İçeriğe atla

Brix

Taşınabilir Refraktometre

Brix derecesi (° Bx sembolü), sulu bir çözeltideki çözünmüş şeker derecesidir. Sadece su ve çözünmüş şekerden oluşan bir çözeltide bir derece Brix yaklaşık olarak 10 g/l şekere denk gelmektedir.[1] Eğer çözelti saf sakkaroz dışında çözünmüş başka katılar içeriyorsa, o zaman ° Bx yalnızca çözünmüş katı içeriğine temsil eder. Brix derecesi geleneksel olarak şarap, meyve suyu, akçaağaç şurubu ve bal endüstrilerinde kullanılır. Refraktometre veya hidrometre yardımı ile ölçülebilir.

Bir şeker çözeltisi refraktometre veya hidrometre ile ölçüldüğünde, sonucun tabloya girilerek elde edilen ° Bx değeri, numunede çözünen kuru katı miktarını temsil eder. Ancak bu nadiren böyledir. Örneğin üzüm suyu (şıra) az miktarda sükroz, ancak glikoz, fruktoz, asitler ve diğer maddeleri içerir. Bu gibi durumlarda, ° Bx değeri, toplam şeker içeriğine iyi bir yaklaşımı temsil edebilir.

Alkol, sudan daha yüksek kırılma indisine sahiptir. Sonuç olarak, fermentasyon başladıktan sonra bir şeker çözeltisi üzerinde yapılan bir refraktometre ölçümü, o anda çözeltide bulunan gerçek katı içeriğinden daha yüksek bir okuma ile sonuçlanacaktır. Hidrometre kullanarak, özgül ağırlığa dayalı Brix ölçümleri de fermantasyondan etkilenir; etanol sudan daha az yoğun olduğu için, bir etanol / şeker / su çözeltisi düşük bir Brix okuması ile sonuçlanacaktır. Aynı çözünmüş şeker miktarına sahip, farklı alkol dereceli çözeltiler, farklı Brix derecesine sahip olurlar.[2]

Tarihçe

Brix derecesi, mucidi, Alman mühendis ve matematikçi Adolf Ferdinand Wenceslaus Brix'in (1798-1870) adını almıştır. 1800'lerin başlarında, Adolf Brix, içerdiği sakkaroz mikrarı bilinen saf sükroz çözeltileri hazırlayarak, özgül ağırlıklarını ölçtükten sonra, kütle ile ölçülen özgül ağırlığa göre yüzde sakkaroz tablosu hazırladı.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ The Oxford companion to wine. Fourth edition. Robinson, Jancis,, Harding, Julia,, Smart, Richard E.,, Lavigne, Valérie,, Dubourdieu, Denis,. Oxford, United Kingdom. ISBN 978-0-19-870538-3. OCLC 921140648. 
  2. ^ "Determining Residual Sugar Using a Hydrometer*". Midwest Grape and Wine Industry Institute (İngilizce). 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hidrometre</span> sıvıların yoğunluğunu hesaplayan bir laboratuvar enstrümanı

Hidrometre sıvıların yoğunluğunu ölçmeye yarayan alete verilen isimdir. Hidrometre genellikle camdan yapılan ampulden çıkan bir silindirik gövdeye sahiptir. Bu ampule cıva ya da kurşunla ağırlık kazandırılır. Test edilecek sıvı yavaşça ve serbestçe yüzecek seviyeye gelene kadar silindirin içine boşaltılır. Sıvının yüzeyinin ulaştığı nokta not edilir. Genellikle kökün içinde bir ölçek vardır. Yani direkt olarak yoğunluğu okuyabiliriz. Ölçtüğümüz sıvıya bağlı olarak ölçek çeşitleri vardır. Hidrometre, sütün yoğunluğunu, su ile şeker karışımının yoğunluğunu ölçmek ya da alkolün yüksek seviyelerinin ölçülmesi gibi farklı kullanımlar için kalibre edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Alkol</span> karbon atomuna doğrudan bir -OH grubunun bağlı olduğu organik bileşiklere verilen genel ad

Alkol, karbon atomuna doğrudan bir -OH (hidroksil) grubunun bağlı olduğu organik bileşiklere verilen genel ad. Genel formülü CnH2n+1OH olan mono alkoller, alkollerin önemli bir sınıfıdır. Bunlardan etanol (C2H5OH), alkollü içeceklerde bulunan türüdür. Genellikle alkol kelimesi ile etanol kastedilir ki yeni fermente olmuş birada etanol oranı %3-5 arasında iken şarapta %12-15 arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Çözelti</span>

Çözelti ya da solüsyon, iki ya da daha fazla maddenin herhangi bir oranda bir araya gelerek oluşturdukları homojen karışımdır.

<span class="mw-page-title-main">Antifriz</span>

Antifriz veya dondurmaz, 0 derece ve altında radyatör suyuna katılarak suyun donmasını önleyen kimyasal maddedir. Antifriz daha çok otomobil motorlarında kullanılır. Bir dialkol türü olan etilen glikol (etandiol) ve propilen glikol (propandiol) iyi birer antifrizdir. Yaygın antifrizler, sıvının kaynama noktasını arttırır ve daha yüksek soğutma suyu sıcaklığına izin verir.

<span class="mw-page-title-main">Etanol yakıtı</span>

Etanol yakıtı, otomobiller ve diğer motorlu araçlarda, tek başına kullanılabilen bir yakıt ya da benzine karıştırılan bir katkı maddesidir.

<span class="mw-page-title-main">İçki</span> Etanol içeren içecek

İçki ya da alkollü içecek, etanol içeren bir içecektir. Likör, viski, cin, votka, rom, tekila, şarap, bira, vermut; dünyada yaygın olarak tüketilen içkilerdendir. Alkollü içeceklerin tarihi'nin Neolitik dönemli erken bir tarihe kadar uzanması düşünülmektedir. Alkollü içeceklerin tüketimi, birçok kültürde önemli bir sosyal rol oynar. Çoğu ülkede alkollü içeceklerin üretimini, satışını ve tüketimini düzenleyen yasalar vardır. Düzenlemeler, yüzde alkol içeriğinin etiketlenmesini ve bir uyarı etiketinin kullanılmasını gerektirebilir. Yasal içki içme yaşı dünya genelinde 15 ile 21 yaş arasında değişir. Bazı ülkeler bu tür faaliyetleri tamamen yasaklıyor, ancak alkollü içecekler dünyanın birçok yerinde yasaldır. Alkolün sağlık üzerindeki olumsuz etkileri birçok ülkelerde önemli sorun hâline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sakkaroz</span>

Sakkaroz veya diğer adlarıyla sükroz veya çay şekeri, C12H22O11 formülüyle gösterilen ve bir glukoz ve bir fruktoz molekülünün bir araya gelmesiyle meydana gelen disakkarittir. Sakkarozun sistematik adı β-D-fruktofuranozil-(2→1)-α-D-glukopiranosit şeklindedir. İnsan beslenmesinde çok önemli bir yere sahip olan sükroz, sadece bitkiler tarafından üretilir. Sakkarozun dünyadaki toplam yıllık üretim miktarı 150 milyon tonun üzerindedir.

Kriyoskopi çözeltilerde gözlenen donma noktası alçalmasıdır. Kriyoskopi yöntemi ile molekül ağırlığı tayini yapılabilir. Kimya ve fizikle ilgili bölümlerdeki derslerin içeriğinde konu başlığı olarak işlenir.

<span class="mw-page-title-main">Şarapçılık</span>

Şarapçılık, şarap üretimine verilen addır. Şarabın yapılacağı üzüm veya başka bir meyvenin seçimiyle başlar, yapımı biten şarabın şişelenmesiyle sona erer. Çoğu şarap üzümden yapılsa da, diğer meyvelerden veya zehirli olmayan bitkilerden de yapılabilir. Bal şarabının sudan sonraki en önemli malzemesi baldır. Şarap yapımının tarihi bin yıldan fazladır. Şarap ve şarap yapımı bilimi önoloji olarak bilinir. Şarap üreticisine şarap tüccarı da denilebilir. Üzüm yetiştiriciliği bağcılıktır ve birçok üzüm çeşidi vardır.

Refraktometre kırılma indisinin (refraktometri) ölçümü için laboratuvar ya da saha cihazıdır. Kırılma indisi Snell's yasasından hesaplanır ve Gladstone–Dale bağıntısının kullanımıyla maddenin kompozisyonundan da hesaplanabilir. Bir refraktometre, bir ışık demetinin bir malzemeden diğerine geçerken bükülmesini ölçer; bu tür cihazlar, örneğin şeker çözeltilerinin bileşimini veya ketçaptaki domates salçası konsantrasyonunu belirlemek için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">TDS metre</span>

TDS metre, bir çözelti'nin toplam çözünmüş katı maddeler'ini (TDS), yani çözünmüş katı parçacıkların konsantrasyonunu gösteren bir cihazdır.

<span class="mw-page-title-main">İyodik asit</span>

İyodik asit, HIO3, beyaz veya kirli beyaz bir katı madde olarak elde edilebilir. Suda çok iyi çözünür, ancak klorik asit veya bromik asidin aksine saf halde bulunur. İyodik asit +5 oksidasyon durumunda iyot içerir ve halojenlerin saf halde en stabil okso-asitlerinden biridir. İyot asidi dikkatle ısıtıldığında pentoksit iyice dehidre olur. Daha sonraki ısıtmada, iyot pentoksit ayrıca iyot, oksijen ve düşük iyot oksitleri karışımı vererek ayrışır.

<span class="mw-page-title-main">Şaraptaki şekerler</span>

Şaraptaki şekerler şarap yapımını mümkün kılan doğa olayının merkezindedir. Fermantasyon işleminde, şarap üzümlerinden gelen şekerler parçalanır ve maya tarafından alkole (etanol) ve karbon dioksite dönüştürülür. Üzümler, yapraklardan fotosentez ile üretilen sakaroz moleküllerinin yer değiştirmesi yoluyla asmada büyürken şeker biriktirir. Olgunlaşmada sakaroz molekülleri invertaz enzimi tarafından hidrolize (ayrılır) edilip glukoz ve fruktoz'a dönüşür. Hasat zamanına kadar, üzümün %15 ila %25'i basit şekerlerden oluşur. Hem glikoz hem de fruktoz, altı-karbonlu şekerdir ancak üzümde üç, dört, beş ve yedi karbonlu şekerler de bulunur. Beş karbonlu arabinoz, ramnoz ve ksiloz gibi şekerler fermantasyondan sonra hala şarapta mevcut olduğundan, tüm şekerler mayalanabilir değildir. Çok yüksek şeker içeriği, belirli bir (yüksek) alkol içeriğine ulaşıldığında mayayı öldürür. Bu nedenle hiçbir şarap tamamen "sek" tamamen mayalanmaz. Şarabın alkol içeriğini belirlemede şekerin rolü, şarap yapımında yalnızca alkol içeriğini artırmak için şaptalizasyon olarak bilinen süreçte bazen şarap üreticilerini şeker eklemeye teşvik eder.

Bir azeotrop veya eşkaynar, oranları değiştirilemeyen veya basit damıtma ile ayrılamayan iki veya daha fazla sıvı karışımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sulu çözelti</span> çözücünün su olduğu çözelti

Sulu çözelti, çözücünün su olduğu bir çözeltidir. Çoğunlukla kimyasal denklemlerde ilgili kimyasal formüle (aq) eklenerek gösterilir. Örneğin, sodyum klorür (NaCl) olarak da bilinen sofra tuzunun sudaki çözeltisi Na+(aq) + Cl-(aq) şeklinde gösterilir. Aqueous kelimesi (aqua'dan gelir) suya ait, su ile ilgili, suya benzer veya suda çözünmüş anlamına gelir. Su mükemmel bir çözücü olduğundan ve aynı zamanda doğal olarak bol bulunduğundan, kimyada her yerde bulunan bir çözücüdür. Deneylerde çözücü olarak sıklıkla su kullanıldığından, çözücü belirtilmediği sürece çözelti kelimesi sulu bir çözeltiyi ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Bira ölçümü</span>

Bira ölçümü, biranın acılığının, yoğunluğunun, aromalarının, alkol sertliğinin ve renginin ölçülüp sınıflandırılmasıdır. Bira içerken dikkate alınması gereken birçok faktör vardır. Bunların başlıcaları acılık, içecekte bulunan çeşitli tatlar ve bunların yoğunluğu, alkol içeriği ve rengidir. Bu özellikler için standartlar, herhangi bir biranın genel nitelikleri hakkında daha nesnel ve tekdüze bir belirleme yapılmasına olanak tanır.

<span class="mw-page-title-main">Şıra ağırlığı</span>

Şıra ağırlığı, üzüm suyundaki (şıra) şeker miktarının bir ölçüsüdür ve dolayısıyla, şıranın tamamı alkole fermente edildiğinde ve şeker kalıntısı olarak bırakılmadığında üretilebilecek alkol miktarını gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Klosterneuburger Mostwaage</span>

Klosterneuburger Mostwaage (KMW), üzüm şırasının şeker içeriğini ağırlıkça yüzde olarak ölçmek için kullanılan bir ölçüdür. Ölçeği Klosterneuburg şeker seviyelerini gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Baumé ölçeği</span>

Baumé ölçeği, Fransız eczacı ve kimyager Antoine Baumé tarafından 1768'de çeşitli sıvıların, özellikle şarabın yoğunluğunu ölçmek için geliştirilen bir çift hidrometre ölçeğidir. Baumé ölçeği bir çözeltinin konsantrasyonunun değil özgül ağırlığının bir ölçüsüdür. Baumé ölçeğinin birimi çeşitli dereceler olarak Baumé, , Bé° ve basitçe Baumé olarak gösterilmiştir. Bir ölçek sudan daha ağır sıvıların yoğunluğunu ölçerken diğeri sudan daha hafif sıvıların yoğunluğunu ölçer. Damıtılmış suyun Baumé'si 0'dır. API yerçekimi ölçeği, Baumé ölçeğinin erken uygulamalarındaki hatalara dayanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Oechsle ölçeği</span>

Oechsle ölçeği, üzüm şırasının yoğunluğunu ölçen bir hidrometre ölçeğidir ve şarap yapımında kullanılan üzümün olgunluğunu ve şeker içeriğini gösterir. Adını Ferdinand Oechsle'den (1774–1852) alır ve Alman, İsviçre ve Lüksemburg şarap yapım endüstrilerinde yaygın olarak kullanılır. Oechsle ölçeğinde, bir derece Oechsle (°Oe), 20 °C'de bir litre şıranın kütlesi ile 1 kg arasındaki kütle farkına bir gram karşılık gelir. Örneğin, litre başına 1084 gram özgül kütleye sahip şıranın kütlesi 84 °Oe'dir.