İçeriğe atla

Brescia patlaması

Brescia patlaması 1769'da Brescia'da (şimdi İtalya'nın bir parçası) büyük bir barut deposunun bir yıldırım çarpmasından sonra patlamasıyla meydana geldi ve geniş çaplı yıkıma ve birçok ölüme neden oldu. Patlamada 3.000 kadar insanın öldüğü iddiaları, olayı ölü sayısı açısından kaza ve afet listelerinde üst sıralara yerleştiriyor.

Patlama

18 Ağustos 1769'da kuzey İtalya'daki Brescia şehri, San Nazaro Kalesi'ne yıldırım çarptığında harap oldu. Ortaya çıkan yangın, Venedik Cumhuriyeti tarafından orada depolanan yaklaşık 90.000 kg (veya yaklaşık 200.000 lb) barutu ateşleyerek büyük bir patlamaya neden oldu. Patlamanın çevresine bir kilometrelik bir yarıçap içinde devasa taşlar fırlatıldı ve insanların, evlerin ve kilise binalarının üzerine düştü.[1]

Bu patlama şehrin yaklaşık altıda birini yok etti.[2][3][4][5] Olaydan iki yıl sonrasına ait resmi bir hesapta 400 ölü ve 800 yaralı olduğu belirtilse de, daha sonraki İngiliz kaynaklarında genellikle 3.000 ölüm rapor edilmiştir.[1] Fransız yazar Louis-Sébastien Mercier, 1770 yılında yayımlanan ve İngilizceye Yılın Anıları olarak çevrilen L'An 2440, rêve s'il en fut jamais adlı popüler romanında, 1772'de 2.500 kişinin patlamada öldüğünü iddia etti.[6]

Scipione Garbelli'nin Le Rovine di Brescia'sı 1771'de yayınlandı ve trajediyi belgeledi.[7]

Reaksiyonlar

İngiltere, barutun özel üretimi ve depolanmasını düzenleyen yasalar çıkararak trajediye tepki gösterdi.[2] İngiliz hükûmet mağazalarının nasıl korunacağını belirlerken, Benjamin Franklin sivri uçlu paratonerlerin kullanılmasını tavsiye etti ve sivri çubukların mı yoksa kör çubukların mı kullanılması gerektiği konusundaki bir tartışmada galip geldi.[8]

Patlamanın anısı uzun süre şehir halkıyla kaldı. 1883'te Alfianello yakınlarında düşen bir göktaşının neden olduğu yangın ve gürültünün, uzun zaman önceki patlamayı hemen hatırlattığı söyleniyor.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c Ubiali, Mario (20 April 2007). Il fulmine della notte di Sant’Elena 21 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., quibrescia.it (in Italian)
  2. ^ a b Newton, Sara (22 December 2008). 7 Disasters Caused by Lightning 27 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Mental Floss
  3. ^ Harris, W. Snow. On the nature of thunderstorms, p. 164 (1843)
  4. ^ (December 1857). The Destructive Agency of Lightning No I - Gunpowder Explosions by Lightning 24 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Nautical Magazine, p. 659.
  5. ^ Smith, John. A System of Modern Geography, Vol II, p. 466 (1811) (reporting lower death totals)
  6. ^ Memoirs of the year two thousand five hundred 24 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (1795 US ed, p. 40)
  7. ^ Ma che successe la notte del 18 agosto 1769? 20 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., bresciacity.it, Retrieved 13 April 2016
  8. ^ Miller, Brandon Marie. Benjamin Franklin, American Genius 24 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., p. 72 (2010)

Dış Bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şimşek ve yıldırım</span> doğal olarak meydana gelen elektriksel boşalma

Şimşek ya da çakın, elektrik yüklü bir bulut ile diğer bir bulut arasındaki elektrik boşalmasıdır. Önceden tahmin edilmesi oldukça zordur. Fakat belli hava koşullarında meydana gelir.

<span class="mw-page-title-main">Tunguska Olayı</span>

Tunguska olayı, 30 Haziran 1908 günü sabah saat yaklaşık 7:45 sularında Sibirya'nın orta kesimlerindeki Podkamennaya Tunguska Irmağı yakınlarında oluşan büyük gök patlamasının adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sicilya</span> Akdenizde yer alan en büyük ada

Sicilya, Akdeniz'in en büyük adası ve İtalya'nın 20 bölgesinden birisidir. İtalya'nın beş özerk bölgesinden biri olan Sicilya'nın nüfusu yaklaşık 5 milyondur.

<span class="mw-page-title-main">Benjamin Franklin</span> Amerikalı diplomat ve siyasetçi; Amerika Birleşik Devletleri kurucu üyesi (1706 – 1790)

Benjamin Franklin, Amerikalı yayımcı, yazar, mucit, filozof, bilim insanı, siyasetçi ve diplomattır. Döneminin önde gelen entelektüelleri arasında yer alan Franklin, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kurucu Babalarından biri, Bağımsızlık Bildirgesi'nin hazırlayıcısı ve imzacısı ve ilk posta genel müdürüydü.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutça</span>

Arnavutça, başta Balkanlar'daki Arnavutlar olmak üzere Avrupa, Türkiye, Amerika ve Okyanusya'daki Arnavut diasporası tarafından konuşulan bir Hint-Avrupa dilidir. Dünyada yaklaşık 7.5 milyon insan tarafından konuşulan Arnavutça, Hint-Avrupa dil ailesinin özgün bir koludur ve hemen hemen hiçbir dille yakından akraba değildir.

<span class="mw-page-title-main">Lombardiya</span> İtalyada bir bölge

Lombardiya, Kuzey Batı İtalya'da bulunan Alpler ve Po nehri vadisi arasındaki bölgedir. İtalya'nın 1948 Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir. Başkenti Milano kuzey İtalya'nın en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Philadelphia</span> ABDnin beşinci büyük şehri

Philadelphia, Amerika Birleşik Devletleri'nin Pensilvanya Eyaleti'nin en doğusunda bulunan eyaletin en büyük, ABD'nin ise 6. büyük şehridir. ABD'nin ilk başkentidir. 1790-1800 yılları arasında başkentlik yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Topraklama</span>

Topraklama, elektrikli cihazların herhangi bir elektrik kaçağı tehlikesine karşı gövdelerinin bir iletkenle toprağa gömülü vaziyetteki "topraklama" sistemine bağlanması yöntemi. Böylece cihazda elektrik kaçağı varsa, dokunduğumuzda elektrik akımı bizim üzerimizden değil, direnci daha az olan toprak hattı üzerinden geçer ve çarpılma tehlikesi ortadan kalkmış olur.

<span class="mw-page-title-main">Lockheed P-38 Lightning</span> Amerikan yapımı savaş uçağı

P-38 Lightning ABD Ordu Hava Kuvvetlerinin (USAAF) II. Dünya Savaşı döneminde kullandığı yüksek irtifa avcı uçağı.
1941'de USAAF'a teslimatlar başladığında P-38 Lightning ABD envanterindeki en hızlı uçaktı. Pearl Harbor Saldırısından hemen sonra 143 adet P-38D Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne sevk edildi ancak turboşarjörlerin ihracını yasaklıyan Amerikan kanunu nedeniyle sevkiyat iptal edildi ve uçaklar geri getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası saldırısı</span> ABDnin II. Dünya Savaşında Japonyaya nükleer silah ile saldırması

Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası saldırısı, II. Dünya Savaşı'nın son aşamasında 6 Ağustos 1945 Pazartesi saat 08.15'te Amerika Birleşik Devletleri'nin Uranyum-235 tipi atom bombası "Little Boy" ile Hiroşima'ya ve 9 Ağustos 1945, Plütonyum-239 tipi atom bombası "Fat Man" ile Nagazaki'ye gerçekleştirdiği saldırı. Nagasaki'ye düzenlenen atom bombası saldırısı ile birlikte bu iki saldırı, askerî tarihte gerçekleştirilen ilk ve tek nükleer saldırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bergamo (il)</span> İtalyada bir kent

Bergamo ili, kuzeybatı İtalya'da Lombardiya bölgesinin ili olup merkezi ismini aldığı Bergamo şehridir. İlin nüfusu 1.098.740 kişi; alanı 2.722,86 km² olup bu ile bağlı olan 244 belde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Brescia (il)</span>

Brescia ili, kuzeybatı İtalya'da Lombardiya bölgesinin ili olup merkezi ismini aldığı Brescia şehridir. İlin nüfusu 1.252.868 kişi; alanı 4.784,36 km² olup bu ile bağlı olan 206 belde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Cremona (il)</span> İtalyada bir il

Cremona ili, kuzeybatı İtalya'da Lombardiya bölgesinin ili olup merkezi ismini aldığı Cremona şehridir. İlin alanı 1.772 km² olup bu ile bağlı olan 115 komün bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Mantova (il)</span> İtalyada bir il

Mantova ili, kuzey batı İtalya'da Lombardiya bölgesinin ili olup merkezi ismini aldığı Mantova şehridir. İlin alanı 2,339 km² olup bu ile bağlı olan 90 komün bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Sondrio (il)</span> İtalyada bir il

Sondrio ili,, kuzey batı İtalya'da Lombardiya Bölgesi'nin ili olup merkezi ismini aldığı Sondrio şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Philadelphia Sanat Müzesi</span>

Philadelphia Museum of Art. Philadelphia, ABD'de bulunan sanat müzesi. ABD'de bulunan en büyük sanat müzesidir. Bünyesinde birçok önemli eserinde yer aldığı 227.000 eser vardır. Müzenin ana binası yılda yaklaşık 800.000 kişi tarafından ziyaret edilir. Müze Philadelphia'nın batısındaki Benjamin Franklin Parkway'da bulunur.

8. Dereceden Franklin karesi, Benjamin Franklin'in bulduğu 8. dereceden bir matris, sihirli karedir. 1'den 64'e kadar olan sayılar öyle bir yerleştirilmiştir ki satır ve sütunlardaki sayıların toplamı birbirine eşittir.

<span class="mw-page-title-main">Uçurtma deneyi</span>

Uçurtma deneyi, Benjamin Franklin tarafından önerilmiş ve sonrasında muhtemelen, oğlu William Franklin yardımıyla hayata geçirilmiştir. Deneyin amacı şimşek ve elektriğin doğası hakkında bilinmeyen gerçekleri açıklamaktır.

<span class="mw-page-title-main">Volkanik patlayıcılık indeksi</span>

Volkanik patlayıcılık indeksi (VPİ), volkanik patlamaların patlayıcı özelliğinin göreli bir ölçüsüdür. 1982'de Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu'ndan Chris Newhall ve Hawaii Üniversitesinden Stephen Self tarafından tasarlandı.

<span class="mw-page-title-main">Giuseppe Zanardelli</span> İtalya başbakanı (1826-1903)

Giuseppe Zanardelli İtalyan hukukçu ve siyasetçi. 15 Şubat 1901'den 3 Kasım 1903'e kadar İtalya başbakanı olarak görev yaptı. Etkili bir hatip, aynı zamanda Büyük Üstat bir masondu. Lombardiya burjuvazisini temsil eden Zanardelli, oy hakkı genişlemesine, kilise karşıtlığına, sivil özgürlüklere, serbest ticarete ve laissez faire ekonomisine kendini adamış klasik 19. yüzyıl liberalizmini üzerinde toplamıştı. Uzun siyasi kariyeri boyunca vicdan ve boşanma özgürlüğünün en ateşli savunucuları arasında yer aldı.