İçeriğe atla

Boncuklu kertenkele

.

Gila canavarı
Korunma durumu


Neredeyse Tehdit Altında  (IUCN 3.1)[1]
CITES Appendix II (CITES)[2]
Bilimsel sınıflandırma edit
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Reptilia
Order: Squamata
Family: Helodermatidae
Genus: Heloderma
Species:
H. suspectum
Binominal isim
Heloderma suspectum

Cope, 1869
Gila canavarı

Boncuklu kertenkele veya Gila canavarı (Heloderma suspectum) , Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında ve Meksika'nın kuzeybatısındaki Sonora eyaletinde yaşayan zehirli bir kertenkele türüdür. 56 santimetre (22 in) boyunda, tipik olarak yavaş hareket eden bir sürüngendir. Amerika Birleşik Devletleri'ne özgü tek zehirli kertenkeledir. Zehirli yakın akrabaları olan dört boncuklu kertenkele (hepsi Heloderma horridumun eski alt türleri) Meksika ve Guatemala'da yaşar.[3][4] Gila canavarı doğası gereği yavaştır, bu nedenle genellikle tehlikeli değildir ve çok nadiren insanlar için gerçek bir tehdit oluşturur. Bununla birlikte kötü bir üne sahiptir ve türlerin Arizona'da eyalet yasası tarafından korunmasına rağmen bazen öldürülürler.[1]

The dorsal skin of a Gila monster
Bir Gila canavarının sırt derisi

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b Hammerson, G.A.; Frost, D.R.; Gadsden, H. (2007). "Heloderma suspectum" 22 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. IUCN Red List of Threatened Species. 2007: e.T9865A13022716. doi:10.2305/IUCN.UK.2007.RLTS.T9865A13022716.en. Retrieved 19 November 2021.
  2. ^ "Appendices | CITES" 19 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. cites.org.
  3. ^ Beck, D. D. (2005).
  4. ^ The Gila Monster and its allies: the relationships, habits, and behavior of the lizards of the Family Helodermatidae. New York: Bulletin of the American Museum of Natural History. 1956. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri</span> Kuzey Amerikada bulunan ülke

Amerika Birleşik Devletleri, yaygın olarak Birleşik Devletler veya Amerika olarak bilinir. Kuzey Amerika kıtasında, Kanada ve Meksika arasında bulunan, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan, federal anayasal cumhuriyet ile yönetilen bir ülkedir. Dünya'nın, 9,8 milyon km2 yüz ölçümü ile karasal alan bakımından dördüncü, toplam alan bakımındansa üçüncü en büyük ülkesi ve 334 milyonu aşan nüfusu ile de en kalabalık üçüncü ülkesidir. Ülkenin başkenti, aynı zamanda federal bölgesi olan Washington, DC'dir. En kalabalık şehri ise New York'tur.

<span class="mw-page-title-main">Meksika</span> Kuzey Amerika yer alan bir ülke

Meksika, resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (İspanyolca: Estados Unidos Mexicanos,

<span class="mw-page-title-main">Arizona</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Arizona, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısında bulunan bir eyalettir. 50 eyaletin 6. büyük ve 14. kalabalık eyaletidir. Başkenti ve en büyük şehri Phoenix'tir. Arizona, Dört Köşe bölgesini kuzeyde Utah, kuzeydoğuda Colorado ve doğuda New Mexico ile paylaşıyor; diğer komşu eyaletleri batıda Nevada ve Kaliforniya, güneyde ve güneybatıda Meksika eyaletleri Sonora ve Baja California'dır.

<span class="mw-page-title-main">Kaliforniya</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Kaliforniya veya California, Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında bir eyalettir. Doğusunda Nevada, güneydoğusunda Arizona, batısında Pasifik Okyanusu, kuzeyinde Oregon ve güneyinde Meksika'nın Baja California eyaleti ile sınırlanan eyalet, Amerika'nın üçüncü büyük ve 39,5 milyonu aşkın nüfusuyla en kalabalık eyaletidir. Aynı zamanda Kuzey Amerika'daki en kalabalık, dünyanın ise 34. en kalabalık yönetim birimidir. Büyük Los Angeles Alanı ve San Francisco Körfez Bölgesi, sırasıyla ABD'nin ikinci ve beşinci en kalabalık metropolitan alanıdır; ilki 18,7 milyondan fazla, ikincisi ise 9,6 milyondan fazla nüfusa sahiptir. Sacramento eyaletin başkentidir, Los Angeles eyaletteki en kalabalık şehirdir ve ülkenin ikinci kalabalık şehridir. Los Angeles İlçesi ülkenin en kalabalık ilçesidir, San Bernardino İlçesi ise ülkenin alan açısından en büyük ilçesidir. Hem şehir hem de ilçe olan San Francisco, New York City'nin beş ilçesinden dördünün arkasında, ülkedeki en yoğun nüfuslu büyük şehir ve ülkedeki en yoğun nüfuslu beşinci ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri</span> Liste maddesi

Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaletleri veya Amerika Birleşik Devletleri'nin devletleri, 50 tane olup birbirleriyle politik bir birlik oluştururlar. Her bir eyalet, bir coğrafi bölgede idari yetkiye sahiptir ve egemenliğini federal hükûmetle paylaşır. Egemenliğin her bir eyalet ile federal hükûmet arasında paylaşılmasından dolayı Amerikalılar hem federal cumhuriyetin, hem ikamet ettikleri eyaletin vatandaşıdır. Eyalet vatandaşlığı ve ikamet esnektir ve bir eyaletten diğerine taşınmak için herhangi bir hükûmet iznine gerek yoktur. Şartlı tahliyeyle serbest kalmış hükümlüler ve velayeti paylaşan boşanmış ebeveynlerin çocukları gibi belirli bir mahkeme kararıyla bu hakkı sınırlandırılmış kişiler, anılan kuralın istisnasını oluşturur.

<i>Puma</i> memeli türü

Puma, Dağ aslanı veya kugar, Kuzey ve Güney Amerika'da yaşayan; kedigiller (Felidae) familyasından yırtıcı bir hayvan türüdür. Bu büyük ve yalnız dolaşan kedi kuzeyde Kanada'nın Yukon bölgesinden güneyde And Dağları'nın güneyine kadar oldukça geniş bir alanda yaşar. Bulunduğu çevreye uyum sağlayabilen puma, Amerika kıtasındaki belli başlı her habitatta yer alır. Aşırı avlanma ve doğal yaşam alanlarındaki insan yerleşmeleri sonucu tarihi olarak bulundukları bölgelerde sayıları azalmıştır. Bazı alanlarda son zamanlarda yapılan koruma çalışmaları ile popülasyonlarının arttığına rastlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Pelikan</span> kuş cinsi

Pelikan, monotipik pelikangiller (Pelecanidae) familyasını ve Pelecanus cinsini oluşturan iri su kuşu türlerinin ortak adı. Uzun gagaları, avlanmak için kullandıkları ve yutmadan önce gagalarıyla topladıkları avın bulunduğu suyu süzmeye yarayan geniş boğaz keseleri en ayırt edici özellikleridir. Kahverengi pelikan, Peru pelikanı dışındaki türlerinin tüyleri genellikle soluk renklidir. Tüm türlerinin gagaları, keseleri ve yüzlerindeki tüysüz deri, üreme mevsiminden önce parlak renklere kavuşur. Yaşayan sekiz türü dönencelerden ılıman kuşağa kadar olan bölgelerde yaşar ancak Güney Amerika'nın iç kısmında, kutup bölgelerinde ve açık denizde bulunmazlar. Pelikanlara ait fosil kayıtları Fransa'da Oligosen döneminden kalma ve günümüz pelikanlarının gagasına benzeyen fosil buluntularıyla birlikte en az 30 milyon yıl öncesinden itibaren vardır. Uzun süre fregat kuşları, karabataklar, tropik kuşları ve sümsük kuşları ile akraba olduğu düşünülen pelikanlar günümüzde Pelikansılar (Pelecaniformes) takımında sınıflandırılır ve en yakın akrabaları ise pabuç gagalı ve hamerkoptur. Aynı takım içinde yer alan aynaklar, kaşıkçılar ve balıkçıllar ise uzak akrabalarıdır. Genellikle su yüzeyinde ya da yüzeye yakın yakaladıkları balıklarla beslenirler ve kıyılar ile göllerde yaşarlar. Koloniler oluşturarak üreyen pelikanlar sıklıkla toplu olarak avlanır. Beyaz tüylü dört türü yerde yuva yaparken kahverengi ya da gri renkli diğer dört türü ise ağaçlarda yuvalanmayı tercih eder.

<span class="mw-page-title-main">Jaguar</span> Amerika kökenli büyük bir kedi türü

Jaguar, kedigiller (Felidae) familyasından ve Panthera cinsinin dört büyük kedisinden biri olan bir Yeni Dünya memelisidir. Diğer üç büyük kedi, Eski Dünya’nın kaplan, aslan ve parstır. Kaplan ve aslandan sonra en büyük üçüncü kedi olan jaguar Batı Yarımküresinin en büyük ve en güçlü kedisidir. Jaguar günümüzde Meksika’dan Orta Amerika’ya ve Paraguay’ın güneyi ile kuzey Arjantin’e kadar dağılan bir alanda bulunmaktadır.

<i>Yakalı pekari</i>

Yakalı pekari pekarigillerden (Tayassuidae) Kuzey Amerika'nın güneydoğusundan Orta ve Güney Amerika'ya kadar olan bölgede, üç pekari türü içinde en yaygın olan pekari türüdür.

<i>Toxicofera</i>

Toxicofera, yaklaşık 4600 squamata (pullular) türünü temsil eden hipotetik soydur. Bütün zehirli sürüngen türlerini ve birçok zehirsiz türü kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gekkota</span> Sürüngen infra takımı

Gekkota, Antarktika hariç, her kıtada bulunan ve geniş bir dağılıma sahip, küçük ve çoğunlukla etçil keler infra takımıdır. Dünyanın her yerinde sıcak iklimlerde bulunur. Grup üyelerinin boyları 16 ile 60 cm arasında değişir.

<i>Carya illinoinensis</i> Bitki türü

Carya illinoinensis, Amerika kökenli bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Yakima, Washington</span>

Yakima ABD'nin Washington eyaletine bağlı Yakima ilçesinin merkezi olan eyaletin en kalabalık 11. şehridir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 91.067'dir. 2020 nüfus sayımı itibarıyla şehrin toplam nüfusu 96.968 ve metropol nüfusu 256.728'dir. West Valley ve Terrace Heights'ın şirketleşmemiş banliyö bölgeleri Yakima'nın daha büyük bir parçası olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">El Pinacate ve Gran Desierto de Altar Biyosfer Rezervi</span> biyosfer rezervi ve UNESCO Dünya Mirası Alanı

El Pinacate ve Gran Desierto de Altar Biyosfer Rezervi, Meksika Federal hükûmeti, özellikle Meksika Çevre ve Doğal Kaynaklar Sekreterliği tarafından, Sonora ve Tohono O'odham Eyaletleri ile işbirliği içinde yönetilen bir biyosfer rezervi ve UNESCO Dünya Mirası Alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hayvan zehri</span> bir canlı tarafından salgılanan toksin

Hayvan zehri ya da venom, bir hayvanın bir diğerine zarar vermek için ürettiği bir veya daha fazla toksin içeren bir salgıdır. Venom, hem avcılarda hem de avlarda, hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda olmak üzere çeşitli hayvanlar arasında ortaya çıkmıştır.

Carne seca, Meksika mutfağında kullanılan bir tür kurutulmuş sığır etidir.

<span class="mw-page-title-main">Machaca</span>

Machaca, Kuzey Meksika ve Güneybatı Amerika'da yapılan kurutulmuş ettir. Genellikle baharatlı sığır veya domuz eti, susuzlaştırılır ve ardından yerel mutfaklarda kullanılır. Ayrıca, bu bölgelerdeki birçok bakkal ve süpermarkette de mevcuttur. Kurutulmuş et ürününün elde edilmesinin kolay olmadığı bölgelerde, yavaş pişirilmiş dana eti (brisket) veya kıyılmış etli biftek bazen ikame edilip daha sonra kızartılır.

Regional Mexican Albums ya da Bölgesel Meksika Albümleri, Amerika Birleşik Devletleri'nde Billboard dergisi tarafından haftalık olarak yayınlanan, türe özgü bir müzik listesidir. Liste Haziran 1985'te oluşturuldu ve orijinal olarak hepsi bölgesel Meksika müziğinin alt türleri olan mariachi, tejano, norteño, banda ve duranguense'nin en çok satan yirmi beş albümünü listeledi. Tür, müzikologlar tarafından "Amerika Birleşik Devletleri'nde en çok satan Latin müzik türü" olarak kabul edilir ve tejano müziğin 1990'ların altın çağında ana akım pazara girmesinden sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde en hızlı büyüyen Latin türünü temsil etti. Başlangıçta Billboard, metodolojisini Amerika Birleşik Devletleri'ndeki rekor mağazalara gönderdiği satış anketlerine dayandırdı ve 1991'de Nielsen Soundscan'dan derlenen satış noktalarını izlemeye başladı. Müzikolog ve eleştirmenler, Nielsen'den derlenen satış verilerini eleştirerek, şirketin Latin müziği satışlarının çoğunun yapıldığı Latin müziği konusunda uzmanlaşmış küçük mağazalardan daha büyük müzik zincirlerinden satış sağladığını tespit etti. Dergi, Latin müzik albümlerini, Los Angeles (Pop) ve Doğu Sahili'nde (Salsa) yalnızca en çok satan Latin albümleri sıralamasına sahip olan Hot Latin LPs adı altında Ağustos 1970'te sıralamaya karar verdi. Listenin başlangıcından önce, müzisyenlerin tek liste başarısı, bölgesel Meksika müziğinin daha öne çıktığı Texas Latin LP'leri idi. Kasım 1993'ten başlayarak Billboard, Latin türe özgü listelerinde sıralamayı yirmi beşten on beş konuma düşürürken Top Latin Albums elli başlığa ulaştı. Temmuz 2001'den Nisan 2005'e kadar, liste, yirmi başlığa yükseldi ve ardından on beş başlığa indirildi. Regional Mexican Albums listesi, 2009'dan beri Neilsen Soundscan'dan derlenen satış verilerine göre belirlenen en çok satan yirmi albümü listeliyor.

<span class="mw-page-title-main">Lacertoidea</span> sürüngen üst familyası

Lacertoidea, Lacertidae, Teiidae, Gymnophthalmidae ve Amphisbaenia'yı içeren bir pullu sürüngen grubudur. Moleküler filogenetik çalışmalardan elde edilen bulgu, kertenkeleler ile bir klad içinde yuvalanmış olan oyulmuş Amphisbaenia'nın, Vidal ve Hedges'in (2005) grup için ortak morfolojik karakterlere dayalı yeni bir isim önermesine yol açtı, Laterata, "kiremitin varlığına atıfta bulunarak Amphisbaenia'da halkaları oluşturan ve ayrıca Lacertiformata ve Teiformata'da ventral olarak bulunan pullar gibi".

Helotermin, Meksika boncuklu kertenkelesi Heloderma horridum horridumʼun zehrinden elde edilen bir toksindir. Helotermin, ryanodin reseptörlerini, kalsiyum ve potasyum kanallarını inhibe eder. Helotermin uyuşukluğa, arka bacaklarda kısmî felce ve vücut sıcaklığının düşmesine neden olabilir. Toksin heloterminin adı, kaynağı olan Heloderma kertenkelesinden ve bunun farelerdeki etkilerinden biri olan hipotermiyi tetiklemesinden türetilmiştir.