İçeriğe atla

British Aerospace Jetstream 41

Jetstream 41
Eastern Airways BAe Jetstream 41
Eastern Airways BAe Jetstream 41
TürüYolcu uçağı
Ulusal köken Birleşik Krallık
ÜreticiBritish Aerospace
İlk uçuş25 Eylül 1991
DurumuEtkin
Üretim sayısı100
Birim maliyeti6 milyon $ (1991)[1]

British Aerospace Jetstream 41, British Aerospace tarafından tasarlanan turboprop bölgesel yolcu uçağı. BAE'nin popüler modeli Jetstream 31 uzatılarak tasarlanmıştır. 30 koltuklu Embraer Brasilia, Dornier 328 ve Saab 340 gibi uçaklara rakip olarak tasarlanan uçak 29 koltukludur. Birleşik Krallık'taki Eastern Airways 17 uçaklı filosuyla en büyük kullanıcıdır.

Tasarım ve geliştirme

Jetstream 41'in tasarımı, gövdenin 4.88m (16 fit) uzatılmasıyla elde edildi. Gövdeye yapılan eklemeler, kanadın önündeki kısmına 2.51 m (8 fit 3 inç), arkasındaki kısmına ise 2.36m (7 fit 9 inç) uzunluğundaki kabin parçalarından oluşuyordu. Eklenen parçalar tamamen baştan tasarlanmıştı. Gövdeye yapılan uzatma, kanatlarda da yeni bir tasarım gerektirdi. Yeni modelde kanat açıklığı arttırıldı, kanatçık ve flaplar yeniden tasarlandı. Ayrıca kanatlar füzelerin altına monte edilerek, ana sparların kabin koridorundan geçmemesi ve kanat köklerinde daha geniş bagaj alanı elde edilmesi sağlandı.[2]

Aracın 1,500 shp (1,120 kW), (sonraki modellerde 1,650 shp (1,232 kW)) gücündeki Allied Signal TPE331−14 motorları, yer mesafesi arttırılmış nacellerde yer alıyordu. Uçuş güvertesi modern EFIS sistemleriyle ve yeni bir ön camla donatılmıştı.[2][3] J41, hem JAR25, hem de FAR25 standartlarına uyan ilk turboproptur.

Hizmet geçmişi

J41 ilk uçuşunu 25 Eylül 1991'de yaptı ve Avrupa'da 23 Kasım 1992'de, ABD'de ise 9 Nisan 1993'te sertifikalandı. Aracın ilk teslimatı 25 Kasım 1992'de Manx Airlines'a yapıldı.[3] J41 Ocak 1996'da ATR, Aérospatiale, Alenia ve British Aerospace'ten oluşan pazarlama konsorsiyumu Aero International'in (Regional) (AI(R)) bir parçası oldu. Satışlar iyi gitmesine rağmen Mayıs 1997'de BAe, 100 teslim edilen uçağın ardından J41 üretimini sona erdireceğini açıkladı.[4]

Operatörler

Günümüzde faaliyet göstermeyen Origin Pacific Airways'e ait Jetstream 41, Wellington Uluslararası Havalimanı, Haziran 2004.

Sivil operatörler

 Kolombiya
  • EasyFly (Colombia) (13)
 Yunanistan
  • Sky Express (5)
 Mozambik
  • Moçambique Expresso (1)
   Nepal
  • Yeti Airlines (7)
  • Agni Air (3) - Simrik Airlines'tan Ekim 2013'te kiralandı
 Güney Afrika
  • South African Airlink (12)
 Birleşik Arap Emirlikleri
  • Eastern SkyJets (1)
 Birleşik Krallık
Eastern Airways'e ait bir Jetstream 41.
  • Eastern Airways (17)
 Uruguay
  • Delbitur (1)
 Venezuela
  • Venezolana (9)
 Zambiya
  • Proflight Zambia (3)

Diğer operatörler arasında:

 Hong Kong
  • Hong Kong Government Flying Service – (2) arama ve kurtarma görevleri için.
 Filipinler
  • Royal Star Aviation (1)
  • Air Republiq Airlines (1)

Eski sivil operatörler

 ABD
  • Trans States Airlines (25) - Uçaklar American Connection, Delta Connection ve Trans World Express ile yolcu servisi olarak büyük havayolları American Airlines, Delta Air Lines ve Trans World Airlines (TWA) adına kullanıldı.
  • Atlantic Coast Airlines - Uçaklar United Express tarafından büyük havayolu United Airlines için yolcu servisi olarak kullanıldı.[5]

Askeri operatörler

 Tayland
  • Tayland Kraliyet Ordusu

Koruma

Prototip Jetstream 41 G-JMAC günümüzde Speke Aerodrome Heritage Group (SAHG) tarafından Liverpool Speke Havaalanı terminal binası yakınında korunmaktadır.[6]

Kazalar

  • 7 Ocak 1994'te Atlantic Coast Airlines Flight 6291, Port Columbus Uluslararası Havalimanı yakınında iniş sırasında düştü. Dokuz kişilik yolcu ve mürettebattan beşi öldü.[7]
  • 24 Eylül 2009'da Airlink Flight 8911 Merebank, Durban, Güney Afrika'da, Durban Uluslararası Havalimanı'ndan kalkışının hemen ardından düştü. Üç kişilik mürettebat ve yerde bulunan bir kişi yaralandı.[8][9] Kaptan pilot Allister Freeman kaza esnasındaki yaralanmaları sonucu 7 Ekim 2009'da öldü.[10]

Özellikler (Jetstream 41)

Veri kaynağı Jane's All the World's Aircraft 1997-98,[11] Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1996/97[3]

Genel özellikler

  • Mürettebat: 3 (2 pilot ve uçuş görevlisi)
  • Kapasite: 29 yolcu
  • Uzunluk: 63 ft 2 in (19,25 m)
  • Kanat açıklığı: 60 ft 0 in (18,29 m)
  • Yükseklik: 18 ft 10 in (5,74 m)
  • Kanat alanı: 350,8 ft2 (32,59 m2)
  • Kanat profili: root: NACA 63A418; tip: NACA 63A412[12]
  • Boş ağırlık: 14.272 lb (6.474 kg)
  • Maksimum yakıtsız ağırlık: 21.400 lb (9.707 kg)
  • Maksimum kalkış ağırlığı: 24.000 lb (10.886 kg)
  • Maksimum iniş ağırlığı: 23.300 lb (10.569 kg)
  • Yakıt kapasitesi: 727 imp gal (873 US gal; 3.305 L) / 5.960 lb (2.703 kg) maksimum
  • Güç kaynağı: 2 × Allied Signal TPE331-14GR/HR turboprop motor, her biri 1.650 shp (1.230 kW)
  • Pervaneler: 5 bıçaklı McCauley, 9 ft 6 in (2,9 m) çaplı sabit hızlı ayarlanabilir metal pervane

Performans

  • Maksimum sürat: 295 kn (339 mph, 546 km/sa) 20.000 ft (6.096 m) irtifada
  • Seyir sürati: 295 kn (339 mph, 546 km/sa)
  • Asla aşılmaması gereken sürat (VNE): 315 kn (362 mph, 583 km/sa)
  • Menzil: 774 nmi (891 mi, 1.433 km)
  • Azami irtifa: 26.000 ft (7.900 m)
  • Tek motor ile azami irtifa: 15.000 ft (4.572 m)
  • Tırmanma oranı: 2.200 ft/dak (11 m/s)
  • Kanat yükü: 68,42 lb/ft2 (334,1 kg/m2)
  • Güç/kütle: 0,1375 shp/lb (0,2260 kW/kg)
  • Kalkış koşusu: 5.000 ft (1.524 m)
  • İniş koşusu: 4.200 ft (1.280 m)

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Notlar
  1. ^ Flying Magazine, June 1991, p. 30
  2. ^ a b Swanborough 1991, p. 78.
  3. ^ a b c Taylor 1996, pp. 260–261.
  4. ^ O'Toole 1997, p.4.
  5. ^ airliners.net, Atlantic Coast Airlines BAe J41 photos
  6. ^ Taylor, Rob. "Welcome to the Jetstream Club." 21 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Jetstream Club, 9 September 2008. Retrieved: 30 March 2010.
  7. ^ "Accident description." 6 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. aviation-safety.net. Retrieved: 30 March 2010.
  8. ^ "Crash plane declared emergency." 21 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. IOL, 24 September 2009. Retrieved: 30 March 2010.
  9. ^ "Media release 16 – Accident airlink flight update No. 15 – 07/10/09." saairlink.co.za,October 2009. Retrieved: 30 March 2010.
  10. ^ Jackson, Paul, (Ed.) (1997). Jane's All the World's Aircraft 1997-98 (88. bas.). Coulsdon, Surrey, United Kingdom: Jane's Information Group. ss. 532-534. ISBN 9780710615404. 
  11. ^ Lednicer, David. "The Incomplete Guide to Airfoil Usage". m-selig.ae.illinois.edu. 5 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019. 
Bibliography
  • Lambert, Mark. Jane's All The World's Aircraft 1993–94. Coulsden, UK:Jane's Data Division, 1993. ISBN 0-7106-1066-1.
  • O'Toole, Kevin. "Prestwick seeks new work after J41 closure". 7 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Flight International, 4–10 October 1997, p. 4.
  • Swanborough, Gordon. "Jetstream Jubilee". Air International, August 1991, Vol 41 No 2, pp. 73–79. Stamford, UK:Key Publishing. ISSN 0306-5634.
  • Taylor, Michael, ed. Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1996/97. London: Brassey's, 1996. ISBN 978-1-85753-198-5.
  • Wilson, Stewart. Airliners of the World. Fyshwick, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd., 1999. ISBN 978-1-875671-44-1.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Boeing B-52 Stratofortress</span>

B-52 Stratofortress, Amerikalı Boeing şirketi tarafından üretilmiş uzun menzilli stratejik bombardıman uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Boeing B-29 Superfortress</span> II. Dünya Savaşında ABD Hava Kuvvetlerince kullanılmış, dört motorlu ağır bombardıman uçağı

B-29 Superfortress II. Dünya Savaşı'nda Amerikan Hava Kuvvetlerince kullanılmış olan, dört motorlu ağır bombardıman uçağıdır. II. Dünya Savaşı sonrası özellikle Kore Savaşı olmak üzere bazı operasyonlarda da görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Convair XFY</span>

Convair XFY Pogo, ABD ordusu için geliştirilmiş deneysel dikey kalkış ve inişli hava aracı. Pogo, delta kanatlara ve üç bıçaklı ters yönlere dönen pervanelere güç sağlayan 5.500 hp turboprop motora sahipti. Küçük savaş gemilerinden kalkış ve iniş yapabilecek yüksek performanslı bir avcı uçağı olarak tasarlanmış, ancak kuyruk üzerine inişin pilotlar için zorluğu sebebiyle kullanımının riskli olacağından proje iptal edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Malmö MFI-9</span>

Malmö MFI-9 Junior, 1960'lı yıllarda İsveç'te üretilen hafif uçak. Björn Andreason tarafından BA-7 adı altında tasarlanmış ve prototipi 10 Ekim 1958'de uçurulmuştur. Andreason, ilk uçağı Convair için ABD'de çalışırken boş vaktinde inşa etmiştir. Uçak, hava soğutmalı, 56 kW gücünde bir Continental A-75 motora ve değişken hatveli iki bıçaklı bir pervaneye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Tupolev Tu-154</span> SSCB yapımı orta menzili üç motorlu yolcu uçağı

Tupolev Tu-154 Rus yapımı orta menzili üç motorlu yolcu uçağıdır. Boeing 727 benzer bir tasarıma sahiptir. Rusya, Doğu Avrupa, Küba, Çekoslovakya ve daha pek çok ülkede kullanılan Rusya'nın en çok üretilen jet yolcu uçağıdır. Üretilen yolcu uçaklarının çoğu Aeroflot'da hizmet verdi. Hâlen 17 değişik havayolu şirketinde yılda 138 milyon yolcuyu taşımaktadır. Tasarımı sayesinde toprak ve buzul pistlere inebilir. Kuzey kutbu gibi aşırı soğuk ortamlardan etkilenmeden kalkış için bekleyebilir. Tu 154, 1 mach sürate ulaşabilen en hızlı yolcu uçağıdır.

<span class="mw-page-title-main">CASA CN 235</span> hafif nakliye uçağı

CASA CN-235, İspanyol CASA ve Endonezyalı IPTN firmalarının ürettiği bir hafif nakliye uçağı. Türkiye'de lisansları alınarak TUSAŞ tarafından üretilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Antonov An-26</span>

Antonov An-26 çift motorlu hafif turboprop nakliye uçağıdır ve Antonov An-24'ten geliştirilmekle birlikte askeri kullanıma özgüdür. İlk olarak 1969'da görülmüştür, geniş kargo rampası ile birlikte arka gövdede değişiklikler olmuştur. Bununla birlikte An-26 Çin'de Xian Uçak Fabrikası tarafından lisanslı olarak Y-14 adından üretilmektedir, ismi Y-7 serisi olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">ATR 42</span> Turboprop bölgesel yolcu uçağı

ATR 42, Fransız-İtalyan uçak üreticisi olan ATR tarafından inşa edilmiş bir çift motorlu turboprop kısa mesafeli bölgesel yolcu uçağıdır. ATR 42, 42 ila 50 arası yolcu taşıyabilmektedir ve 2 pilot tarafından kontrol edilebilmektedir. ATR 72'nin bir önceki versiyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Douglas C-124 Globemaster II</span>

Douglas C-124 Globemaster II veya diğer ismi ile Old Shakey, ağır askeri nakliye uçağı. Douglas Havacılık Şirketi tarafından Long Beach, Kaliforniya'da üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Extra EA-300</span>

Extra Flugzeugbau EA300; iki koltuklu, her türlü akrobasi kategorisinde rekabete açık, tek kanatlı bir akrobasi uçağı. 1987'de, ödüllü Alman akrobasi pilotu Walter Extra tarafından tasarlanmış; Extra Flugzeugbau tarafından üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Saab 340</span>

Saab 340, Saab tarafından Fairchild Aircraft ortaklığı ile 1983-1999 yılları arasında üretilen çift motorlu turboprop yolcu uçağı modelidir. Uçak ilk uçuşunu 25 Ocak 1983 tarihinde gerçekleştirmiştir. Saab 340'ın üretimine 1998 yılında son verilmiş olup toplam 459 adet üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Embraer EMB 120 Brasilia</span>

Embraer EMB 120 Brasilia, Embraer tarafından üretilen Brezilya yapımı bir turboprop bölgesel yolcu uçağıdır. İlk uçuşunu 27 Temmuz 1983 tarihinde gerçekleştirmiş olup Ekim 1985 tarihinde hizmete girdi.

<span class="mw-page-title-main">BAe 146</span> Birleşik Krallık yapımı bölgesel jet yolcu uçağı

BAe 146, British Aerospace tarafından üretilen bir Birleşik Krallık yapımı bölgesel jet yolcu uçağıdır. Uçak, 1970'li yıllarda başlangıçta Hawker Siddeley daha sonra British Aerospace tarafından geliştirildi. Geliştirilmiş modeli Avro RJ olarak adlandırılmıştır. Avro RJ/BAe 146, üretilen 387 uçakla en başarılı Britanyalı sivil jet uçağı programıdır.

<span class="mw-page-title-main">Short 330</span>

Short 330, Short Brothers tarafından üretilen Birleşik Krallık yapımı bir turboprop nakliye uçağıdır. Uçak, Short Skyvan'ın uzatılmış modeli olup nispeten ucuzdu ve düşük bakım maliyetlerine sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Short 360</span>

Short 360, Short Brothers tarafından üretilen Birleşik Krallık yapımı bir turboprop nakliye uçağıdır. Uçak, Short 330'un uzatılmış modelidir.

<span class="mw-page-title-main">British Aerospace ATP</span>

British Aerospace ATP, British Aerospace tarafından üretilen Birleşik Krallık yapımı bir turboprop yolcu uçağıdır. Uçak, Hawker Siddeley HS 748 geliştirilmiş bir modeli olup daha uzun bir gövdeye ve daha az gürültülü ve yakıt tüketen motorlara sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Suhoy Su-38</span>

Su-38L, Suhoy Tasarım Bürosu sivil uçak bölümü tarafından tasarlanan ve yapılan bir Rus tarım uçağıdır. Tasarımı ilk olarak 1993 yılında Suhoy Su-29 akrobasi uçağının geliştirilmiş hâli olarak başladı. Ekonomik sorunlar nedeniyle geliştirme askıya alındı ve 1998'de yeniden başlatıldığında uçak, yeniden tasarlandı. Uçağın boyutunu küçültüldü ve kullanılması planlanan M-14 motoru LOM Praha 337S motoru ile değiştirdi. Prototip ilk uçuşunu 27 Temmuz 2001'de, ikinci uçuşu Haziran 2002'de gerçekleştirdi. Hiçbir kurum henüz uçağa ilgi göstermediği için, proje şu anda düşük bir hızda seyretmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ekolot JK 01A Elf</span> Polonya yapımı tek kanatlı, tek kişilik motorlu planör

Ekolot JK 01A Elf, Jerzy Krawczyk tarafından tasarlanan ve Ekolot tarafından üretilen bir Polonyalı tek kanatlı, tek kişilik motorlu planördür.

<span class="mw-page-title-main">IAR-824</span>

IAR-824, 1970'lerde üretilmiş, Romanya malı bir uçaktır.

<span class="mw-page-title-main">Hughes TH-55 Osage</span>

Hughes TH-55 Osage Amerika Birleşik Devletleri Ordusu için üretilmiş, pistonlu bir hafif eğitim helikopteridir. Ayrıca Model 269 hafif ticari helikopter ailesi olarak üretildi ve bazıları Model 300 olarak pazarlandı. Model 300C, 1983'ten sonra Schweizer tarafından üretildi ve daha da geliştirildi. Hughes TH-55 Osage günümüze kadar yaklaşık 2.800 adet üretildi.