İçeriğe atla

Boksör Protokolü

Boksör Protokolü
Boksör Protokolü
TürBarış antlaşması
BağlamBoksör Ayaklanması
İmzalanma7 Eylül 1901
YerPekin, Çing Hanedanı
Taraflar
Korunma yeriTaipei Ulusal Saray Müzesi
DilÇince, Fransızca

Boksör Protokolü veya Xin Chou Antlaşması (Çince: 辛丑條約; pinyin: Xīnchǒu Tiáoyuē), 7 Eylül 1901 tarihinde Çing Hanedanı ile Sekiz Devlet İttifakı arasında Boksör Ayaklanması'nın ardından imzalanan bir antlaşmadır.[1] Protokol, Çin'de eşitsiz anlaşmalar arasında kabul edilir.

Çin Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, protokolün orijinal bir nüshasını Taipei'deki Ulusal Saray Müzesi'nde saklamaktadır.[2]

Antlaşma şartları

  • Çin'e silah ve mühimmatın yanı sıra silah veya mühimmat üretimi için malzemelerin ithalatını 2 yıl süreyle yasaklaması. Bu yasak Sekiz Devlet İttifakı'nın gerekli gördüğü şekilde 2 yıl daha uzatılabilir.
  • Taku Tahkimatı'unın yıkılması.
  • Güçler tarafından işgal edilen Elçilik Bölgeleri, münhasır kontrol altında kullanımları için ayrılmış, Çinlilerin ikamet etme hakkına sahip olmadığı ve savunulabilecek özel bir alan olarak kabul edilecektir. Çin, her bir Gücün, Elçiliğini savunmak için söz konusu mahallelerde kalıcı bir muhafız bulundurma hakkını tanımaktadır.
  • Boksör ve hükûmet yetkilileri, yabancı hükûmetlere veya onların vatandaşlarına karşı işlenen suçlar veya teşebbüs suçlarından dolayı cezalandırılacaktı. Birçoğu ya idama mahkûm edildi, Sincan'a sınır dışı edildi, ömür boyu hapsedildi, intihara zorlandı ya da ölümden sonra aşağılandılar.
  • "Bütün Milletler İşlerinden Sorumlu Büro" (Zongli Yamen), hükûmetteki diğer altı kurulun üzerinde yer alan bir Dışişleri Bakanlığı ile değiştirildi.
  • Çin hükûmeti yabancı karşıtı herhangi bir topluluğa üyeliği ölüm acısı altında sonsuza kadar yasaklayacaktı, yabancıların katledildiği veya zalimce muameleye maruz kaldığı tüm bölgelerde memurluk sınavları 5 yıl süreyle askıya alınacaktı, eyalet ve yerel yetkililer herhangi bir yeni yabancı karşıtı olaydan şahsen sorumlu tutulamaz.
  • Çin imparatoru, Baron von Ketteler suikastından dolayı duyduğu üzüntüyü Almanya imparatoruna iletecekti.
  • Çin imparatoru, Na't'ung'u Olağanüstü Elçisi olarak atayacak ve onu ayrıca Japonya imparatoruna Sugiyama'nın öldürülmesinden duyduğu üzüntüyü ve hükûmetinin ifadesini iletmesi için yönlendirecekti.
  • Çin hükûmeti, Baron von Ketteler'in öldürüldüğü yere Latince, Almanca ve Çince yazılmış bir hatıra kemeri dikmek zorunda kalacaktı.
  • Güçlere ülkenin çeşitli yerlere asker yerleştirme hakkı verildi.

Kaynakça

  1. ^ Cologan y Gonzalez-Massieu, Jorge (2008). "El papel de Espana en la Revolucion de los Boxers de 1900: Un capitulo olvidado en la historia de las relaciones diplomaticas". Boletín de la Real Academia de la Historia (İspanyolca). 205 (3). La Academia. s. 493. OCLC 423747062. 
  2. ^ http://www.npm.gov.tw/exh100/diplomatic/page_en02.html 1 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Republic of China's Diplomatic Archives (İngilizce)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Göktürk Kağanlığı</span> Türk adını kullanan ilk Türk devleti

Göktürk Kağanlığı, asıl ismiyle Türk Kağanlığı Göktürkler tarafından kurulmuş ve 552-744 yılları arasında Orta ve İç Asya'da hükümdarlık sürdürmüş bir Türk imparatorluğudur ve bozkırların ilk model devletidir. Asya Hun İmparatorluğu'ndan sonra 2. Büyük Devlet lakabını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Boxer Ayaklanması</span> Çinde çıkan emperyalizm karşıtı ayaklanma

Boxer Ayaklanması, Boksör Ayaklanması ya da Boksör Hareketi, Batı'nın 19. yüzyılda Çin üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisine karşı çıkartılan bir ayaklanmadır. Tüm yabancıların ülkeden çıkartılması hedeflenmiştir. 1899 yılı Kasım ayında başlamış 7 Eylül 1901'de sona ermiştir. Ayaklanma ve ayaklanmanın bastırılması sırasında binlerce isyancı, yabancı ve alt sınıf Çinli ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Hirohito</span> 124. Japonya imparatoru (1926–1989)

Hirohito, 1926'dan 1989'a kadar 63 yıl boyunca Japonya'yı yöneten 124. Japon imparatorudur. En uzun süre tahtta kalan imparatordur. Ayrıca kendisi Japonya'nın yabancı topraklara ayak basan ilk imparatorudur.

<span class="mw-page-title-main">Çing Hanedanı</span> Doğu Asyada kurulan Çinin son imparatorluk hanedanı

Çing Hanedanı, 1644-1911 yılları arasında Çin'de hüküm sürmüş hanedandır. Kurucusu, Çin'in kuzeydoğusunda yaşayan Mançuların Aisin Gioro klanıdır; bu nedenle Mançu Hanedanı olarak da adlandırılır. Çin'in son imparatorluk hanedanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çinhindi Savaşı</span> 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindinde meydana gelen savaştır

Birinci Çinhindi Savaşı ya da Fransa-Vietnam Savaşı, 1946 ile 1954 yılları arasında, Fransa ve destekçileri ile Kuzey Vietnam ve destekçileri arasında, Çinhindi'nde meydana gelen savaştır. 1954'teki Cenevre Konferansı sonucunda Fransa; Vietnam, Kamboçya ve Laos'tan çekilmiş ve bu devletler bağımsızlıklarına kavuşurken Vietnam, 17. Enlem sınır olmak üzere Kuzey ve Güney olarak ikiye bölünmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Song Hanedanı</span>

Song İmparatorluğu, Song Hanedanı ya da kısaca Song, 960'tan 1279'a kadar Çin'i yöneten hanedandır. Hanedan, Sonraki Zhou Hanedanı'nın verasetini gasp eden ve On Krallık'ın geri kalanını fetheden, Beş Hanedan On Krallık dönemini sona erdiren Taizu tarafından kuruldu. Song, kuzey Çin'deki çağdaş Liao, Batı Şia ve Kin hanedanlarıyla sık sık çatışırdı. Song, Kin Hanedanı'nın saldırılarının ardından Güney Çin'e çekildikten sonra sonunda Moğol İmparatorluğu'na bağlı Yuan Hanedanı tarafından fethedildi.

SMS <i>Brandenburg</i>

SMS Brandenburg, Alman Donanması'nın 1890'ların başında inşa edilen Brandenburg sınıfı dört pre-dreadnought zırhlısından ilkidir. Sınıftaki diğer gemiler SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm, SMS Weißenburg ve SMS Wörth'tür. Brandenburg, Alman Donanması için inşa edilen ilk pre-dreadnought gemidir. Donanma daha önce sadece kıyı savunma gemileri ve zırhlı fırkateynler inşa etmişti. Geminin omurgası 1890'da AG Vulcan tersanesinde serildi. 21 Eylül 1891'de denize indirilen gemi donatımının tamamlanmasının ardından 19 Kasım 1893'te Alman Donanması'na katıldı. Brandenburg ve üç kardeş gemisi, taşıdıkları altışar topla dönemin dört top taşıyan zırhlılarına kıyasla daha modern tasarımlardı. Geminin adı Almanya'nın Brandenburg ilinden gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Camillo Benso (Cavour kontu)</span> İlk İtalya başbakanı

Camillo Benso, Cavour Kontu, İtalyan devlet adamı. Uluslararası gelişmeler ve devrimci hareketlerden yararlanarak Savoy Hanedanı yönetiminde İtalya'nın siyasi birliğini sağlayan ve yeni krallığın ilk başbakanı olan Piyemonteli muhafazakâr devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Paul von Lettow-Vorbeck</span>

Paul Emil von Lettow-Vorbeck, Alman İmparatorluk Ordusu ve Alman Doğu Afrika seferi kuvvetlerinin komutanı olan generaldir. Dört yıl boyunca, yaklaşık 14.000 askerî bir kuvveti kontrol ederek, toplamda 300,000, İngiliz, Belçika ve Portekiz askerlerine karşı çok büyük bir kuvvet düzenledi. Lettow-Vorbeck, esasen alanında yenilmez olarak, başarılı bir şekilde I. Dünya Savaşı sırasında Britanya İmparatorluğu topraklarını istila edebilen tek Alman komutanı oldu. Yaptığı kahramanlıkları "tarihin en büyük ve en başarılı tek gerilla harekâtı olarak" kayıtlara geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çin tarihi</span> ulusal tarih

Çin tarihi, yazılı kaynaklara göre 3500 yıldan fazla geriye uzanmakta olup yazılı Çin tarihi ise MÖ 1500'lerde Shang Hanedanı döneminden başlamaktadır. Çin binlerce yıllık tarihi ile dünyanın en eski medeniyetlerinden biri ve uygarlığın beşiği olarak kabul edilmektedir. Çin uzun tarihi boyunca değişimli olarak birleşik bir devlet olarak veya birçok devlet halinde parçalanmış olarak varlığını sürdürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Çin kültürü</span>

Çin kültürü, modern dünyadaki en eski jeopolitik varlık olan Çin'in topraklarında yer alan, en zenginleri 10.000 yıl öncesine dayanan, çok çeşitli alanlardaki muazzam ve karmaşık başarıları kapsar. Nitekim günümüz Çin, hanedanların ve siyasi rejim değişiklikleriyle Çin Şi Huang'ın M.Ö. 221 yılında kurduğu Çin İmparatorluğu'nun doğrudan vârisi olarak görülebilir. Pratiklerin, nesnelerin ve kavramların etkili bir şekilde yayılmasına olanak sağlayan bu süreklilik, Çin kültürünün belli unsurlarına bölgesel ve tarihsel farklılıkların ötesine geçen genel bir görünüm kazandırmaktadır. Bu unsurlardan bazı örnekler, mandarin rejiminde ve toplumsal ve ailevi ilişkilerin kavranmasında görünebilen Konfüçyüsçü etkiler ya da Çin dünyası genelinde benimsenmiş felsefi veya metafizik kavramların ve dini pratiklerinin kökeninde bulunan Taoizm damgası. Çin İmparatorluğu'nun prestiji, bu ortak kültürünün Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya'ya yayılmasına katkıda bulunmasının yanı sıra Çin uygarlığını zenginleştirmiş birçok yabancıyı cezbetmiştir. Diğer kültürel başarılar ancak belli bir bölgeye ya da bir döneme özgüdür. Bu açıdan, Çin kültürünün çeşitli alanlarının 19. yüzyıldan beri Batılı nüfuza ve moderniteye yaklaşma biçimi ve küreselleşmeye karşı göstermeye devam ettiği tepki büyük bir ilgi meselesidir. Çin'in ekonomik gelişimi popüler geleneklere ve sanatlara meydan okumaktadır. Nakış veya tiyatro gibi birçok kültür biçimi kaybolma sürecindedir.

<span class="mw-page-title-main">Panthay isyanı</span>

Çinliler tarafından Du Wenxiu İsyanı olarak bilinen Panthay isyanı (1856-1873), Müslüman Hui halkının ve diğer etnik grupların zalim Mançu yöneticilerine karşı bir isyanıydı. Bu isyanda 1 milyon Hui vahşice katledilmiştir. "Panthay" adı, Shan kelimesi Pang hse ile özdeş olduğu söylenen Birmanca bir kelimedir. Burmalıların, Çin'in Yunnan eyaletinden Burma'ya kervanlarla gelen Çinli Müslümanları çağırdığı addı. İsim Yünnan'da kullanılmadı veya bilinmiyordu.

Sekiz Ulus İttifakı, 1900 yılında, Qing Hanedanı'deki yabancı nüfuzuna karşı olan ve Çin'in bağımsızlığını savunan hükûmet karşıtı Boxer milisleri'ni bastırmak amacını taşıyan çok uluslu bir askerî koalisyondu. Bu amaç ile Kuzey Çin'i istila etmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Çin-Estonya ilişkileri</span>

Çin-Estonya ilişkileri, Çin ile Estonya arasındaki hem tarihî hem de günümüzdeki ilişkileri kapsar. Günümüzde bu ilişkilerin taraflarını Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) ve Estonya Cumhuriyeti devletleri oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya-Çin ilişkileri</span>

Avusturya-Çin ilişkileri, Avusturya ile Çin arasında hem tarihî olarak sürdürülmüş hem de günümüzde sürdürülmeye devam eden ikili ilişkileri içerir. Günümüzde bu ilişkilerin taraflarını Avusturya Cumhuriyeti ile Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) devletleri oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Pekin Sözleşmesi</span>

Pekin Sözleşmesi veya Birinci Pekin Sözleşmesi, 1860 yılında Çing Hanedanı ile Büyük Britanya, Fransa ve Rus İmparatorluğu arasında imzalanan üç farklı antlaşmadan oluşan bir sözleşmedir. Sözleşme, Çin'de eşitsiz anlaşmalar arasında kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Çin-Macaristan ilişkileri</span>

Çin-Macaristan ilişkileri, Çin ile Macaristan arasında farklı alanlarda sürdürülen ikili ilişkileri içerir. Çin'in Budapeşte'de bir büyükelçiliği, Macaristan'ın ise Pekin'de bir büyükelçiliği ve Çongçing, Hong Kong ve Şanghay şehirlerinde başkonsoloslukları var.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Temsilcilikler Kuşatması</span> Boxer İsyanı sırasındaki bir muharebe

Uluslararası Temsilcilikler Kuşatması, 1900 yılında Boxer Ayaklanması sırasında Çing Hanedanı'nın başkenti Pekin'de meydana geldi. Büyük ölçüde Avrupa, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri'nden 900 asker ve sivil ile yaklaşık 2.800 Çinli Hristiyan, Boxerların saldırısından sonra Pekin Elçilik Mahallesi'ne sığındı. Çing hükûmeti, Sekiz Uluslu İttifakın resmi bir savaş ilanı olmadan Tianjin'i işgal etmesinden sonra Boxerların tarafını tuttu. Elçilik Mahallesi'ndeki yabancılar ve Çinli Hristiyanlar, Çing Ordusu ve Boxerlar tarafından 55 günlük bir kuşatmaya maruz kaldı. Kuşatma, Çin kıyılarından gelerek, Çing ordusunu yenen ve ardından Pekin'i işgal eden uluslararası bir askerî güç tarafından kırıldı. Kuşatma, New York Sun tarafından "uygarlığın şimdiye kadar gördüğü en heyecan verici bölüm" olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Seymour Seferi</span> Çine karşı 1900de Düzenlenmiş uluslararası askerî harekât

Seymour Seferi, çok uluslu bir askerî gücün Pekin'e yürümesi ve şehirdeki diplomatik elçilikleri ve yabancı uyrukluları 1900 yılında Boksörlerin saldırılarından koruma girişimiydi. Çin ordusu Seymour seferini kazandı ve Sekiz Ulus İttifakı güçlerini Tianjin'e (Tientsin) geri çekilmeye zorladı.