İçeriğe atla

Breslau Kuşatması

Breslau Kuşatması
Doğu Cephesi, II. Dünya Savaşı

Şartlı teslim görüşmeleri için görevlendirilen Alman subayları, 6 Mayıs 1945
Tarih13 Şubat - 6 Mayıs 1945
Bölge
SonuçSovyetler Birliği'nin zaferi
Taraflar
Nazi Almanyası AlmanyaSovyetler Birliği SSCB
Komutanlar ve liderler
Nazi Almanyası Hans von Ahlfen
Nazi Almanyası Hermann Niehoff
Sovyetler Birliği İvan Konev
Kayıplar
6.000 ölü ve yaralı[1]

Breslau Muharebesi olarak da bilinen Breslau Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın son aylarında Doğu Cephesi'nde gerçekleşen bir kuşatma harekâtıdır. Almanya'nın Aşağı Silezya bölgesindeki (bugünkü Wrovlaw, Polonya) Breslau kentinin Kızıl Ordu birliklerince üç ay süren kuşatmasıdır. Breslau, Sovyet kuvvetlerinin Aşağı Silezya Taarruz Harekatı sırasında 13 Şubat 1945 tarihinde kuşatılmıştı. Avrupa'da savaşın resmen sona erdiği 6 Mayıs 1945 tarihine kadar da kuşatma altında kalmıştır. Kenti savunan Alman garnizonu 6 Mayıs 1945 günü teslim oldu. Birkaç gün sonra da tüm Alman kuvvetlerinin teslim olmasıyla II. Dünya Savaşı resmen sona ermiştir.

Savunmadaki garnizona, 2 - 27 Şubat 1945 tarihleri arasında General Hans von Ahlfen, 2 Mart'tan itibaren de General Hermann Niehoff komuta etmiştir.

Alman savunma hazırlıkları

Hitler, 1944 Ağustos'unda Breslau kentini bir "festung" (müstahkem mevki) olarak ilan etmişti. Bu, savaş boyunca, her ne pahasına olursa olsun, kentin korunacağı anlamına geliyordu. Hitler, Karl Hanke'yi kentin "savaş komutanı" olarak taltif etti. Hanke, 1941 yılından beri Nazi Partisi'nin Silezya'daki bölge lideriydi (Gauleiter). Hanke, 19 Ocak 1945 tarihinde kentteki sivil halkın tahliye edilmesi emrinin vermiştir. Pek çok insan, Dresden'e yerleştirildi. İnsanların tahliye edilmesinin ardından köle işçiler, Alman Ordusu ve Yurt Muhafızları (Volksstrum) gözetiminde çalıştırılarak kentin savunma mevzilerinin inşaasına başlandı. Breslau'ın, uzun bir süre boyunca sürecek olan Sovyet saldırıları karşısında, uzun süre dayanacak savunma olanaklarına sahip olmasına çalışıldı. Kaçınılmaz olarak görünen bir kuşatma durumunda, kentteki garnizonun ikmali için ancak hava ulaşımına dayanılabilecekti. Bu nedenle kent merkezinde yeterli bir alandaki binalar yıkılarak bir havaalanı inşa edilmiştir. Ocak ayı sonlarında Hitler Gençliği'nde de bir alay, kent savunması için gönderilmiştir.

General Hanke, 2 Şubat'ta yeni kurulan Yurt Muhafızları birlikleri için yeni renkler önerdi. Aynı gün General Hans von Ahlfen, Breslau garnizonu komutanı olarak tayin edildi. General Ahlfen, Merkez Ordular Grubu Komutanı tarafından bizzat seçilmiştir. Bu görevde 28 Şubat tarihine kadar kaldı.

Kızıl Ordu taarruzu

Kente yönelen Sovyet taarruzu, Mareşal İvan Konev'in 1. Ukrayna Cephesi'nin Aşağı Silezya Taarruz Harekâtı (8 - 24 Şubat 1945) sırasında, bu Cephe kuvvetlerinden 6. Ordu tarafından 13 Şubat 1945 tarihinde başlamıştır. Ertesi gün Breslau'ın kuşatılması tamamlandı. Kentin kuşatılmasını Kızıl Ordu'nun 22. ve 74. Piyade Kolorduları ile diğer bazı birlikler üstlenmiştir. Breslau'da kuşatılan Alman birliklerinin mevcudu hakkındaki yaklaşık tahminler bile büyük rakamları işaret etmektedir. Bazı kaynaklar 150 bin, bazıları 80 bin, bir kısmı da 50 bin asker mevcudunun kuşatma altında olduğunu kaydetmektedir. Breslau Kuşatması sırasında ev ev yürütülen yıkıcı sokak çatışmaları olmuştur. Kentin bombardımanı, Sovyet 6. Ordu'su topçusu, 2. ve 18. Hava Orduları tarafından sürdürüldü ve tüm kuşatmalarda olduğu gibi kenti bir harabe yığınına çevirdi. Kuşatma sırasında her iki taraf da geniş yangınlar çıkarma yoluna gitmiştir.

Breslau'daki Alman birlikleri, 2 Şubat 1945.

Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe), 15 Şubat'ta kente bir hava köprüsü oluşturarak kent garnizonunu ikmal yönünden desteklemeye başladı. Luftwaffe, 1 Mayıs'a kadar geçen 76 gün boyunca kente gıda ve diğer ikmal malzemelerini getiren 2 bin nakliye uçağı göndermiştir. Bu süre içinde kente getirilen ikmal malzemesi 1.638 tonun üzerindedir. Bu hava köprüsü sayesinde General Niehoff, 20 Nisan'da Hitler'in 56. yaş günü onuruna birliklerine çikolata dağıtabilmiştir. Sovyet 6. Ordu'suna bağlı birlikler 22 Şubat'ta kentin üç banliyösünü işgal etti. Ve ertesi gün kentin güney semtlerine girdiler.

Sovyet topçusu, 31 Mart'ta kentin kuzey, güney ve batı varoşlarını ateş altına aldı. Sovyet 6. Ordu'sunun kayıtları, kentin büyük bir bölümünde yangınların çıktığına tanıklık etmektedir.

Breslau kenti ruhban sınıftan önde gelen din adamları 4 Mayıs'ta General Niehoff'tan kenti teslim etmesini istediler. General, din adamlarının bu talebini kesin bir dille geri çevirdi. Ertesi gün din adamlarında bir üst komutan olan General Hanke'ye aynı isteği iletti. General Hanke bunun üzerine General Niehoff'a, bir daha din adamlarınla görüşme yapmamasını emretti.

Teslim

Almanya'nın koşulsuz tesliminin üç gün önce 6 Mayıs 1945'te, 82 günlük kuşatma altındaki kent, General Niehoff tarafından Sovyet birliklerine teslim edildi. Kuşatma boyunca sivil ve Alman askeri kayıpları 29 bin civarındadır. Alman askeri kayıpları 6 bin kadardır ve 40 binden fazla Alman askerî personeli Sovyet kuvvetlerine teslim olmuştur.[1] Kent savunmasının, bir bakıma siyasi lideri olan Hanke, kent teslim olmadan önce Prag'a kaçmıştı.

Dipnotlar

  1. ^ a b Hastings, Sh: 656

Kaynakça

İngilizce Wikipedia maddesinden yararlanılmıştır. Siege of Breslau

  • Armageddon: The Battle for Germany, 1944-1945 - Max Hastings

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Stalingrad Muharebesi</span> II. Dünya Savaşının dönüm noktası kabul edilen muharebe

Stalingrad Muharebesi, Stalingrad Meydan Muharebesi ya da Stalingrad Savaşı, II. Dünya Savaşı’nın Doğu Cephesi'nde, Mihver ordularıyla Kızıl Ordu arasında, Stalingrad kenti için yapılan savaştır. Hemen hemen tüm tarihçiler tarafından II. Dünya Savaşı’nın kesin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir. Bu savaş, tarafların tüm güç ve azimlerini ortaya koydukları, kıran kırana süren ve sonuçta, toplam kayıpların neredeyse iki milyona ulaşmasıyla askeri tarihin en kanlı savaşları arasında yer almaktadır. Savaşın sonu Almanya açısından bir yıkım oldu. Mihver güçlerin savaşı kendi lehlerine döndürmeleri çabasında bir dönüm noktasıydı. ve Doğu Cephesi'nde Alman zaferini olanaksız kıldı. Doğu Cephesi'ndeki Mihver kuvvetleri toplamının neredeyse dörtte biri bu muharebe sırasında kaybedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mavi Durum</span>

Mavi Durum Mihver kuvvetlerin II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde 1942 genel taarruzunun esas kısmıdır. Bu genel taarruz, cephenin güney kesiminde 28 Haziran - 19 Ağustos 1942 tarihleri arasında yer almıştır. Wehrmacht'ın harekâta verdiği kapalı ad olan Mavi Durum, taarruzun bu şekilde adlandırılmasının nedeni Alman askeri planlarının, "durumlar" ya da sorunlara getirilen çözümler olarak görülmesidir. Esasen "Mavi Durum" 48 saat geçmeden yeni bir kapalı ad almıştır, Braunschweig Harekâtı Mihver kuvvetlerin 1942 genel taarruzunun daha dar kapsamlı bölümü kuzeyde Leningrad'ın düşürülmesini hedef almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Cephesi (II. Dünya Savaşı)</span>

II. Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi (Almanca: Die Ostfront 1941-1945, der Rußlandfeldzug 1941-1945 veya der Ostfeldzug 1941-1945 Rusça: Великая Отечественная война Avrupalı Mihver Devletleri ve Finlandiya'nın Sovyetler Birliği, Polonya ve diğer Müttefik Devletlere karşı verdikleri savaşı anlatır. Nazi propagandası savaşa Bolşevizme karşı haçlı seferi anlamı yüklemiş, Sovyetlere karşı savaşmak üzere Avrupa'nın neredeyse tamamından gönüllüleri Waffen SS birliklerine dahil etmiştir. Savaş 22 Haziran 1941 - 9 Mayıs 1945 tarihleri arasında orta, doğu, kuzeydoğu ve güneydoğu Avrupa topraklarında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Muharebesi</span> Avrupada II. Dünya Savaşının son büyük muharebesi

Berlin Muharebesi, Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı sonlarında düzenlediği genel taarruzlardan biri olan Berlin Stratejik Taarruz Harekâtı sonunda gerçekleşen muharebedir. Avrupa Cephesi'ndeki son genel taarruz olmamakla birlikte, Almanya'nın kayıtsız şartsız teslimiyle sonuçlandığı için savaşı bitiren muharebe olarak kabul edilmektedir. Berlin Harekâtı, sadece Berlin'i almak için girişilen bir harekât değildi. Esas olarak üç Sovyet cephesi kuvvetlerinin, hâlen Alman kontrolünde olan Elbe Nehri'nin doğusundaki Alman topraklarının işgalini amaçlıyordu. Elbe, Alman topraklarını kuzeyden güneye kabaca ikiye bölmektedir. Berlin Muharebesi ise, kentin Kızıl Ordu birliklerince ele geçirilmesi içindi, çatışmalar kent sınırları içinde gerçekleşti ve Avrupa cephelerinde savaşın sonunu getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Leningrad Kuşatması</span> 8 Eylül 1941 - 27 Ocak 1944 arası Leningrad’ın Mihver Devletleri tarafından kuşatılması

Leningrad Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde yer alan bir şehir muhasarasıdır. Leningrad kenti, Mihver Devletler'e bağlı kuvvetlerce 8 Eylül 1941 tarihinde son kara bağlantısı da kesilerek kuşatılmıştır. Her ne kadar Sovyet kuvvetleri kente 18 Ocak 1943 tarihinde dar bir kara koridoru açmayı başardıysa da Alman kuşatması, 27 Ocak 1944 tarihine kadar 872 gün sürmüştür. Leningrad kuşatması, modern tarihin en uzun süreli ve en yıkıcı kent kuşatmalarından biridir ve en ağır kayıplarla sonuçlanmış üçüncü kuşatmasıdır. II. Dünya Savaşı'nın diğer en kanlı kuşatmaları, Stalingrad Muharebesi ve Berlin Muharebesi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Viyana Taarruzu</span> Savaş

Viyana Taarruzu, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Sovyet 3. Ukrayna Cephesi tarafından Avusturya'nın başkenti Viyana'nın işgali amacıyla girişilen bir taarruzdur. Taarruz, 2 Nisan 1945'te başlatılmış, 13 Nisan 1945'te sona ermiştir. Kent kuşatıldı ve taarruzun büyük bölümde kuşatma altında kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Dinyeper-Karpatlar Taarruzu</span>

Dinyeper-Karpat Taarruzu, 24 Aralık 1943 - 14 Nisan 1944 tarihleri arasında, II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi'nde 1., 2., 3. ve 4 Ukrayna Cepheleri ile 1. Belarus Cephesi tarafından yürütülen bir stratejik taarruz harekâtıdır. Bu harekât, Alman Merkez ve Güney ordu gruplarına karşı, Ukrayna'nın tümünü ve Moldova'yı Alman işgalinden geri almayı hedeflemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kamenets-Podolski kuşatma halkası</span>

Kamenets-Podolski kuşatma halkası veya Hube Halkası, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'ndeki bir dizi muharebedir. Sovyet 1. Ukrayna Cephesi ve 2. Ukrayna Cephesi kuvvetleri, 1944 yılının Mart ve Nisan aylarında giriştikleri Proskurov-Çernovtsi ve Uman-Botoşani Taarruzları sırasında Hans-Valentin Hube komutasındaki 1. Panzer Ordusu'nu Dinyester nehrinin kuzey kesiminde kuşatma altına almışlardı. 1. Panzer Ordusu personelinin büyük kısmı, Nisan ayında kuşatmadan kurtulmayı başarmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Budapeşte Muharebesi</span> Kuşatma

Budapeşte Muharebesi, Sovyet kuvvetlerinin II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru sınırı geçerek Macaristan'ın başkenti Budapeşte'ye yönelen genel taarruzlarının devamında kentin kuşatılması ve alınması sırasında yaşanan çatışmalardır. Macar ve Alman birliklerince savunulan kent, 29 Kasım 1944 tarihinde Kızıl Ordu'ya bağlı birlikler ve artık Sovyetler Birliği'nin müttefiki olan ve Almanya'ya savaş ilan etmiş bulunan Rumen ordusu tarafından kuşatıldı. Kuşatma, kenti savunan kuvvetlerin 13 Şubat 1945 tarihinde kayıtsız şartsız teslim olmasıyla sona erdi. Kenti kuşatan Sovyet güçleri, Rodion Malinovski'nin 2. Ukrayna Cephesi'ne bağlı birliklerdir. Savunmadaki kuvvetler, Alman Waffen-SS birlikleri ile Macar Ordusu'dur. Budapeşte kuşatması II. Dünya Savaşı boyunca yaşanan en kanlı kuşatmalardan biri oldu.

Sinyavin Harekâtı, Kızıl Ordu'nun Leningrad Kuşatması'nı sona erdirmek için kuşatmadaki Alman birliklerine karşı giriştiği bir harekâttır. Bu harekâtla neredeyse eşzamanlı olarak uygulamaya konulması planlanan Alman harekâtı ise "Operation Nordlicht" kapalı adıyla planlanmıştır. Sovyet harekâtı Alman kuşatmasını kırmayı, Alman harekâtı ise kenti düşürmeyi hedeflemektedir. Her iki taraf da diğerinin plan ve hazırlıkları konusunda bilgi sahibi değildi ve taraflar muharebeleri, önceden hesaplamadıkları bir tarzda sürdürdüler. İlk taarruza geçen Sovyet güçleriydi ve 19 Ağustos'ta harekâta başladılar. Bu saldırı, Alman komutanlığını taarruz için hazırlanan kuvvetlerle, savunmayı takviye etmek durumunda bıraktı. Kızıl Ordu taarruzları durdurulunca da bu kez söz konusu kuvvetler karşı taarruz için kullanıldı. Sonuçta Sovyet taarruzları, kuşatmayı yarmakta başarılı olamadı. Bununla birlikte Alman tarafı da planladıkları taarruz harekâtını uygulamaya koyamadılar.

Vilnüs Taarruzu, Kızıl Ordu'nun 1944 yaz genel taarruzu olan Bagration Harekâtı'nın üçüncü evresinde gerçekleşmiş olan bir taarruz harekâtıdır. Harekât, 5 - 13 Temmuz tarihleri arasında gerçekleşti ve Sovyet zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Königsberg Kuşatması</span> Taarruz harekâtı

Königsberg Kuşatması, II. Dünya Savaşı sırasında Sovyet kuvvetlerinin giriştiği Doğu Prusya Taarruzu'nun son harekâtıdır. Sovyet kaynaklarının da dahil olduğu bazı kaynaklarda Königsberg Taarruzu olarak geçmektedir. Sovyet 3. Belarus Cephesi kuvvetleri, kente taarruzun ardından dört gün süren sert çatışmaların ardından, bugün adı Kaliningrad olan kente kontrolü sağladılar. Kentin Sovyet birliklerince kuşatılması 1945 yılının Ocak ayı sonlarında başlamıştı. Königsberg ile Pillau limanı arasındaki kara köprüsünü elde tutmak / ele geçirmek için şiddetli çatışmalar yapıldı. Fakat 1945 yılının Mart ayına gelindiğinde Königsberg, artık esas cephe hattının yüzlerce kilometre gerisinde kalmıştı. Sovyet birlikleri üç gün süren taarruzlarıyla Alman mevzilerini savunulamaz duruma düşürünce, 9 Nisan 1945'te Alman birlikleri teslim oldu ve bölgedeki çatışmalar sona erdi.

Heiligenbeil Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın son haftalarında Doğu Cephesi'nde gerçekleşen büyük bir kuşatma savaşıdır. Bu kuşatma sırasında gerçekleşen ve Sovyet planlamasında Braunsberg Taarruz Harekâtı olarak geçen operasyonla sonunda Alman 4. Ordu'su neredeyse tümüyle imha olmuştur.

Aşağı Silezya Taarruzu, Mareşal İvan Konev'in 1. Ukrayna Cephesi kuvvetlerince Aşağı Silezya'ya yönelik genel taarruz harekâtıdır. Harekât, Alman askeri varlığını Aşağı Silezya'nın büyük bir bölümünden çıkarttı ve bölgenin başkenti Breslau'da büyük bir Alman birliğini kuşattı.

Yukarı Silezya Taarruz Harekâtı II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde Mareşal Konev kuvvetlerinin giriştiği bir genel taarruz harekâtıdır. Bu Sovyet taarruzu, Alman kuvvetlerinin Yukarı Silezya'nın büyük bir bölümünden geri çekilmelerine yol açmıştır.

Gün Dönümü Harekâtı, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesinde gerçekleşen son Alman tank taarruz harekâtıdır. Harekât, bazı kaynaklarda "Stargard Tank Muharebesi" olarak geçmektedir. Alman plânlamasında geniş kapsamlı bir taarruz olarak ele alınmıştı, fakat uygulamada daha dar kapsamlı olarak hayata geçirildi. Alman saldırısı Kızıl Ordu tarafından püskürtüldü. Fakat yine de Sovyet Yüksek Komutanlığı'nı (STAVKA), Berlin Harekâtı'nı ertelemeye yöneltmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Odessa Kuşatması (1941)</span>

Odessa Kuşatması, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Odessa kentinin Mihver kuvvetlerince kuşatılmasıdır. Kuşatma, Romanya kuvvetleri ile Alman 11. Ordu'su tarafından yapılmıştır. Odessa'daki Sovyet Karadeniz Donanması unsurlarının, bölgedeki 9. Ordu'nun ve bu ordunun sahil grubu olarak hızla tertiplenen Bağımsız Sahil Ordusu'nun sert direnişi nedeniyle kentin kuşatılması Romanya birliklerinin 73 gününü almıştır. Rumen birlikleri hem kuşatma hem de kentin alınması için girişilen dört taarruzda toplam 93 bin zayiat verdiler.

Velikiye Luki Muharebesi, II. Dünya Savaşı'nda Sovyet Kalinin Cephesi kuvvetlerinin, Sovyet 1942 - 1943 Kış Seferi sırasında, Alman 3. Panzer Ordusu'na karşı, Velikiye Luki'yi geri almayı amaçlayan bir harekâttır. Operasyonun ayrıca Rjev-Syçevka Stratejik Taarruzu Harekâtı'nın kuzey kıskacını oluşturması da düşünülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması</span>

Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nın sonlanması, Almanya'nın Nisan ayında başlayarak Mayıs ortalarına kadar Sovyetler Birliği ve Batılı Müttefiklerine teslim olmasıyla savaşın sona ermesidir.

Hermann Niehoff , II. Dünya Savaşı'nda bir Alman generaldir. 2 Mart 1945'ten beri 6 Mayıs 1945'te Sovyet 6.Ordusuna teslim olduğu zaman Breslau Savaşı sırasında Breslau Kalesi'nin garnizon komutanıydı