İçeriğe atla

Bizans İç Savaşı (1321-1328)

Bizans İç Savaşı (1321-1328)
Bizans isyan ve iç savaşları

1307 yılında Bizans İmparatorluğu ve çevre ülkeleri, İlk Paleologos İç Savaşı hemen öncesi.
Tarih1321-1328
Bölge
SonuçIII. Andronikos ortak imparator ve sonunda tek imparator oldu.
Taraflar

Bizans İmparatorluğu II. Andronikos

Sırp İmparatorluğu Sırp İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu III. Andronikos

İkinci Bulgar İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
II. Andronikos
Syrgiannes Paleologos[a]
III. Andronikos
İoannis Kantakuzinos,
Theodoros Sinadinos,
Syrgiannes Paleologos[a]
Güçler
Bilinmiyor,
- pek çok Bulgar, Sırp ve Tartar paralı askerleri,
- daha az sayıda destekçi.
- Konstantinopolis halkı.
Bilinmiyor,
- pek çok paralı asker
- Genç asiller
- daha fazla destekçi, savaşçı olmayanlar dahil,
- Trakya ve Makedonya halkı.
Kayıplar
  • İlk ihtilaf (1321): bilinmiyor
    *İkinci ihtilaf (1322): çok az, ya da hafif;
    *Üçüncü ihtilaf (1327-28): muhtemelen daha ağır, fakat nispeten hafif.
Bilinmiyor, fakat bu tarafta da nispeten hafif
  1. ^ a b Aralık 1321 tarihinde II. Andronikos'a taraf değiştirmişlerdir

Bizans İç Savaşı (1321-1328) Bizans İmparatorluğu'nun yönetimi üzerine Bizans imparatoru II. Andronikos ile torunu III. Andronikos arasında gerçekleşen bir dizi ihtilaftır.

İç Savaş öncesi

Kardeşi Manuil'in bir aşk ilişkisi nedeniyle kaza ile öldürülmesinden sonra, imparator II. Andronikos, III. Andronikos'u veliahtlıktan çıkartırken, II. Andronikos'un oğlu ve veliahtlıkta ilk sırada olan IX. Mihail oğlunun ölümünün şoku ile öldü.[1]

1321: İlk ihtilaf

III. Andronikos'un önemli destekçileri vardı, onların arasında en önemlileri yaşlı imparatora memnuniyetsizliğin yüksek olduğu Trakya'da kendilerine rüşvetle valilik elde eden İoannis Kantakuzinos ve Syrgiannes Paleologos'tu. 1321 paskalyasında, III. Andronikos başkentten sarayını kurup, büyükbabasına karşı isyanı başlatacağı Hadrianapolis'e kaçtı. Eski imparatoru müzakere zorlamak için, Syrgiannes Paleologos büyük bir orduya komuta etti.[2][3][4] 6 Haziran 1321 tarihinde barış anlaşması imzalandı, bu anlaşmaya göre III. Andronikos ortak imparator olarak tanınıyor ve Trakya, Makedonya bölümlere atanırken Konstantinopolis dahil kalan yerler kıdemli İmparator olan II. Andronikos'un yönetiminde kalıyordu, kıdemli İmparator olarak II. Andronikos aynı zamanda dış politikadan da sorumluydu.[5]

1322: İkinci ihtilaf

1321 tarihli barış anlaşması uzun ömürlü olmadı, her iki Andronikos fiilen birbirlerinden bağımsız dış politika izlemeye devam ettiler. III. Andronikos hizbi içerisinde Syrgiannes Paleologos ile megas domestikos İoannis Kantakuzinos arasında çatlak oluştu. Syrgiannes verdiği destek nedeniyle yeterince ödüllendirilmediğini düşünmekteydi ve II. Andronikos'un Kantakuzinos'a büyük iltifat göstermesinden alınıyordu. Dahası III. Andronikos'un Syrgiannes'in karısını baştan çıkardığına dair söylenti vardı.[2][6] Sonuçta Aralık 1321 tarihinde desteğini yaşlı imparatora döndürdü ve Konstantinopolis'e sığındı. Megas doux unvanı ile ödüllendirildi, sonra II. Andronikos'u savaşı devam ettirmeye ikna etti.[3][7][8] Konstantinopolis'in çevresinde bulunan birçok şehrin genç Andronikos'un eline geçmesinden sonra, Temmuz 1322 tarihinde önceki status quo'ya dönülen bir başka anlaşma imzalandı. Büyükbaba ile torun arasında imzalana bu anlaşma Syrgiannes'u zor duruma soktu. Çabaları başarısız olunca, II. Andronikos'a suikast düzenleyip tahtı kendi eline geçireceği bir komployu başlattı. Fakat komplo ortaya çıktı ve Syrgiannes ömür boyu hapisle cezalandırıldı.[7][9][10]

2 Şubat 1325 tarihinde, III. Andronikos resmen büyükbabası tarafından ortak imparator olarak taçlandırıldı. Bu ihtilafta çok az muharebe olmasına rağmen, sonuçlarının imparatorluk üzerinde büyük etkileri oldu: özgür olmayan köylü sınıfından alınan daimi birlikler yüzünden tarım üretimi azaldı ve ticaret sert bir biçimde kesildi.[11]

1327-28: Üçüncü ihtilaf

Şubat 1327 tarihinde III. Andronikos ile dedesi II. Andronikos'un arasında yeni bir ihtilaf baş gösterdi fakat bu kez Balkan ülkeleri savaş dahil oldu. Chernomen Antlaşması'nda mutabık kalındığı üzere II. Andronikos'un yanında Sırp Kralı Stefan Dečanski yer alırken diğer tarafta Bulgar İmparatoru Mihail Şişman yer aldı. Savaş Makedonya topraklarında gerçekleşti ve zaferlerden sonra bu topraklar Selanik şehrine kadar III. Andronikos'un eline geçti. Ocak 1328 tarihinde, III. Andronikos ve komutanı İoannis Kantakuzinos, Selanik'e girdiler. Makedonya'daki bu zaferlerden sonra III. Andronikos Konstantinopolis'i ele geçirmeye karar verdi ve Mayıs 1328 tarihinde şehre girdi ve büyükbabasını tahtı bırakmaya zorladı ve gücü eline aldı.

Neticeleri

III. Andronikos (1328-1341 arası hükümdar), yeni kuşaktan İoannis Kantakuzinos'un liderliği ile iktidara geldi. Kantakuzinos siyasetten sorumluyken, III. Andronikos ordudan sorumluydu. İç savaş imparatorluğu yordu, paranın değeri düştü fakat yeni hükûmet hukuku ve mahkemeleri gözetti. II. Andronikos tahttan ayrıldıktan sonra bir manastıra keşiş olarak kapatılmış, tahttan indirildikten iki yıl sonra 13 Şubat 1332 tarihinde kapatıldığı manastırda ölmüştür.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Ostrogorsky, p. 499.
  2. ^ a b Fine (1994), p. 251
  3. ^ a b Nicol (1993), p. 157
  4. ^ Bartusis (1997), p. 87
  5. ^ Ostrogorsky, pp. 499-501
  6. ^ Vásáry (2005), p. 121
  7. ^ a b Kajdan (1991), p. 1997
  8. ^ Norwich (1996), p. 278
  9. ^ Norwich (1996), p.282
  10. ^ Nicol (1993), p. 158
  11. ^ Ostrogorsky, p. 501

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">III. Andronikos</span> Doğu Roma İmparatoru

III. Andronikos Paleologos (Yunanca: Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος, Bizans imparatoru. 1321'den itibaren rakip imparator olduktan sonra 1328-1341. III. Andronikos, IX. Mihail ile Kilikya Ermeni Krallığı Kralı II. Levon ve Kraliçe Keran çiftinin kızı Rita oğludur.

<span class="mw-page-title-main">II. Andronikos</span> 1282 - 1328 yılları arası Bizans İmparatoru

II. Andronikos Paleologos, 1282–1328 arasında hüküm sürmüş Bizans imparatoru. II. Andronikos, VIII. Mihail ve Theodora Palaiologina'in en büyük yaşayan oğludur ve III. İoannis'in büyük yeğenidir. 1261'de Konstantinopolis Latinlerden tekrar geri alındıktan sonra Bizans İmparatoru olan babası VIII. Mihail'in taç giyme töreninde ortak imparator olarak ilan edilmiş; 1272'de taç giyme töreni yapılmış ve ancak 1282'de babasının ölümü üzerine tek imparator olabilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">V. İoannis</span> Bizans İmparatoru

V. İoannis Paleologos, Bizans imparatoru III. Andronikos ile Savoyalı Anna'nın oğludur. Anne tarafından dedesi Savoya Kontu V. Amadeus ve anneannesi onun ikinci karısı olan Brabantlı Maria'dır. V. İoannis 1341'de daha dokuz yaşında iken babasının ölümü üzerine tahta çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Matheos</span>

Matheos Asanis Kantakuzinos, 1353 ile 1357 arasında Bizans imparatoru olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">IV. Andronikos</span>

IV. Andronikos Paleologos. 2 Nisan 1348 – 28 Haziran 1385), 1376 ile 1379 yılları arasında Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">Paleologos Hanedanı</span> Aristokrat aile

Paleologos veya Palologoz Hanedanı, 1259-1453 arasında hüküm sürmüş Bizans hanedanı.

Aleksios Komninos Strategopulos, Bizans İmparatoru VIII. Mihail döneminde Megas Domestikos ve Sezar rütbelerine yükselmiş bir generaldir. Aristokrat kökenlidir, 1250'li yılların başlarında zaten ileri yaşlarda olduğu kaynaklarda görülür, Epir'e karşı İznik İmparatorluğu'nun ordularına liderlik etmiştir. Gözden düştükten ve II. Theodoros tarafından hapsedildikten sonra Strategopulos, Mihail Paleologos'un etrafındaki aristokratların tarafını tutmuştur. 1258'de II. Theodoros'un ölümünden sonra Mihail Paleologos'un tahta geçmesini desteklemiştir. Pelagonia seferine 1259 yılında katılmıştır, Epir'i ele geçirmeye devam etmiş, ancak kazanımları ertesi yıl kaybedilmiş ve Epirliler tarafından esir alınmıştır. Birkaç ay sonra serbest bırakılmış, Konstantinopolis'in Latinlerden Temmuz 1261 tarihinde beklenmedik şekilde yeniden alınmasında liderlik etmiş böylece Bizans İmparatorluğu yeniden kurulmuştur. Ertesi yıl Epirliler tarafından tekrar esir alınmış ve serbest kalmadan önce İtalya'da birkaç yıl esir kalmıştır. Kamu hizmetlerinden emekli olmuş ve 1270'li yılların başında ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Anna (III. Andronikos'un eşi)</span> Savoyalı Anna Bizans imparatoriçesi

Savoyalı Anna, doğum ismi Giovanna, Bizans İmparatoru III. Andronikos'un imparatoriçe eşidir. Anna, Savoya Kontu V. Amadeus ile ikinci karısı Marie'nin kızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dimitrios Paleologos</span> Dimitrios Paleologos

Dimitrios Paleologos, Mora Despotluğu de facto 1436–1438 ve 1451–1460 ve de jure 1438–1451 despotu, daha önce 1422–1440 Limni, 1440–1451 Mesembria valisi. 1453 yılından Osmanlılara teslim olduğu 1460 tarihine kadar Bizans tacının yasal hak sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Bizans isyan ve iç savaşları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Doğu Roma ya da Bizans İmparatorluğu (330-1453) tarihi boyunca gerçekleşmiş iç savaş ya da diğer iç huzursuzlukların listesidir. Tanım, Bizans İmparatorluğu sınırları içerisinde en az bir muhalefet liderinin iktidara karşı gerçekleştirdiği herhangi bir ihtilaftır. Harici ihtilaflar için, Bizans savaşları listesine bakınız.

<span class="mw-page-title-main">Aleksios Apokaukos</span> Bizanslı politikacı ve askeri lider

Aleksios Apokaukos, Bizanslı devlet adamı ve askerdir. Aleksios, avam sınıfı bir aileden gelmesine rağmen iyi bir eğitim alarak askerlik meziyetleriyle megadük, bürokrasi kabiliyetiyle de parakoimomenos mevkiine kadar yükselmiştir. Yüksek devlet makamlarına gelmesinde İoannis Kantakuzinos'un himayesine girmesinin de etkisi vardır. Torun III. Andronikos ile dede II. Andronikos'un arasında gerçekleşen taht çekişmesinde, İoannis Kantakuzinos ile beraber II. Andronikos'un karşısındaki cephede yer almıştır. Taht kavgasının bittiği 1328 yılında III. Andronikos tek başına imparator olmuş ve yakın arkadaşı Kantakuzinos'u baş saray nazırlığı ile, Aleksios'u ise Kantakuzinos'un boşalttığı yüksek mevkiler ile ödüllendirmiştir. Ancak 1341-1347 yılları arasında çıkan iç savaşta Aleksios, V. İoannis'i destekleyen hizbin liderlerinden olan Patrik XIV. İoannis ile bir olup, hamisi İoannis Kantakuzinos'un karşısında yer almıştır. İç savaşta soylular ve seçkin sınıf genellikle Kantakuzinos'u desteklerken düşük ve orta sınıf şehirliler ile tüccar ve denizciler ağırlıklı olarak Apokaukos'u desteklemişlerdir. Bu anlamda iç savaşın bir tarafı yaşlı ve toprağa bağımlı asillerden oluşurken Apokaukos'un da içinde olduğu diğer taraf ise devlet içerisinde yeni bir değer olarak gelişen batıya dönük radikal değişimi temsil eder. Bir hapishane denetimi sırasında siyasi tutuklular tarafından linç edilerek öldürülmüştür. Öldürülmesi iç savaşın Kantakuzinos'un lehine sonuçlanmasında dönüm noktası olmuştur.

Syrgiannes Paleologos Philanthropenos, Kuman ve Yunan karışımı kökenli Bizans aristokrat ve general. İmparator II. Andronikos ve torunu III. Andronikos arasına gerçekleşen Bizans İç Savaşı'na müdahil olmuştur. Sadece kendisine ve hırslarına sadık kalmış, taraflar arasında defalarca yer değiştirmiştir, en sonunda Bizanslılar tarafından suikasta uğramadan önce Sırp hükümdarı Stefan Dušan adına Makedonya'nın çoğunu fethetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Zealotlar (Bizans İmparatorluğu)</span>

Zealotlar 1342 ile 1350 yılları arasında toplumsal talepleri ile Selanik'te siyasi gelişmeler üzerinde büyük etkisi olan aristokrasi karşıtı siyasi grup. Dönemin kaynakları, bu akıma sempati ile bakmadıkları için Selanik'te kurulan Zealot hükûmeti hakkında çok az bilgi vardır. Zealotlar sekiz yıl boyunca etkili kendi yönetimlerini kurmuşlardır. Aristokrasi mülklerini müsadere etmişler ve serveti yeniden dağıtımını sağlamışlardır. Fakat Zealotlar'ın gerçekte sosyal reform için bir programa sahip olduklarını bilmek zordur. Bir muhtemel açıklama, şehir kesintisiz kuşatma altında bulunurken, bir şekilde eşitlikçi toplumun geliştirildiğidir.

<span class="mw-page-title-main">Theodoros Sinadinos</span> Bizanslı vali

Theodore Komnenos Doukas Paleologos Synadenos

Gasmouloi ya da Vasmouloi Bizans İmparatorluğu'nun son yüzyıllarında Yunan - Latin karışımı birlikler. Gasmouloi'ları Bizans donanmasına deniz piyadesi olarak askere Bizans İmparatoru VIII. Mihail almıştır, ancak terim zaman içinde etnik anlamını kaybetmiş ve erken 14. yüzyıldan itibaren askeri hizmet yükümlülüğü olan için kullanılmıştır.

Bizans İç Savaşı (1373-1379) Bizans imparatorluğu'nda, Bizans İmparatoru V. İoannis ile oğlu IV. Andronikos arasında savaşan ve aynı zamanda Osmanlı İmparatoru I. Murad'ın oğlu Savcı Bey, Andronikos ile ortak bir şekilde babasına karşı isyana katılınca bir Osmanlı iç savaşına dönüşen bir askeri çatışmadır. İsyan Andronikos, babasını 1373'te devirmeye çalışırken başladı. Ceneviz yardımı ile başarısız olmasına rağmen, Andronikos sonunda V. İoannis'i 1376'da devirdi ve tutukladı. Ancak V. İoannis, 1379'da kaçtı ve Osmanlı yardımı ile tahtını tekrar kazandı. İç savaş, yüzyılın başlarında çoktan yıkıcı iç savaşlar zayıflayan Bizans İmparatorluğu'nu daha da zayıflattı. Savaşın en büyük yararlanıcısı, Bizanslıların üst egemenliğini etkili bir şekilde yapılmış olan Osmanlılardı.

Bizans İç Savaşı (1352–1357) 1341'den 1347'ye kadar süren önceki çatışmanın devamı ve sonuçlarını işaret eder. V. İoannis'un karşısında iki Kantakuzinos, VI. İoannis ve en büyük oğlu Matheos Kantakuzinos vardır. V. İoannis, Bizans İmparatorluğu'nun tek imparatoru olarak zafer kazandı, ancak iç savaşın yeniden başlatılması, önceki çatışmanın yıkımı tamamladı ve Bizans devleti harap kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Paleologos</span> Mora despotu

Thomas Paleologos ya da Palaeologus, Mora despotu.

<span class="mw-page-title-main">Mesazon</span> Bizans İmparatorluğunun başbakanı olarak hareket eden yüksek makam

Mesazōn Bizans imparatoru'nun başbakanı ve baş yardımcısı olarak hareket eden Bizans İmparatorluğu'nun son yüzyıllarında yüksek bir makam ve görevlisi.

<span class="mw-page-title-main">I. Theodoros Paleologos</span> Mora despotu

I. Theodoros Paleologos 1383'ten 24 Haziran 1407'deki ölümüne kadar Mora Despotu (despotēs) idi. İmparator V. İoannis'in oğlu olan Theodoros, Bizans İmparatorluğu'nun yönetimini gasp etmeye teşebbüs eden rakip Kantakuzinos ailesinin nihai yenilgisinden sonra Paleologos Hanedanı'ndan Mora'ya Despot olarak atanan ilk üyedir.