İçeriğe atla

Bismarck'ın son muharebesi

Bismarck'ın son muharebesi
Atlantik Savaşı

Top mermilerinin sıçrattığı suların ortasında Bismarck ufukta yanarken
Tarih26-27 Mayıs 1941
Bölge
Atlantik Okyanusu, Brest'in batısında
Sonuç Müttefik zaferi
Taraflar
 Birleşik Krallık
 Polonya
 Almanya
Komutanlar ve liderler
John Tovey
Frederick Hamilton
Günther Lütjens
Ernst Lindemann
Güçler
Zırhlı King George V
Zırhlı Rodney
Uçak gemisi Ark Royal
Ağır kruvazör Norfolk
Ağır kruvazör Dorsetshire
Hafif kruvazör Sheffield
Muhrip Cossack
Muhrip Sikh
Muhrip Zulu
Muhrip Maori
Muhrip Mashona
Muhrip Tartar
Muhrip Piorun
Zırhlı Bismarck
Kayıplar
5 ölü ve yaralı
1 hafif kruvazör hasar aldı
2.200 ölü
111 tutsak
1 zırhlı battı

Alman zırhlısı Bismarck'ın son muharebesi 26 ve 27 Mayıs 1941 tarihleri arasında Atlas Okyanusu'nda, Brest'in 300 nmi (350 mi; 560 km) açığında gerçekleşti. Muharebenin hattıharp gemileri arasında belirleyici bir çatışma olmasına rağmen, genel olarak kabul gören bir adı yoktur.

24 Mayıs'ta, Danimarka Boğazı Muharebesi sırasında Bismarck'ın ön yakıt tankları hasar görmüştü ve bir kazan odasının da arasında bulunduğu birkaç makine kompartımanı sular altında kalmıştı. Zırhlının kaptanının niyeti onarım için Brest limanına varmaktı. Aynı günün ilerleyen saatlerinde Bismarck, DKM Prinz Eugen'in Atlas Okyanusu'na doğru kaçışını gizlemek için kısa süreliğine kendisini takip eden gemilere döndü. 25 Mayıs'ın ilk saatlerinde İngilizler, zırhlının Norveç'e döneceğini varsayarak bölgeyi ararken Bismarck'la temaslarını kaybetti. 25 Mayıs'ın ilerleyen saatlerinde Amiral Lütjens, kendisini takip edenlere izini kaybettirdiğinden habersiz bir şekilde Almanya'ya şifreli bir mesaj göndermek için telsiz sessizliğini bozdu. Bu, İngilizlerin Bismarck'ın yaklaşık konumunu üçgenlemesine imkan verdi ve savaş uçakları, Alman zırhlısını avlamak için bölgeye gönderildi. Bismarck, 26 Mayıs sabahının başlarında İngilizler tarafından yeniden bulundu.

Bismarck'ı batıran son saldırı, üç ana bölümden oluşuyordu. 26 Mayıs'ın son saatlerindeki ilk bölümde, uçak gemisi Ark Royal'den yükselen İngiliz bombardıman uçaklarının hava saldırıları sonucu Bismarck'ın dümen dişlisi devre dışı kaldı, dümenleri dönüş pozisyonunda sıkıştı ve böylece zırhlının kaçması engellendi. İkinci bölüm 26 Mayıs'ı 27 Mayıs'a bağlayan gece Bismarck'ın İngiliz muhripleri tarafından taciz edilmesiydi, gemiye hiçbir ciddi hasar verilmedi. Üçüncü bölüm, 27 Mayıs sabahında İngiliz zırhlıları King George V ve Rodney'in kruvazörler tarafından desteklenen saldırısıydı. 100 dakika süren muharebeden sonra Bismarck battı. İngiliz tarafında ise, Rodney kendi silahlarının patlama etkileri nedeniyle hafif hasar gördü. İngiliz savaş gemileri, Bismarck içinden hayatta kalan 111 kişiyi kurtardı ancak daha sonra bir U-bot'un olay yerinde görülmesi nedeniyle geri çekilerek birkaç yüz kişiyi kendi kaderlerine bıraktılar. Ertesi sabah, bir U-bot ve bir Alman meteoroloji gemisi hayatta kalan beş kişiyi daha kurtardı. 28 Mayıs'ta, geri çekilmekte olan İngiliz gemileri Luftwaffe tarafından saldırıya uğradı ve saldırıda Mashona batırıldı.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Yavuz</i> (muharebe kruvazörü) Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisi

Yavuz, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisidir.

<span class="mw-page-title-main">Rheinübung Harekâtı</span>

Rheinübung Harekâtı, Alman Donanma Komutanlığı'nın aldığı bir karar doğrultusunda zırhlı Bismarck ve ağır kruvazör Prinz Eugen 18 Mayıs 1941 tarihinde denize açıldılar. Operasyonun amacı Atlas Okyanusuna çıkıp İngiliz ticaret donanmasının aktivitelerini felce uğratmak ve İngiliz donanmasının dengesini bozmaktı.

<i>Turgut Reis</i> (zırhlı)

Turgut Reis veya SMS Weißenburg, Alman İmparatorluğu Donanması'nın ilk okyanus ötesi savaş gemilerinden biridir. Alman İmparatorluğu Donanması'nın ardından son olarak Osmanlı donanmasında görev yapmıştır. Alman İmparatorluğu'nda 1890'larda yapılan Brandenburg sınıfı dört ön-dretnot zırhlısından üçüncüsüdür. 1890 yılında AG Vulcan firmasının Stettin tersanesinde inşası başlamış, 1891'de denize indirilmiş, 1894 yılında tamamlanmıştı. Brandenburg sınıfı zırhlılar, üç adet ikiz tarette taşıdıkları altı büyük kalibre top ile, dönemin standardı olan iki adet ikiz taret taşıyan zırhlılardan farklıydılar. İngiliz Kraliyet Donanması, bu gemilere "whaler" adını vermişti. Turgut Reis, kendisiyle aynı sınıftan gemiler olan SMS Brandenburg, SMS Wörth ve SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm ile aynı yıllarda suya indi.

<span class="mw-page-title-main">Lexington sınıfı muharebe kruvazörü</span>

Lexiogon sınıfı muharebe kruvazörü, ABD Deniz Kuvvetleri tarafından sipariş edilmiş ilk ve tek muharebe kruvazörü sınıfı. Sınıfa ait alt gemilerin adları Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında muharebenin yaşandığı alanın adları ya da aynı savaşa katılmış olan savaş gemilerinin adları. Washington Donanma Antlaşması gereğince ikisi uçak gemisine çevrildi ve dördü iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Tallinn Tahliyesi</span>

Sovyet Tallinn Tahliyesi, Baltık Filosu'nun bir bölümünün ve kentteki Kızıl Ordu birliklerinin 1941 Ağustos ayında Tallinn'den tahliyesi operasyonudur. Bazı kaynaklarda Tallinn Felaketi ya da Sovyet Dankörkü olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesinde, Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan ve olması planlanan zırhlılar yer alır. Jön Türkler'in 1908 yılında Osmanlı'da güç kazanmasının ardından İttihat ve Terakki cemiyeti iktidara yükseldi; güçlü bir Osmanlı Donanması hazırlamak için planlara başlandı. 1910 yılında yapılan Osmanlı Donanması geçit töreninde ciddi eksiklik açıkça görülmüştü. Girişilen zırhlı gemi inşa çalışmaları Abdülkadir'de olduğu gibi başarısızlıkla sonuçlanmıştı, bunun için Donanma Cemiyeti kuruldu; yerel bağışlar toplanması yoluyla gemi alımını hedeflemekteydi. Bu çabalara rağmen donanma kötü durumda kaldı. Donanmanın yetersizliği, Birinci Balkan Savaşı'nda kesin olarak görüldü. Bu savaşta Osmanlı Donanması, Yunan Donanması tarafından İmroz ve Mondros Deniz Muharebesi'nde iki defa yenilgiye uğratıldı.

<span class="mw-page-title-main">İmroz Deniz Muharebesi (1918)</span> İmroz Deniz Muharebesi ve Osmanlı

İmroz Deniz Muharebesi, I. Dünya Savaşı sırasında, 20 Ocak 1918'de Ege Denizi'nde gerçekleşen bir deniz muharebesidir. Osmanlı donanmasının Gökçeada'da yığınak yapmış olan Kraliyet Donanması'na taarruzu ile meydana gelmişti. İtilaf kuvvetlerinin ağır zırhlı yoksunluğu, Yavuz muharebe kruvazörü ile Midilli hafif kruvazörünün bölgeye taarruz etmesine fırsat sağlamıştı. Saldırı sonucunda Birleşik Krallık'a ait monitör olarak sınıflandırılan iki küçük savaş gemisi battı, bir uçak düşürüldü ve birçok personel öldü. Muharebe sırasında önemli hasar almayan Osmanlı gemileri, dönüş esnasında adayı saldırılardan korumak üzere İtilaf güçlerince döşenmiş olan deniz mayınlarına çarptı. Yavuz hasar aldı, Midilli ise battı ve mürettebatının bir kısmı öldü, bir kısmı ise esir düştü. Yavuz, Birleşik Krallık uçaklarının saldırıları altında Çanakkale Boğazı'na ulaşmayı başardı; buraya vardığında karaya oturdu ve altı gün sonra kurtarılana dek sürekli hava saldırısına maruz kaldı. Gerçekleşen muharebe sonrası Osmanlı Devleti'nin en modern iki savaş gemisinden birinin hasar alması, diğerinin ise batması donanmanın gelecekteki hareketlerini son derecede kısıtlamıştı.

HMS <i>E11</i>

HMS E11, Kraliyet Donanması'nın 23 Nisan 1914 tarihinde suya indirilen E sınıfı denizaltısıdır. 1915 yılı Çanakkale deniz harekâtlarındaki en etkili denizaltılardan birisidir. Marmara Denizi'ne yaptığı üç akın seferinde 27'si buhar gücü ile çalışan ve 58'i daha küçük yelkenli tekneler olmak üzere farklı büyüklüklerde 80'den fazla gemiyi batırmıştır.

<i>Deutschland</i> sınıfı zırhlı Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfı

Deutschland sınıfı, Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfıdır. Sınıf Deutschland, Hannover, Pommern, Schlesien ve Schleswig-Holstein gemilerinden oluşmaktaydı. 1903-1908 arasında inşa edilen gemiler, daha önceki Braunschweig sınıfı zırhlılara çok benzerdi; ancak daha iyi koruma sağlayan zırhları vardı. İngiliz Kraliyet Donanması'nın devrimci gemisi HMS Dreadnought'un hizmete girişiyle daha inşaları tamamlanamadan teknolojinin gerisinde kalan Deutschland sınıfı, Alman donanmasına katılan son ön dretnot gemiler oldular. Deutschland sınıfının ardından inşa edilen Nassau sınıfı zırhlılar ise Almanya'nın ilk dretnot sınıfı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Almanya'nın zırhlı kruvazörleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kaiserliche Marine, 19. yüzyılın sonlarında çeşitli kruvazör tipleri denedi, küçük avisolar ve daha büyük korumalı kruvazörler bunlara dâhildi. Bütçe kısıtlamaları nedeniyle yurt dışı hizmetlerine veya iç hizmet filosuna özel kruvazörler hazırlanamadı. Sonuç olarak gemi inşa şubesi, her iki görevi de yerine getirebilecek uygun gemilerin üretilmesini planladı. İlk olarak 1886 yılında Irene sınıfı iki adet korumalı kruvazörün inşasına başlandı. Korumalı kruvazörler geliştirilerek daha da güçlendirildi ve Fürst Bismarck ile bu gelişimin doruğuna ulaşılarak Almanya'nın ilk zırhlı kruvazörü denize indirildi. Fürst Bismarck'ın inşası ilk Alman korumalı kruvazöründen 10 yıl sonra, 1896 yılında başlamıştı.

SMS <i>Blücher</i> Alman İmparatorluk Donanmasının son imal edilen zırhlı kruvazörü

SMS Blücher, Alman İmparatorluk Donanması'nın son imal edilen zırhlı kruvazörü. Alman istihbaratınca, hatalı olarak İngiliz Invincible sınıfı kruvazörlerine ait olduğu zannedilen özelliklere göre tasarlanan Blücher, önceki zırhlı kruvazörlere göre daha büyük olup, daha fazla ağır silah taşısa da büyüklük ve silah bakımından Birleşik Krallık ile Alman donanmalarında zırhlı kruvazörler yerine getirilen muharebe kruvazörleriyle rekabet edebilecek konumda değildi. Gemi, ismini 1815 yılındaki Waterloo Muharebesi'nde Prusya kuvvetlerine komuta eden Generalfeldmarschall Gebhard Leberecht von Blücher'den almıştı.

SM <i>UB-14</i> Alman UB I tipi bir denizaltı

SM UB-14, Alman İmparatorluğu'na ait UB I tipi bir denizaltıdır. Bir dönem Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nda da görev yapan denizaltı, bu dönemde SM U-26 adını taşımıştı.

<span class="mw-page-title-main">Lord Nelson sınıfı zırhlı</span>

Lord Nelson sınıfı, 1905-1908 yıllarında inşa edilen iki gemiden oluşan Kraliyet Donanması'na bağlı bir ön-dretnot savaş gemisi sınıfıdır. Dreadnought savaş gemisinin 1906 yılında denize indirilmesiyle beraber son Britanya ön-dretnotları sayılırlar. 1914 yılında I. Dünya Savaşı başladığında sınıfın iki gemisi Lord Nelson ve Agamemnon, Manş Denizi Filosu'nda hizmet etmekteydi. 1915 yılının başlarında Çanakkale Savaşı deniz harekâtlarına katılmaları için her iki kardeş savaş gemisi Akdeniz'e transfer edildi. Alman muharebe kruvazörü Goeben ile hafif kruvazör Breslau'nun Akdeniz'e açılmasını önlemek için sonradan adı Ege Filosu olarak değiştirilecek olan Doğu Akdeniz Filosu'na katıldılar. 1919 yılında iki gemi Birleşik Krallık'a geri döndü. Lord Nelson, Haziran 1920'de hurdaya çıkarılana kadar pasif bırakıldı; ancak Agamemnon, 1927'de hurdaya çıkarılana kadar radyo kontrol hedef gemisi olarak hizmet etti. Hurdaya çıkarıldığında son İngiliz ön-dretnotuydu.

HMS <i>Hood</i>

HMS Hood Kraliyet Donanması için inşa edilen son muharebe kruvazörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Yamato sınıfı zırhlı</span>

Yamato sınıfı zırhlı, II. Dünya Savaşı sırasında Japon İmparatorluk Donanması için inşa edilen bir zırhlı sınıfıydı. 72,000 büyük ton kapasite ile şimdiye kadar inşa edilmiş en ağır zırhlı gemilerdir. Ana silahı olan 46 cm Type 94 topu bir savaş gemisine monte edilmiş olan en büyük silahtır. Beş adet planlandıysa da Musashi ve Yamato olmak üzere ikisi zırhlı ve Shinano olmak üzere biri sonradan uçak gemisine dönüştürülen üç gemi inşa edildi.

HMS <i>Malaya</i>

HMS Malaya, İngiliz Kraliyet Donanması'na ait, 1913'te sipariş edilen ve 1916'da hizmete giren Queen Elizabeth sınıfı zırhlı. Devreye girdikten kısa bir süre sonra Büyük Filo'nun bir parçası olarak Jutland Muharebesi'nde savaştı. Bu çatışma ve sonuçsuz 19 Ağustos çatışması dışında Birinci Dünya Savaşı sırasındaki hizmeti çoğunlukla Kuzey Denizi'nde rutin devriyeler ve eğitimden ibaretti.

HMS <i>Thunderer</i> (1911)

HMS Thunderer, 1910'ların başında Kraliyet Donanması için inşa edilen dördüncü ve son Orion sınıfı dretnot zırhlıydı. Kariyerinin büyük kısmını Anavatan Filosu ve Büyük Filo'da geçirdi. I. Dünya Savaşı sırasındaki hizmeti genellikle rutin devriyeler ve Kuzey Denizi'nde eğitimden oluşuyordu. Mayıs 1916'da Jutland Muharebesi'nde ve sonuçsuz 19 Ağustos 1916 muharebesi'nde de yer aldı.

HMS <i>Centurion</i> (1911)

HMS Centurion, 1910'ların başlarında Kraliyet Donanması için inşa edilen dört King George V sınıfı dretnot savaş gemisinin ikincisiydi. Kariyerinin büyük kısmını Anavatan Filosu ve Büyük Filo'da geçirdi. 1914'ün sonlarında Scarborough, Hartlepool ve Whitby'yi bombalayan Alman gemilerini başarısız şekilde takip etti, Mayıs 1916'da Jutland Muharebesi'nde yer aldı. Bu çatışmalar dışında I. Dünya Savaşı sırasındaki hizmeti genellikle rutin devriyeler ve Kuzey Denizi'nde eğitim ile geçti.

Richelieu, Fransız Donanması içerisinde yer alan Richelieu sınıfının lider gemisi olan zırhlı savaş gemisiydi. İtalyan Littorio sınıfına bir yanıt olarak inşa edilmiştir. İsmini Fransız Kardinal Richelieu'den almıştır.

<span class="mw-page-title-main">DKM Gneisenau</span>

Gneisenau, II. Dünya Savaşı'nda hizmet etmiş Kriegsmarine'ye ait ünlü bir Alman zırhlı gemidir. Scharnhorst'u da içeren Scharnhorst sınıfı gemilerin ikincisidir. Gemi, Kiel'deki Deutsche Werke tersanesinde inşa edilmiştir.