İçeriğe atla

Budin (eyalet)

Koordinatlar: 47°28′K 19°03′D / 47.467°K 19.050°D / 47.467; 19.050
Eyâlet-i Budin
Budai vilajet
Budimski vilajet
Budin Eyaleti (Buda)
Osmanlı İmparatorluğu Eyaleti

 

1541–1686
 

 

 

Budin Eyaleti harita üzerinde
Budin Eyaleti harita üzerinde
Budin Eyaleti (1683)
MerkezBudin (Macarca: Buda)
47°28′K 19°03′D / 47.467°K 19.050°D / 47.467; 19.050
Yönetim şekliPaşalık
Tarih
 - Budin Kuşatması (1541)1541
 - Budin Kuşatması (1686)1686
Bugün parçasıSlovakya, Macaristan, Hırvatistan, Sırbistan

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı (Macarca: Budai vilajet, Sırpça: Budimski vilajet veya Будимски вилајет, Hırvatça: Budimski vilajet), Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

Nüfus sayımında etnik gruplardan Macarlar, Hırvatlar, Sırplar, Slovaklar ve Müslümanlar vardı.

Sancakları

1541'de Eyaletin sancakları:[1]

  1. Budin Sancağı
  2. Semendire Sancağı
  3. İzvornik Sancağı
  4. Vulçetrin Sancağı
  5. Pojega Sancağı
  6. Mohaç Sancağı
  7. İstolni-Belgrad Sancağı (Székesfehérvár)
  8. Segedin Sancağı
  9. Sirem Sancağı
  10. Kopan Sancağı
  11. Şikloş Sancağı
  12. Peçuy Sancağı
  13. Vidin Sancağı
  14. Alacahisar Sancağı
  15. Çanad Sancağı
  16. Beçkerek Sancağı
  17. Hipovo Sancağı

1566'da eyaletin sancakları:[]

  1. Budin Sancağı
  2. Semendire Sancağı
  3. Pojega Sancağı
  4. Mohaç Sancağı
  5. İstolni Belgrad Sancağı (Székesfehérvár)
  6. Segedin Sancağı
  7. Sirem Sancağı
  8. Baboça Sancağı
  9. Zigetvar Sancağı
  10. Peçuy Sancağı
  11. Estergon Sancağı
  12. Hatvan Sancağı
  13. Filek Sancağı
  14. Seçen Sancağı
  15. Sonluk Sancağı
  16. Şimontorna Sancağı
  17. Kopan Sancağı
  18. Şikloş Sancağı
  19. Sekçay Sancağı
  20. Novigrad Sancağı
  21. Pespirim Sancağı

1600'deki eyaletlerin sancakları:[1]

  1. Semendire Sancağı
  2. Sirem Sancağı
  3. Rackeve Sancağı
  4. Kopan Sancağı
  5. İstolni Belgrad Sancağı
  6. Mohaç Sancağı
  7. Şikloş Sancağı
  8. Seçuy Sancağı

1610'da eyaletin sancakları:[1]

  1. Budin Sancağı
  2. Sirem Sancağı
  3. Ráckeve Sancağı
  4. Kopan Sancağı
  5. İstolni Belgrad Sancağı
  6. Mohaç Sancağı

Eyaletin son sancakları:[1]

  1. Budin Sancağı
  2. Sirem Sancağı
  3. Semendire Sancağı
  4. Sekçay Sancağı
  5. Şimontorna Sancağı
  6. İstolni Belgrad (Székesfehérvár) Sancağı
  7. Estergon Sancağı
  8. Mohaç Sancağı[]
  9. Peçuy Sancağı[]

Beylerbeyleri

Sokullu Mustafa Paşa 12 yıl boyunca paşalık yaparak, Budin'in en uzun süre yöneticilik yapan paşası olmuştur. Budin belerbeylerinin listesi aşağıdaki gibidir:[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c d Dr Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga I, Novi Sad, 1990, page 201.
  2. ^ Gévay, Antal (1841). A' budai pasák. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2015. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Özgüven, Burcu (2001). Osmanlı Macaristan’ında Kentler, Kaleler. Ege Yayınları. ISBN 9789758070473. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Malkoçoğulları, adı Malkoç Bey olan ve I. Murad döneminden itibaren özellikle Balkan ülkelerine yapılan akınlarda görev yapmış bir akıncı beyinin soyundan gelen aile mensuplarına verilen addır. Malkoçoğulları 14. - 15. ve 16. yüzyıllarda etkin olmuş ve yaptıkları başarılı akınlarla tanınmışlardır. Malkoçoğlu akıncıları Silistre civarında bulunurdu. Ailenin kökeninin Bosna'nın Malković ailesine dayandığı iddia edilir.

Yemişçi Hasan Paşa III. Mehmed saltanatı döneminde 10 Temmuz 1601 - 24 Eylül 1603 tarihleri arasında toplam iki yıl üç ay yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Abaza Siyavuş Paşa, II. Süleyman saltanatında, 23 Eylül 1687 - 2 Şubat 1688 tarihleri arasında beş ay dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Köprülü ailesi damadıdır.

<span class="mw-page-title-main">Köprülü Fazıl Mustafa Paşa</span> 97. Osmanlı sadrazamı

Köprülü Fazıl Mustafa Paşa,, II. Süleyman saltanatında, 25 Ekim 1689 - 19 Ağustos 1691 tarihleri arasında bir yıl dokuz ay yirmi beş gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Sokolluzade Lala Mehmed Paşa I. Ahmed saltanatı döneminde 26 Temmuz 1604 - 21 Haziran 1606 tarihleri arasında bir yıl on ay yirmi altı gün sadrazamlık yapmış ve devletin çeşitli kademelerinde hizmet vermiş bir Osmanlı devlet adamıdır. 1595 yılında dokuz gün sadrazamlık yapmış Tekeli Lala Mehmed Paşa ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Diyarbekir (eyalet)</span> Diyarbakır

Diyâr-ı Bekr Eyaleti tam adı Diyâr-ı Bekr Beylerbeyliği, 1515 yılında kurulan Osmanlı Devleti eyaleti. Eyaletin merkezi Diyarbakır'dır. Doğrudan Osmanlı İmparatorluğuna bağlı olarak yönetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Trablusgarp (eyalet)</span> Osmanlının Afrika Eyaleti

Trablusgarp Eyaleti veya Trablusgarp Beylerbeyliği, Osmanlı Devleti eyaletidir. Osmanlı Devleti'nde iki tane Trablus adını taşıyan idari bölge bulunmaktadır. Bunları birbirinden ayırmak için buradakine Trablus-ı Garb veya Mağrib Trablusu, Şam bölgesindekine Trablus-ı Şam veya Şam Trablusu denilmiştir. Trablusgarp 360 yıl, 1 ay, 20 gün Osmanlı egemenliğinde kalmıştır. Trablusgarp Eyaleti, sâlyâneli bir deniz eyaletidir. 17. yüzyılda ocaklık olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Lahsa (eyalet)</span>

Lahsa Eyaleti, 1551-1663 ve 1871-1913 tarihleri arasında Osmanlı Devleti'ne bağlı eyalet. Bugünkü Kuveyt'ten yine bugünkü Katar topraklarına kadarki bölgeyi kapsar. Osmanlı döneminde merkezi Katif kenti olmuştur. Lahsa adı, Bölgenin Arapça adı al-Hasa'dan bozmadır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı başdefterdarları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Başdeftardar, 14. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasinda Osmanlı Devleti'nin en yüksek maliye görevlisi idi. Fatih'in kanunnamesine göre bașdefterdar padișahın malının vekili ve veziri-azam da nazırı idi. Devlet hazinesinin açılıp kapanması başdefterdar bulunmasıyla yapılırdı. "Başdefterdar" Divan-ı Hümayun üyesi idi. Başdefterdar 14. yüzyıl ile 19. yüzyıl dönemi protokolüne göre vezir ve kazasker rütbelerinden daha aşağıda ama Yeniçeri Ağası'nın üzerinde bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Seydi Ahmed Paşa</span>

Seydi Ahmet Paşa Osmanlı Devleti'nde IV. Mehmet döneminde Budin Eyaleti valiliği ve serdarlığı yapmış Çerkes asıllı Osmanlı devlet adamı ve asker.

Sibin Muharebesi, 1660 yılında Osmanlı Devleti ile Avusturya Arşidüklüğü'nün yardımda bulunduğu Erdel Prensliği arasında meydana gelen muharebedir.

Varvar Ali Paşa veya Varvari Ali Paşa, Osmanlı devlet adamı.

Mihalıçlı Ahmed Paşa , sancakbeyi ve beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Bu Royal Society'nin dördüncü yılı olan 1663'te seçilen üyelerin tam bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Estergon Kuşatması (1543)</span>

Estergon Kuşatması, Avusturya Arşidüklüğü'nün elindeki Estergon'un Osmanlı İmparatorluğu tarafından, 25 Temmuz ile 8 Ağustos 1543 tarihleri arasında kuşatılması. Yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrasında şehir Osmanlı egemenliğine girdi.

<span class="mw-page-title-main">Kaloşvar Muharebesi</span>

Kaloşvar Muharebesi veya Kolojvar Muharebesi, 22 Mayıs 1660 tarihinde Osmanlı Devleti ile Avusturya Arşidüklüğü'nün yardımda bulunduğu Erdel Prensliği arasında meydana gelen muharebedir.

<span class="mw-page-title-main">Yanıkkale Kuşatması (1594)</span>

Yanıkkale Kuşatması ya da Györ Kuşatması, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Kanije Kușatması (1600)</span>

Kanije Kușatması, 1593-1606 Osmanlı-Kutsal Roma İmparatorluğu Savaşı'nda evre.