İçeriğe atla

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 395 sayılı kararı

BM Güvenlik Konseyinin
395 sayılı kararı
Türkiye ve Yunanistan'ın 6 mil olan kıta sahanlığı
Tarih25 Ağustos 1976
Oturum no.1,953
KodS/RES/395 (Doküman)
KonuEge Sorunu
Oylama
  • Kabul: 15
  • Ret: -
  • Çekimser: -
SonuçKabul edildi.
Güvenlik Konseyi üyeleri
Daimi üyeler
Geçici üyeler

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 395 sayılı kararı,Türkiye ile Yunanistan arasında devam eden Ege Sorunu ve kıta sahanlığı sorunları üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 25 Ağustos 1976 yılında aldığı 395 sayılı karar.[1][2]

Karar sonucunda Güvenlik Konseyi, her iki ülkeye de kıta sahanlığı dahil olmak üzere Ege'ye ilişkin sorunları görüşmeler yoluyla çözümleme çağrısında bulundu.

Arka plan

1974 Kıbrıs Harekâtı sonrası 1975 yılında Yunanistan'ın Türkiye'ye yakın adalarını silahlandırması ve Türkiye'nin buna karşılık 20 Temmuz 1975'te Ege Ordusu'nu kurması sonrası Yunanistan bir araştırma gemisini Ege denizine gönderdi.[3]

6 Ağustos 1976'da Türkiye karşı hamle olarak Hora (Sismik I) araştırma gemisini savaş gemileri refakatinde, Türkiye ile Yunanistan arasında ihtilaf konusu olan bölgelerde araştırma faaliyetleri için Limni ve Midilli arasındaki bölgeye gönderdi. Bunun üzerine Yunanistan gemiye müdahale edebileceğini diplomatik nota ile Ankara'ya bildirdi. Türkiye ise bunun casus belli sayılacağını ilan etti.

Yunanistan bunun üzerine Türkiye'nin Ege Denizi'ndeki faaliyetlerinin "uluslararası barışı ve güvenliği tehdit ettiği" gerekçesiyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvurdu. Ayrıca 10 Ağustos 1976'da Uluslararası Adalet Divanı'na başvurarak Türkiye'nin faaliyetlerinin durdurulmasını talep etti. Adalet Divanı, 1979 yılında verdiği kararda, kendisini Türk-Yunan kıt'a sahanlığı anlaşmazlığına bakmaya yetkili olmadığına karar verdi ve Yunanistan'ın 10 Ağustos 1976 tarihli müracaatını reddetti.

Karar

Güvenlik Konseyi 25 Ağustos 1976'da yaptığı oturum sonunda, kıt'a sahanlığı anlaşmazlığına değinmeksizin, tarafları, ikili müzakereleri kolaylaştırmak için, gerginliği arttırıcı hareketlerden kaçınmak hususunda her türlü gayreti harcamalarını ve ikili müzakerelere başlamalarını tavsiye eden bir karar tasarısı oy birliği ile kabul etti. Karar, Güvenlik Konseyi'nin beş daimî üyesi Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Çin, Fransa ve Sovyetler Birliği ile on geçici üye Benin, Guyana, İsveç, İtalya, Japonya, Libya, Pakistan, Panama, Romanya ve Tanzanya'nın evet oyu ile onaylandı.

Sonrası

Bu süreç sonucunda Türkiye ve Yunanistan 1976'da Bern Bildirisi'ni imzalayarak Ege kıta sahanlığını ilgilendiren konularda tek taraflı teşebbüslerden kaçınmayı kararlaştırdılar.

Kaynakça

  1. ^ Şükrü S. Gürel (9 Temmuz 2008). Tarihsel boyutları içinde Türk-Yunan ilişkileri, 1821-1993. Ümit Yayıncılık, 1993. s. 155. ISBN 9789757362142. 
  2. ^ Ayşe Hür (28 Eylül 2011). "Ege ve Akdeniz'de garip savaşlar". Taraf. 12 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2016. 
  3. ^ "Nostaljik kriz!". Milliyet. 20 Eylül 2011. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler</span> toplumsal, ekonomik ve kültürel bir iş birliği oluşturmak amacıyla kurulan bir örgüt

Birleşmiş Milletler (BM), 24 Ekim 1945'te kurulmuş; dünya barışını, güvenliğini korumak ve uluslararasında ekonomik, toplumsal ve kültürel bir iş birliği oluşturmak için kurulan uluslararası bir örgüttür. Birleşmiş Milletler kendini "adalet ve güvenliği, ekonomik kalkınma ve sosyal eşitliği uluslararasında tüm ülkelere sağlamayı amaç edinmiş küresel bir kuruluş" olarak tanımlamaktadır. Uluslararası ilişkilerde kuvvet kullanılmasını evrensel düzeyde yasaklayan ilk antlaşma 26 Haziran 1945'te 50 ülke tarafından imzalanan Birleşmiş Milletler Antlaşması'dır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi</span> BMnin uluslararası güvenliği sağlamakla görevli altı ana organından biri

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Birleşmiş Milletler'in üye ülkeler arasında güvenlik ve barışı korumakla yükümlü en güçlü organı. Birleşmiş Milletler'in diğer organları sadece tavsiye kararı alabilirken, Uluslararası Adalet Divanı ile birlikte bağlayıcı karar alma yetkisine sahip iki Birleşmiş Milletler organından biridir. Bu bağlayıcılık, üye ülkelerin tamamına yakını tarafından imzalanmış olan Birleşmiş Milletler Antlaşması'nda açık bir şekilde belirtilmiştir.

Cenevre Antlaşması veya Cenevre Deklarasyonu, 25-30 Temmuz 1974 tarihleri arasında Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan'ın dışişleri bakanları aracılığıyla Kıbrıs Harekâtı ve Kıbrıs Sorunu'na yönelik müzakerelerde bulundukları Cenevre'de imzaladıkları antlaşma.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1873 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1873 sayılı kararı, BM Genel Sekreteri'nin Birleşmiş Milletler Kıbrıs Barış Gücü'nün 6 aylık bir süre daha ada üzerinde konuşlandırılması hakkında önerisi ve Kıbrıs Cumhuriyeti hükûmetî'nin 15 Aralık 1983'ten sonra Barış Gücü'nün ada üzerinde var olması gerektiği düşüncesi yüzünden BM Barış Gücü'nün 15 Aralık 2009 tarihine kadar ada üzerinde faaliyetlerde bulunma süresi uzatılmıştır. Karar Türkiye'nin karşı, diğer 14 üyenin kabul oyu ile alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 186 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 186 sayılı kararı, 4 Mart 1964 tarihinde 1116 numaralı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin toplantısında Birleşik Krallık, Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye ve Yunanistan hükûmetlerine danışılarak Kıbrıs adası üzerinde bir Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün kurulması karar verildi. Ayrıca Türkiye'ye yönelik olarak kararın 1. maddesinde "uluslararası barışı tehlikeye sokacak herhangi bir harekatın yapılmaması" istendi. Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan arasında arabuluculuk amacıyla bir özel temsilci atanması kararı alındı. Karar tüm üye ülkelerin evet oyu ile alındı.

<span class="mw-page-title-main">Ertuğrul Apakan</span>

Ertuğrul Apakan, Türk diplomat. Birleşmiş Milletler Türkiye daimi temsilcisi ve Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı, Ukrayna Özel Gözlem Misyonu'nun Baş Gözlemcisi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Karasuları</span>

Karasuları, egemen bir devletin kara topraklarına bitişik, genişliğini uluslararası hukuka göre kendisinin belirlediği, hakimiyeti kıyı devletine ait olan deniz alanını belirler. Başka bir tanımla; karasuları, iç sular veya kıyı ile açık deniz arasında bulunan, genişliğini her ülkenin iç hukukuna göre kendisinin belirlediği deniz sularıdır. Karasuları iç sularla beraber ilgili devletin deniz ülkesini meydana getirir.

1987 Ege kıta sahanlığı krizi, Şubat-Mart 1987 tarihinde Türkiye ve Yunanistan arasında meydana gelen bir krizdir.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri</span>

Kıbrıs Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Türkiye arasında 1960'ta kurulan ancak 1970'lerde kesilen diplomatik ve ticari ilişkilerdir.

<span class="mw-page-title-main">Ege sorunu</span> Türkiye ile Yunanistan arasındaki anlaşmazlıklar bütünü

Ege sorunu veya Ege ihtilafı, Ege Denizi bölgesindeki egemenlik ve ilgili haklar konusunda Yunanistan ile Türkiye arasında birbiriyle ilişkili bir dizi anlaşmazlık. Bu tür çatışmalar, 1970'lerden beri Yunan-Türk ilişkilerini güçlü bir şekilde etkiledi ve iki kez 1987 ve 1996'nın başlarında, askeri çatışmanın patlak vermesine neden olabilecek krizlere yol açtı. Ege'deki sorunlar birkaç kategoriye ayrılır:

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun "İşgal Altındaki Azerbaycan Topraklarındaki Durum" başlıklı 62/243 sayılı kararı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 14 Mart 2008 tarihinde 62. oturumda Dağlık Karabağ'daki duruma ilişkin olarak kabul ettiği bir karardır. Karar, Dağlık Karabağ'ı ilgilendiren beşinci Birleşmiş Milletler belgesi oldu.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Adalet Divanı’nın yargı yetkisi</span>

Uluslararası Adalet Divanı’nın yargı yetkisi iki yönlüdür: Devletler tarafından kendisine sunulan hukuki nitelikteki uyuşmazlıkları uluslararası hukuka uygun olarak karara bağlamak ve Birleşmiş Milletler organlarının, uzmanlık kuruluşlarının veya böyle bir talepte bulunmaya yetkili bir kuruluşun isteği üzerine hukuki sorunlar hakkında tavsiye niteliğinde danışma görüşleri vermektir. Uluslararası Adalet Divanı’nın gerçek bir zorunlu yargı yetkisi yoktur. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’ nün 38.maddesi gereğince Divan kendisine sunulmuş olan uyuşmazlıkları hukuka uygun olarak çözmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Makedonya-Yunanistan ilişkileri</span>

Kuzey Makedonya-Yunanistan ilişkileri, Yunanistan ve Kuzey Makedonya arasındaki ikili ilişkileri ifade eder.

Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı Davaları, Federal Almanya ile Hollanda ve Danimarka'nın taraf oldukları ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 20 Şubat 1969 tarihinde karara bağladığı kıta sahanlığı sınırlandırma ihtilafları.

Libya-Malta Kıta Sahanlığı Davası, Libya ile Malta'nın taraf oldukları ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 3 Haziran 1985 tarihinde karara bağladığı kıta sahanlığı sınırlandırma ihtilafı.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1250 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1250 sayılı kararı, Kıbrıs'taki duruma ilişkin tüm kararların yeniden teyit edildiği ve adadaki gerilimi azaltmak amacıyla liderlerin müzakereye davet edildiği karardır. Karar, 29 Haziran 1999'da tüm ülkelerin kabul oyu vermesiyle birlikte kabul edilmiştir. Kıbrıs'taki duruma ilişkin tüm kararları, özellikle de 1218 sayılı Kararı (1998) yeniden teyit ettikten sonra, Konsey, Genel Sekreter Kofi Annan'ın Kıbrıs'ta iyi niyet misyonuna değindi.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1117 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1117 sayılı kararı, Kıbrıs'taki duruma ilişkin tüm kararların yeniden teyit edildiği ve Kıbrıs'taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün görev süresinin 31 Aralık 1997'ye kadar uzatıldığı karardır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1092 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1092 sayılı kararı, Kıbrıs'taki duruma ilişkin tüm kararların, özellikle 186, 939 ve 1062 sayılı kararların yeniden teyit edildiği ve Kıbrıs'taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün görev süresinin 30 Haziran 1997'ye kadar uzatıldığı karardır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 939 sayılı kararı</span>

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 939 sayılı kararı, Kıbrıs'taki duruma ilişkin tüm kararların yeniden teyit edildiği ve adadaki anlaşmazlığı çözmeye yönelik önlemleri içeren karardır. Bu kararda Konsey, Kıbrıs sorununu çevreleyen barış sürecini ele aldı ve güven artırıcı önlemlerin uygulanmasını tartıştı. Karar, 14'e karşı sıfır oyla kabul edilirken, Ruanda toplantıya katılmadı.

<span class="mw-page-title-main">Bitişik bölge</span>

Bitişik bölge karasularının ötesinde, düz esas hat üzerinden kıyıdan 24 deniz miline kadar uzanan, kıyı devletinin denetim hakkına sahip olduğu deniz alanıdır. Devletin tam egemenlik hakkına sahip olmadığı bu bölgede, kıyı devleti yalnızca sağlık, gümrük, göç ve maliye alanlarındaki ihlalleri önlemek amacıyla kendi mevzuatını uygulamaktadır.