İçeriğe atla

Bir Türk Casusunun Mektupları

Bir Türk Casusunun Mektupları, “Mahmut” isimli bir Osmanlı casusu tarafından XIV. Louis’in sarayından yazıldığı iddia edilen hayali mektuplardan oluşan sekiz ciltlik mektup koleksiyonudur.[1]

Kaynak ve Yayınlanması

Serinin ilk cildi Cenovalı siyasi sığınmacı Giovanni Paolo Marana (1642-1693) tarafından XIV. Louis’in sarayından yazıldığı kabul edilmektedir.[2][3] İlk cilt (102 mektup) İtalyanca ve Fransızca tercüme olarak 1684 ile 1686 yılları arasında yayınlanmıştır.[4] 1687 yılında kopyasını kendisi için alacak olan Robert Midgley’in gözetiminde William Bradshaw tarafından ingilizceye çevirilmiştir.[3] Kalan yedi cilt ise 1691 ile 1694 yılları arasında ingilizcesi mektupların italyanca el yazmalarından çevirildiğini anlatan bir önsöz ile çıkmıştır.[3] Kalan yedi cildin ilki ile birlikte 1696-7 yıllarında ingilizceden tercüme edildiği iddiasıyla fransızca yayınlanmıştır.[5] Sekiz ciltte toplam 644 mektup bulunmaktadır.[4]

Marana’nın ilk cildinden sonra geri kalan ciltleri kimin yazdığı büyük tartışma konusu olmuştur. Birçok yazar bu konu ile ilgili olduğu düşünülmüş ve bunlardan en dikkate değeri eseri ingilizceye çeviren Robert Midgley ve William Bradshaw’dır.[5][6] Ayrıca bütün mektuplarda biçimsel olarak Marana’nın yazdıkları ile benzerlik görülmektedir.[4][7] Maraya geri kalan ciltleri Fransa’da çıkarmanın zor alabileceğini görüp İngiltere’ye güveli bir yere gidip yazdıklarına devam etmiş olabilir.[5]

Eser 18. yy boyunca çok popülerdi ve toplam 1801’e kadar 15 baskı yaptı.[5] Sözde casusun deist rasyonalist sempatikliği Daniel Defoe’yi cezbetti ve Bir Türk Casusunun Mektuplarının Devamı ile hikayecinin önemini 1687’den 1693’e kadar uzattı.[7]

İçerik

Ciltler “Arap Mahmut” isimli biri tarafından yazılan hayali mektuplardan oluşmaktadır.[8] Mektuplar Fransa'da 1637, Avusturyalı Anne ve Kardinal Richelieu'nun kral naipliğinde ki son senesinden, 1682, XIV. Louis ve vekili Kardinal Mazarin'in saltanatına kadar olan tarihi kapsamaktadır.[5] Mektuplar, güncel politik dedikodular üzerine bir günlük ve toplum üzerine yergilerden oluşmaktadır.[9] Mahmut gerçekte var olsa politika ve güncel olaylar ile ilgili olan mektupları Paris'ten Konstantinopolis'e gönderirdi fakat yazışmalar din, hikâyeler ve anekdotlar gibi başka özel konular üzerineydi.[4] Mektuplarda Richelieu ve Mazarin gibi zamanının politik figürlerinin kadınlar ile ilgili çıkan spekülasyonlar, devlet yönetimi hakkında tavsiyeler ve dini doktrin ve onların sonuçları hakkında yapılan önemli tartışmalar vardı.[10] Mektuplarındaki politik pozisyonu Liberal Katolik'ten rasyonalist deiste dönüşmektedir.[6]

Kaynakça

  1. ^ Miller, Laura (25 Ocak 2007). "Herbivore vs. carnivore". Salon.com. 25 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2007. 
  2. ^ Paula R. Backscheider, Catherine Ingrassia, 2005, A companion to the eighteenth-century English novel and culture, page 55
  3. ^ a b c Rosalind Ballaster, 2005, Fables of the East: selected tales, 1662-1785, page 207
  4. ^ a b c d C. J. Betts, 1984, Early deism in France, pages 97-8
  5. ^ a b c d e Rosalind Ballaster, 2005, Fables of the East: selected tales, 1662-1785, page 208
  6. ^ a b Paula R. Backscheider, Catherine Ingrassia, 2005, A companion to the eighteenth-century English novel and culture, page 58
  7. ^ a b Rosalind Ballaster, 2005, Fabulous orients: fictions of the East in England, 1662-1785, page 145
  8. ^ Paula R. Backscheider, Catherine Ingrassia, 2005, A companion to the eighteenth-century English novel and culture, page 56
  9. ^ Martha Pike Conant, 2009, The Oriental Tale in England in the Eighteenth Century, page 158
  10. ^ Paula R. Backscheider, Catherine Ingrassia, 2005, A companion to the eighteenth-century English novel and culture, page 61

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Eretna Beyliği</span> Eretna Devleti

Eretna Beyliği ya da Eretna Devleti, Anadolu'nun Moğol (İlhanlılar) istilasına uğramasından sonra, Sivas ve Kayseri merkezli kurulan, 1335 - 1381 yılları arası hüküm süren bir Anadolu beyliğidir. Beyliğin kurucusu Alaeddin Eretna, Uygur kökenli olup, İlhanlılar Devletinin Rûm (Anadolu) valisi Timurtaş'a hizmet eden komutanlardan birisiydi. Timurtaş ile kızkardeşini evlendirerek akrabalık bağı da kuran Eretna, onun Mısır'a kendisini yerine vekil bırakmasını fırsat bilip Moğollara karşı ayaklandı. Memlük sultanı adına sikke kestirip hutbe okuttu. Celayirî Emir (Şeyh) Hasan Büzurg kendisine tabiliği reddeden Eretna üzerine bir ordu ile yürüdü ve Sivas ile Erzincan arasında Karanbük mevkiinde meydana gelen savaşı Eretna kazandı. Bundan sonra nüfuzunu kuvvetlendiren Eretna bağımsızlığını ilan etti. Kayseri'de ölen Alaeddin Eretna, Köşk Medresesi avlusundaki kümbete gömüldü. Öldüğünde Sivas, Tunceli, Elazığ (kısmen), Kayseri, Amasya, Tokat, Çorum, Develi, Şebinkarahisar, Ankara, Zile, Canik, Ürgüp, Niğde, Aksaray, Erzincan, Doğu Karahisar ve Darende onun hakimiyeti altındaydı.

<span class="mw-page-title-main">Anton Çehov</span> Rus oyun ve öykü yazarı

Anton Pavloviç Çehov, Rus oyun ve kısa öykü yazarıdır. Tarihte kısa öykü alanında en iyi yazarlar arasında sayılmaktadır. Oyun yazarı olarak kariyerinde dört klasik eser üretmiş ve en iyi kısa öyküleri, yazarlar ve eleştirmenler tarafından olumlu eleştiriler almıştır. Çehov, Henrik Ibsen ve August Strindberg ile birlikte çoğu zaman tiyatroda erken modernizmin doğuşundaki üç yaratıcı figürden biri olarak anılmaktadır. Çehov, edebî kariyerinin çoğunda tıp doktoru olarak çalışmış ve "Tıp benim nikâhlı karım, edebiyat ise metresim." sözlerini dile getirmiştir.

<i>Kapital</i> Karl Marxın bir eseri

Kapital, Kapitalist Üretimin Eleştirel Bir Tahlili, Das Kapital veya Kapital, 1867, 1885 ve 1894 yıllarında üç cilt olarak yayınlanan, Karl Marx tarafından yazılmış, politik ekonomi eleştirisi ve tarihsel materyalizm teorisinin kurucu metinlerinden biridir. Marx'ın yaşamı boyunca yaptığı çalışmaların ürünü olan bu metin, Adam Smith, Jean-Baptiste Say, David Ricardo ve John Stuart Mill gibi klasik politik iktisatçıların görüşlerini izleyerek, kendi ifadesiyle “modern toplumun ekonomik işleyiş yasasını ortaya koymak amacıyla” tarihsel materyalizm teorisini uygulayarak ortaya koymaya çalıştığı bir kapitalizm analizi ve eleştirisidir. Metnin ikinci ve üçüncü ciltleri, notlarını derleyen meslektaşı Friedrich Engels tarafından Marx'ın ölümünden sonra yayımlanmıştır. Kapital, sosyal bilimler alanında 1950'den önce yayımlanmış olan en çok atıf yapılmış kitaptır.

<span class="mw-page-title-main">Darwinizm</span> doğal seçilim yoluyla gerçekleşen biyolojik evrim kuramı

Darwinizm veya Darwincilik, İngiliz doğa tarihçisi Charles Darwin'in canlıların doğal seçilim yoluyla geliştiğini savunan evrim kuramı. Darwinizm, tüm organizma ve türlerin varoluş sürecini, bireyin birbiriyle rekabeti, yaşamda kalma ve üreme yeteneklerini artıran küçük, kalıtsal varyasyonlarla tetiklenen "doğal seçilim" ile oluştuğu konusunda yoğunlaşmıştır. Darwinizm, türlerin var oluşunu ve yaşamın kaynağını, çeşitli şekilde anlatan diğer açıklamalar gibi, çeşitli varsayım ve ön kabullerden oluşan bir teoridir. 1859 yılında Darwin'in Türlerin Kökeni kitabının yayınlanmasından sonra, kendisinden önceki kuramlar üzerinde genel bilimsel kabul görmüştür. Ayrıca yaratılışçılar tarafından bilimsel bir yaklaşımdan ziyade bir ideolojiymişçesine kullanıldığı iddiası vardır.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Conrad</span> Polonya asıllı İngiliz yazar (1857–1924)

Joseph Conrad, Polonya asıllı İngiliz yazardır. Ukrayna'da doğdu. Eserlerinin kimisi romantik olarak yaftalanmışsa da Conrad'ın romantizmi belli bir alaycılıkla ve insanın kendi kendini aldatma gücüne dair sağlam bir farkındalıkla dengelenmiştir. Birçok eleştirmence modernizmin öncülerinden kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Charles Sanders Peirce</span> Amerikalı filozof, mantıkçı ve matematikçi (1839–1914)

Charles Sanders Peirce, pragmatizm akımının isim babası olmuş, daha sonra da pragmatist yöntemin ana hatlarını çizmiş olan Amerikalı filozoftur. Felsefede bilgi konusuna öncelik vermiş başlamış ve Aristoteles'in düzeni doğada bulan nesnel yaklaşımı ile Kant'ın bilgideki düzenin zihnin eseri olduğunu dile getiren öznel yaklaşımının bir sentezini yapmıştır. Kavram, fikir ve kuramlarımızın doğruluklarını, onların yararlılıklarıyla özdeşleştiren Peirce'e göre, yöntem öncelikle düşüncelerimizi açık ve seçik hale getirmekten oluşur ve bu yöntem sayesinde felsefe bir bilime dönüşecektir.

Roy Porter tıp tarihi üzerine yapmış olduğu çalışmalarla tanınmış İngiliz tarihçidir. Londra'da doğmuş, büyümüş ve eğitim almıştır. 1993 yılında görevli olduğu üniversitede profesörlüğe yükselmiş, 2001 Eylülü'nde emekliye ayrılmış, birkaç ay sonra bir kalp krizi sonucu yaşamını yitirmiştir. 100'ün üzerinde kitabın yazımında veya editörlüğünde bulunmuştur. Porter, Londra Tarihi hakkında da büyük çaplı araştırmalar yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Câbir bin Hayyân</span> Fars bilim gıbı

Ebû Mûsa Câbir bin Hayyân (Arapça: ابو موسی جابربن حیان, Latince: "Geber" ya da "Geberus"; , Batıda daha ziyâde Geber olarak tanınan, Abbâsîler döneminde yaşamış ve İslâmiyet'te fen bilimlerinin temelini atmış olan Farsî çok yönlü bir fen bilgini; simyacı, kimyacı ve eczacı; fizikçi, astronom ve astrolog; tıp ve fizik tedavi uzmanı; mühendis, coğrafyacı, filozof ve sûfi.

<i>Encyclopédie</i> 1751-1772 yılları arasında Paris, Fransada yayınlanan genel ansiklopedi

Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers Fransa'da 1751 ve 1772 arasında takviyeler, revize sürümler ve çeviriler ile birlikte geliştirilerek yayımlanan bir genel ansiklopedidir. Editörlüğü Denis Diderot ve Jean le Rond d'Alembert tarafından ortaklaşa yapılmıştır.

<i>Tom Amcanın Kulübesi</i> Harriet Beecher Stoweun 1852 tarihli romanı

Tom Amca'nın Kulübesi, Amerikalı yazar Harriet Beecher Stowe'un kaleme aldığı kölelik karşıtı roman. 1852'de yayımlanan kitap, Will Kaufman'a göre "İç Savaş'ın temellerinin atılmasına katkı yapmıştı".

Öklid'in teoremi, sayılar teorisinde temel bir ifade olup sonsuz sayıda asal sayı olduğunu ileri sürer. Teoremin iyi bilinen farklı ispatları bulunmaktadır.

Resulayn Kampları, Ermeni Kırımı sırasında 1915 yılında çıkarılan Tehcir Kanunu ile birlikte göç ettirilen Ermeniler için, Resulayn şehri yakınındaki çöl alanda kurulan 25 toplama kampından biridir. Bu kamplar Ermeniler için anma alanlarına dönüştürülmüştür.

Giovanni Paolo Marana veya bazen kullanılan ismiyle Jean-Paul Marana, Cenevizli soylu, 1672 yılında Dük Savoy'un yönetiminde buluna Savona şehrinin başına geçmek için başarısız bir suikast girişiminde bulundu ve 1683 yılında Fransa'ya kaçmak durumunda kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Katherine Anne Porter</span> Amerikalı gazeteci, makale yazarı, kısa öykü yazarı, romancı ve siyasi eylemci

Katherine Anne Porter, Kurgu dalında Pulitzer Ödülü sahibi Amerikalı gazeteci, makale yazarı, kısa öykü yazarı, romancı ve siyasi eylemci. 1962 yılında yayımlanan Ship of Fools romanı ABD'de en çok satan roman olmuştur. İhanet, ölüm ve kötülüğün kökeni gibi karanlık temalı eserler kaleme almıştır.

Mary Astell, İngiliz protofeminist yazar ve retorikçidir. "İlk İngiliz feminist" olarak tanınır.

Norman Itzkowitz, Princeton Üniversitesi'nde Yakın Doğu Araştırmaları profesörü olan Amerikalı bir akademisyendi. Yakın Doğu araştırmalarına psikanalitik bakış açısı kazandıran bir Osmanlı tarihçisiydi.

William Edward David "Bill" Allen, Güney Kafkasya tarihçisi olarak bilinen İngiliz akademisyen, politikacı ve iş insanı. Kuzey İrlanda siyasetiyle yakından ilgili olan Allen'ın faşist eğilimleri vardı.

<span class="mw-page-title-main">Szlachta</span> Polonya Krallığının ve daha sonra Polonya-Litvanya Topluluğunun soylu sınıfı

Szlachta, Polonya Krallığı ve Litvanya Büyük Dükalığı'nda yasal olarak ayrıcalıklı bir soylu sınıftı. 1569'da Lublin Birliği'nden sonra, Büyük Dükalık ve komşu Krallık tek bir devlet, Lehistan-Litvanya Birliği oldu. Szlachta'nın kökenleri belirsizdir ve bu belirsizlik birkaç teorinin konusudur.

<span class="mw-page-title-main">Arthur Young</span>

Arthur Young bir İngiliz tarım uzmanıdır. Kendisi bir çiftçi olarak fazla başarılı değildi, ancak bir yayıncı olarak bağlantıları ve faaliyetleri sayesinde, tarımsal iyileştirme ve geliştirme konusunda bir uzman haline gelerek önemli bir ün kazandı. 1789 Fransız Devrimi'nden sonra, Arthur Young'ın siyaset hakkındaki görüşleri de bilgili bir gözlemci olarak ağırlık kazandı ve kendisi zamanla İngiliz reformcularının önemli bir rakibi haline geldi. Young, en çok sosyal ve politik bir gözlemci olarak bilinmesine rağmen, tarım konusunda da önemli bir İngiliz yazar olarak kabul edilir. Ayrıca Tour in Ireland (1780) ve Travels in France (1792) adlı eserleri de geniş çapta okunarak Young'ın tanınırlığına katkıda bulunmuştur.

<i>Türkiye Büyükelçiliği Mektupları</i>

Türkiye Büyükelçiliği Mektupları, Mary Wortley Montagu'nun 1716 ile 1718 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'na yaptığı seyahatlere dair düşüncelerinin yer aldığı bir mektup koleksiyonudur. Hayatı boyunca bunları toplayıp revize etmiş, el yazmalarını arkadaşları arasında dağıtmış ve ilk kez 1763'te onun ölümünden sonra yayımlanmıştır.