İçeriğe atla

Boris Çüdük

Boris Baadanoğlu Çüdük
Doğum7 Ocak 1925
Tıva Arat Cumhuriyeti
Ölüm10 Ocak 2001
MeslekYazar, şair, milletvekili
MilliyetTıva (Türk)

Boris Çüdük (tüm adı: Boris Baadanoğlu Çüdük) (Tıva Türkçesi: Борис Бааданович (Чүдүк) Чюдюк/ Boris Baadanoglu Çüdük) (7 Ocak 1925 - 10 Ocak 2001) Tıva Arat Cumhuriyetinin Batı Hemçik bölgesinin Baytal beldesinin Kalbaktaş adlı yerde doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası, milletvekili.

Yaşamı

B. Çüdük 1 Ocak 1925'te Tıva Arat Cumhuriyetinin Barıın-Hemçik bölgesinin Baytal beldesine bağlı Kalbak-Daş denilen yerde doğmuştur. Baytal başlangıç çağı, Kızılmajalık yedi yıl, Kızıl 2.nci orta öğrenim okulunda okumuştur. Daha sonra Kızıl Öğretmen Enstitüsünden mezun olmuştur.

Mugur-Aksı, Teeli okullarında öğretmenlik, müdürlük yapmış, bölgenin ilçe milli eğitim müdürlüğünü yapmış, Bay-Tayga, Çöön-Hemçik bölgelerinin yöneticiliğini, Tıva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinin önemli görevlerinde yer almış, bütün Rusya Federasyonu tarih ve kültür teşkilatının Tıva temsilciliğini yapmıştır.[1][2]

B. Çüdük kendisi yazarlığa 1947 yılında başlar. İlk şiiri «Ulug-Hemniñ çalgıgları» adlı çocuklar dergisinde yayınlanır. Onun edebi yazıları ülkenin gazetelerinde, «Ulug-Hem» almanağında yayınlanır. İlk şiirlerinin derlemesi «Çirgilçin» adı ile 1981 yılında yayınlanır. Sonraki yıllarda «Üyeniñ mañı» (1985), «Ovuuzunnug Oyun–Bilik» (1992), «Möge-Demirteñ» (1996) adlı kitapları çıkmıştır.

Çeşitli ödüllere madalyalara layık görülmüştür. SSCB, Rusya, Moğolistan ve Tuva cumhuriyetinden devlet ödüllerini almıştır.[3]

Eserleri

  1. «Çirgilçin» (1981) İlk şiir antolojisi
  2. «Üyeniñ mañı» (1985),[4]
  3. «Ovuuzunnug Oyun–Bilik» (1992),
  4. «Möge-Demirteñ» (1996)

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2022. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2015. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2015. 
  4. ^ http://нэб.рф/catalog/000199_000009_001240218/ []

Kaynakça

  • Nom «Tıvanıñ çogaalçıları / Pisateli Tuvı». 2001 basım yılı.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tuva Halk Cumhuriyeti</span> Komünist, 20. yüzyıl türk devleti

Tuva Halk Cumhuriyeti, 1921-1944 yılları arasında Güney Sibiryada şimdiki Tuva Cumhuriyeti topraklarında bağımsız yaşamış bir Türk cumhuriyetidir. 11 Ekim 1944'te SSCB'ye bağlanmıştır. Kuruluşta Tandı Uranhay ülkesindeki Tañnı Tuva Cumhuriyeti adı sonra Tuva Halk Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir. Tuva meclisinin ilk başkanı Buyan Badırgıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> SSCBe bağlı bir özerk devlet

Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, — Altay Dağları-Sayan Dağları dolayında 10 Ekim 1961 tarihinde kurulan 31 Mart 1992 tarihinde yıkılan ve Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyeti.

Kızılenik Kudajı - Tıva yazar, şair, publitsist, çevirmen, piyes yazarı. Tıva Cumhuriyeti Ulus'un Yazarı. SSCB ve Rusya Federasyonu'nun Yazarlar Birliği üyeliğinde bulunmuştur.

Stepan Sarıgool (Kasım 17, 1908 yılı - Mayıs 27, 1983 yılı) — roman yazarı, şair, oyun yazarı, mütercim, Tıva ulusunun ulusal yazarı. Tıva Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin edebiyat ve sanatının ünlü kalemidir. Tıva Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin Yüksek Şura'sının milletvekili olmuştur. Çağdaş Tıva edebiyatının kurucularının arasında yer alır.

Viktоr Şоgjаpоviç Kök-ооl — Tuva Türkleri arasında ünlü bir oyun yazarı, yönetmen, Tıvа edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. Rusya Sovyet Sosyalist Federasyonu Cumhuriyeti'nin önde gelen, Tıvа Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti'nin milli sanatçısı idi.

Moldurga Salçak — Tuva Türklerinde ünlü Tıva yazarı, şair, Tıva Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kültürünün tanınmış usta kalemi. Tıva Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesidir.

Eker-ool Keçil-ool — Tıvalı yazar, şair, çevirmen.

Zoya Namzıray Aldınoolkızı, Tuvalı kadın şairdir. Tuva Cumhuriyeti Yazarlar Birliği üyesidir.

Vasiliy Erençin Tandı Tıva ülkesinin Salçak bölgesinin Kalbak-Hadı adlı yerde doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası.

Sergey Pürbü Tandı Tıvanın Beezi bölgesi Ejim (Tuvaca:Эъжим) beldesinin Odurug-Aksı'da doğmuştur. Tıvalı şair, oyun yazarı, nesirci, nazımcı, tercüman. Ulus'un yazarı, milliyetçi-Turancı yazar. Tıva Arat Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin ilk başkanı. Tıva edebiyat araştırmacısı.

Aleksandr Palmbah, Rus yazar, romancı, filolog, çevirmen ve Türkolog. Sovyet bilim insanı. Tıva Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bilim çalışmalarının bilinen araştırmacısı. Eski ve Çağdaş Türk dili - Tıva dili araştırmacısı, Tıva edebiyatı bölümünün kurucularından birisidir. Tıva alfabesi ve Tıva dilinin ilk kez dilbilgisi alanının kurucularından. Rusça-Tıvaca (1953) ve Tıvaca-Rusça sözlüklerin oluşturulmasını projeleyen, editörlüğünü üstlenen kişidir.

Mengi Oorjak Baytayga bölgesinde Baytal'da doğmuştur. Tıvalı şair, manzum ustası. Tıva Cumhuriyetinin Turan şehrinin 2 No'lu okulunda Tıva dili ve edebiyatı öğretmeni, Tıva Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonunun Yazarlar Birliği üyesi.

Şomaadır Kuular Süthöl yöresinde Hör-Tayga'da doğmuştur. Tıva Türklerinden gazeteci-yazar, romancı.

Badra Üjüneyoğlu İrgit Tandı Tıva ülkesi, Аmbın kоjuununda Çırgаlаndı'da doğmuştur. Tıva Türklerinden yazar, nesirci. İlk Tıva çocuk yazarı. Tıva Arat Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin ilk üyelerinden biridir.

İgor İrgitoğlu Badra Tıva Otonom Oblastının başkenti Kızıl şehrinde doğmuştur. Tıva Türklerinden gazeteci-yazar, şair, çevirmen. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin Gazeteciler Birliği'nin üyesi. Yazar İrgit Badranın oğlu.

Kuular Arakçaa Tıva Arat Cumhuriyetinin Uluğhem kojuun idaresine bağlı Çaa-Höl beldesinin Kaşpal köyünde doğmuştur. Tıva Türklerinden bilim insanı, ilk Tıva Türk'ü profesörü, filolog, yazar. Tuva Devlet Üniversitesi'nin Tıva dili ve edebiyatı bölümünün kurucusu ve ilk bölüm başkanı.

Darıma Ondar. Tıva Arat Cumhuriyetinin Çöönhemçik bölgesindeki Mançürekte Üstüü-Çırgalıg-Oy yerleşiminde doğmuştur. Tıva folklor derlemecisi, ulusal hastanenin başkanı, Tıva Cumhuriyetinin ünlü emektarı. Tıva Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin üyesi olmuştur.

İgor Köşkendey; 1978 yılının Mayıs 9-da Tıva'da Ulug-Kem'e bağlı Arıskan köyünde doğmuştur – Tıva Cumhuriyeti'nin ünlü şarkıcısı ve bilinen höömeycisidir.

Hemçik sumu, Tuva Cumhuriyeti'nde Baytayga kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir. Belde anlamında sumu sözü kullanılmaktadır.