İçeriğe atla

Britanya Hindistanı

Britanya Hindistanı
Hintçeब्रिटिश राज
İngilizceBritish Raj
1858-1947
Britanya Hindistanı bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Britanya Hindistanı.
Britanya Hindistanı.
BaşkentKalküta (1858-1912)
Yeni Delhi (1912-1947)
Resmî dil(ler)İngilizce
Urduca[1][2]

Yaygın dil(ler)İngilizce
Hindustânî
Hindistan yerel dilleri
Hükûmetİmparatorluk
İmparator/İmparatoriçea 
• 1858-1901
I. Victoriab
• 1901-1910
VII. Edward
• 1910-1936
V. George
• 1936-1947
VI. George
Viceroy ve Genel Valic 
• 1858–1862
Charles Canning
• 1947
Louis Mountbatten
Yasama organıMerkezi Yasama Meclisi
Tarihçe 
• Kuruluşu
1858
• Hint Ayaklanması
10 Mayıs 1857
• Sömürge Yönetimi Yasası
2 Ağustos 1858
• Bağımsızlığı ve Bölünmesi
15 Ağustos 1947
• Dağılışı
1947
Yüzölçümü
• Toplam
4.903.312 km2
Para birimiBriton Hint Rupisi
Öncüller
Ardıllar
Doğu Hindistan Şirketi Yönetimi Altındaki Hindistan
Babür İmparatorluğu
Hindistan
Pakistan
Günümüzdeki durumu Hindistan
 Pakistan
 Bangladeş
 Myanmar
 Sri Lanka
 Maldivler
a 1876-1947 arası kullanıldı. b 1858-1876 arası İngiltere Kraliçesi olarak yönetti. c Tam adı "Viceroy ve Hindistan Genel Valisi" idi.

Sömürge Hindistanı,[3] Britanya Hindistanı, Britanya Rajı ya da Hindistan İmparatorluğu (İngilizce British Raj - rāj; Hintçe dilinde tam olarak "saltanat/hükümdarlık" anlamına gelmektedir.)[4] 1858'den 1947'ye kadar Birleşik Krallık'ın Hindistan kolonisinin adıdır.[5] Bu dönem ayrıca dominyon periyodu olarak da adlandırılmıştır.[6] İngiltere kontrolündeki bölge güncel kullanımda Hindistan (India) adıyla bugünkü Hindistan, Pakistan Bangladeş ve Myanmar ülkelerini kapsıyordu. Yöneticisi İngiliz Kraliyet ailesi idi. Başkenti Kalküta (1858-1912) ve Yeni Delhi (1912-1947) olmuştu. Hindistan olarak,1945’te San Fransisco’da II. Dünya Savaşı’nın ardından oluşturulan Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi olmuştur.

Resmi dili olan Hindustanî ile Hindu dili aynı diller değildir. Hindustanî bir Hindu-Urdu dilidir. Para birimi olarak "British Indian Rupee" (Britanya Hint Rupisi) kullanılırdı. İlk başta Doğu Hindistan Ticaret şirketi bölgede faaliyet gösteriyordu. İngilizler ve Hollandalılar bölgede hakim ticaret güçleriydiler. Babür İmparatorluğunun yıkılmasıyla İngilizler Hindistan'ı ele geçirdiler ve 1947'ye kadar üstünlüklerini kabul ettirdiler.

Britanya Rajı'nın hükûmet sistemi, 1857 tarihli Sepoy askerlerinin isyanının ardından 1858'de, Doğu Hindistan Şirketi yönetiminin Viktorya adına Britanya İmparatorluğu'na devredilmesinden sonra oluşturuldu. (İngiltere kraliçesi, 1876’da kendisini Hindistan İmparatoriçesi olarak duyurdu ve bu durum 'Hindistan Birliği' (daha sonradan Hindistan) ve 'Pakistan Dominyonluğu' (sonradan doğu kısmı bugünkü Bangladeş haline gelecek olan Pakistan) olarak iki ayrı devletin bağımsızlıklarını ilan ettikleri 1947'ye kadar sürdü.[7] Raj yönetiminin başladığı 1858’de Aşağı Burma, Britanya Rajı'na bağlıydı. 1886’da Yukarı Burma da Raj yönetimine ilhak edildi. Burma, 1937’ye kadar bir vilayet olarak yönetilerek 1948’de bağımsızlığını elde etti.

Ayrıca bakınız


Kaynakça

  1. ^ Everaert, Christine (2010), Tracing the Boundaries between Hindi and Urdu, Leiden and Boston: BRILL, pp. 253–254, ISBN 978-90-04-17731-4,  It was only in 1837 that Persian lost its position as official language of India to Urdu and to English in the higher levels of administration.
  2. ^ Vejdani, Farzin (2015), Making History in Iran: Education, Nationalism, and Print Culture, Stanford, CA: Stanford University Press, pp. 24–25, ISBN 978-0-8047-9153-3,  Although the official languages of administration in India shifted from Persian to English and Urdu in 1837, Persian continued to be taught and read there through the early twentieth century.
  3. ^ Salim Çevik (10 Mayıs 2013). Pakistan Siyasetini Anlama Kılavuzu. SETA. ss. 15-. ISBN 978-605-4023-24-0. 
  4. ^ Oxford English Dictionary, 2nd edition, 1989: from Skr. rāj: to reign, rule; cognate with L. rēx, rēg-is, OIr. , rīg king (see RICH).
  5. ^ Oxford English Dictionary, 3rd edition (June 2008), on-line edition (September 2011): "spec. In full British Raj. Direct rule in India by the British (1858–1947); this period of dominion."
  6. ^ Oxford English Dictionary, 2nd edition, 1989. Examples: 1955 Times 25 Aug 9/7 It was effective against the British raj in India, and the conclusion drawn here is that the British knew that they were wrong. 1969 R. MILLAR Kut xv. 288 Sir Stanley Maude had taken command in Mesopotamia, displacing the raj of antique Indian Army commanders. 1975 H. R. ISAACS in H. M. Patel et al. Say not the Struggle Nought Availeth 251 The post-independence régime in all its incarnations since the passing of the British Raj.
  7. ^ Kaul, Chandrika. "From Empire to Independence: The British Raj in India 1858–1947". 1 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Pakistan</span> Güney Asyada bir ülke

Pakistan, resmî adıyla Pakistan İslam Cumhuriyeti, Güney Asya'da bir ülkedir. 241,49 milyonu aşan nüfusuyla dünyanın en kalabalık beşinci ülkesidir. En büyük ikinci Müslüman topluluğuna sahiptir. 881.913 km²'lik yüzölçümü ile bu alanda 33. sıradadır. Pakistan'ın güneyde Umman Denizi ve Körfezi'ne 1046 km kıyısı vardır. Doğuda Hindistan, batıda Afganistan, güneybatıda İran ve kuzeydoğuda Çin ile komşudur. Kuzeybatıda Afganistan'ın Vahan Koridoru Pakistan'ı Tacikistan'dan ince bir hatla ayırır. Ayrıca Umman ile deniz sınırı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Urduca</span> Pakistanın iki resmî dilinden biri

Urduca, Hindustani dilinin Pakistan'da kullanılan standart biçimine verilen isim. Pakistan'ın iki resmî dilinden biridir. Hindistan'ın bazı bölgelerinde de resmî dilidir. Hintçe ve Urdu Hindustani adlı dilin iki ayrı standart biçimi olarak kabul edilmekle beraber Urduca özellikle Pakistan ve Hindistan'ın kuzeyinde Müslümanların daha yoğun olduğu yerlerde konuşulmakta ve Hintçeye kıyasla daha fazla Farsça aktarma sözcük içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hintçe</span> Hindistanın resmi dili

Hintçe, ağırlıklı olarak Hindistan'ın kuzey, merkez ve batısında konuşulan Hint-Avrupa dil ailesine mensup bir Hint-Aryan dilidir. Pakistan'ın resmî dili olan Urduca ile beraber Hindustânî dilinin iki standart yazılı formundan birini oluşturur. İngilizce ile birlikte Hindistan'ın iki resmî dilinden biridir. Hindistan'da Devanāgarī yazı sistemi; Pakistan'da ise Arap alfabesi kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lingua franca</span> Ortak bir anadili olmayan gruplar arasında ticareti kolaylaştırmak için kullanılan diller

Lingua franca veya geçer dil, ortak bir dili veya lehçeyi paylaşmayan insanların birbiriyle iletişim kurmak için kullandığı ortak dildir. Lingua francalar insan tarihi boyunca, ticari, kültürel, dinî, yönetimsel veya diplomatik gereklilikler dolayısı ile gelişmiş, farklı milletlere mensup bilim insanları ve akademisyenler arasındaki iletişimi sağlamak için de kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bangladeş bayrağı</span> Ulusal bayrak

Bangladeş bayrağı, Bangladeş devletinin ulusal bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Gurlular</span> Afganistan, Pakistan ve Kuzey Hindistanda kurulmuş devlet

Gurlular, Horasan'da, diğer birçok doğu İran Tacikler'i gibi Sünni Müslüman bir hanedandı. Gurlular'ın kurduğu imparatorluğun merkezi bugün Afganistan sınırları içinde kalan Gur kenti olup toprakları günümüz İran, Afganistan, Pakistan topraklarını, Hindistan'ın kuzey bölgelerini, Türkistan'ın ve günümüz Arap ülkelerinin ise bazı bölümlerinden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Pakistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Pakistan bayrağı, Pakistan İslam Cumhuriyeti'nin resmi devlet bayrağı.

<span class="mw-page-title-main">Hindistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Hindistan bayrağı, Hindistan devletinin resmi bayrağı. Hindistan'ın bağımsızlığını kazandığı 1947 yılında kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Bangladeş Kurtuluş Savaşı</span> Bangladeşin Pakistandan bağımsızlığını kazandığı savaş

Bangladeş Kurtuluş Savaşı, geçmişte Doğu Pakistan adını taşıyan bölgede gerçekleşen ve Bengalce konuşan halkın Bangladeş adı altında kendi kaderini tayin hakkı kapsamındaki bağımsızlığıyla sonuçlanan silahlı çatışmadır.

<span class="mw-page-title-main">Subhas Chandra Bose</span>

Subhas Chandra Bose, genelde "Netaji" olarak hitap edilen milliyetçi, Hindistan Bağımsızlık Hareketi'nin siyasi lideri, Hindistan Ulusal Kongresi'nin başkanı, Özgür Hindistan Geçici Hükûmeti 'nin hükûmet başkanı ve Özgür Hindistan Ordusu 'nun başkomutanı. II. Dünya Savaşı sırasında faşistlerle iş birliği yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Cemmu ve Keşmir</span>

Cemmu ve Keşmir, Hint altkıtasının kuzey kesiminde yer alan ve Hindistan kontrolündeki bir eyaletti. Eyalet, 2019 yılında çıkarılan yeni düzenleme sonucunda feshedilerek Cemmu ve Keşmir ile Ladakh olmak üzere merkezi hükûmetçe yönetilen iki birlik toprağına dönüştürülmüştür. Büyük çoğunluğu Himalaya Dağları üzerinde bulunmuş olan eyaletin başkenti kışın Cemmu, yazın ise Srinagar'dı. Eyalet 222,236 km2 alana sahipti.

<span class="mw-page-title-main">Hintler</span> Hindistan vatandaşları veya sakinleri

Hintler veya Hindistanlılar, geniş anlamda etnik vurgu yapmayan Hindistan vatandaşları, dar anlamda ise anadili Hintçe olan etnik grup. Türkçede Hint kelimesi esas olarak hem Hintler hem de Hint toprakları (Hindistan) için kullanılır. İngilizcede Hintler için kullanılan Indian kelimesi Yeni Dünya'nın keşfinden sonra Kızılderililer için de kullanılmaya başlanmış, son dönemlerde ise bu ikili karışık anlamı bertaraf etmek için Kızılderililer American Indian tamlamasından kısaltma Amerindian adıyla da anılmaktadır. 1 milyar 250 milyonluk nüfuslarıyla dünya nüfusunun %17,31 kadarını oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Hint alt kıtası</span> Güney Asyadaki fizyografik bölge

Hint alt kıtası, çoğunlukla Hindistan levhası üzerinde yer alan, Himalayalar ile Hint Okyanusu arasında kalmış coğrafi bölgeyi tanımlamak için kullanılan terim. Söz konusu bölgenin sınırlarına ilişkin fikir ayrılıkları varsa da, genel kabullere göre bu tabir ile Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Nepal, Bhutan, Sri Lanka ve Maldivler'i de kapsayan bölge kastedilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Esedullah Han Galib</span>

Mirza Esedullah Han Galib doğum adı: Mirza Esedullah Baig Han, d. 27 Aralık 1797 – ö. 15 Şubat 1869), Büyük Britanya koloni dönemi Babür İmparatorluğu zamanında yaşamış klasik Urduca ve Farsça şiirleriyle tanınan şair. Müstear isim olarak Galib ("baskın") ve Asad ("aslan") isimlerini kullanmıştır. Yaşamı boyunca Babürlüler, Britanyalılar tarafından etkisizleştirildiler ve yerlerinden edildiler, 1857 Hindistan İsyanı'nın bastırılmasından sonra da tamamen egemenlikleri sona erdi. Galib tüm bu süreçleri şiirlerine yansıtmıştır. Galib daha sonra birçok kişi tarafından değişik şekillerde yorumlanan gazeller yazmıştır. Galib, Babür Dönemi'nin son büyük şairi ve Urdu dilinin en popüler ve etkili şairlerinden biri olarak kabul edilir. Bugün sadece Hindistan ve Pakistan'da değil dünyanın birçok bölgesinde tanınmış bir şairdir.

<span class="mw-page-title-main">Hindistan'ın bölünmesi</span> 1947 yılında Britanya Hindistanının Hindistan ve Pakistan olmak üzere iki ayrı bağımsız dominyona bölünmesidir

Hindistan'ın bölünmesi, 1947 yılında Britanya Hindistanı'nın Hindistan ve Pakistan olmak üzere iki ayrı bağımsız dominyona bölünmesidir. Bölünme din temelinde gerçekleşmiş olup Hindistan Hindu çoğunluklu ve Pakistan Müslüman çoğunluklu ülkeler olarak kuruldu. Aynı zamanda milyonlarca insan, yeni kurulan iki devlet arasındaki Radcliffe Hattı'nı geçerek bu devletlere göç etti. Bu ayrılık, 10 ila 20 milyondan fazla insanın yerinden olmasına neden oldu ve ölülerin sayısı'da 100 bin kişiden 1 milyona kişiye kadar uzanıyor.

<span class="mw-page-title-main">Kulfi</span>

Kulfi veya Qulfi 16. yüzyılda Hint Yarımadası'nda ortaya çıkmış bir dondurulmuş sütlü tatlıdır. Genellikle "geleneksel Hint dondurması " olarak tanımlanır. Günümüz Hindistan, Sri Lanka, Pakistan, Bangladeş, Afganistan, Nepal, Burma (Myanmar) ve Orta Doğu'da popülerdir ve dünya çapında Hint mutfakları sunan restoranlarda yaygın olarak bulunur.

<span class="mw-page-title-main">George Albert Boulenger</span> İngiliz bitki ve hayvanbilimci (1858-1937)

George Albert Boulenger, başta balıklar, sürüngenler ve amfibiler olmak üzere 2.000'den fazla yeni hayvan türünü bilimsel olarak tanımlayan Belçikalı - İngiliz zoolog. Boulenger, aynı zamanda özellikle gül üzerine çalışmış botanikçiydi.

<span class="mw-page-title-main">Hindistan Dominyonu</span>

Hindistan Dominyonu, resmi olarak Hindistan Birliği, 15 Ağustos 1947 ile 26 Ocak 1950 arasında var olan Britanya Uluslar Topluluğu'nda bağımsız bir egemenlikti Bağımsızlığına kadar Hindistan, Birleşik Krallık tarafından gayri resmi bir imparatorluk olarak yönetildi. Britanya Raj'ı ve bazen Britanya Hint İmparatorluğu olarak da adlandırılan imparatorluk, doğrudan İngiliz hükûmeti tarafından yönetilen ve toplu olarak Britanya Hindistanı olarak adlandırılan bölgelerden ve bir üstün sistem altında Hint yöneticiler tarafından yönetilen prensdevletler olarak adlandırılan bölgelerden oluşuyordu. Hindistan Dominyonu, bugün Pakistan ve Bangladeş olan İngiliz Hindistan bölgelerini kapsayan bağımsız bir Pakistan Dominyonu da resmileştiren Hindistan Bağımsızlık Yasası 1947'nin kabul edilmesiyle resmileştirildi. Hindistan Dominyonu, genel tabirle "Hindistan" olarak kaldı, ancak coğrafi olarak küçüldü. Yasa uyarınca, İngiliz hükûmeti eski topraklarını yönetme konusundaki tüm sorumluluğundan vazgeçti. Hükûmet ayrıca, prens devletlerin yöneticileriyle olan anlaşma haklarını iptal etti ve onlara Hindistan veya Pakistan ile siyasi bir birliğe katılmalarını tavsiye etti. Buna göre, İngiliz hükümdarının kraliyet unvanı olan "Hindistan İmparatoru" terk edildi.

<span class="mw-page-title-main">Hindistan imparatoru</span>

Hindistan imparatoru veya imparatoriçesi, İngiliz kral ve kraliçeleri tarafından 1 Mayıs 1876'dan 22 Haziran 1948'e kadar Hindistan İmparatorluğu üzerindeki egemenliklerini belirtmek için kullanılan unvandı. İmparatorun veya imparatoriçelerin resimleri Hindistan rupisinde, hükûmet binalarında, tren istasyonlarında, mahkemelerde, heykellerde vs. yer aldı. İmparatorluk törenleri gibi etkinliklerde genel valiler, prensler ve Hindistan'daki, imparatora veya imparatoriçeye ve yasal haleflerine bağlılık yeminleri edildi.