İçeriğe atla

Botanik sözlüğü

Botanik sözlüğü

a

  • applanate, iki yaprağın tomurcuk içerisinde karşılıklı durması.
  • angiospermae, kapalı tohumlular. Tohum taslakları ve bunlardan oluşan tohumlar megasporofillerin meydana getirdiği bir odacık içinde kapalıdır.

ç

  • çanak (kaliks), çiçekte genellikle yeşil renkli olan en dış örtü.
  • çiçek sapı (pedisel), her bir çiçeğin sapı; çiçek tabanı ile bitki gövdesini bağlayan genellikle ince silindirik yapı.

d

  • derin girintili (emarginat), uç kısmın ortasında derin girinti ile biten.
  • dişi çiçek (pistilat çiçek), sadece dişi organı verimli olan çiçek, erkek çiçekle kıyasla.

e

  • eksen; bir organı iki eşit parçaya bölen gerçek ya da hayali çizgi; bu bazen gövdedir, bazen ortadamardır.
  • erkek çiçek (sitaminat çiçek); sadece erkek organı verimli olan çiçek, dişi çiçekle kıyasla.
  • elmamsı; yumurtalık çiçek tablası içine gömülü olduğu orta durumlu çiçeklerden çiçek tablasının etlenerek meydana getirdiği yalancı meyve.
  • erselik (erdişi, hermafrodit, monoklin); aynı çiçeğin verimli (doğurgan) hem erkek hem de dişi organı olması.
  • explicative; iki yaprak tomurcuk içerisinde karşılıklı durur ancak yaprakların kenarları geri katlanmıştır.

f

  • fındıkçık, küçük fındıksı meyve.

h

  • halkasal, bir düğümde üç ya da daha çok yaprak veya parçanın bulunuşu.
  • hamdüşen, gelişmemesi, körelmesi ya da olgunlaşmadan düşmesi.
  • havlı, ince ve kısa tüylerle kaplı.

k

  • kapsül, iki veya daha fazla karpelden oluşan açılan kuru meyve.
  • karpel, dişi organın içinde tohum taslaklarını taşıyan bölümlerden her biri; bir karpelli dişi organda karpel dişi organın kendisidir.
  • kısa havlı, havlıya nazaran daha az tüyle kaplı yüzey.
  • kütdişli (krenat), kenarın küt uçlu, yuvarlak dişlerle bezeli olması.

m

  • monokarpik, meyve verince ölen; ömründe bir kere çiçek açıp meyve veren ve sonrasında ölen.
  • mumlu (mavimsi yeşil), donuk mavimsi yeşil bir mum tabakası ile kaplı gibi görünen yüzey.

s

  • sıkapoz, bitkinin tabandaki rozet yaprakların arasından çıkan ve tepesinde çiçek ya da çiçek durumu taşıyan gövdesinin yapraksız olması.
  • supervolute, yapraklardan biri diğeri tarafından sarılmıştır. Erken evrede, tomurcuk evresinde, içteki yaprak dıştaki tarafından kuşatılır.

ş

  • şemsiye, gövdenin ucunda tek bir noktadan çıkan eşit veya farklı boyda sapların ucunda çiçeklerin olması.

t

  • taç, çiçek örtüsünde ikinci halkayı oluşturan, çanağın içinde yer alan genellikle renkli örtü.
  • talkım çiçekdurumları, ana gövdenin büyümesini durdurarak, çiçeklenmenin ikincil dallarla devam ettiği çiçek durumlarıdır; büyümenin bir, iki veya çok yandalla devam ettiği biçimleri vardır.
  • teka (theca), başçıktaki çiçektozu keseleri.

u

  • unlu (farinoz), unla kaplanmış gibi görünen yüzey veya unlu bir yapıda olan.

ü

  • üçgensi, Üçgen şeklinde, üç açılı olan düzlem biçim.

y

  • yalancı şemsiye, Gövdeden farklı seviyelerden çıkan çiçeklerin, üst kısımda bir düzlem oluşturduğu çiçekdurumu; çiçeklerin sapları farklı uzunluktadır, öyle ki çiçekdurumu bir şemsiye gibi gözükür, ama çiçekler farklı noktadan çıktıkları için buna yalancı şemsiye denir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çınar</span> Bir ağaç türü

Çınar, çınargiller Platanaceae familyasından Platanus cinsini oluşturan uzun boylu kalın çaplı ağaç türlerinin adıdır. Platanaceae ailesinin yaşayan tek üyeleridir. Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren tek tür, doğu çınarıdır .

<span class="mw-page-title-main">Gürgen</span> bitki cinsi

Gürgen (Carpinus), Betulaceae (huşgiller) familyasından Carpinus cinsini oluşturan girintili grimsi kabuklu gövdelere sahip ağaç ya da ağaççıklara verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Ak kavak</span> Söğütgiller familyasından bir bitki türü

Ak kavak, söğütgiller (Salicaceae) familyasından yapraklarının altının beyaz olmasıyla tanınan bir kavak türü. Diğer kavak ağaçlarına göre daha uzun ömürlü olan bu tür 700 yaşına kadar yaşayabilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Çilek</span> Meyve

Çilek (Fragaria), gülgiller (Rosaceae) familyası içinde yer alan bir bitki cinsi ve bu cins içinde yer alan türlerin meyvelerinin ortak adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük yapraklı ıhlamur</span> Ebegümecigiller familyasından bir bitki türü

Büyük yapraklı ıhlamur, ebegümecigiller (Malvaceae) familyasından 40 m kadar boylanan ağaç nadir olarak da çalı durumunda olan ıhlamur türü.

<span class="mw-page-title-main">Celtis australis</span>

Yaygın olarak Avrupa ısırgan ağacı, Akdeniz hackberry, lote ağacı, lodogno, boboler (Istria'da) veya honeyberry olarak bilinen Celtis australis, Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Küçük Asya'ya özgü yaprak döken bir ağaçtır. Ağaç 1796'da İngiltere'ye getirilmiştir.

<i>Nymphaea</i>

Nymphaea, nilüfergiller (Nymphaeaceae) familyasına bağlı bir su bitkisi cinsidir. Cinste dünya geneline yayılmış, toplam 50 civarı tür bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çiçek</span> bazı bitkilerin üreme organı

Çiçek bitkilerde üremeyi sağlayan organları taşıyan yapı. Bir çiçek, 4 kısımdan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Çınargiller</span>

Çınargiller (Platanaceae), hamamelidales'e ait 5 familyadan biridir. Platanaceae (Çınargiller) soğuğa ve kirli havaya dayanıklı uzun ömürlü bitkilerdir. Işık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürebilirler (fotosentez). Kök çok güçlüdür. Budamaya oldukça dayanıklıdır. Yaprakları tozdan ve gazlardan fazla etkilenmediklerinden büyük endüstri şehirlerinin caddelerinde, park ve bahçelerde fazla görünmektedir. Platanaceae (Çınargiller) ailesinin sadece bir cinsi (Platanus) vardır. Bu cins 6-10 m uzunluğuna sahiptir. Çınarlar (Platanus), kuzey Yarım kürenin ılıman ve subtropikal bölgelerinde doğal olarak yetişen ve 25-30 m boylarında kışın yapraklarını döken bir ağaçtır. Tüm türlerde, çiçekler yoğun küçük çiçek grupları olarak büyür. Platanus occidentalis (Amerikan çınar) ve P. orientalis ; iki tür melezleştirildi ve ekili çınarların çoğu melez kökenli olabilir. Bütün üyeleri Platanus cinsinde toplanmıştır. Platanus'un taksonomik pozisyonunun, genellikle çiçek ve çiçeklenme yapısına dayanarak, Rosaceae'nin daha ilkel üyelerine yakın bir yerde olduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Ballıbabagiller</span> bitki familyası

'Lamiaceae, Labiatae veya Türkçe adıyla 'Ballıbabagiller; 236 cins ve 7,280 tür ile temsil edilir ve dünya çapında özellikle ılıman kuşakta yayılış gösteren bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dişi organ</span>

Dişi organ, Ginekeum olarak da bilinir, Angiosperm çiçeğinin en iç dairesini meydana getiren pistillerin toplamı. Bir pistil ovaryum, stilus ve stigma olmak üzere 3 kısımdan oluşmaktadır.

Ankara armudu, Türkiye'de İç Anadolu Bölgesinde özellikle Ankara yöresinde yetiştiriciliği yapılan kışlık armut çeşidi.

<i>Aniseia</i> bitki cinsi

Aniseia, Convolvulaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Panama veya Herrera orijinlidir.

<i>Argyreia</i> bitki cinsi

Argyreia, Convolvulaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

<i>Astripomoea</i> bitki cinsi

Astripomoea, Convolvulaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir. Yayılışı Afrika ile sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Asmaların yıllık büyüme döngüsü</span>

Asmaların yıllık büyüme döngüsü her yıl bağda oluşan, ilkbaharda tomurcuk kırılmasıyla başlayan ve sonbaharda yaprak dökümü ve ardından kışın uyku hali ile sonuçlanan süreçtir. Şarap yapımı açısından süreçteki her adım şarap yapmak için ideal özelliklere sahip üzümlerin geliştirilmesinde hayati bir rol oynar. Bagcılık uzmanları ve bağ yöneticileri iklim etkisini,asma hastalığını ve asmanın tomurcuklanmasından itibaren ilerlemesini engelleyen ya da kolaylaştıran zararlıları, çiçeklenmeyi, veraison, meyve oluşumunu, hasatı, gölgelik yönetimi gibi bağcılık uygulamalarının kullanılmasıyla gerekirse yaprak düşmesi ve uyku-hali tepkisini, sulamayı, asma eğitimini ve tarımsal kimyasalların kullanımını izlerler. Yıllık büyüme döngüsünün aşamaları genellikle bir asmanın yaşamının ilk yılı içinde gözlemlenebilir hale gelir. Büyüme döngüsünün her aşamasında harcanan zaman bir dizi faktöre bağlıdır - en önemlisi iklim türü ve üzüm çeşidinin özellikleridir.

Mtevandidi, Gürcistan ülkesindeki Guria bölgesinde yetişen, özellikle sofra şarabı üretiminde kullanılan yerli bir kırmızı üzüm çeşidi. Aynı zamanda Akido, Achido, Didd Mtevana, Didmtevana ve Didtevano eşanlamlılarıyla da bilinir. Mtevandidi'nin kökeni hakkında yazılı kaynak bulunmamaktadır. Botanik ve tarımsal özellikler, bu çeşidin Gürcistan'a özgü olduğunu göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Yumru</span>

Yumrular, bazı bitki türlerinde besinler için depolama organı olarak kullanılan genişlemiş yapılardır. Bitkinin kalıcılığı için, bir sonraki büyüme mevsiminde yeniden büyümeye yönelik enerji ve besin sağlamak ve eşeysiz üreme aracı olarak kullanılırlar. Gövde yumrularını, kalınlaşmış rizomlar veya stolonlar oluşturur. Gövde yumruları olan yaygın bitki türleri arasında patates ve yam bulunur. Bazı kaynaklar ayrıca tanım kapsamında modifiye olmuş yan kökleri de kabul eder; bunlar tatlı patateslerde, manyokta ve yıldız çiçeğinde bulunur.

Primula longipes, Josef Franz Freyn ve Paul Ernst Emil Sintenis tarafından tanımlanmış, Primulaceae (çuhaçiçeğigiller) familyasından bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Toros akçaağacı</span> sapindaceae familyasından bir akçaağaç türü

Toros akçaağacı, Sapindaceae familyasından bir akçaağaç türüdür.