İçeriğe atla

Boris Godunov (opera)

Boris Godunov
Chaliapin, Godunov rolunde 1912
MüzikModest Mussorgsky
LibrettoModest Mussorgsky,
1.Ver. Kaynak - Puşkin, Boris Godunov
1872 Rev.Ver Kaynak -Nikolay Karamzin, Rus Devleti'nin Tarihi
GalaKisa Ver.: 5 Subat 1873
1872 Rev.Ver.: 27 Ocak 1874
1. 1862 versiyon:16 Subat 1928
İlk gösterim yeri3 perde kisa Ver.: Mariinsky Tiyatrosu, St Petersburg
1872 Rev.Ver.: Mariinsky Tiyatrosu
Devlet Academik Opera ve Bale Tiyatrosu, Leningrad
Oyuncular
  • Boris Godunov: Rus Cari, bas veya bariton
  • II. Fëdor: Boris'in oglu, mezzosoprano
  • Ksenija: Boris'in kizi, Soprano
  • Dadi : Ksenija'nin dadisi, mezzosoprano veya kontralto
  • Prens Vasilij Ivanovič Šujskij: Bir boyar, tenor
  • Andrey Shchelkalov: Duma sekreteri (Podyachy), bariton
  • Pimen: Kronik yazari kesis, bas
  • Duzmece Dimitri I (Grigoriy Otrepyev): Carlik tahti hak iddiacisi, tenor
  • Marina Mniszech: Voyvoda Sandomir'in kizi, mezzosoprano
  • Rangoni: Bir Cizvit papaz, basso
  • Varlaam: Eski rahip bir serseri, bas
  • Misail: Eski rahip bir serseri, tenor
  • Hanci: Bir han sahibesi, mezzosoprano
  • Lo Yurodivïy: bir masum, tenor
  • Nikitich: Muhafizlar komutani, bas
  • Mityukha: Halktan bir adam, bas
  • Boyar: Bir sarayli boyara, tenor
  • Crushchov: Bir boyar, tenor
  • Lavickij: Bir Cizvit papaz, bas
  • Chernikovskij: Bir Cizvit papaz, bas
  • Halktan adamlar, muhafizlar, sersersiler, hacilara ve kilavuzlari, Moskova halki, boyarlar ve ogullari, Strelizi, korumalar, rahipler, Leh soylulari ve esleri, Sandomir'in kizlari, erkekler
  • Koro, sessiz roller

Boris Godunov (RusçaБорис Годунов, orijinal yazım Борисъ Годуновъ, Borís Godunóv) Modest Mussorgsky'nin bir operasıdır. Bu opera 1868 ve 1873 yılları arasında Sankt-Peterburg, Rusya'da bestelenmiştir. Mussorgsky'ın tek tamamlanmış operasıdır. Aynı zamanda onun şaheseri yani sanatının doruk noktası olduğu düşünülür.[1][2]

Konusunu tarihi Rus hükümdarı Boris Godunov'dan almaktadır. Godunov, 1598 ve 1613 yıllarında ortaya çıkan ülkenin politik ayaklanma aşamasında çar olarak saltanat sürmüştür. Rusça olan bu libretto bestecisi tarafından yazılmıştır. Birinci versiyon icin Aleksandr Puşkin, Boris Godunov oyunu için hazırlanan dramatik kronoloji esas alınmıştır. 1872'de revize edilmiş versiyonunun uyarlanması ise Nikolay Karamzin'in Rus Devleti'nin Tarihi (История государства Российского) eserinden yapılmıştır.

Boris Godunov, kompleks yaratıcı tarihi ve en zengin alternatif versiyonu bulunması ile diğer büyük operalar arasından ayrılır.[3] Aynı zamanda Giuseppe Verdi'nin Don Carlos (1867) eseri de ayni konunun değişik şekilde islenişi ile ortaya çıkan birçok versiyonu olması özelliği paylaşır. Besteci iki genel versiyon üretmiştir. 1869'da üretilen orijinal versiyon İmparatorluk Tiyatroları tarafından reddedilmiştir. 1872'de revize edilmiş bir versiyonu üretilmiştir. Bunun canlı performansı ilk kez Saint Petersburg'da 1874 senesinde verilmiştir. Bu versiyonlar iki farklı ideolojik fikir oluşturmaktadır, bu bir tek planın aynı iki varyasyonu değildir.[4][5]

Boris Godunov eserinin bestecisi tarafından bırakılan iki formuda nadiren canlı performansa dökülmüştür.[6] Çoğu kez konuda kesintilere gidilmiş, tekrar bestelenmiş, tekrar orkestra uyarlaması yapılmış, orijinal ve revize edilmiş iki metin başka bir dilde birleştirmiştir. Buna rağmen bu versiyonlar 10 yıllık bir süreyle sahnede kalmıştır. Mussorgsky'nin özgün harmonik tarzı ve orkestra uyarlamasına değer verilmektedir. Diğer eller tarafından yapılan revizyonların modası geçmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Calvocoressi, Abraham (1974: syf. 98, 138)
  2. ^ Brown (1986: syf. 31)
  3. ^ Taruskin (1993: syf. 202)
  4. ^ Taruskin (1993: syf. 204)
  5. ^ Emerson (1988: syf.237)
  6. ^ Oldani (1982: syf. 7)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Giuseppe Verdi</span>

Giuseppe Verdi, 19. yüzyıl İtalyan operası ekolünden gelen en ünlü İtalyan besteci. Tüm dünyada eserleri en çok sahnelenen opera bestecilerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Rus Beşleri</span>

Rus Beşleri Güçlü beşler diye de bilinen M. A. Balakirev, A. P. Borodin, C. A. Cui, Modest Musorgski ve N. A. Rimski Korsakov'dan oluşan besteciler grubudur.

<span class="mw-page-title-main">Operet</span>

Operet, olayları gülünç ve toplumsal, siyasal yergi öğeleri içererek anlatan müzikal sahne oyunudur.

<span class="mw-page-title-main">Modest Musorgski</span>

Modest Petroviç Musorgski, Rus müzisyen, besteci.

<span class="mw-page-title-main">Macbeth (opera)</span>

Macbeth Giuseppe Verdi'nin bestelediği Francesco Maria Piave 'nin libretto'sunu yazdığı 4 perdelik opera eseri. William Shakespeare'in aynı isimli trajik oyunu, Macbeth'i temel almıştır. Macbeth İtalyan bestecisi Verdi'nin önemli gençlik eserlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Don Carlos</span>

Don Carlos İtalyan besteci Guiseppe Verdi tarafından, "Camille du Locle" ve "Joseph Mery"'nin hazırladıkları Fransızca libereto kullanılarak bestelenen 5-perdelik bir grand operadır. Liberetto Friedrich Schiller tarafından Almanca yazılan "Don Carlos, Infant von Spanien" dramatik oyunundan uyarlanmıştır. Operanın ilk prömiyeri 11 Mart, 1867'de Paris, Fransa'da Théâtre Impérial de l’Opéra sahnelenmiştir. Ondan sonraki yirmi yılda operaya ekler ve değişiklikler yapılarak birkaç versiyonu geliştirilmiş ve böylece opera evi idarecileri, yapımcıları ve orkestra şefleri için hangi versiyonu seçecekleri hakkında bir seçim imkânı ortaya çıkmıştır. Verdi'nin opera eserleri arasında başka hiçbirinin bu kadar çok çeşit versiyonu bulunmamaktadır. Bu opera eserinin özel baleyi ve ilk sahnelenmeden önceki kesintileri de içine alan tüm uzunluktaki versiyonu 4 saat süreli müzik gerektirmektedir ve bu şekliyle bu eser Verdi'nin en uzun opera eseri olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hanım Olan Hizmetçi</span>

Hanım Olan Hizmetçi Napolili İtalyan besteci Giovanni Battista Pergolesi tarafından bestelenmiş olan 2 sahnelik intermezzo buffo janrında bir operadır. Librettosu "Gennaro Antonio Federico" tarafından "Jacopo Angello Nelli"'nin bir oyunundan uyarlanarak hazırlanmıştır. Opera sadece tek bir perdelik eser gibi 45 dakika sürmekte ve bir başka opera eserinin temsili sırasında oynanmak üzere, yani intermezzo olarak bestelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Georg Friedrich Handel operaları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste Georg Friedrich Handel tarafından hazırlanmış olan opera eserlerinin tam bir listesidir. Özel olarak belirtilmemişse, bütün bu operaları opera seria janrından üç perdelik eserlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Amilcare Ponchielli</span>

Amilcare Ponchielli, İtalyan müzisyen, opera bestecisi ve eğitimci. Özellikle hazırladığı La Giaconda adlı opera ve içinde bulunan Saatlerin Dansı zamanımızda hala popüler olan klasik batı müziği eserleri arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Arrigo Boito</span>

Arrigo Boito veya daha uzun olarak Enrico Giuseppe Giovanni Boito veya takma adla Tobia Gorrio, İtalyan şair, roman yazarı, gazeteci, opera bestecisi ve libretto yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Medea (Cherubini)</span>

Medea, operası Paris'te yaşayıp çalışan ama İtalyan asıllı besteci olan Luigi Cherubini tarafından hazırlanan 3 perdelik "opera-comique" janrında opera eseridir. Eserin orijinal librettosu antik Yunan tiyatro yazarı Euripides'in Medae adlı trajedisi ile Fransız Pierre Corneille'in " Médé" oyunlarından François-Benoît Hoffmann tarafından uyarlanarak Fransızca olarak yazılmıştır. Eserin prömiyer temsili Fransızca olarak 13 Mart 1797'da Paris'te "Théâtre Feydeau,"'da sahnelenmiştir. Bu eser 19. yüzyılda 1802 ve 1809'da İtalyancaya çevrilmiş bu İtalyanca versiyonun, başta Viyana olmak üzere, Avrupa şehirlerinde prömiyerleri yapılmıştır. 1855'te Larchner tarafından Almancaya çevrilmiştir. 1909'da ise Larchenr'ın Almanca versiyonu İtalyancaya çevrilmiş bu çifte çeviri libretto bazı önemli sahnelenmelerde kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Leblebici Horhor Ağa</span> ilk Türk operetlerinden biri

Leblebici Horhor Ağa, 1875'te bestelenen, ilk defa İstanbul'da 11 Ocak 1876'da sahnelenen üç perdelik operet. ilk Türkçe operetlerdendir. Librettosu Takvor Nalyan'a, müziği Dikran Çuhacıyan’a aittir. İstanbul’da yaşanmış gerçek bir aşk hikayesini konu alır.

<span class="mw-page-title-main">Reinhold Glière</span> Bestekâr

Reinhold Glière, Alman ve Polonya kökenli, Rus ve sonra Sovyet, bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Mariinski Tiyatrosu</span> Rusya, Sankt-Peterburgda tarihi bir opera ve bale tiyatrosu

Mariinski Tiyatrosu, Rusya'nın Sankt-Peterburg şehrinde tarihi opera ve bale tiyatrosu.

<span class="mw-page-title-main">II. Fyodor</span> Rus hükümdar (1589-1605; çar 1605-1605)

II. Fyodor Borisoviç Godunov ; 1589 – 10 Haziran 1605), 1606 yılında kısa süre hüküm sürmüş, Godunov hanedanına mensup Rus çarı. Hükümdarlığı Karışıklık Dönemi'ne denk gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Dmitri</span> Rus hükümdar (1581-1606; çar 1605-1606)

I. Dmitri İvanoviç, Moskova Knezliği tahtında hak iddia edip, 1605'ten 1606'daki ölümüne kadar yaklaşık bir yıl boyunca I. Dmitri adıyla hüküm sürenRus çarı. Rurik hanedanına mensup olduğu varsayılsa da, aslında Rurik soyundan gelmemektedir. Dmitri'nin gerçek ismi Grigori (Yuri) Bogdanoviç Otrepyev'dir. Bu nedenle muhalifleri ve ölümünün ardından tarihçiler tarafından yaygın olarak Düzmece Dmitri olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Musa Mısır'da</span>

Musa Mısır'da , Gioacchino Rossini tarafından bestelenen 3-perdelik "azione tragico-sacra " janrında bir operadır. "Andrea Leone Tottola" tarafından İtalyanca olarak yazılan opera librettosu, 1760'ta "Francesco Ringhieri" tarafından hazırlanmış "L'Osiride" adlı tragedya tiyatro oyunundan uyarlanarak yazılmıştır. Bu opera eserinin Musa Mısır'da adlı Napoli versiyonunun prömiyer temsili 5 Mart, 1818'de o zaman binası yeniden yapılmış olan San Carlo Tiyatrosu, Napoli'de seyirciye sunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Natalka Poltavka (opera)</span>

Natalka Poltavka, Ukraynalı besteci Mykola Lisenko'nun, Ivan Kotlyarevsky'nin Natalka Poltavka adlı oyununa dayanan ve ilk kez 1889'da sahnelenen üç perdelik bir operasıdır.

Mrika (Maria), Llazar Siliqi'nin Arnavutça librettosu ile Prenkë Jakova tarafından bestelenmiş üç perdelik bir operadır. Prömiyeri 1958 yılında Arnavutluk'un Shkoder şehrinde Migjeni Tiyatrosu'nda yapılmıştır. Revize edilmiş üç perdelik versiyonunun prömiyeri Aralık 1959'da Tiran'da Arnavutluk Müzik ve Sanat Akademisi'nde yapıldı. Eser, Jakova ve Siliqi'nin Temmuz 1952'de Tiran'da prömiyerini yaptıkları Dritë mbi Shqipëri adlı iki sahnelik bir "müzikal aksiyon "a dayanmaktadır. Mrika halk arasında ilk Arnavut operası olarak kabul edilir. İlk sahne yönetmeni Kristaq Antoniu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Krantja</span>

Mustafa Krantja, Arnavut klasik müzik orkestra şefi ve bestecidir. Kendisinin 20'ye yakın büyük eseri vardır. Kendisine 1956 yılında Halk Sanatçıları Madalyası ve 1975 yılında Dvorak Madalyası tevcih olunur.