İçeriğe atla

Burgonya şarabı

Burgonya şarap bölgesi

Burgonya şarabı (Fransızca: "Bourgogne" veya "vin de Bourgogne"), doğu Fransa'nın Burgonya bölgesinde, Rhône'un bir kolu olan Saône'nin batısındaki vadilerde ve yamaçlarda üretilir.[1] Burada üretilen en ünlü şaraplar ve yaygın olarak "Burgonya" olarak adlandırılanlar, pinot noir üzümlerinden yapılan sek kırmızı şaraplar ve chardonnay üzümlerinden yapılan beyaz şaraplardır.

Kırmızı ve beyaz şaraplar da sırasıyla gamay ve aligoté gibi diğer üzüm çeşitlerinden yapılır. Bölgede az miktarda roze ve köpüklü şarap da üretilir. Chardonnay ağırlıklı Chablis ve gamay ağırlıklı Beaujolais, Burgonya şarap bölgesinin bir parçası olarak kabul edilir, ancak bu alt bölgelerden gelen şaraplar genellikle "Burgonya şarapları" olarak değil, kendi adlarıyla anılır.

Burgonya, diğer tüm Fransız bölgelerinden daha fazla sayıda appellations d'origine contrôlée (AOC)'ye sahiptir ve genellikle Fransız şarap bölgelerinin en fazla terroir bilincine sahip olanı olarak görülür. Çeşitli Burgonya AOC'leri, dikkatlice belirlenmiş grand cru üzüm bağlarından daha belirsiz bölgesel isimlere kadar sınıflandırılır. Burgonya'da üzüm bağlarını terroir'larına göre belirleme uygulaması, çeşitli manastırların Burgonya şarap endüstrisinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığı Orta Çağ zamanlarına dayanır. Burgonya şarap bölgesinin tarihi önemi ve benzersiz iklim sistemi, bölgedeki alanların Burgonya bölgesinin iklimleri, terroir'ları kapsamında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kaydedilmesine yol açmıştır.[2]

Kaynakça

  1. ^ The Oxford Companion to Wine (İngilizce), 5 Ekim 2023, 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Ağustos 2024 
  2. ^ "Burgonya'nın İklimleri, Terroirları". whc.unesco.org. 10 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şarapçılık</span>

Şarapçılık, şarap üretimine verilen addır. Şarabın yapılacağı üzüm veya başka bir meyvenin seçimiyle başlar, yapımı biten şarabın şişelenmesiyle sona erer. Çoğu şarap üzümden yapılsa da, diğer meyvelerden veya zehirli olmayan bitkilerden de yapılabilir. Bal şarabının sudan sonraki en önemli malzemesi baldır. Şarap yapımının tarihi bin yıldan fazladır. Şarap ve şarap yapımı bilimi önoloji olarak bilinir. Şarap üreticisine şarap tüccarı da denilebilir. Üzüm yetiştiriciliği bağcılıktır ve birçok üzüm çeşidi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz şarap</span> bir şarap türü

Beyaz şarap, maserasyon olmadan fermante edilen bir şarap türüdür. Rengi saman sarısı, sarı-yeşil veya altın sarısı olabilmektedir. Herhangi bir renkte kabuğa sahip olabilen üzümlerin renksiz posasının alkolik fermantasyonu ile üretilir. Beyaz şarap en az 4.000 yıldır varlığını sürdürmektedir.

Kavaklıdere Şarapları; 1929 yılında Ankara'da kurulan şaraphane ve burada üretilen şarap markası.

<span class="mw-page-title-main">Provans şarabı</span>

Provans şarabı güneydoğu Fransa'daki Fransız şarabı üreten Provans bölgesinden gelir. Romalılar bölgeyi provincia nostra adıyla adlandırdı. Provans Alpler'in hemen güneyinde İtalya dışındaki ilk Roma eyaletiydi.

<span class="mw-page-title-main">Gamay</span>

Gamay kırmızı şarap yapmak için kullanılan mor renkli bir üzüm çeşididir özellikle Beaujolais'de ve Tours çevresinde Loire Vadisi'nde yetiştirilir. Tam adı Gamay Noir à Jus Blanc'dır. 15. yüzyıldan beri adı geçen çok eski bir kültür bitkisidir. Bol üretim sağladığı için sık sık ekilmiştir, bununla birlikte asidik topraklara ekildiğinde üzümün doğal olarak yüksek asitliğini yumuşatmaya yardımcı olan üstün şaraplar yapar.

Şarabın sınıflandırılması menşei yeri veya unvanı şarap yapım yöntemleri ve stili tatlılık ve bağ bozumu veya kullanılan üzüm çeşidi gibi çeşitli yöntemlere göre yapılabilir. Uygulamalar farklı ülke ve bölgelere göre değişiklik gösterir ve birçok uygulama zaman içinde farklılık göstermiştir. Bazı sınıflandırmalar menşei ülkelerinde şarap yasasının bir parçası olarak resmi korumadan yararlanırken diğerleri bu tür bir koruması olmayan yetiştirici örgütleri tarafından oluşturulmuştur. Şarabın sağlığa etkileri, şarabın yaşlanması, şarabın tatlılığı, şarabın rengi önemli özelliklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Beaujolais (şarap)</span>

Beaujolais, genellikle ince bir kabuğa sahip ve tanen oranı düşük Gamay üzümünden yapılan bir Fransız şarabıdır.

<span class="mw-page-title-main">Semillon</span>

Semillon, çoğunlukla Fransa ve Avustralya'da sek beyaz ve tatlı şarap yapmak için kullanılan altın renkli beyaz bir üzüm çeşididir. İnce kabuğu ve Botrytis cinerea'ya duyarlılığı sayesinde tatlı şarap bölgesi Sauternes AOC ve Barsac AOC'de geniş bir alanda yetiştirilmektedir. Adelaide Üniversitesi'nin 2010 yılında açıkladığı istatistiklere göre dünyada yaklaşık 22000 hektar bir alanda ekilidir.

<span class="mw-page-title-main">Sauvignon blanc</span> Üzüm çeşidi

Sauvignon blanc, Fransa'nın Bordeaux bölgesinin yeşil kabuklu bir üzüm çeşididir. Üzüm adını büyük olasılıkla Güney Batı Fransa'da yerli bir üzüm olarak erken kökenleri nedeniyle Fransızcada sauvage ("yabani") ve blanc ("beyaz") kelimelerinden alır. Muhtemelen Savagnin'in soyundan geliyor. Fransızca: Sauvignon blanc asması dünyanın şarap bölgelerinin birçoğuna ekilir ve gevrek, sek ve ferahlatıcı bir çeşit beyaz şarap üretir. Üzüm aynı zamanda Sauternes ve Barsac'ın meşhur tatlı şaraplarının bir bileşenidir. Sauvignon blanc, ABD'de Fransa, Şili, Romanya, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Bulgaristan, Washington ve Kaliforniya eyaletlerinde yaygın olarak yetiştirilmektedir. Bazı Yeni Dünya Sauvignon blanclar, özellikle California'dan, Robert Mondavi tarafından Pouilly-Fumé'ye atıfta bulunulan bir pazarlama terimi olan "Fumé Blanc" olarak da adlandırılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Riesling</span>

Riesling, Ren bölgesinde ortaya çıkan beyaz bir üzüm çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Bordeaux şarabı</span>

Bordo şarabı güneybatı Fransa‘da Bordo bölgesi'nde üretilen bir şaraptır. Bordo, Garonne Nehri üzerindeki Bordo şehrinde merkezlenmiştir. Şehrin kuzeyinde Dordogne Nehri Garonne ile birleşerek Gironde adlı geniş haliç ve Gironde bölümü 120,000 hektardan fazla toplam bağ alanıyla Fransa'nın en büyük şarap üretim alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Cru (şarap)</span>

Cru, yüksek kaliteli bir üzüm bağını veya üzüm bağı grubunu belirtmek için kullanılan bir şarap ve şampanya terimidir. Başlangıçta hem bir bölgeyi, hem de içinde yetiştirilen her şeyi ifade etmek için kullanılan bir Fransızca kelimedir, ancak artık çoğunlukla hem bir üzüm bağını hem de şaraplarını ifade etmek için kullanılmaktadır. Terim genellikle Fransız şarabı sınıflandırmalarında kullanılır. Sonuç olarak, şarap etiketinde cru adını gösteren bir şarabın, bu üzüm bağının veya üzüm bağı grubunun tipik özelliklerini sergilemesi beklenir. Premier cru ve grand cru terimleri, farklı şarap bölgelerinde çeşitli şekillerde tanımlanan varsayılan kalite seviyelerini belirtir.

<span class="mw-page-title-main">Terroir</span>

Terroir ; Fransızca "terre: toprak" kelimesinden türetilmiştir. Bir ürünün fenotipini etkileyen çevresel faktörleri tanımlamak için kullanılan bir Fransızca terimdir; buna benzersiz çevre bağlamları, çiftçilik uygulamaları ve bir ürünün belirli büyüme ortamı dahildir. Toplu olarak, bu bağlamsal özelliklerin bir karakteri olduğu söylenir; terroir aynı zamanda bu karakteri de ifade eder. Türkçe'ye "Yöre" olarak çevrilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Monosepaj</span> tek üzüm çeşidinden üretilmiş şarap stili

Monosepaj, tek tip üzüm çeşidinden üretilen bir şarabı veya tek tür üzümden üretilmiş brendi, konyak, grappa, rakı gibi damıtılmış içkiyi belirtir. Tek tür üzümden yapıldığı için monosepaj şaraplar üzümün tüm karakterini yansıtırlar. Monosepajın tersi ise, yani birden fazla üzüm çeşidinden yapılmış ise kupaj denir.

<span class="mw-page-title-main">Jura şarabı</span>

Jura şarabı, Jura bölgesinde üretilen Fransız şarabıdır. Burgonya ve İsviçre arasında yer alan bu serin iklim şarap bölgesi, Burgonya ve İsviçre şaraplarına benzer şaraplar üretir. Jura şarapları, en ünlüsü, Şeri'ye benzer bir işlemle yapılan ve flor benzeri bir maya türü altında geliştirilen vin jaune olan, kendine özgü ve sıra dışı şaraplardır. Bu, yerel Savagnin üzüm çeşidinden yapılır. Diğer üzüm çeşitleri arasında Poulsard, Trousseau ve Chardonnay bulunur. Jura'da bulunan diğer şarap stilleri arasında Chardonnay, Poulsard ve Savagnin'den yapılan bir vin de paille, hafif olgunlaşmamış Chardonnay üzümlerinden yapılan köpüklü bir Crémant du Jura ve fermantasyonu durdurmak için marc eklenerek yapılan Macvin du Jura olarak bilinen bir vin de likör bulunur. Ünlü Fransız kimyager ve biyolog Louis Pasteur, Jura bölgesinde doğup büyüdü ve Arbois yakınlarında bir üzüm bağına sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Hermitage AOC</span>

Hermitage, Fransa'nın kuzey Rhône şarap bölgesinde Lyon'un güneyinde bulunan bir Appellation d'Origine Contrôlée (AOC) Fransız şarap bölgesidir. Çoğunlukla Syrah üzümünden kırmızı şarap üretir; ancak Roussane ve Marsanne üzümlerinden az miktarda beyaz şarap da üretilir. Tepe, bazıları tarafından Syrah üzüm çeşidinin ruhani evi olarak görülür.

<span class="mw-page-title-main">Chenin blanc</span> Şaraplık beyaz üzüm çeşidi

Chenin blanc, Fransa'nın Loire Vadisi'nden gelen bir beyaz şarap üzüm çeşididir. Yüksek asiditesi, köpüklü şaraplardan dengeli tatlı şaraplarına kadar çeşitler yapmak için kullanılabileceği anlamına gelir, ancak asmanın doğal canlılığı kontrol edilmezse çok yumuşak, nötr şaraplar üretebilir. Loire dışında, Yeni Dünya şarap bölgelerinin çoğunda bulunur; Güney Afrika'da en yaygın olarak ekilen çeşittir ve burada tarihsel olarak Steen olarak da bilinir. Üzüm, 1655'te Jan van Riebeeck tarafından Güney Afrika'da yetiştirilen ilk üzümlerden biridir ve 1685'te Nantes Fermanı'nın iptal edilmesinin ardından Fransa'dan kaçan Huguenot'larla bu ülkeye gelmiştir. Chenin blanc, Avustralya'da da sıklıkla yanlış tanımlanıyordu, bu nedenle ülkedeki erken tarihini izlemek kolay değil. 1832'de James Busby'nin koleksiyonunda tanıtılmış olabilir, ancak C. Waterhouse, 1862'de Güney Avustralya'nın Houghton kentindeki Highercombe'da Steen yetiştiriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Viognier</span>

Viognier beyaz şaraplık bir üzüm çeşididir. Rhône Vadisi'nde Fransız şarabı Condrieu için izin verilen tek üzümdür.

<span class="mw-page-title-main">Roussanne</span>

Roussanne, Fransa'nın Rhône şarap bölgesinde yetiştirilen Marsanne ile harmanlanan beyaz şarap üzümüdür. Crozes-Hermitage AOC, Hermitage AOC ve Saint-Joseph AOC'nin kuzey adlarında izin verilen tek beyaz çeşittir. Châteauneuf-du-Pape AOC'nin güney Rhône adlarında izin verilen altı beyaz üzümden biridir ve kırmızı şaraplara Kaliforniya, Washington, Teksas, Güney Afrika ve Avustralya gibi Yeni Dünya'nın çeşitli şarap yetiştirme bölgelerinin Girit, Toskana ve İspanya gibi Avrupa bölgelerine de ekilir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız şarabı</span>

Fransız şarabı, Fransa'nın her yerinde, yılda 50 ila 60 milyon hektolitre veya 7-8 milyar şişe arasında üretilir. Fransa, İtalyan, İspanyol ve Amerikan şarap üreten bölgeleriyle birlikte dünyanın en büyük şarap üreticilerinden biridir. Fransız şarabının tarihi M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanır ve Fransa'nın birçok bölgesinin şarap yapım tarihi Roma zamanlarına dayanır. Üretilen şaraplar, uluslararası alanda satılan pahalı şaraplardan, savaş sonrası dönemin Margnat şarapları gibi genellikle yalnızca Fransa'da görülen mütevazı şaraplara kadar çeşitlilik gösterir.