İçeriğe atla

Bracław Voyvodalığı

LatincePalatinatus Braclaviensis
LehçeWojewództwo bracławskie
UkraynacaБрацлавське воєводство
Bracław Voyvodalığı
Lehistan¹ Voyvodalığı

1566–1793

Arma of Bratslav

Arma

Bratslav harita üzerinde
Bratslav harita üzerinde
Bracław Voyvodalığı (kırmızı) 1635'te Lehistan-Litvanya Birliği içerisindeki sınırları.
MerkezBratslav
Tarih
 - Kuruluş 1566
 - Üçüncü parçalanma24 Ekim 1793
Yüzölçümü31.660 km2 (12.224 sq mi)
Bugün parçasıUkrayna
Moldova²
¹ Voyvodalık, 1569'dan önce Lehistan'ın alt bir unvan birimiydi.

Bracław Voyvodalığı (LatincePalatinatus Braclaviensis; LehçeWojewództwo bracławskie; UkraynacaБрацлавське воєводство, Braclavśke vojevodstvo), Lehistan'nin bir idari bölümüydü. 1566 yılında Litvanya Büyük Dükalığı'nın bir parçası olarak kurulmuş, 1569 yılında Lublin Birliği'nin ardından Polonya Krallığı'na geçmiştir. Polonya'nın 1793'teki İkinci parçalanmasının sonra voyvodalık Rus İmparatorluğu tarafından alınmış ve Bratslav Valiliği ile değiştirilmiştir.

1648-57 yıllarında voyvodalık toprakları Hmelnitski Ayaklanması ve Andrusovo Antlaşması'nın ardından Kazak Hetmanlığı'nın bir parçasıyken, 1672-99 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Osmanlı Ukraynası'nın bir parçası olmuştur (bkz. Buçaş Antlaşması ve Karlofça Antlaşması).

Tarihçe

Bracław Voyvodalığı, Podolya Voyvodalığı ile birlikte tarihi Podolya bölgesini ve Polonya Krallığı'na mensup Polonya Eyaleti'nin bir parçasını oluşturmuştur.

Resmi olarak voyvodalığın başkenti Braclaw idi (günümüzde Bratslav), ancak yerel voyvodalar Winnica'da (Vinnıtsya) ikamet ediyordu. Braclaw Kontluğu ve Winnica Kontluğu olarak ikiye ayrılmıştı. Braclaw Kontluğu, Braclaw ve Zwinogródek olmak üzere iki bölgeye ayrılmıştı (bazı kaynaklar bunlardan ayrı bir Zwinogródek Kontluğu olduğunu iddia etmektedir). 1791 yılında Büyük Sejm, Boh İlçesi adında bir yerleşim yeri (Lehçe: powiat nadbohski) kurmak istedi, ancak bu ilçe 1792 Lehistan-Rus Savaşı sebebiyle hiçbir zaman kurulamadı. Braclaw Voyvodalığı'nın iki senatörü vardı: Voyvoda ve Braclaw Kastellanı. Ayrıca Sejm'de altı milletvekili vardı - ikisi Braclaw'dan, ikisi Winnica'dan ve ikisi de Zwinogródek bölgesindendi. Yerel sejmler Winnica'da düzenlenip gerçekleşmekteydi. Bugün bölge Ukrayna'ya ve Moldova'daki Transdinyester'e aittir.

Belediyeler

Voyvodalık valisi (Wojewoda) koltuğu:

Tüm Rutenya toprakları için bölgesel konsey (sejmik generalny)

  • Sądowa Wisznia (Sudova Vyshnia)

Bölgesel konsey (sejmik poselski i deputacki) koltukları:

Voyvodalar

  • Roman Sanguszko (16. yüzyıl)
  • Aleksander Zasławski (1628–?)
  • Stanisław Potocki (1631–1636)
  • Adam Kisiel (1647–?)
  • Andrzej Potocki (1662–?)
  • Stanisław Lubomirski (1764–?)

Komşu bölgeler ve Voyvodalıklar

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Polonya-Litvanya Birliği</span> 1569-1795 Avrupada iki konfederasyonlu monarşi

Polonya-Litvanya Birliği, Birinci Polonya Cumhuriyeti, İki Ulus Cumhuriyeti, İki Ulus Birliği veya İki Halk Birliği, 17. yüzyıl Avrupası'nın en güçlü ülkelerinden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Kamyanets-Podilski</span>

Kamyanets-Podilski ya da Kamaniçe, bugün Ukrayna sınırları içinde kalan şehirdir. Osmanlı tarihinde Kamaniçe adıyla Osmanlı Devleti'nin Podolya Eyaletinin de idarî merkezi olmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Belarus tarihi</span>

Belarus tarihi Belarus'un tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Polonya tarihi</span>

Polonya tarihi ya da Lehistan tarihi bugünkü Polonya Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

Ukrayna tarihi, bugünkü Ukrayna topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

İzvança Antlaşması, 1672-1676 Osmanlı-Lehistan Savaşı'nı sonlandıran barış antlaşması. 27 Ekim 1676'da bugün Ukrayna'da yer alan Zurawno kentinde imzalandığı için Zurawno Antlaşması olarak da bilinir. Türkçe adını ise Zorawno kentine Türklerin verdiği İzvança adından alır.

Bahçesaray Antlaşması ya da Çehrin Antlaşması, 1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda Osmanlı İmparatorluğu ile Kırım Hanlığı ve Rusya Çarlığı arasında Bahçesaray, Kırım'da 3 Ocak 1681'de imzalanmış olan bir antlaşmadır. Aynı zamanda Rus Çarlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında yapılan ilk resmî antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Volhinya</span>

Volhinya, Volinya ya da Volin, Ukrayna'nın batısında, Galiçya ve Podolya'nın kuzeyinde, Pripyat ve Batı Bug ırmakları arasında yer alan tarihi bölge. Avrupa'nın en eski Slav yerleşim alanlarından biri olan bölge günümüzde Ukrayna sınırları içinde yer alan Volin, Rivne, Jitomir ve Ternopil illeri ile Polonya'nın Chelm kentini içine almaktadır. Lutsk, Kovel, Kremenets, Volodymyr-Volynskyi ve Starokostiantyniv kentleri de bölge sınırları içinde bulunmuştur. Trochenbrod ve Lozisht gibi birçok Musevi köyü de bölgenin temelini oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kamaniçe Kalesi</span>

Kamaniçe Kalesi, şu anda Ukrayna'nın Kamyanets-Podilski kentinde bulunan tarihi bir Polonya kalesidir. 1672-1699 yılları arasında 27 yıl boyunca Osmanlıların eline kalmış, Osmanlı Devleti'nin Kamaniçe Eyaleti'nin eyalet merkezi olarak işlev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Jan Kazimierz Waza</span>

II. Jan Kasimir Polonya kralı ve Litvanya büyük dükü.

<i>Sejm</i> Polonya Parlamentosunun alt kanadı

Sejm, Polonya Cumhuriyeti'nin Polonya Parlamentosu'nun alt meclisidir. 460 kişiden genel oy hakkı ile seçilmiş ve "Polonya Cumhuriyeti'nin Sejm'inin Mareşali" olarak bilinen konuşmacı tarafından yönetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Cecora Muharebesi (1620)</span>

Cecora Muharebesi, Lehistan-Litvanya Birliği ve Osmanlı kuvvetleri, arasında 17 Eylül-7 Ekim 1620 tarihleri arasında Prut Nehri yakınlarındaki Moldova'da (Boğdan) gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Targowicka Konfederasyonu</span> Nisan 1792de, Sankt-Peterburgda Rus İmparatoriçesi II. Catherinanın desteğiyle kurulan Konfederasyon

Targowica Konfederasyonu, 27 Nisan 1792 tarihinde, Sankt-Peterburg'da Rus İmparatoriçesi II. Catherina'nın desteğiyle kurulan konferadasyondur. Rusların amacı Polonya üzerinde hakimiyet kurmaktır. Polonya hükûmeti ise 3 Mayıs 1791 yılında konferadasyona karşı Polonya Anayasasını hazırladı ve Polonya meclisi olan Büyük Sejm'de geçirdi. Anayasaya göre asil ailelere uygulanan ayrıcalıklar sınırlandırıldı. Konfederasyonun kuruluş metnini Rus generali Vasili Stepanovich Popov tarafından yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tomasz Arciszewski</span>

Tomasz Stefan Arciszewski, Polonya Sosyalist Partisi üyesi ve 1944-1947 yılları arasında Londra'da sürgünde bulunan Polonya hükûmetinin Başbakanı olarak hükûmetin Batılı güçlerin tanınmasını kaybettiği dönemde başkanlık yapıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Mikołaj Potocki</span>

Mikołaj "Bearpaw" Potocki, 1637'den 1646'ya kadar Polonya-Litvanya Birliği'nun üyesi Leh asilzade, 1646'dan 1651'e kadar kraliyet hetmanı, 1636'dan 1646'ya kadar Bracław Voyvodalığı valisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Ebedi Barış (1686)</span>

Ebedi Barış, Rus Çarlığı ile Lehistan arasındaki 16 Mayıs 1686'de Moskova'da imzalanan barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma sonrasında ateşkes ilan edilen ancak barış antlaşmasında uzlaşılamamış olan 1654-1667 Rus-Polonya savaşını resmen sonlandırdı ve ihtilaflı olunan, savaş sonrasında Rus işgalinde kalan Ukrayna topraklarının akıbetini belirledi.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'nın sağ yakası</span>

Ukrayna'nın sağ yakası, Dinyeper Nehri'nin batı kıyısında ki modern Ukrayna'nın bir kısmı için tarihi ve bölgesel bir isimdir. Günümüz Vinnytsia, Zhytomyr, Kirovohrad oblastlarının yanı sıra Kiev ve Çerkası'nn batı kısımlarına karşılık gelir. Harabe dönemi sırasında sol yakadan ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı döneminde Ukrayna</span>

Osmanlı Ukraynası, Han Ukraynası, Hanşçina Ukrayna'nın sağ yakası için kullanılan ve Türkçe adı Yedisan olarak da bilinen tarihi bir terimdir. Khanska Ukraina teriminin kayıtlara geçen ilk kullanımı, Rus gizli ajanı Lupul'un Rusya İmparatoriçesi Anna'yı Osmanlı Ukrayna'sına saldırmaya teşvik ettiği 1737 yılına kadar uzanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bila Tserkva Antlaşması</span>

Bila Tserkva Antlaşması, Bila Tserkva Muharebesi'nin ardından 28 Eylül 1651 tarihinde Lehistan-Litvanya Birliği ile Zaporojya Kazakları arasında imzalanan bir barış antlaşmasıdır. Lehistan adına Mikołaj Potocki, Marcin Kalinowski, Adam Kisiel, Stanisław Lanckoroński, Zbigniew Gorajski, Mikolaj Kazimierz Kossakowski tarafından imzalandı. Litvanya Büyük Dükalığı adına imzalayanlar ise Prens Janusz Radziwiłł (1612-1655), Palatine Jerzy Karol Hlebowicz ve Wincenty Gosiewski'ydi. Zaporojya Kazakları adına imzalayan "tüm ev sahibi adına" Bohdan Hmelnitski idi.

<span class="mw-page-title-main">Podhajce Muharebesi (1698)</span>

Podhajce Muharebesi, Büyük Türk Savaşı sırasında 8-9 Eylül 1698'de Rutenyan Voyvodalığı'ndaki Podhajce yakınlarında gerçekleşti. Polonyalıların yaklaşan askerî harekâtına yanıt olarak Osmanlı İmparatorluğu, Lehistan bölgesine önleyici bir saldırı yaptı. Podhajce yakınlarında Hetman Feliks Kazimierz Potocki komutasındaki 6000 kişilik Polonya ordusu, I. Kaplan Giray komutasındaki yaklaşık 14.000 kişilik Tatar seferini püskürttü.