İçeriğe atla

Boda boda

Uganda'daki bir boda boda, 2010
Tanzanya'daki bir boda boda sürücüsü, 2017

Boda boda, Doğu Afrika'da yaygın olarak bulunan bisiklet ve motosiklet taksileridir.[1] Boda boda gibi motosiklet taksiler Afrika başta olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde de mevcutken, boda boda terimi Doğu Afrika'ya özgüdür.[2] Kenya'da ise daha çok piki piki denir.[3] Doğu Afrika şehirlerinde çok sık kullanılmasının başlıca nedenleri, toplu taşıma için artan talep,[1] krediyle motosiklet satın alma imkânı,[4] ve Bajaj gibi Hint üreticilerden ucuz ithalat akışı gibi bir dizi faktöre bağlıdır.[5] Bulundukları ülkelerde, sürücülere ulaşım seçenekleri ve sürücülere iş olanakları sağlarken aynı zamanda yol tehlikelerinin ve çarpışmaların, gereksiz yaralanma ve ölümlerin artmasına neden olabilir.[6]

Etimoloji

Bir BBC muhabiri, kökeninin onomatopoeia olduğunu tahmin etmektedir.[7]

Başka bir görüş ise, boda bodanın insanları bir motorlu araç kullanarak evrak işlerini tamamlamaya gerek kalmadan sınırdan geçirme konusunda uydurma bir yeteneğe sahip olduğudur; yani sınırdan sınıra.[8]

Sayısı

Kampala ve Nairobi gibi Doğu Afrika şehirlerinde boda bodaların yaygın olduğuna şüphe yok, ancak sayılarına ilişkin tahminler değişiklik göstermektedir.

2013 yılında yayınlanmış bir kaynakta, Uganda'nın başkenti Kampala'da 300.000 boda bodanın kullanıldığı iddia edilmektedir.[4] Kampala Başkent Otoritesinden alınan veriler, aynı zamanda şehirde 120.000 kayıtlı motosiklet olduğunu gösteriyor, ancak Kampala Boda boda Biniciler Derneği'nin bir temsilcisine göre boda bodaların sayısı daha yüksek olabilir, çünkü bazıları kayıtsız olarak kullanılmakta.[5]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b Poon, Linda (4 Mart 2016). "The Love-Hate Relationship Between East Africa and Its Two-Wheeled Taxis". CityLab. The Atlantic. 11 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2016. 
  2. ^ "Safety improvements for Uganda's boda boda taxis". Africa Business Report. BBC. 27 Mart 2015. 9 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2016. In Uganda, they are known as boda bodas... 
  3. ^ "Boda, Piki and Flip-Flop: Getting From Point A to B in Rural Kenya". medium.com/. 16 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2016. 
  4. ^ a b "Boda bodas: A deathtrap at your beckon". newvision.co.ug. New Vision. 6 Haziran 2013. 12 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2016. 
  5. ^ a b "The boda boda economy defining the streets of Kampala". Daily Monitor. Nation Media Group. 15 Eylül 2015. 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2016. 
  6. ^ Kavuma, Richard (30 Haziran 2015). "Revved and ready to go: Tanzania is set to tackle unstoppable boda boda taxis". The Guardian. Guardian News and Media Limited. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2016. 
  7. ^ Smith, Chris (2 Haziran 2015). "Boda-bodas: The bikes that keep Uganda moving". newsbeat. BBC. 26 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016. 
  8. ^ Denis Walls (2012). A Year in Rwanda. Lulu. s. 121. ISBN 9781471736315. Erişim tarihi: 22 Mart 2017. The word boda boda has a very interesting etymology. It turns out that in the early days of transport between kenya and Uganda, crossings between the two countries were known as going 'border to border' and one of the modern means of transport became a modified new word. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kenya</span> Doğu Afrikada bir ülke

Kenya, resmî adıyla Kenya Cumhuriyeti, Afrika kıtasının doğu kısmında yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını: Etiyopya, Somali, Tanzanya, bir kısmı Victoria Gölü ile olmak üzere Uganda ve Güney Sudan oluşturmaktadır. Bunun haricinde ülkenin güneydoğusunda Hint Okyanusu yer almaktadır. Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Nairobi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Uganda</span> Doğu Afrikada bulunan bir ülke

Uganda ya da resmî adıyla Uganda Cumhuriyeti, Afrika kıtasının doğu kesiminde yer alan ve denize kıyısı olmayan bir kara ülkesidir. Ülkenin sınır komşularını kuzeyde Güney Sudan, doğuda Kenya, güneyde çoğu sınırı Victoria Gölü ile oluşan Tanzanya, güneybatıda Ruanda ve batıda ise Kongo Demokratik Cumhuriyeti oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Kampala'dır.

<span class="mw-page-title-main">Griot</span>

Griotlar, kabilelerin sözlü tarihini ve geleneklerini kuşaktan kuşağa aktaran kişilerdir. Krallara ve kabile şeflerine danışmanlık ederler, törenleri idare ederler, kişiler ve aileler arasındaki sorunlarda hakemlik üstlenirler. Bu kişiler ayrıca sanatçı, müzisyen, şarkıcı, dansçı ve masalcıdırlar. Bir hikâyeyi yüksek sesle anlatmak, konuşmacının bir izleyici kitlesini eğlendiren şiirsel ve müzikal gelenekleri kullanmasına olanak tanır. Bu, birçok sözlü tarihin yazıya geçirilmeden yüzlerce yıl hayatta kalmasına katkıda bulunmuştur. kraliyet ailesinin üyelerine danışman olma pozisyonları nedeniyle sıklıkla bir lider olarak görülürler.

<span class="mw-page-title-main">Idi Amin</span> Ugandalı asker ve diktatör

Idi Amin Dada Oumee, 1971-1979 arasında devlet başkanlığı yapmış olan Ugandalı asker ve diktatördür. Dünya tarihinin en acımasız despotlarından biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'nin dış ilişkileri</span> Türkiye Cumhuriyeti diplomasisine genel bakış

Türkiye Cumhuriyeti, bulunduğu konum nedeniyle Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlamaktadır. Türkiye, hem bulunduğu konum, hem de dünya siyasetindeki aktif rolü sebebiyle dünyada diplomatik ağı en geniş ülkelerden birisidir. Türkiye dış ilişkiler konusunda birçok ülkeye, ülkelerin kalkınması için Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ile yardım etmektedir. Türkiye aynı zamanda birçok ülkenin eğitiminin gelişmesi ve yardım ettiği ülkelerin vatandaşlarının daha iyi eğitim alması için Türkiye Maarif Vakfı ve Türkiye Bursu ile yardımlarda bulunmaktadır. Türkiye neredeyse bütün Afrika ülkelerinde Türkiye Bursu vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mau Mau İsyanı</span> Kenyalı isyan, 1952-1960

Mau Mau İsyanı ya da Mau Mau Direnişi, 1952-1960 yılları arasında İngiliz Kenya Kolonisi'nde bağımsızlık amacıyla gerçekleştirilmiş (1920-1963), Kenya Toprak ve Özgürlük Ordusu ile İngiliz yetkililer arasındaki bir savaştır.

<span class="mw-page-title-main">Ngũgĩ wa Thiong'o</span> Kenyalı yazar

Ngũgĩ wa Thiong'o İngilizce ve son zamanlarda Gĩkũyũ dilinde eserler veren Kenyalı yazar. Sanatçının çalışmaları arasında romanlar, oyunlar, kısa öyküler, denemeler, eleştiriler ve çocuk öyküleri yer almaktadır. Sanatçı, Gikuyu dilindeki Mutiiri adlı gazetenin kurucusu ve editörüdür. Bunun yanında Kenya'da kaldığı hapishaneden 1977'de çıktıktan sonra sürgüne yollandı. Gittiği Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Yale Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Daha sonraları ise New York Üniversitesi'nde de aynı görevde çalıştı. Öyle ki bir süre sonra bu üniversitede karşılaştırmalı edebiyat ve performans çalışmaları dalında profesörlük düzeyine yükseldi.

<span class="mw-page-title-main">Afrika'da LGBT hakları</span>

Afrika'da lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) hakları dünyanın diğer bölgeleriyle kıyaslandığında oldukça kısıtlıdır. BBC eşcinselliğin 38 Afrika ülkesinde yasa dışı olduğu tahmin etmektedir. 13 devlette ise eşcinsellik yasaldır ya da bu konuyla ilgili yasa yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Bayrak taşıyıcı</span> bir ülkede yerel olarak tescilli, uluslararası işletmeler için devlet tarafından verilen tercihli haklar veya imtiyazlar kullanabilen ulaşım şirketi

Bayrak taşıyıcı, havayolu veya gemicilik şirketi gibi, bir ülkede yerel olarak tescilli, uluslararası işletmeler için devlet tarafından verilen tercihli haklar veya imtiyazlar kullanabilen bir ulaşım şirketidir. Özelleştirilmelerinden uzun bir süre sonra bile, ıstılah herhangi bir devletin sahip olduğu taşıyıcıya da atfedilebilir.

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Uganda ziyaretçileri, Uganda'nın diplomatik temsilciliklerinden ya da ülkeye varışta vize almaları gerekmektedir. Tüm ziyaretçilerin en az 6 ay geçerli bir pasaporta sahip olmaları gerekmektedir.

2017 Afrika Uluslar Kupası, sponsporluk anlaşmalarıyla Total Afrika Uluslar Kupası, Afrika Futbol Konfederasyonu (CAF) tarafından iki yılda bir düzenlenen Afrika Uluslar Kupası'nın 31.'si. İlk olarak Libya'ya verilen şampiyona ev sahipliği, Ağustos 2014'te ülkede devam eden iç savaş sebebiyle CAF tarafından iptal edildi. Ardından turnuvanın Gabon'da yapılması kararlaştırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kasubi Mezarları</span>

Uganda'nın Kampala şehrindeki Kasubi Mezarları, dört kabaka ve Baganda kraliyet ailesinin diğer üyeleri için yaptırılmış mezar alanlarıdır. Kraliyet geçmişi nedeniyle, site geleneksel mimarinin önemli bir örneğinin yanı sıra Ganda halkı için manevi ve politik açıdan önemli bir yer olmaya devam etmektedir. Aralık 2001'de UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edildi ve "Sahra-altı Afrika'nın tamamında bitki materyalleri kullanılarak yapılan en dikkat çekici yapılardan biri" olarak tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Geoffrey Oryema</span> Ugandalı müzisyen ve şarkıcı (1953-2018)

Geoffrey Oryema, Uganda doğumlu Fransız müzisyendir. Oryema 16 Nisan 1953'te Soroti, Uganda'da doğdu. Ülkesinden kaçarak müzik kariyerine başladığı Fransa'ya yerleşmiştir. Önceleri ülkesi Uganda'nın yerel Swahili ve Acholi dilinde parçalar söyleyen sanatçı daha sonra İngilizce ve Fransızca olarak da müziğini icra etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Queen Elizabeth Ulusal Parkı</span>

Queen Elizabeth Ulusal Parkı, kısaca QENP, Uganda'nın en çok ziyaret edilen millî parkıdır. Park birçok memeli ve kuş türünün doğal yaşam alanıdır.

2000 CECAFA Kupası, Güney ve Orta Afrika takımlarının katılımıyla organize edilen CECAFA Kupası'nın 24. turnuvasıdır. Karşılaşmalar 18 Kasım-2 Aralık 2000 tarihleri arasında oynandı.

<span class="mw-page-title-main">Uganda-Tanzanya Savaşı</span>

Uganda-Tanzanya savaşı, Ekim 1978'den Haziran 1979'a kadar süren ve Uganda Devlet Başkanı Idi Amin'in devrilmesiyle sonuçlanan ve Tanzanya lehine sonuçlanmış bir savaştır. 1971'de Idi Amin'in dönemin Devlet Başkanı Milton Obote'yi devirmesiyle iki ülke arasındaki ilişkiler bozulmaya başladı. Tanzanya Devlet Başkanı Julius Nyerere, Obote ile yakın ilişki içindeydi ve 1972'de Uganda'da Obote'nin isyan başlatma girişimini destekledi. Ufak çaplı bir çatışmaya yol açan bu isyan yine Tanzanya Devlet Başkanı'nın desteğiyle son buldu. İki lider arasında gerginlik devam ederken Idi Amin Tanzanya sınırları içerisindeki Kagera Salient'in Uganda'nın yetki alanına alınması gerektiğini iddia etmeye başladı. Sonraki yıllarda Amin rejimi şiddetli tasfiyeler, ekonomik sorunlar ve Uganda Ordusu içindeki memnuniyetsizlik nedeniyle istikrarsızlaştırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye-Uganda ilişkileri</span>

Türkiye-Uganda ilişkileri, Türkiye ile Uganda arasındaki dış ilişkilerdir. Türkiye'nin Kampala'da, Uganda'nın ise Ankara'da büyükelçiliği vardır.

<span class="mw-page-title-main">Çin-Kenya ilişkileri</span> İkili ilişkiler

Çin-Kenya ilişkileri, Çin Halk Cumhuriyeti ile Kenya ülkeleri arasındaki ikili ilişkileri kapsar. İki ülke arasındaki ilişkiler 1963'te kuruldu; bu ilişkiler 1967'de geçici bir süre için askıya alındı, lâkin 1978'te bunlar yeniden kuruldu. Bu zamandan beri, iki ülke arasındaki ekonomik ve yatırım anlaşmaları büyük oranda genişletildi ve Çin günümüzde Kenya'nın en büyük ticaret ortağıdır. Ticaret, yatırım ve Çin önderliğindeki altyapı projelerinin Kenya'nın kalkınmasına genel açıdan yarar getirmiş olması ve bunların her iki hükûmet tarafından "kazan kazan" işbirlikleri olarak nitelendirilmesine rağmen, hem yerel medya hem de yabancı gözlemciler, hem Kenya'nın Çin'den aldığı kredilerin olası sonuçlarını hem de Kenya ekonomisinin yabancı sermaye ve ürünlere bağımlılığını eleştirmiştir. Çin-Kenya ilişkileri bünyesindeki en büyük girişimlerden biri olan ve Çin finansmanlığı ile müteahhitlerin kullanımıyla Nairobi, Kenya, Uganda, Güney Sudan ve Ruanda arasında bağlantı oluşturması planlanan Standart Hat Açıklıklı Demiryolu projesi, finansal zorluklar, ihale sürecinin yasallığına ilişkin sorular ve Mombasa Limanı'nın sözde teminatlandırılması hakkında iddialar tarafından etkilenmiş ve bu nedenle daha fazla ihtilaf yaratmıştır.

Migingo Kenya'da, Victoria Gölü kıyısında 2.000 metrekarelik bir adadır. Ada, Kenya ile Uganda arasındaki küçük bir toprak anlaşmazlığının merkeziydi ve aşırı derecede yoğun bir nüfusa sahiptir. Migingo adası Kenya'da bulunur ve Kenya halkı için ana balık kaynağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rebecca Cheptegei</span>

Rebecca Cheptegei, Ugandalı orta mesafe ve maraton koşucusu.