İçeriğe atla

Bosna-Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci

Bosna-Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci
DurumAday (taranmamış)
Avrupa perspektifi21 Haziran 2003
Potansiyel aday21 Haziran 2003
Üyelik başvurusu15 Şubat 2016
Adaylık durumu15 Aralık 2022
TaramaAralık 2023, belirli reformların ardından
Tarandı ve müzakereler başladıHenüz uygulanabilir değil
Açılmamış kümelerHenüz uygulanabilir değil
Açılmamış fasıllarHenüz uygulanabilir değil
Açılmış kümelerHenüz uygulanabilir değil
Açılmış fasıllarHenüz uygulanabilir değil
Kapanmış kümelerHenüz uygulanabilir değil
Kapanmış fasıllarHenüz uygulanabilir değil
Ortaklık Anlaşması
1 Haziran 2015'ten beri İstikrar ve Ortaklık Anlaşması
Ekonomik ve parasal politika
AB Serbest ticaret anlaşmasıSAA'ya dahil edilmiştir
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)Katılım süreci devam ediyor[1]
Euro & Euro bölgesiResmi bir onayı olmamasına rağmen euro BH'de yaygın olarak kabul görmektedir ve ülkenin resmi para birimi Bosna-Hersek değiştirilebilir markıdır.
Seyahat
Schengen vize serbestisi15 Aralık 2010
Eurocontrol2004
Enerji
Avrupa Atom Enerjisi TopluluğuŞu anda hiçbir nükleer enerji santrali veya araştırma tesisi bulunmamaktadır.
ENTSO-ENOSBiH
ENTSO-GBH-Gas
Dış ve askeri politika
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)5 Aralık 2018'den beri Üyelik Eylem Planı
Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT)30 Nisan 1992
İnsan hakları ve uluslararası mahkemeler
Avrupa Konseyi (AK)20 Eylül 2006
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM)Bosna Roma Statüsü'nü onaylamamıştır, ancak UCM Bosna Soykırımı ile ilgili çok sayıda soruşturma yürütmüştür.[2]
Uluslararası Adalet Divanı (UAD)
Nüfus446.828.803451.590.396
artış %0,7
Yüzölçümü4.233.262 km24.284.481 km2
artış %1,2
İGE0,8960,892
azalış %0,4
GSYİH (SAGP)$25,399 trilyon$25,467 trilyon
artış %0,3
Kişi başına düşen GSYİH (SAGP)$56,928$56.394
azalış %0,9
GSYİH$17.818 trillion$17,845 trilyon
artış %0,15
Kişi başına düşen GSYİH$39.940$39.515
azalış %1,1
Gini30,030,01
%0,3
Resmî diller2426 (+Boşnakça & +Sırpça)
artış +2
(Hırvatistan 2013 yılında AB'ye katıldığından beri Hırvatça zaten resmi bir dildir)

Bosna-Hersek'in Avrupa Birliği üyelik süreci, 19-20 Haziran 2003 tarihinde Selanik'te Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi tarafından gerçekleştirilen Selanik Zirvesi'nde "potansiyel aday ülke" statüsünü alan Bosna-Hersek, İstikrar ve Ortaklık Süreci'nin bir parçası olma yolunda AB ile müzakere sürecini 21 Kasım 2005 tarihinde AB Konseyi'nin verdiği karar ile başlattı. Bosna Hersek, 15 Şubat 2016 tarihinde AB'ye üyelik için resmî olarak başvurdu.[3] Bosna-Hersek'in başvurusu 20 Eylül 2016 tarihinde kabul edildi.[4]

9 Aralık 2016 tarihinde, Bosna-Hersek Avrupa Komisyonu'ndan katılım anketini aldı ve ankete verilen yanıtlar Şubat 2018'de sunuldu. 20 Haziran 2018'de Avrupa Komisyonu, Ankete 655 takip sorusu gönderdi. Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Başkanı Milorad Dodik, 5 Mart 2019'daki ek soruların cevaplarını verdi. Bosna'nın başvurusu hakkında Mayıs 2019'da Avrupa Komisyonu tarafından bir görüş yayınlandı.[5] Bosna-Hersek'in en son yanıtını 5 Mart 2019'da sunduğunda 22 politika ve siyasi kriter sorusu hala cevaplanmamıştı. Avrupa Komisyonu'nun anket formundaki tüm soruları başarıyla yanıtlayana ve "İstikrar ve Ortaklık Parlamento Komitesinin işleyişini sağlayana ve AB müktesebatının benimsenmesi için ulusal bir program geliştirene" kadar potansiyel bir aday ülke olmaya devam ediyor.[6]

Birçok gözlemci, AB üyeliği isteyen Batı Balkan ülkeleri arasında AB entegrasyonu açısından Bosna-Hersek'in en alt sırada yer aldığını tahmin ediyor.[7][8][9][10]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "ACCESSIONS - Bosnia and Herzegovina". World Trade Organization. 1 Ocak 2024. 1 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2024. 
  2. ^ "BOSNIA AND HERZEGOVINA". International Criminal Court Project. 1 Ocak 2024. 1 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2024. 
  3. ^ "European Commission - Statement". Avrupa Komisyonu. 15 Şubat 2016. 8 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2016. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016. 
  5. ^ "Key findings of the Opinion on Bosnia and Herzegovina's EU membership application and analytical report" (PDF). European Commission. 29 Mayıs 2019. 10 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Haziran 2019. 
  6. ^ "Commission Opinion on Bosnia and Herzegovina's application for membership of the European Union" (PDF). European Commission. 29 Mayıs 2019. 10 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Haziran 2019. 
  7. ^ Reuters. "UK, Germany offer plan to break Bosnia's EU deadlock". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2015. 
  8. ^ Radio Televizija Republike Srpske. "Evropska politika proširenja" (Sırpça). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2015. 
  9. ^ Klix.ba. "Sretno Albanijo, BiH ostaje posljednja "crna rupa" Balkana i Evrope" (Boşnakça). 30 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2015. 
  10. ^ Radio Free Europe/Radio Liberty. "Najveća povijesna nepravda: BiH u zadnjem vagonu jugoistočnog vlaka prema EU" (Sırp-Hırvatça). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek</span> Balkanlarda bir ülke

Bosna-Hersek, kısa haliyle B&H, resmî adıyla Bosna ve Hersek, Balkanlar'da 51.197 km² yüz ölçümlü bir ülke. Kuzey, batı ve güneyden Hırvatistan; doğudan Sırbistan ve güneydoğusunda Karadağ ile çevrili olup Adriyatik Denizi'ne Neum şehrinin olduğu yerde yalnızca 20 km'lik limansız bir kıyısı bulunmaktadır. Ülkenin coğrafyası merkez ve güneyde dağlık, kuzeybatıda tepelik, kuzeydoğuda düzlük bir karakter sergiler. Başkent ve en büyük şehir olan Saraybosna, birçok yüksek dağla çevrelenmiştir. Ülkenin çoğunluğunu kaplayan Bosna bölgesinde karasal iklim görülür, bu bölgede yazları sıcak, kışları kar yağışlı ve soğuktur. Ülkenin güney kıyılarındaki daha küçük Hersek bölgesinde ise tipik Akdeniz iklimi görülür. Bosna-Hersek doğal kaynaklar açısından da zengin bir görünüm arz eder.

<span class="mw-page-title-main">.eu</span> Avrupa Birliği için internet ülke kodu üst seviye alan adı

.eu, Avrupa Birliği'nin üst seviye alan adıdır. 7 Aralık 2005'te kullanıma açılan bu alan adı, Avrupa Birliği'nde bulunan herhangi bir kişi, kurum veya kuruluş tarafından kullanılabilir. Bu sınırlamaya 2014 yılında Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) dahil edilerek İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'te bulunan kişi, şirket veya kuruluşlar için de geçerli hâle gelmesi sağlanmıştır. Alan adı önceden Belçika, İsveç ve İtalya'nın ulusal ccTLD sicil operatörlerinden oluşan bir konsorsiyum olan EURid tarafından yönetilmekteydi. Daha sonra Çek Cumhuriyeti'nin ulusal sicil operatörü de katıldı. Ticari marka sahipleri, siber spekülasyonu önlemek amacıyla bir öncelik süreci aracılığıyla kayıt başvurularında bulunabilirler. Tam kayıt, 7 Nisan 2006'da başlamıştır. 27 Mart 2024 itibarıyla 3.687.760 kayıtlı alan adı barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek Federasyonu</span> Federasyon

Bosna-Hersek Federasyonu (Federacija Bosne i Hercegovine, Федерација Босне и Херцеговине,

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik süreci</span> Türkiyenin Avrupa Birliğine devam eden katılım süreci

Türkiye, 14 Nisan 1987 tarihinde AB'nin öncülü olan Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) tam üye olmak için yaptığı başvurunun ardından Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülke olarak katılımını müzakere etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi</span>

Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi, demokratik olan, serbest piyasaya sahip olan ve Avrupa Birliği hukukuna uygun seviyeye gelebilecek olan her Avrupa ülkesine açıktır. Geçmişteki genişleme Avrupa Birliği'ne üye ülke sayısını kurulduğundan beridir altıdan yirmi yediye çıkarmıştır.. Giriş kriterleri 1993'te kabul edilen Kopenhag Kriterleri ve Maastricht Anlaşması'nın 49. maddesinde belirtilir. Bir ülkenin Avrupalı olup olmadığı Avrupa Birliği kurumları tarafından yapılan siyasi değerlendirmeyle ortaya çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci, 28 Nisan 2009 tarihinde Avrupa Birliği'ne üye olmak için başvuruda bulunması ile resmen başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği vize politikası</span> Schengen Bölgesine girmek için gerekli izinlere ilişkin genel bakış

Avrupa Birliği vize politikası, yirmi yedi Avrupa Birliği üyesi ülke Schengen Alanı'nın parçasıdır ve tekdüze bir vize politikasına sahiptirler. Buna ek olarak, Avrupa Birliği dışındaki dört ülke Avrupa Birliği ile yapmış oldukları anlaşma ile Schengen Alanı'nın parçası olan aynı tip vize politikasını benimsemektedirler.

<span class="mw-page-title-main">EUFOR Althea</span>

European Union Force Althea, Dayton Anlaşması'nın askerî uygulamalarının yerine getirilip getirilmediğini denetleyen ve Bosna-Hersek'te bulunan askerî oluşum. NATO'nun SFOR ve IFOR barış güçlerinin devamıdır. SFOR'dan EUFOR'a geçiş büyük oranda ad ve komutan değişiminden ibarettir; askerlerin %80'i yerinde kalmıştır. 2 Aralık 2004'te göreve başlamıştır.

Bosna-Hersek, İsveç'in başkenti Stockholm'da yapılan 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımını onaylamıştır. Bulgaristan'ın şarkı ve temsilcisi, ülkenin kamusal yayın kuruluşu Radio-televizija Bosne i Hercegovine (BHRT) tarafından düzenlenen Görevlendirme doğrultusunda Stockholm'de Bosna-Hersek'i temsil eden kişi belirlenmiştir. Bosna-Hersek'i Ana Rucner, Dalal Midhat-Talakić ve Deen, "Ljubav je" adlı şarkıyla temsil etmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Komşuluk Politikası</span> Avrupa Birliğinin dış ilişkiler politikası

Avrupa Komşuluk Politikası - ENP, Avrupa Birliği'nin (AB) dış politika programı olarak Avrupa Komisyonu tarafından 12 Mayıs 2004'te strateji belgesinde takdim edilmiştir. Bu programın stratejik hedefi Avrupa'nın sınırlarında olan ülkelerle dostluk ilişkileri kurmak ve bu ülkelerde istikrarın oluşturulmasına destek vermektir.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Paşa Kukavica Camii</span>

Mehmed Paşa Kukavica Camii, Bosna Hersek'teki Foça kasabasındaki bir cami. Tipografik olarak açık dış portikli tek mekanlı kubbeli camilere ait olan Foça'daki beş camiden biriydi. Yukarı çarşıda bulunan yapı, Bosna Savaşı sırasında tamamen tahrip olmuştur.

Sinan Bey Camii, Bosna Hersek'teki Çayniçe kasabasında cami. O 1992 yılında Bosna Savaşı'nda Sırp Cumhuriyeti Ordusu tarafından tahrip edildi. Sinan Bey Camisi'nin yeniden inşası devam ediyor.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'nın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Kosova'nın Avrupa Birliği üyeliği yolundaki en önemli engeli bağımsızlık ilanı olan Şubat 2008 tarihi itibarıyla üye ülkelerin anlaşmazlıkları olmasıdır. Kosovalı siyasetçiler Kosova'nın 2025 yılında AB'ye katılmasını beklediklerini duyurdu.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek'te LGBT hakları</span>

Bosna-Hersek'te lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan insanların karşılaşmadığı yasal zorluklara uğrayabilir. Bosna-Hersek'te hemcins cinsel aktiviteler, hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır. Buna rağmen, karşı cins çiftlerin sahip olduğu yasal korunmalar, hemcins çiftlerin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne (AB) katılımı, katılım için aday olduğu 2012 yılından bu yana AB'nin gelecekteki genişlemesi için mevcut gündemde yer alıyor. Sırbistan 22 Aralık 2009'da Avrupa Birliği üyeliğine resmen başvurdu. Katılım müzakereleri şu anda devam ediyor. Sırbistan'ın müzakerelerini 2024 sonuna kadar tamamlaması ve 2025 yılına kadar Birliğe katılmasına izin vermesi bekleniyor.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ'ın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

Karadağ'ın Avrupa Birliği'ne (AB) katılımı, AB'nin gelecekteki genişlemesi için mevcut gündemdedir.

<span class="mw-page-title-main">İstikrar ve Ortaklık Anlaşması</span>

AB, Avrupa Birliği'ne katılma isteğini ifade eden ülkelerle yaptığı görüşmelerde, genellikle o ülkedeki siyasi, ekonomik, ticari veya insan hakları reformlarına yönelik taahhütler karşılığında Ortaklık Anlaşmaları yapar. Buna karşılık, ülkeye AB pazarlarının bazılarına veya tümüne Tarifesiz erişim ve mali veya teknik yardım sunulabilir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği-İzlanda ilişkileri</span> i̇ki̇li̇ di̇plomati̇k i̇li̇şki̇ler

İzlanda, Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen, Avrupa Ekonomik Alanı Anlaşması ve Schengen Anlaşması aracılığıyla Avrupa Birliği'ne büyük ölçüde entegre olmuştur. İzlanda 2009 yılında üyelik başvurusunda bulundu, ancak başvuru tartışmalıydı ve İzlanda hükûmeti daha sonra başvuruyu dondurdu.

2016 yılında Bosna-Hersek'te yaşanan olaylar aşağıdadır:

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyelik süreci</span>

28 Şubat 2022'de Rusya tarafından istila edildikten kısa bir süre sonra Ukrayna, Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik başvurusunda bulundu. Ukrayna devlet başkanı Volodimir Zelenski, "yeni bir özel prosedür" kapsamında derhal kabul talebinde bulundu ve sekiz AB ülkesinin başkanları, katılım sürecinin hızlandırılması çağrısında bulundu. Avrupa Komisyonu başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna'nın katılımını desteklediğini ancak sürecin zaman alacağını belirtti. 1 Mart 2022'de Avrupa Parlamentosu, Ukrayna'nın resmi üyelik adayı olmasını tavsiye etti. 10 Mart 2022'de Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi, Avrupa Komisyonu'ndan başvuruyla ilgili görüşünü istedi. 8 Nisan 2022'de von der Leyen, Zelenskyy'ye bir anket sundu, Ukrayna bu anketi 17 Nisan'da yanıtladı.