarafından 1911 yılında ölçülen büyüklüğüne döner.

McMurdo Boğazı

B-15, Transantarktik Sıradağları'nın Ross Buz Sahanlığı boyunca komşu olan McMurdo Boğazı'nı tıkar. Böylelikle boğaz, değişen akıntılar sebebiyle güçlü bir şekilde buzlanır. Bu bölgenin içinde yaşayan Adelie pengueni kolonisi, denize giden yolun uzamasından mağdur olur ve popülasyonlarında belirgin bir gerileme görülür.

Çarpışma ve bölünmeler

Kasım 2002'de B-15 birçok parçaya ayrılır. Bu sırada oluşan B-15 A 122 km uzunluğunda ve yaklaşık 27 km genişliğinde olup 3.100 km² alana sahiptir. Hatta yayılımı Lüksemburg'un alanından biraz daha büyük olup dünya denizlerinin serbest yüzen en büyük doğal objesidir.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Antarktika</span> kutup kıtası

Antarktika, Güney Yarımküre'nin en güneyinde bulunan ve Güney Kutbu'nu içeren kıta. Afrika ve Okyanusya'nın güneyinde olan ve içinde ülke bulunmayan tek kıta. Dünyanın en kurak yeridir, kıtanın bazı yerlerine 2 milyon sene yağmur yağmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hint Okyanusu</span> Okyanus

Hint Okyanusu, kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arabistan Yarımadası, doğuda Malay Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya tarafından çevrilen, dünyanın üçüncü büyük okyanusudur. Agulhas Burnu'nun güneyinde 20° Doğu boylamının geçtiği yerde Atlas Okyanusu'ndan; 147° Doğu boylamının geçtiği yerde de Pasifik Okyanusu'ndan ayrılır. En kuzeyde Basra Körfezi'nde, 30° enlemine kadar uzanır. Dünya sularının %20'sini kapsar. Afrika'dan Avustralya'ya kadar okyanusun genişliği 10.000 kilometre kadardır. Bu alanda yaklaşık olarak 73.566.000 km² yer kaplar. Hacminin yaklaşık olarak 292.131.000 km³ olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Kutbu</span> Dünyanın en güney noktası

Güney Kutbu, Dünya ekseninin alt kısmında kalan noktayı tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Buzdağı</span> büyük bir su kütlesinde serbest yüzen, tatlı sudan müteşekkil buz kütlesi

Buzdağı; büyük bir su kütlesinde serbest yüzen, tatlı sudan müteşekkil, büyük buz kütlesi. Buzdağlarına Kuzey ve Güney Kutbu çevresindeki denizlerde ve Arktik bölgelerdeki buzul göllerinde ve haliçlerinde (fiyord) rastlanır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Okyanusu</span> okyanus

Güney Okyanusu ya da Antarktika Okyanusu, bazı coğrafya ve çoğu hidrografi kaynaklarına göre Antarktika kıtasını çevreleyen su kütlesidir. Bu okyanus, dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusudur.

<span class="mw-page-title-main">Kıta sahanlığı</span>

Kıta sahanlığı, jeolojik olarak ülkeyi oluşturan kara parçasının deniz altındaki uzantısıdır ve kıtanın bitip okyanusun başladığı kıtasal çizgiye kadardır. Kıta sahanlığı, kara platformu olarak da bilinir, bir kıtayı ya da kara parçasını çevreleyen görece sığ ve eğimli deniz tabanına verilen addır.

<span class="mw-page-title-main">Ross Buz Sahanlığı</span>

Ross Buz Şelfi, Antarktika'daki Ross Denizi'nin yarısını örten, birkaç yüz metre kalınlıkta sürekli bir buz tabakası. Buz şelfi, 525.000 km²'lik alanıyla Fransa'dan biraz küçük olup böylelikle Antarktika'nın en büyük buz şelfi bölgesidir. Alman kutup araştırma istasyonu Neumayer'in verilerine göre 5.000 km² alanı olan Ekström Buz Şelfi ile karşılaştırıldığında, Ekström Buz Şelfi ufacık kalır.

Buzdağı B-15 A, Antarktika'da Kasım 2003'te, 11.655 km² büyüklüğündeki B-15'in buz şelfi içinde bir fırtına sonrasında parçalanmasıyla oluşmuş bir buzdağı.

<span class="mw-page-title-main">Ross Denizi</span> deniz

Ross Denizi, Güney Okyanusu'nda Antarktika'nın önünde Victoria Toprakları ile Marie Byrd Toprakları arasında kalan bir kenar denizi.

<span class="mw-page-title-main">Bering Denizi</span> deniz

Bering veya İmarpik Denizi, Kuzey Büyük Okyanus'undan, Alaska Yarımadası ve Aleut Adaları'nın ayırdığı büyük su kütlesi. İki milyon km² yüzölçümüne sahiptir. Doğusunda ve kuzeydoğusunda Alaska, batısında Sibirya ve Kamçatka Yarımadası, güneyinde Alaska Yarımadası ve Aleut Adaları ile çevrilidir. Kuzeyindeki Bering Boğazı vasıtasıyla, Arktik Okyanusu'ndaki Çukçi Denizi'nden ayrılır. İsmini, kâşifi Danimarkalı seyrüseferci Vitus Bering'den almıştır.

<span class="mw-page-title-main">James Clark Ross</span>

James Clark Ross, Britanyalı deniz subayı.

<span class="mw-page-title-main">Batı Antarktika</span>

Batı Antarktika ya da Küçük Antarktika, Antarktika kıtasının iki önemli bölgesinden biri, Antarktika Yarımadası dahil kıtanın batı yarıküresinde yer alan parçasıdır. Batı Antarktika buz tabakası ile kaplıdır. Doğu Antarktika'dan Transantarktik Dağları ile ayrılır. Bölge 100 yıldan uzun süredir Batı Antarktika olarak adlandırılmaktadır. 1902'de Balch 1905'te Otto Nordenskjöld ilk kez kullananlardır. Ancak asıl kullanım Uluslararası Jeofizik Yılı (1957-1958) sonrasındaki araştırmalarda iki bölgeye ayrılmasının yararlı olduğu düşüncesinin yaygınlaşmasından sonra 1962 yılında ABD Antarktika Adları Danışma Komitesi tarafından onaylanmasından sonra başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Batı Antarktika buz tabakası</span> Batı Antarktikayı kaplayan kıtasal buz tabakasının bir bölümü

Batı Antarktika buz tabakası, Transantarktik Dağları'nın batısında uzanan ve Batı Antarktika'yı kaplayan Antarktika kıtasal buz tabakasının bir bölümüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ross Bölgesi</span> Yeni Zelandanın üzerinde hak iddia ettiği Antarktika bölgesi

Ross Bölgesi veya Ross Bağımlılığı, Antarktika'da bulunan ve Yeni Zelanda tarafından hak iddia edilen bir bölgedir. 160° doğu ile 150° batı meridyenleri ve 60° güney boylamı arasında kalan bölge olarak tanımlanır. Bölge ismini Ross Denizi'nin kâşifi Sir James Clark Ross'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Whales Körfezi</span>

Whales Körfezi, Antarktika'nın kuzeyinde yer alan Ross Buz Sahanlığı kıyısnda yer alan bir körfezdir. Bu Açık deniz olan Ross Denizi değil sadece, ama dünya çapında en güney noktasıdır. Ross Denizi Gould Coast'tan 320 km güneye kadar uzanır. Güney kutbundan—ama o bölgede en ziyade açık deniz Daha Ross yaklaşık 2000 km buz tabakası ile kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Buz sahanlığı</span> Bir buzulun bir buz tabakasından ayrıldığı ve kıyıdan okyanus yüzeyine yavaşça uzandığı zaman oluşan kalın, yüzen bir buz platformu

Buz sahanlığı, kıta sahanlığının üstünde yüzen kalınlığı 2 metreden kalın buz kütleleridir. Kalınlıkları genellikle 100 ile 1.000 metre arasındadır. Buz sahanlığı kırılıp (buzağılama) oldukça büyük buzullar meydana getirir. Buz sahanlıkları sadece Antarktika, Gronland, Kanada ve Rusya'da bulunur.

<span class="mw-page-title-main">McMurdo Boğazı</span>

McMurdo Boğazı, Antarktika'nın batısında bulunan bir boğazdır. Boğaz, Ross Denizi ile kuzeye, Haskell Boğazı üzerinden güneye Ross Buz Sahanlığı ile bağlanmaktadır. Büyük ölçüde McMurdo Buz Sahanlığı ile kaplı olup buz tıkanmış suları yaklaşık 55 kilometre uzunluğunda ve genişliğindedir ve Dünyanın en güneydeki su kütlesidir. Royal Society Dağları, batı kıyı şeridinde deniz seviyesinden 4.205 metreye yükselmektedir. Kutup kâşifleri için tarihi bir sıçrama noktası olan Ross Adası, doğu sınırını belirlemektedir. McMurdo Sound'un kıyı şeridinin yalnızca %10'undan azında buz bulunmamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">McMurdo Buz Sahanlığı</span>

McMurdo Buz Sahanlığı, Ross Buz Sahanlığı'nın kuzeyini oluşturan bir buz sahanlığıdır. Sahanlık, kuzeyde McMurdo Boğazı ve Ross Adası ile güneyde Minna Kayalıkları ile çevrilidir. Çalışmalar, bu özelliğin Ross Buz Sahanlığı'ndan oldukça farklı özelliklere sahip olduğunu ve bireysel isimlendirmeyi hak ettiğini göstermektedir. 1962-63 yıllarında bölgede araştırma yapan A.J. Heine, Ross Adası, Brown Yarımadası, Kara Ada ve Beyaz Ada'nın sınırladığı buz sahanlığının adını önerdi. Antarktika Adları Danışma Komitesi, bu ismin uygulanmasını güneydeki bitişik buz sahanlığını Minna Kayalıkları'nı dahil edecek şekilde genişletti.

<span class="mw-page-title-main">Kral VII. Edward Yarımadası</span>

Kral VII. Edward Yarımadası veya Kral VII. Edward Toprakları olarak da bilinir, Antarktika'daki Marie Byrd Toprakları'nın kuzeybatı ucunu oluşturan geniş, buz kaplı bir yarımadadır. Yarımada Sulzberger Körfezi ile Ross Denizi'in arasında Ross Buz Sahanlığı'nın kuzeydoğusuna doğru uzanır ve Ross Bölgesi'nin bir parçasını oluşturur. Edward VII Yarımadası, güneybatıda Ross Buz Sahanlığı, batıda Okuma Koyu ve doğuda Sulzberger Körfezi ve Saunders Sahili ile çevrilidir vebunların hepsi de Antarktika'daki Ross Denizi/Güney Okyanusu üzerindedir. Yarımadanın kuzeybatı ucunda Cape Colbeck bulunur.

<span class="mw-page-title-main">A23a</span>

A23a, 1986 yılında Filchner-Ronne Buz Sahanlığından kopan büyük yassı bir buzdağıdır. Daha sonra uzun yıllar deniz yatağında sıkışıp kaldı ancak 2020 yılında hareket etmeye başladı. Alanı yaklaşık 3.900 km2, bu da onu geçici olarak A76 tarafından aşılana kadar dünyanın en büyük buzdağlarından biri yaptı.