İçeriğe atla

Brigitte Kieffer

Brigitte Kieffer
2014 yılında Brigitte Kieffer
Doğum26 Şubat 1958 (66 yaşında)
VatandaşlıkFransa
EğitimStrasbourg Üniversitesi
Ödüller2004 Richard Lounsberry Ödülü, 2012 Lamonica Nöroloji Ödülü, 2014 L'Oréal-UNESCO Bilimde Kadın Ödülü
Kariyeri
DalıMoleküler psikiyatri
Çalıştığı kurumlarStrasbourg Üniversitesi

Brigitte Kieffer (26 Şubat 1958), opioid reseptörleri üzerine çalışmalarıyla tanınan Fransız moleküler sinirbilimci. Uzmanlık alanları arasında moleküler psikiyatri, bağımlılık, ruh hali bozuklukları, acı ve gelişim bozuklukları yer alır. Kieffer, opioid reseptörleri konusundaki araştırmalarıyla acı, akıl hastalıkları ve uyuşturucu bağımlılığının altında yatan beyin mekanizmaları üzerine yeni bulgular elde etti.[1] 300'den fazla kişilik ekibiyle araştırma yapmaya devam etmektedir. Araştırmaları, morfin ve eroin gibi maddelerin ağrı kesici ve bağımlılık yapıcı özelliklerinin nasıl oluştuğunu göstermiştir.[2]

Hayatı

"Bilimi seçtim çünkü heyecan orada gibi görünüyordu."

Brigitte Kieffer[2]

Fransa'da Strasbourg Üniversitesi'nde eğitim gören Kieffer bu üniversitede profesör oldu. Üniversitedeki işini bırakıp, kısa adı INSERM olan Fransa Ulusal Sağlık ve Tıp Araştırmaları Enstitüsü'nün araştırma müdürü oldu. 2001 yılında Strasbourg'a döndü ve araştırmalarını Genetik, Hücre Biyolojisi ve Moleküler Biyoloji Enstitüsü'nde (Institut de génétique et de biologie moléculaire et cellulaire; IGBMC) sürdürdü. 2014 yılının ocak ayında, yaygın gelişim bozuklukları alanında Monique H. Bourgeois kürsü başkanlığını kabul ederek Montréal'deki McGill Üniversitesi'nde psikiyatri profesörü oldu. Bunun yanı sıra Douglas Akıl Sağlığı Üniversitesi Ensitüsü'nün araştırma merkezinin bilimsel direktörü pozisyonuna getirildi.[1]

Araştırmaları

Kieffer, 1992 yılında beyinde ağrı kesici özelliğe sahip bir opioid reseptörünün genini klonlayan ve izole eden ilk bilim adamı oldu. Bu konu üzerine çalışmalar on beş yıldır sürmekteydi. Çalışmaları ağrı, bağımlılık ve depresyona yönelik yeni tedavi yöntemlerine imkân verdi.[3][4][5]

Çalışmaları sayesinde yeni ağrı kesici ve bağımlılık karşıtı ilaçlar geliştirilebildi. Opioid sistemindeki bozukluklar anksiyete ve ciddi derece depresyon gibi duygusal bozukluklara katkıda bulunur. Kieffer eroini bırakanın farelerde depresif davranışlara nasıl yol açtığını araştırdı. Edindiği bulgulara göre fareler eroini bıraktıktan sonra haftalarca sürebilen depresif semptomlar sergilemektedir. Bu bulgular bazı bireylerdeki bağımlılığın ciddi ve kronik doğasını açıklamaktadır.[6] Kieffer bu bulguların insanlardaki karşılığıyla da ilgilendi. İntihar kurbanları üzerine yapılan otopsi çalışmalarında mu opioid reseptörlerinin intihar kurbanlarının frontal ve temporal loblarında psikiyatrik sıkıntı yaşamamış şahıslara göre daha çok bulunduğu tespit edilmiştir. Bu depresyon ve intiharın yüksek mu opioid reseptör yoğunluğuyla bağlantılı olduğu hipotezini beraberinde getirmiştir. Kieffer bu hipotezi fareler üzerinde test etti ve mu opioid reseptör yoğunluğunun depresif davranışlarla ilişkili olduğu sonucuna vardı.[7]

Araştırmalarında ayrıca multi-foton mikroskopisi yöntemiyle G protein kenetli reseptörlerle bağlantılı sinyal mekanizmalarının canlı numunelerde resmedilmesi konusunda ilkler gerçekleştirildi. Bu yöntem nöronlardaki sinyal mekanizmalarıyla beyindeki ağ etkinliğinin bağdaştırılmasında yardımcı oldu. Bu bağlamda, beyinde henüz işlevi keşfedilmemiş G protein kenetli reseptörlerin işlevinin bulunmasıyla ilgili araştırmalarda kullanılmaktadır.[1]

Ödülleri

“Kadınlar bilimde en az erkekler kadar iyi performans gösterebilir. Sorun şu ki, son dönemlere dek kimse kadınlara bunu söylemedi!”

Brigitte Kieffer[2]

2004 yılında Fransız Bilimler Akademisi'nin Richard Lounsberry Ödülü'nü kazandı. 2012 yılında Fransız Bilimler Akademisi'nin Lamonica Nöroloji Ödülü'nü kazandı.[8] 2013 yılında akademi üyeliğine kabul edildi.[1] 19 Mart 2014 tarihinde L'Oréal-UNESCO Bilimde Kadın Ödülü'nü "acı, ruh hastalıkları ve uyuşturucu bağımlılığıyla ilgili beyin mekanizmaları üzerine yaptığı keşifleri" dolayısıyla aldı.[3] Bu ödül, L'Oréal Vakfı ve UNESCO tarafından kadın bilim insanlarının olağanüstü başarıları ve kariyerlerini ödüllendirmek üzere verilmektedir. Brigitte Kieffer, IGBMC laboratuvarındaki çalışmaları nedeniyle Avrupa'dan seçilen ödül sahibi oldu.[5]

Seçme yayınları

  • The Δ-opioid Receptor: Isolation of a Cdna by Expression Cloning and Pharmacological Characterization”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 89.24 (1992): 12048–12052.[5]
  • Ayranci, G. ve ark. "Dissociation of heroin-induced emotional dysfunction from psychomotor activation and physical dependence among inbred mouse strains." Psychopharmacology 232.11 (2015): 1957-1971.[6]
  • Lutz, Pierre-Eric ve Brigitte L. Kieffer. "Opioid receptors: distinct roles in mood disorders." Trends in neurosciences 36.3 (2013): 195-206.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b c d "Brigitte Kieffer PhD." Douglas Mental Health University Institute. Centre Intégré Universitaire De Santé Et De Services Sociaux De L'Ouest-de-I'lle-de-Montréal Québec, 7 Feb. 2015. Web. [1] 22 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ a b c -"Cloning Opioid Receptors to Better Understand Our Brain." Cloning Opioid Receptors to Better Understand Our Brain. For Women in Science L'Oreal Foundation, n.d. Web.
  3. ^ a b "16th Annual L'ORÉAL-UNESCO Awards for Women in Science - 2014". UNESCO. 26 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2015. 
  4. ^ Kieffer, Brigitte L. et al.. “The Δ-opioid Receptor: Isolation of a Cdna by Expression Cloning and Pharmacological Characterization”. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 89.24 (1992): 12048–12052. Web
  5. ^ a b c - "Brigitte Kieffer Receives the L’Oréal-UNESCO For Women in Science Award." Douglas Mental Health University Institute. Centre Intégré Universitaire De Santé Et De Services Sociaux De L'Ouest-de-I'lle-de-Montréal Québec, 2 May 2014. Web.
  6. ^ a b Ayranci, G., et al. "Dissociation of heroin-induced emotional dysfunction from psychomotor activation and physical dependence among inbred mouse strains." Psychopharmacology 232.11 (2015): 1957-1971.
  7. ^ a b Lutz, Pierre-Eric, and Brigitte L. Kieffer. "Opioid receptors: distinct roles in mood disorders 21 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." Trends in neurosciences 36.3 (2013): 195-206.
  8. ^ - "Opioid Systems and Brain Function." IGBMC. Institut De Génétique Et De Biologie Moléculaire Et Cellulaire, n.d. Web.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Serotonin</span> Nörotransmitter

Serotonin, insanda mutluluk, canlılık ve zindelik hissi veren bir nörotransmitterdir. Eksikliğinde depresif, yorgun, sıkılgan bir ruh hali görülür. Yapısal olarak monoamin grubuna girer ve triptofan aminoasiti ile triptofan hidroksilaz enziminin tepkimesi sonucu sentezlenir.

<span class="mw-page-title-main">Ağrı kesici</span> insanın herhangi bir uzvunda ağrıya yol açan herhangi bir yere karşı oluşturulan yüksek baskı

Analjezik ya da ağrı kesici ağrıyı dindirmek ve analjeziye yol açmak için kullanılan her türlü ilaca verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Endorfin</span>

Endorfin, Endorphin, vücutta bulunan morfin; opiat benzeri etki gösteren peptit yapıda hormonlardır. Hipofiz bezi ön lobu tarafından sentezlenir ve salgılanırlar. İnsan vücudunda ağrıyan dokularda ağrının azalması için beyin dokuları tarafından üretilen hormonlara verilen isimdir. Hormonun işlevi, ağrının şiddetini azaltmak ve vücuda daha az rahatsızlık vermesini sağlamak için sinirleri uyuşturmaktır. Endorfinlerin ağrı kesici etkisi morfinden yaklaşık 30 kat daha fazladır.

<span class="mw-page-title-main">Dopamin</span> Hem hormon hem de nörotransmitter olarak işlev gören organik kimyasal

Dopamin, hücrelerde ve canlılarda önemli rol oynayan nöromodülatör bir moleküldür. Çoğu hayvanda ve bazı bitkilerde sentezlenir. Katekolamin ve feniletilamin familyasından olan bir organik bileşiktir. Beyin ve böbreklerde sentezlenen L-DOPA molekülünden bir adet karboksil grubunun çıkarılmasıyla sentezlenen bir amindir. Dopamin, merkezi sinir sisteminde nörotransmiter olarak görev yapar. Nörotransmitterler beynin belirli bölgelerinde sentezlenir, ancak sistemsel olarak birçok bölgeyi etkilerler. Beyin, biri ödül sisteminde önemli bir rol oynayan birkaç farklı dopamin yolağı içerir. Hafıza, hareket, motivasyon, ruh hali ve dikkat süresi dahil olmak üzere birçok vücut fonksiyonunda rol oynar. Genellikle yapılması durumunda sonucunda ödül beklenen eylemler ve aktiviteler, beyindeki dopamin seviyesini artırır. Birçok bağımlılık yapan ilaç dopamin seviyelerini arttırarak çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Bipolar bozukluk</span> Depresyon dönemlerine ve anormal derecede yüksek ruh haline neden olan zihinsel bozukluk

Bipolar bozukluk veya İki uçlu duygudurum bozukluğu, her biri günlerden haftalara kadar süren depresif ve manik periyotlar ile karakterize edilen, bireyin tamamıyla sağlıklı bir duygudurum (ötimik) vaziyetine de girebildiği, bir duygudurum bozukluğudur. Yaşanan bu iki dönemin ortak özelliği, kişilerin duygudurumunda olağan seyrinden farklı özellikte ve süreklilik arz eden bir yaşantısı olmasıdır. Bu farklılıklar depresif dönemde yaşanan hüzünlü, özgüveni düşük ruh halindeki artış (disfori) ve bununla birlikte manik dönem olarak nitelendirilen neşedeki artıştır (öfori).

<span class="mw-page-title-main">Amfetamin</span> Merkezi sinir sistemi uyarıcısı

Amfetamin (alfa-metil-fenetilamin) narkolepsi ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu dahil çeşitli bozuklukların tedavisinde, kilo kontrolünde, iştah azaltıcı olarak kullanılan sentetik bir uyarıcıdır (stimülan). Özellikle DEHB tedavisinde ilaç olarak yaygın kullanımları sebebiyle rahatlıkla elde edilebilir. Bu sebeple yasa dışı olarak en sık kullanılan uyarıcı maddelerden biridir. Yan etki olarak şizofreni benzeri psikozlara neden olur. Yaklaşık 20 günlük kullanım sonunda tolerans gelişir. Zayıf olarak MAO enzimini de inhibe ettiğinden MAO inhibitörleri ve SSRI'lar ile beraber kullanılırsa serotonin sendromuna sebep olabilir. Bu durum siproheptadin ile tedavi edilebilir. DEHB tedavisinde kullanılan ticari ilaçlardan Dexedrine, Elvanse ve Adderall amfetamin içeren ilaçlar arasında sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Öfori</span> Salgı bezleri ve dinamik etkinliklerle kendine özgü ilişkileri bulunan iç veya dış uyaranların kamçıladığı güçlü duygu durumu

Öfori, zevk veya heyecan ve yoğun refah ve mutluluk duygularının deneyimi veya etkisidir. Aerobik egzersiz, kahkaha, müzik dinlemek veya yapmak ve dans etmek gibi bazı doğal ödüller ve sosyal aktiviteler öfori durumuna neden olabilir. Öfori aynı zamanda mani gibi bazı nörolojik veya nöropsikiyatrik bozuklukların bir belirtisidir. Romantik aşk ve insan cinsel tepki döngüsünün bileşenleri de öforinin indüksiyonu ile ilişkilidir. Birçoğu bağımlılık yapan bazı ilaçlar, rekreasyonel kullanımlarını en azından kısmen motive eden öforiye neden olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Eroin</span> kimyasal bileşik; öforik etkileri nedeniyle en yaygın olarak eğlence amaçlı bir ilaç olarak kullanılan opioid

Eroin yani diasetilmorfin (diamorfin), yarı-sentetik bir afyon alkaloidi türevidir.

<span class="mw-page-title-main">Opioid</span> psikoaktif kimyasal madde

Opioidler, haşhaş bitkisinde bulunan doğal maddelerden türetilen veya onları taklit eden bir ilaç sınıfıdır. Opioidler, ağrı kesici de dahil olmak üzere çeşitli etkiler üretmek için beyinde çalışır. Bir madde sınıfı olarak, morfin benzeri etkiler üretmek için opioid reseptörleri üzerinde etki gösterirler.

<span class="mw-page-title-main">Morfin</span> narkotik analjezik

Morfin, çok etkili bir opiat ağrı kesici ilaç etken maddesidir, opioidlerin tipik aktif maddesidir ve bu grubun prototipidir. Ham afyonda %10-12 oranında mevcuttur. Molekül DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.

Fibromiyalji (FM) kronik yaygın ağrı ve basınca karşı artan ağrı tepkisi ile nitelenen tıbbi bir durumdur. Diğer belirtiler arasında yorgunluk, normal aktivitelerin etkilendiği bir dereceye kadar uyku problemleri ve hafıza ile ilgili sorunlar vardır. Bazı insanlar ayrıca huzursuz bacak sendromu, bağırsak veya mesane problemleri, uyuşma ve karıncalanma ve gürültüye, ışığa veya sıcaklığa duyarlılıktan şikayet eder. Fibromiyalji sıklıkla depresyon, kaygı ve travma sonrası stres bozukluğu ile ilişkilidir. Diğer kronik ağrı türleri de sıklıkla vardır.

<span class="mw-page-title-main">Benzodiazepin</span> benzen ve diazepin halkalarının çekirdek kimyasal yapısına sahip psikoaktif ilaç sınıfı

Benzodiazepin, temel kimyasal yapısı bir benzen halkası ve bir diazepin halkasının füzyonu olan psikoaktif ilaçlardır. Depresan etkiye sahip olan benzodiazepinler, insomnia, nöbet ve anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılır. İlk benzodiazepin olan klordiazepoksidin (Librium®), Leo Sternbach tarafından 1955 yılında tesadüfen keşfedilmiş, 1960 yılında da Hoffmann–La Roche ilaç firması tarafından satışa sunulmuştur. 1977'de benzodiazepinler dünya çapında en çok reçete edilen ilaç oldu.

<span class="mw-page-title-main">Etorfin</span>

{{İlaç bilgi kutusu | ilaç_adı = Etorfin | resim = Etorphine.svg | resim_boyutu = | resim_açıklama = | resim2 = Etorphine-3D.png | resim2_boyutu = | resim2_açıklama = | iupac_adı = (5α,6β,14β,18R)-18-[(2R)-2-Hydroxy-2-pentanyl]-6-methoxy-17-methyl-7,8-didehydro-18,19-dihydro-4,5-epoxy-6,14-ethenomorphinan-3-ol | cas_numarası = 14521-96-1 | atc_kodu = {{|N02|AE90}}, ... | pubchem_sayısı = 644209 | drugbank_kodu = DB01497 | kimyasal_formül = C25H33NO4 | moleküler_ağırlık = 411.53 g/mol | smiles = C[C@@](O)(CCC)[C@H]1C[C@]64C=C[C@]1(OC)[C@@H]5Oc3c(O)ccc2C[C@H]6N(C)CC[C@@]45c23 | yoğunluk = | ergime_noktası = | ergime_not = | kaynama_noktası = | kaynama_not = | çözünürlük = | biyoyararlanım = | proteine_bağlanma = | metabolizma = | yarılanma_ömrü = | atılma = | GK-ABD = | GK-Avustralya = | GK-diğer = | uygulama_yolu = }}

Nörofarmakoloji, ilaçların sinir sistemindeki hücresel işlevini ve davranışı etkileyen nöral mekanizmaları araştıran bilim dalıdır. Nörofarmakolojinin davranışsal ve moleküler olmak üzere iki ana alt dalı vardır. Davranışsal nörofarmakoloji, ilaç bağımlılığı ve bağımlılığının insan beynini nasıl etkilediğinin incelenmesi de dahil olmak üzere ilaçların insan davranışını nasıl etkilediğine odaklanır. Moleküler nörofarmakoloji, nöronların ve nörokimyasal etkileşimleri incelemenin yanı sıra nörolojik fonksiyon üzerinde faydalı etkileri olan ilaçların geliştirilmesi genel amacını taşır. Bu alanların her ikisi de yakından bağlantılıdır, çünkü her ikisi de merkezi ve periferik sinir sistemlerindeki nörotransmitterler, nöropeptitler, nörohormonlar, nöromodülatörler, enzimler, ikinci haberciler, ortak taşıyıcılar, iyon kanalları ve reseptör proteinlerinin etkileşimleri ile ilgilidir. Bu etkileşimleri inceleyen araştırmacılar, ağrı, Parkinson hastalığı ve Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar, psikolojik bozukluklar, bağımlılık gibi birçok farklı nörolojik bozukluğu tedavi etmek için ilaçlar geliştirirler.

<span class="mw-page-title-main">Depresan</span> nörotransmisyon seviyelerini düşüren ilaç veya endojen bileşik

Bir depresan veya merkezi depresan, beynin çeşitli bölgelerinde uyarılmayı veya stimülasyonu düşürmek veya azaltmak için nörotransmisyon seviyelerini düşüren bir ilaçlardır. Depresanlar ayrıca alındıklarında uyarılma seviyesini düşürdükleri için bazen "downers" olarak da adlandırılırlar. Uyarıcılar veya "sayaçlar" zihinsel ve/veya fiziksel işlevini arttırır, bu nedenle depresanların karşı ilaç sınıfı antidepresanlar değil, uyarıcılardır.

Duloksetin; majör depresif bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu, fibromiyalji ve nöropatik ağrıyı tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Ağız yoluyla alınır. Yaygın yan etkiler arasında ağız kuruluğu, mide bulantısı, yorgunluk hissi, baş dönmesi, ajitasyon, cinsel sorunlar ve terlemede artış bulunur. Şiddetli yan etkiler arasında intihar riski, serotonin sendromu, mani ve karaciğer sorunları sayılabilir. Kullanımı durdurulursa antidepresan yoksunluk sendromu ortaya çıkabilir. Hamileliğin ilerleyen dönemlerinde kullanımın bebeğe zarar verebileceğine dair endişeler vardır. Bir serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörüdür.Nasıl çalıştığı tam olarak net değildir. Duloksetin, 2004 yılında Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Jenerik bir ilaç olarak mevcuttur. 2017'de, on altı milyondan fazla reçeteyle Amerika Birleşik Devletleri'nde en sık reçete edilen 46. ilaç olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Balıklarda acı</span>

Balıkların, insanlara benzer bir şekilde mi yoksa insanlardan farklı bir şekilde mi acı çektiği tartışmalı bir konudur. Ağrı, karmaşık bir zihinsel durum olup farklı bir algısal niteliğe sahiptir ancak aynı zamanda bir duygusal durum olan acı ile de ilişkilidir. Bu karmaşıklık nedeniyle hayvanlarda acı, insanlar tarafından gözlemsel yöntemler kullanılarak açık bir şekilde belirlenemez ancak hayvanların ağrı yaşadıkları, genellikle karşılaştırmalı beyin fizyolojisine ve bunun yanı sıra hayvanların fiziksel ve davranışsal tepkilerine bakılarak gözlenen hayvansal bilincin, muhtemel varlığına dayanılarak çıkarılır.

Klinik sinirbilim, beyin ve merkezi sinir sistemi hastalıklarının ve bozukluklarının altında yatan temel mekanizmaların bilimsel çalışmalarına odaklanan bir sinirbilim dalıdır. Bu tür bozuklukları tanımlamanın ve teşhis etmenin yeni yollarını ve nihayetinde yeni tedaviler geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Aşağıdakiler, DSM ve ICD tarafından tanımlanan ruhsal bozuklukların bir listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Opioid salgını</span>

Opioid krizi olarak da adlandırılan opioid salgını, 1990'lardan bu yana kısmen veya tamamen opiyatlar/ opioidler sınıfındaki ilaçlara atfedilen aşırı kullanım, yanlış kullanım/kötüye kullanım ve aşırı doz ölümlerindeki hızlı artıştır. Opioid salgını; bu ilaçların tıbbi, tıbbi olmayan ve eğlence amaçlı kötüye kullanımının göz ardı edilemeyecek tıbbi, toplumsal, psikolojik ve ekonomik sonuçlarını içerir.