İçeriğe atla

Bursalı Ali Rıza Efendi

Bursalı Ali Rıza Efendi (1815-1905), Osmanlı döneminde Evkaf Nazırı (Vakıflar Bakanı)

Bursalı Ali Rıza Efendi 1815 yılında Bursa'da doğmuştur. Babası çeşitli sancak mutasarraflıklarında bulunmuş olan Sıdkızade Mehmet Şerif Ağa'dır. Soyu, anne tarafından Nakşibendi Şeyhi Mehmet Emin Agâh Efendi'ye dayanmaktadır. Arapça, Farsça okumuş ve hat sanatı üzerine çalışmıştır.

Memuriyete Bursa'da başlamış, 1835'te İstanbul'a gelerek merkezi hükûmette çeşitli görevler almıştır. Bu arada Sultan Abdülmecid’in 1844'te Marmara, Midilli ve Rumeli’ne seyahatlerinde maiyetinde bulunmuş, 1852’de Meclis-i Vâlâ üyeliğine atanmıştır. 1853’de Anadolu Harb Ordusu’nu teftiş için Erzurum’a gönderilmiştir. 1856’da önce Evkaf Nazırı (Vakıflar Bakanı), daha sonra bu bakanlığın adı değişince Hazine-i Hassa Nazırı olarak görev yapmıştır.

Sultan Abdülaziz döneminde de Meclis-i Vâlâ üyeliğine yeniden seçilmiş, Meclis-i Vâlâ’nın kaldırılıp Şûrâ-yı Devlet kurulduğunda Maliye Dairesi Başkanlığı’na, 1873'te Adliye Muhakemat Dairesi Başkanlığı’na, 1874'te Şûrâ-yı Devlet üyeliğine ve 1876’da Temyiz Mahkemesi üyeliğine atanmıştır. Sultan II. Abdülhamid döneminde Meclis-i Âyan üyeliğine seçilmiş ve 1896'da emekli olmuştur. 1905 yılında Üsküdar Doğancılar Yokuşu’ndaki aile evinde ölen Ali Rıza Efendi’nin cenazesi Selimiye dergâhına defnedilmiştir.

Tanınmış bir Mevlevi olan Bursalı Ali Rıza Efendi aynı zamanda iyi bir hattat olup, özellikle rık’a ve ta’lik yazılarında uzmanlaşmıştır. Ressam/hattat Murtazâ Elker ile araştırmacı eski Arşivler Genel Müdür Yardımcısı Selâhaddin Elker’in babası ve mimar Prof. Dr. Cüneyt Elker’in büyük dedesidir.

Kaynaklar

  • İnal, M.K., “Son Hattatlar”, Maarif Basımevi, İstanbul, 1955
  • Elker, C., “İstanbul’da Son Üç Gün”, Gölge Yayınevi, Ankara, 2015 (ISBN 978-605-66053-0-7)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Damad Mehmed Ali Paşa</span> 183. Osmanlı sadrazamı

Damad Mehmed Ali Paşa (1813-1868), Abdülmecid saltanatında 3 Ekim 1852 - 14 Mayıs 1853 tarihleri arasında yedi ay on iki gün sadrazam olmuş; 6 kez kaptan-ı derya görevi ve diğer yüksek devlet görevleri yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa</span> 186. Osmanlı sadrazamı

Mehmed Rüşdi, Osmanlı sadrazamı. Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Fehmi Gerçeker</span> Türk din adamı ve siyasetçi

Mustafa Fehmi Efendi veya Soyadı Kanunu'ndan sonra Mustafa Fehmi Gerçeker, TBMM'nin kuruluşuyla yürütme görevi verilen I. İcra Vekilleri Heyeti, II. İcra Vekilleri Heyeti ve III. İcra Vekilleri Heyeti'nde Umuru Şeriye ve Evkaf Vekili olarak görev yapmış, TBMM'de 1. Dönem, 2. Dönem, 3. Dönem, 4. Dönem, 5. Dönem, 6. Dönem, 7. Dönem ve 8. Dönem'de 1920'den 1950'ye, ölüm tarihine kadar, 30 yıl boyunca Bursa milletvekilliği yapmış din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi</span>

Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi, 1914-1916 yılları arasında şeyhülislamlık yapmış, Osmanlı din ve siyaset adamı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Halet Paşa</span> Osmanlı Devlet Adamı

Mehmed Halet Paşa veya Hâlet Mehmed Paşa, Osmanlı Devlet adamı.

Mehmed Besim Bey, Osmanlı siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Necmettin Molla Kocataş</span>

Necmeddin Molla Kocataş -, Osmanlı Devleti Adliye Nazırı, TBMM Kastamonu Milletvekili. Halkla İlişkiler uzmanı Betûl Mardin'in dedesidir.

<span class="mw-page-title-main">Asım Mehmed Paşa</span>

Asım Mehmed Paşa (Nurizade) valilik, Şûrâ-yı Devlet başkanlığı ve çeşitli hükûmet görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Tevfik Biren</span> Türk devlet adamı

Mehmet Tevfik Biren ya da Mehmed Tevfik Bey, Osmanlı Devleti'nin son döneminde Nazırlık ve Valilik gibi yüksek düzeylerde görev yapmış bir devlet adamı.

Ali Galib Paşa, Osmanlı Devleti'ne Tanzimat döneminde hizmet vermiş bir devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Evkaf-ı Hümâyun Nezâreti</span>

Evkaf Nâzırlığı veya Evkaf-ı Hümâyun Nezâreti,, son dönem Osmanlı hükûmetlerinde vakıf kurumlarından sorumlu olan nâzırlıktır.

Abdülaziz Mecdi Tolun, mutasavvıf, şair, siyaset adamı, Şeriyye ve Evkaf Vekaleti müsteşarı.

<span class="mw-page-title-main">Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye</span>

Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye ya da diğer adıyla Meclis-i Vâlâ, Tanzimat döneminde Osmanlı Devleti'nin günümüzün Yargıtay ve Danıştay eşdeğeri olarak hizmet veren üst kuruludur.

Ahmed Kemal Paşa (1808-1886), Maarif Nazırlığı görevinde bulunmuş Osmanlı bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye</span>

Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye, Tanzimat döneminde Osmanlı Devleti'nin günümüzün Yargıtay eşdeğeri olarak hizmet veren üst kuruludur.

Mehmed Tevfik Bey (1834-1917), Şûrâ-yı Devlet reisliği ve Meclis-i Âyan üyeliği yağmış Osmanlı.

Vasfi Efendi (1861-1926), Osmanlı siyasetçi.

Ali Haydar Efendi (1865-1935) bir Osmanlı Devlet adamıdır.

Mustafa Nuri Paşa Osmanlı devlet adamı ve tarihçi.

Abdülhamid Ferid Paşa (1815-1875), Osmanlı devlet adamıdır.