İçeriğe atla

Birkan Uzun

Birkan Uzun (29 Haziran 1993[1]-31 Aralık 2021), Kıbrıslı Türk dağcıdır.

1993 yılında Gazimağusa'da doğan, Güzelyurt bölgesinde büyüyen ve Türk Maarif Kolejinden mezun olan Uzun,[2] 2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı. Bunun ardından Seattle'a taşınarak, Amazon'da sağlık ürünleri alanında yazılım mühendisi olarak çalıştı.[3] Dağcılığın yanı sıra kayak ve buz tırmanışı sporlarını da icra etmekteydi.[4]

Uzun'un dağcılığa ilgisi, üniversitedeyken başladı. Yaşadığı Washington eyaletinde çeşitli tırmanışlar gerçekleştiren Uzun, 2016 yılında kendisine Yedi Zirveler'in tamamına tırmanan ilk Kıbrıslı (ve ilk Kıbrıslı Türk) olma hedefini koydu ve Kilimanjaro Dağı'na tırmanarak bu hedefine yönelik çalışmaya başladı.[5][6] 2017'de Elbruz Dağı'na, 2018'de Aconcagua'ya ve 2019'da Denali'ye tırmandı.[3] Mart 2021'de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'la dağcılık projeleriyle ilgili olarak görüştü.[7]

16 Aralık 2021 tarihinde Antarktika'nın en yüksek dağı olan Vinson Dağı'na tırmanan Uzun, buraya tırmanan ilk Kıbrıslı oldu. Uzun, zirvede Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağını açtı.[8] Uzun'un planı, 2022'de Everest Dağı ve 2023'te Carstensz Piramidi'ne tırmanmak yönündeydi.[3]

Uzun, 31 Aralık 2021'de Bachelor Dağı'nda kayak yaparken ağaç kuyusuna (ağacın dallarının altına kar yağmaması sonucu oluşan çukur) düştü. Öğleden sonra devriyeler tarafından bilinci kapalı bulunup hastaneye kaldırılan Uzun, öldü.[9][10] Ölümünün ardından Başbakan Faiz Sucuoğlu, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay taziye mesajları yayımladı.[11][12] Cenazesi 10 Ocak 2022 tarihinde Lefkoşa'da defnedildi.[13] Anısına KKTC'nin en yüksek tepesi olan Selvili Tepe'ye adı verilmesi yönünde 14 Şubat 2023 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı çıkarılmıştır.[14]

Kaynakça

  1. ^ "BİRKAN UZUN Informations". www.ktff.org. 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2022. 
  2. ^ "TARİH YAZMASINA DESTEK VERMELİYİZ…". Gıynık Spor. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ a b c "'The summit to TRNC success'". Cyprus Today. 10 Nisan 2021. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  4. ^ "Birkan, KKTC bayrağını Antarktika'ya dikti". Hürriyet. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  5. ^ "Kıbrıslı Türk Uzun, Vinson Dağı'nın zirvesinde: "Gerçekten isterseniz önünüzde hiç bir şey duramaz"". Yenidüzen. 29 Aralık 2021. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  6. ^ "KKTC bayrağını Antarktika'nın zirvesinde dalgalandıran Kıbrıs Türkü Birkan Uzun projelerini anlattı - Avrasya'dan - Haber". TRT Avaz. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  7. ^ "Ersin Tatar sporcu Birkan Uzun'u kabul etti". Kıbrıs Postası. 23 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Zirvede bir Kıbrıslı Türk: Birkan Uzun". Havadis. 29 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Skier who hoisted Turkish Cypriot flag dies in US". Kathimerini. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ Lerten, Barney (1 Ocak 2022). "Mt. Bachelor skier found unresponsive in tree well, rushed to hospital". KTVZ. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  11. ^ "KKTC bayrağını Antarktika'nın zirvesinde dalgalandıran dağcı Uzun yaşamını yitirdi". Cumhuriyet. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  12. ^ "TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay, Birkan Uzun'un vefatıyla ilgili taziye mesajı yayımladı". Kıbrıs Postası. 1 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2022. 
  13. ^ Muhammet İkbal Arslan (10 Ocak 2022). "ABD'de hayatını kaybeden KKTC'li dağcı Birkan Uzun son yolculuğuna uğurlandı". aa.com.tr. 10 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2022. 
  14. ^ "Birkan Uzun'un adı yaşatılacak!". Haber Kıbrıs (İngilizce). 14 Şubat 2023. 14 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti</span> Kıbrıs adasında fiili devlet

Kuzey Kıbrıs, resmî adıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan, fiilî devlet. Varlığı Türkiye ve Türk Devletler Teşkilatı dışında hiçbir ülke/oluşum tarafından tanınmamaktadır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği gibi kuruluşlar ve uluslararası toplum tarafından 1974'te Türkiye'nin gerçekleştirdiği Kıbrıs Harekâtı'ndan beri Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Türkiye işgali altındaki toprağı olarak nitelenir.

<span class="mw-page-title-main">Edmund Hillary</span>

Sir Edmund Percival Hillary,, Yeni Zelandalı bir dağcıydı. Bir Şerpa olan Nepalli dağcı Tenzing Norgay ile birlikte 29 Mayıs 1953 tarihinde dünyanın en yüksek dağı olan Everest Dağı'na ilk tırmanışı gerçekleştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nasuh Mahruki</span> Türk dağcı

Ali Nasuh Mahruki, Türk dağcı, yazar ve fotoğrafçı. Everest Dağı'na tırmanmayı başaran ilk Türk olması ve Arama Kurtarma Derneği'nin (AKUT) kuruluşunda yer almasıyla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağı</span> KKTCnin ulusal bayrağı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağı, Kuzey Kıbrıs'ı temsil eden, beyaz fon üzerine üstte ve altta olmak üzere iki, kırmızı, boydan boya şerit ile, ortada kırmızı renkli ay yıldızdan oluşan bayraktır. Bugünkü hâli 7 Mart 1984 tarihinde Cumhuriyet Meclisi tarafından onaylanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri</span>

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), sadece Türkiye tarafından tanınmakta, diğer ülkeler ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından tanınmamaktadır. Ülke, hukuken Kıbrıs Cumhuriyeti'ne bağlıdır. Birçok devlet ve uluslararası kuruluş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni de facto (fiili) devlet olarak tanımlamaktadır. Buna karşılık, uluslararası camianın Kıbrıslı Türklere karşı tutumu 2004'teki Annan Planı oylaması sonucu sempatiye dönüşmüştür. Bu sayede, KKTC devleti/kurumları bazı uluslararası politik, sportif, bilimsel, turistik ve kültürel örgütlere üye olmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Maraş, Kıbrıs</span> Kıbrısın Gazimağusa şehrinde bulunan mahalle

Maraş veya Varoşa, Gazimağusa şehrinde bulunan bölge. Kıbrıs'ın en ünlü bölgesiydi. 1974 Kıbrıs Harekâtı'nda Kıbrıslı Rumlardan oluşan nüfusu tarafından terk edilen bölge, harekât sonrası askerî kontrolde kalmış, büyük bir kısmı yerleşim ve iskana kapatılmıştı. Yeşil Hat'ın hemen kuzeyinde yer alan Maraş sahil şeridi 8 Ekim 2020'de yeniden kullanıma açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Ersin Tatar</span> 5. KKTC cumhurbaşkanı

Ersin Tatar, Kıbrıslı Türk iktisatçı, siyasetçi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı. 22 Mayıs 2019'dan 23 Ekim 2020'ye Kadar Tatar Hükümeti'nde Başbakanlık görevini üstlendi. 2018-2020 yılları arasında Ulusal Birlik Partisi Genel Başkanlığı görevini yürütmüştür. Bundan önce 2009-2013 yılları arasında Maliye Bakanı olarak görev aldı. 2020 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimine Ulusal Birlik Partisinin adayı olarak katılmış ve 18 Ekim 2020 tarihinde yapılan ikinci tur seçiminde cumhurbaşkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Burçak Özoğlu Poçan</span> Türk dağcı

Burçak Özoğlu Poçan Türk dağcı ve akademisyen. Everest Dağı zirvesine tırmanan ilk kadın dağcılardandır.

Selvili Tepe, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bir tepe. Girne Dağları'nda, Lapta yakınlarında bulunur. 1024 metrelik yüksekliği ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin en yüksek noktasıdır. 14 Şubat 2023 tarihinde gerçekleştirilen KKTC Bakanlar Kurulu toplantısında tepenin isminin 31 Aralık 2021 tarihinde geçirdiği kaza ile hayatını kaybeden Kıbrıslı Türk dağcı Birkan Uzun anısına "Birkan Uzun Selvili Tepesi" olarak değiştirilmesi yönünde karar alınmıştır. Ülkedeki tüm yayınların ve iletişimin yönetildiği yerdir. Bölgede pek çok televizyon ve cep telefonu vericisi bulunmaktadır. Tepede teknik ekip ve korumalardan oluşan bir grup personel, 53 saatlik vardiyalar ile görev yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Reinhold Messner</span> İtalyan dağcı ve kâşif

Reinhold Andreas Messner, İtalyan dağcı, maceracı, kâşif. I. Dünya Savaşı'ndan sonra Avusturya'dan İtalya'ya kalan Güney Tirol Eyaletinde yaşayan dağcı, 1999-2004 arasında İtalyan Yeşiller Partisi'nden Avrupa Parlamentosu milletvekilliği yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi</span>

Kuzey Kıbrıs ve Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ya da Kıbrıslı Türklerin Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinde Temsili, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi arasında süregelen ilişkileri içerir. Sadece Türkiye tarafından tanınan KKTC milletvekilleri Kıbrıs Türk Toplumu'nun Seçilmiş Temsilcileri sıfatı ile 2004 yılından bu yana asamble toplantılarına 2 temsilci ile gözlemci statüsünde dahil olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">2020 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi</span> KKTCnin 5. cumhurbaşkanını belirleyen seçim

2020 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığı seçimi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 2020-2025 yılları arasında görev yapacak olan cumhurbaşkanını belirlemek amacıyla ilk turu 11 Ekim 2020'de düzenlenen, ikinci turu 18 Ekim 2020'de düzenlenen seçim. İlk turu Anayasa değişikliği referandumuyla aynı gün düzenlendi. Esasen 26 Nisan 2020'de düzenlenmesi planlanan seçim, COVID-19 pandemisi nedeniyle 11 Ekim 2020 tarihine ertelendi. Seçim sonucunda %51,7'lik oy oranıyla Başbakan Ersin Tatar cumhurbaşkanı seçildi.

Hamza Ersan Saner, 2020-2021 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 24'üncü hükûmetinde başbakanlık yapmış Kıbrıs Türkü eski politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı</span> Kuzey Kıbrısın devlet başkanı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, 1983 yılında kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin en yüksek siyasi makamıdır. Şu ana kadar 5 farklı cumhurbaşkanı görev yaptı. Ülkenin şu anki cumhurbaşkanı Ersin Tatar'dır. Cumhurbaşkanı Kuzey Lefkoşa'da bulunan Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda ikamet etmektedir. 23 Ekim 2020 tarihinden beri Ersin Tatar görevdedir.

<span class="mw-page-title-main">Faiz Sucuoğlu</span> 15. KKTC başbakanı

Faiz Sucuoğlu, 2021-2022 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde başbakanlık yapmış Kıbrıs Türkü doktor ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">İki devletli çözüm (Kıbrıs)</span> Kıbrıs Sorunu için önerilen diplomatik çözüm

İki devletli çözüm, Kıbrıs Sorunu’na yönelik Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için çeşitli önerilerin aksine, Kıbrıs adasının kuzeyde bir Kıbrıs Türk Devleti'ne ve güneyde bir Kıbrıs Rum Devleti'ne bölünmesini ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Saner Hükûmeti</span>

24. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükûmeti veya Saner Hükûmeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Ulusal Birlik Partisi Genel Başkan Vekili Ersan Saner'in başbakanlığında; Demokrat Parti ve Yeniden Doğuş Partisi desteği ile 9 Aralık 2020 tarihinde kurulan azınlık hükûmetidir. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ın 2018 erken genel seçimlerinin ardından oluşan UBP-HP hükûmetinden Halkın Partisinin çekilmesi ve Başbakan olan kendisinin Cumhurbaşkanı olmasıyla hükûmetin sona ermesinin ardından görevlendirdiği Ersan Saner tarafından oluşturulmuştur.

<i>Kıbrıs: Zafere Doğru</i> Türk televizyon dizisi

Kıbrıs: Zafere Doğru, TMC Film imzalı, ilk bölümü 1 Nisan 2021 tarihinde yayınlanan tarihi, dram ve savaş türündeki Türkiye ve KKTC ortak yapımı televizyon dizisidir. Kıbrıs adasındaki çatışmaları ve Kıbrıs Sorunu'nun gelişimini konu edinmektedir. Dizi, Enosis yanlısı Kıbrıs Rumları'nın Kıbrıs Türkleri'ne yönelik saldırgan faaliyetlerini de içermektedir. Dizinin adı ilk sezon Bir Zamanlar Kıbrıs olsa da ikinci sezon Kıbrıs: Zafere Doğru olarak değişmiştir. Dizi, 4 Şubat 2022 tarihinde yayımlanan 24. bölümüyle final yaparak sona erdi.

Gülnur Tumbat, Türk akademisyen, dağcı ve ultramaraton koşucusu.

<span class="mw-page-title-main">Anna Czerwińska</span>

Anna Czerwińska, Polonyalı kadın dağcı. Everest Dağı'nın 50 yaşlarındayken zirvesine tırmanan en yaşlı kadın dağcı olarak bilinir. Ayrıca dağcılık hakkında bazı kitapları kaleme almıştır.