İçeriğe atla

Botora Muharebesi

Botora Muharebesi
Gürcü-Selçuklu savaşları
Tarih14 Şubat 1120
Bölge
Botora, Gürcistan Krallığı
Sonuç Gürcü zaferi
Taraflar
Büyük Selçuklu İmparatorluğu Gürcistan Krallığı
Komutanlar ve liderler
Bilinmiyor IV. Davit


Botora Muharebesi veya Botori Muharebesi (Gürcüce: ბოტორის ბრძოლა)14 Şubat 1120 tarihinde Gürcistan Krallığı ile Selçuklu İmparatorluğu orduları arasında gerçekleşen, Gürcü zaferi ile sonuçlanan muharebedir.

Arkaplanı

Şubat 1116'da kral IV. Davit'in emriyle Kartli ve Ahıska ordusu Klarceti'de toplandı ve aniden Tao'daki Türklere saldırıp onları yok etti.[1] 1118'de Davit, Nakhiduri'de Selçukluların Cavaheti'yi işgal etmesi ve Beşken Jakeli'yi öldürülmesiyle ilgili söylentileri duydu. Kral, bazı soyluların karşı çıkmasına rağmen ordusuyla yola çıktı ve Rakhsi'de Selçukluları mağlup etti.[2]

Muharebe

Kral IV. Davit, Abhazya'ya gitmeyi alışkanlık haline getirmişti ve Selçuklu birlikleri Kura Nehri kıyısında kışı geçiriyordu. Davit önce Geguti'ye, oradan da Hopa'ya ilerledi. Selçuklular, Kral Davit'in uzaklara gittiğini öğrenince, Botora'da konaklamaya karar verdi. Selçukluların sayısı çoktu ve kışı geçirmek için kamp kurdular. 14 Şubat'ta Davit aniden Selçuklulara saldırdı ve onları neredeyse tamamen yok etti. Sadece birkaç Selçuklu askeri atlarına binip kaçmayı başardı. Savaşta Gürcüler birçok Selçuklu askerini esir aldı ve çok sayıda ganimet elde etti.[1]

Sonrası

Kasım 1120'de Davit'in ordusu Arşarunik ve Sevgelamej'de Selçuklulara saldırıp onları mağlup etti. 1121'de de aynısını Hunan'da yaptılar. Haziran 1121'de Davit, Kıpçaklarla birlikte Berde'de kamp kuran Selçuklulara baskın düzenledi. Tüm bu olaylarda Selçuklu birliklerinin yok edilmesi, Gürcü ordusunun gizlice Selçuklu birliklerine yaklaştığını ve sürpriz bir saldırı gerçekleştirmeyi başardığı anlamına gelmektedir.[1]

Kaynakça

Kaynaklar

İlgili Araştırma Makaleleri

Pasinler Muharebesi, Tuğrul Bey'in üvey kardeşi İbrahim Yınal Bey'in yaptığı Anadolu seferi sonunda Bizans İmparatorluğu ile müttefiki Gürcü Krallığı ve diğer müttefik ordulara karşı Bizanslıların "Kapteron" veya "Kapterou" adını verdikleri bir mevkide Bizanslılar ile Selçuklu orduları arasında yapılan bir meydan muharebesidir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Krallığı</span> Orta Çağda kurulmuş Gürcü krallığı

Gürcistan Krallığı ya da Gürcü İmparatorluğu, Orta Çağ'da kurulmuş olan Gürcü devleti. Gürcistan pek çok alanda, Altın Çağ olarak adlandırılan dönemi bu krallık zamanında yaşamıştır.

II. Mahmud Büyük Selçuklu Sultanı ve Muhammed Tapar'ın oğlu.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan'ın Moğollar tarafından istilası</span>

Gürcistan ve Kafkasların Moğollar tarafından istilası, Orta Çağ'da Gürcistan Krallığı ve Kafkaslardaki ona bağlı vasal devletlerin 13. yüzyılda Moğol İmparatorluğu orduları tarafından istila edilmesidir. İlk muharebeler 1220 yılında Moğol öncü birlikleriyle yaşanır. 1236 yılında ise Moğol Ordusu bütün kuvvetiyle bölgeyi istila eder ve 1243 yılında Gürcistan Moğol egemenliğine boyun eğer. Devlet her yıl çok ağır bir vergi vermek zorunda kalacak ve bitip tükenmeyen Moğol seferleri için asker sağlamak durumunda kalacaktır. İlk dönemlerde güçsüz olan Gürcü direnişi gelişerek açık isyanlara dönüşecektir. Gürcistan devletinde Moğol yanlısı ve Moğol karşıtı grupların çekişmeleri ülkeyi bölecektir. 1320'li yıllarda tahta çıkan kral V. Giorgi diplomatik ve askeri alandaki başarılarıyla krallık topraklarında yeniden Moğolları yenerek egemen olacak ve devleti eski gücüne çıkaracaktır.

Kraliçe Rusudan, Bagrationi hanedanına mensuptur, Gürcü Krallığını 1223-1245 yılları arasında yönetmiştir.

VII. Davit Ulu, Bagrationi hanedanına mensup 1247-1270 yılları arasında hüküm sürmüş Gürcü Kralı. Gürcü Krallığının ikiye bölünmesinden sonra Tiflis başkentli doğu kısmında Moğol İmparatorluğu boyunduruğunda hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">IV. Davit</span>

IV. Davit, Kurucu Davit olarak da bilinir, Bagrationi hanedanından Gürcü kralı. 1089 yılından öldüğü 1125 yılına kadar hüküm sürmüştür. "Ağmaşenebeli" lakabı kurucu, imar eden anlamlarına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Didgori Muharebesi</span> Gürcistan Krallığı ile Büyük Selçuklu Devleti arasında gerçekleşen muharebe.

Didgori Muharebesi Gürcistan Krallığı ile Büyük Selçuklu Devleti arasında Tiflis'in 40 km batısındaki Didgori'de 12 Ağustos 1121 tarihinde gerçekleşen muharebedir. Gürcü tarihinde Didi Turkoba olarak bilinen Selçuklu akınları bu muharebe son bulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Samtshe Atabeyliği</span>

Samtshe Atabeyliği ya da Samtshe-Saatabago, Samtshe Prensliği olarak da bilinir, Gürcistan'ın Zemo Kartli bölgesinde hüküm sürmüş Orta Çağ Gürcü prensliğidir. 1268'de kurulan prenslik 1334 yılından itibaren "atabagi" unvanı taşıyan Gürcü hükümdarlar tarafından yönetilmiştir. En geniş sınırlara sahip olduğu dönemde sınırları Taşiskari’den Erzurum’a kadar uzanan Samtshe-Saatabago, Cavaheti’nin bir kısmı ile Eruşeti, Kola, Artaani, Acara, Tao, Klarceti ve Şavşeti bölgelerinden oluşuyordu. Osmanlıların eline geçtikten sonra Çıldır Eyaleti’ne dönüştürülen bölge, 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı kayıtlarında Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmıştır.

"Didi Turkoba", Gürcü tarih yazıcılığında, Kral II. Giorgi’nin hükümdarlığı döneminde Selçukluların öncülüğünde Türk kabilelerinin Gürcistan topraklarında sürekli saldırılarını ve ele geçirdikleri yerleri yağmalamalarını ifade eden bir terimdir. Kelime kelime çevirisi “Büyük Türklük” olsa da bu terim “Büyük Türk istilası” anlamında kullanılmaktadır.

Kolhis İsyanı, MÖ 88-85 yılları arasında Kolhisli soyluların Pontus Kralı VI. Mithridatis'e karşı ayaklandığı isyandır. Soylular, haklarının arttırılmasını ve Mithridatis'in oğlu Genç Mithridatis'in Pontus Kralı olmasını talep etmiştir. Gemi yapımı ve yelkencilik için Kolhis'ten Pontus'a önemli miktarda destek sağlanmaktaydı. Kolhis, ayrıca askerî güç ve denizci desteği de vermekteydi. Kolhis, Kral Mithridatis'in en önemli kalelerinden biriydi, bu yüzden Kolhisli soyluların taleplerini karşılamak için Roma seferinden dönmüştür. Kral, Kolhisli soyluların haklarını arttırmış, oğlu Mithridatis'i Kolhis eyaletini yönetmesi için göndermiştir.

Basiani Muharebesi, 13. yüzyılda Gürcistan Krallığı orduları ile Anadolu Selçuklu Devleti arasında, Erzurum şehrinin 60 km kuzeydoğusundaki Basiani Vadisi'nde gerçekleşen savaş. Savaş, 1202 ve 1205 arasında çeşitli tarihlere dayanmaktadır, ancak son zamanlarda 1203 ve 1204 olarak geçmektedir. Müslüman tarihçi İbn Bîbî, savaşın hicri 598'de olduğunu iddia etti. Türk tarihçileri, Micingerd (Malazgirt) Kalesi'ni savaşın yeri olarak tanımlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Didgori Dağı</span> Gürcistandaki dağ

Didgori Dağı, Küçük Kafkasya'daki Trialeti Sıradağları'nın doğu kesiminde yer alan 1647 metre yüksekliğindeki dağdır. Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in 40 kilometre batısında konumlanmıştır. Gürcü Kral IV. Davit'in 12 Ağustos 1121'de Selçuklu ordularını mağlup ettiği Didgori Muharebesi burada gerçekleşmiştir. Birkaç kilometre uzunluğundaki savaş alanı subalipin çayırlarıyla kaplıdır. 1990'lı yıllarda, savaş alanına devasa bir anıt dikilmiştir. Anıt haç gibi görünen düzinelerce kılıçtan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Marabda Muharebesi</span>

Marabda Muharebesi İran Safevi ordusu ve Gürcü ordusu arasında 30 Haziran 1625 veya 1 Temmuz 1625 tarihlerinde gerçekleşen muharebedir. Bu savaş, aynı yıl İran ordusunun bozguna uğradığı Martkopi Muharebesi'nden sonra meydana geldi.

Tiflis Kuşatması IV. Davit tarafından Gürcistan feodal monarşisini güçlendirmek ve merkezileştirmek için düzenlenen önemli bir seferdir. Kuşatma sonucunda Arap istilasından geriye kalan son idare merkezi Tiflis Emirliği sonlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Partshisi Muharebesi</span>

Partshisi Muharebesi, Gürcistan Krallığı ve Büyük Selçuklu İmparatorluğu orduları arasında yapılan muharebedir. Saatler süren yoğun muharebenin ardından Gürcüler, Türklere karşı kesin bir zafer kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü-Selçuklu savaşları</span> Gürcistan Krallığı ile Selçuklu İmparatorluğu arasındaki çatışmalar

Gürcü-Selçuklu savaşları, aynı zamanda Gürcü Haçlı Seferi olarak da bilinir, y. 1048'den 1213'e kadar, Gürcistan Krallığı ile Güney Kafkasya'nın çoğunu işgal eden farklı Selçuklu devletleri arasında gerçekleşmiştir. Çatışmanın öncesinde, Gürcü tarihyazımında Büyük Türk İstilası olarak bilinen, 11. yüzyılda Türklerin Kafkasya'ya yaptığı baskınlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ani Kuşatması (1161)</span> 1161 kuşatması

Ani Kuşatması, Ani şehrinin 1161 yılında Ahlatşahlar Beyliği hükümdarı tarafından düzenlenen Selçuklu koalisyonu tarafından kuşatılmasıdır. Büyük Müslüman ordusu, Ani kapılarında Gürcü Kralı III. Giorgi tarafından yenilgiye uğratılmıştır.

Trialeti Muharebesi, 1110 yılında Gürcistan Krallığı ile Selçuklu İmparatorluğu orduları arasında gerçekleşen muharebedir. Gürcüler 1110 yılında Samşvilde ve Dzerna'yı Selçuklulardan ele geçirdi. Bunun üzerine Selçuklu Sultanı Gürcistan'a 100.000 kişilik ordu gönderdi. 100.000 kişilik Selçuklu ordusu, Trialeti'de IV. Davit komutasındaki 1.500 Gürcü asker tarafından yenilgiye uğratıldı.

<span class="mw-page-title-main">Tuğrul Şah</span>

Tuğrul Şah, tam adıyla Abdül Haric Muhammed Muğhiseddin Tuğrul Şah bin Kılıç Arslan, 1186 yılında Anadolu'daki sultanlığını çok sayıda oğlu arasında paylaştıran II. Kılıç Arslan'ın bir oğluydu. Yerine oğlu Rükneddin Cihanşah geçti.