İçeriğe atla

Bir Endülüs Köpeği

Bir Endülüs Köpeği
Un Chien Andalou
Bir Endülüs Köpeği filminin afişi
YönetmenLuis Buñuel
YapımcıLuis Buñuel
SenaristLuis Buñuel
Salvador Dali
OyuncularPierre Batcheff
Simone Mareuil
Luis Buñuel
Salvador Dalí
Jaime Miravilles
Görüntü yönetmeniAlbert Duverger
Jimmy Berliet
CinsiSinema filmi
TürüGerçeküstü, deneysel
RenkSiyah beyaz
Yapım yılıFrance, 1928
Çıkış tarih(ler)iFrance 6 Haziran, 1929
Süre16 dakika
DilSessiz

Bir Endülüs Köpeği, Fransızca orijinal ismi Un Chien Andalou olan (İngilizce: An Andalusian Dog) 16 dakikalık[1] sürrealist bir filmdir. Deneysel sinemanın ilk örneği kabul edilmektedir.

İspanyol ressam Salvador Dali ve İspanyol yazar ve film yönetmeni Luis Buñuel'in gördükleri bazı rüyaları birbirlerine anlatmaları filme esin kaynağı olmuştur. 1928 yılında Fransa'da Luis Buñuel ve Salvador Dali tarafından hazırlanmış ve 1929 yılında Paris'te çekilmiştir.

1920'lerde başlayan deneysel filmlerin en bilinenlerinden biridir. Filmin başrollerinde Simone Mareuil, Antonin Artaud ve Pierre Batcheff rol almaktadır.

Filmde bilediği ustura ile bir kadının gözünü ikiye ayıran adam ile bir bulutun Ay’ı kesmesi ilişkilendirilmiştir. Buna benzer olarak, avucunun içinde karıncalar dolaşan adam gibi, rüya olduğu bilinen sahnelerin yanı sıra, mantıklı açıklaması olmayan birçok sahne içermektedir.

Konusu

Açılış sahnesinde Buñuel kadının gözünü ustura ile kesmeden önce.

Filmin iki temel karakteri olan isimsiz bir erkek ve bir kadın vardır. Filmdeki kronoloji ise tutarsızdır. Örnek olarak, "bir zamanlar" dan "sekiz yıl sonra" ya konu ilgisiz olarak değişir.

Film, usturayla bir kadının gözünün yarıldığı bir sahneyle açılır. Usturalı adamı Buñuel kendisi oynamıştır. Sonraki sahnelerde bir adamın elinde karıncalar görünür. Bir adam, bir kadını okşamak ister, kadın ona direnir ve daha sonra adam bir piyano ile çürümüş, ölü bir eşek sürükler.

Filmin sonunda, kadın apartmandan çıkar ve plajda başka bir adamla buluşur. Bu adamı ise Salvador Dalí oynamıştır. Onların mutlu görüntüleri vardır. Ancak final sahnesinde kumlara gömülü, ölmüş ve sinekler üşüşmüş sahnesi bütçe azlığı nedeniyle tam çekilememiştir. Bu ise Buñuel'in orijinal el yazısı metinlerinden anlaşılmaktadır.

Film müziği

Richard Wagner'in Liebestod'undan alıntı olan Tristan ve İsolde operasının final bölümü ve iki Arjantin tangosu filmde başrol oynar. Bu müzikler 1960 yılında filme eklenmiştir. Oysa 1929 yılındaki filmin orijinal gösteriminde Buñuel bu müzikleri gramafondan çalmıştır.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Un Chien Andalou". 15 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2008. 
  2. ^ Buñuel, 1968

Konuyla ilgili yayınlar

  • Buñuel, Luis (1968). Classic Film Scripts: L'Age d'Or and Un Chien Andalou. Marianne Alexandre (trans.). New York: Simon and Schuster. ISBN 0-85647-079-1. 

Diğer bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Salvador Dalí</span> İspanyol sanatçı (1904-1989)

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech veya kısaca Salvador Dalí, Katalan sürrealist ressam. Gerçeküstü eserlerindeki tuhaf ve çarpıcı imgelerle ünlenen Dali, en popüler eseri olan Belleğin Azmi'ni 1931'de bitirmiştir.

<i>Belleğin Azmi</i> Salvador Dalínin en bilinen eserlerinden birisi olan tablo. (1931)

Belleğin Azmi ya da Eriyen Saatler, İspanyol sanatçı Salvador Dalí tarafından 1931 yılında yapılan ve en bilinen eserlerinden biri olan tablo.

<span class="mw-page-title-main">Federico García Lorca</span>

Federico García Lorca İspanyol şair ve oyun yazarı, aynı zamanda ressam, piyanist ve bestecidir. 27 kuşağının sembol üyelerinden birisidir. İspanya İç Savaşı'nın başlangıcında 38 yaşında iken öldürülmüştür.

Deneysel film, sinema tarihçilerinin çoğu tarafından sinemada o ana kadar kullanılmamış konuları, ilginç ve değişik tekniklerle ele alarak yapılan ve sinema sanatçılarına yeni ufuklar açmayı hedefleyen film türü olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca deneysel filmleri "avant-garde", "öncü", "bağımsız", "underground", "yeraltı sineması" gibi sıfatlarla da tanımlamak mümkündür.

<span class="mw-page-title-main">Luis Buñuel</span> İspanyol yönetmen ve senarist

Luis Buñuel Portolés, sürrealist İspanyol yönetmen ve senarist. Otoriteler tarafından sinema tarihinin en etkili yönetmenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Avrupa Avantgarde Sineması, özellikle iki dünya savaşı arasındaki dönemde, Avrupa sinemasında etkili olan bir dizi akıma verilen toplu isimdir.

Gündüz Güzeli 1967 Fransa İtalya ortak yapımı erotik dramatik filmdir. Özgün adı Belle de Jour dur.

<i>Tristana</i>

Tristana, sürrealist sinema akımının öncülerinden olan İspanyol yönetmen Luis Buñuel'in Benito Pérez Galdós'un aynı adlı romanından sinemaya uyarladığı 1970 yapımı bir filmdir. Başrollerinde Catherine Deneuve ve Fernando Rey'in rol aldığı film, İtalya - Fransa ortak yapımıdr. Filmde İspanyolca bilmeyen Denuve ve Franco Nero için dublaj yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fernando Rey</span> İspanyol sinema ve televizyon oyuncusu, seslendirme sanatçısı

Fernando Rey,, İspanyol sinema ve televizyon oyuncusu, seslendirme sanatçısı. İspanyol sinema tarihinin bugüne kadar gelmiş geçmiş en etkili oyuncularından biri olmayı başarmış ve birçok ödülün sahibi olmuş bir sanatçıdır. Özellikle ses tonu ve oyunculuğu ile ne denli büyük bir isim olduğunu kanıtlamıştır. Yalnızca İspanya değil kısa zamanda tüm dünyada tanınan bir oyuncu haline gelmiştir.

<i>Arzunun O Belirsiz Nesnesi</i>

Arzunun O Belirsiz Nesnesi, sürrealist sinema akımının öncülerinden olan İspanyol yönetmen Luis Buñuel'in yönettiği 1977 yapımı bir filmdir. Aynı zamanda Bunuel' in son filmidir.

<i>Viridiana</i> Luis Buñuelin yönettiği, 1961 İspanya-Meksika ortak yapımı bir film

Viridiana, Luis Buñuel'in yönetmenliğini yaptığı, 1961 İspanya-Meksika ortak yapımı bir filmdir. Başrollerinde Silvia Pinal ve Fernando Rey'in yer aldığı film, Bunuel'in Hristiyanlık eleştirilerini içeren bazı sahneleri nedeniyle İspanya'da 1977'ye dek, 16 sene boyunca yasaklı kalmıştır. Filmin Leonardo da Vinci'nin Son Akşam Yemeği tablosunun söz konusu olduğu sahnesi, Vatikan tarafından dine küfür olarak yorumlanarak özellikle kınanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Silvia Pinal</span> Meksikalı sinema ve tiyatro oyuncusu, yapımcı

Silvia Pinal, Meksikalı sinema ve tiyatro oyuncusu, yapımcı. İspanyol yönetmen Luis Buñuel'in Viridiana, Yokedici Melek ve Simón del Desierto gibi filmlerinde rol almıştır.

<i>Simón del desierto</i> (film, 1965)

Simón del desierto, yönetmenliğini Luis Buñuel' in yaptığı 1965 yapımı bir Meksika filmidir.

<i>Los Olvidados</i>

Los Olvidados (Unutulmuşlar), İspanyol yönetmen Luis Buñuel tarafından çekilmiş, 1950 yapımı bir Meksika filmidir.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Rabal</span>

Francisco Rabal, İspanyol sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu. Paco Rabal adıyla da tanınır.

<i>Cronos</i> (film) film

Cronos 1993 Meksika yapımı Gotik korku filmidir. Film birçok ülkede özgün adıyla gösterilmiştir.

<i>Black Moon</i> (film) Louis Mallenin yönettiği 1975 yapımı film

Black Moon, 1975 Fransa Batı Almanya ortak yapımı gerçeküstü fantastik filmdir. Filmin özgün adı Kara Ay anlamına gelmektedir.

<i>Altın Çağ</i> (film) film

Altın Çağ, 1930 Fransa yapımı gerçeküstücü deneysel filmdir. Özgün adı L'Âge d'or olan film, İngilizce konuşulan ülkelerde The Golden Age adıyla gösterilmiştir. "Altın Çağ" Türkiye'de ilk kez 1968'in Kasım ayında Türk Sinematek Derneği'inde, son olarak da Nisan 1997'de 16. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde gösterilmiştir.

<i>Born Villain</i>

Born Villain, Marilyn Manson'un 8. stüdyo albümüdür. 1 Mayıs'ta tüm dünya çapında yayımlanmış olanalbüm, Marilyn Manson'un yeni anlaştığı Cooking Vinyl Records ve kendi plak şirketi Hell, etc. tarafından dağıtılmaktadır. Grubun lideri Marilyn Manson, albümün daha önceki işlerine göre daha sert bir tonda olacağını belirtmiş ve albümü "suicide death metal" olarak tanımlamıştır. Twiggy Ramirez de, 2010'da albümün Mechanical Animals'ın punkvari bir versiyonu olmakla beraber kendine özgün bir yapısı da bulunacağını söylemiştir. Bu albüm, Marilyn Manson'un Cooking Vinyl'den çıkartacağı ilk albüm olmakla beraber, promosyonu grubun 13. turları olacak olan Hey Cruel World... Tour ile yapılacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Germaine Dulac</span> Fransız film yönetmeni (1882 – 1942)

Germaine Dulac 1882 Fransa doğumlu. Müzik ve opera eğitimi aldı. Döneminin öncü radikal feministlerinden biri olarak Fransız sufrajet hareketinin yayın organlarından La Française'in editörlüğünü yaptı. Tiyatro ve sinema eleştiri yazıları yazdı. 1925'te küçük bir yapım şirketi kurdu ve küçük bütçeli işler yaptı. Madame Beudet'in Gülüşü Fransız sinemasında empresyonizmin öncülerinden biri oldu. Deniz Kabuğu ve Rahip filmi ve diğer deneysel filmleriyle Fransız sinemasının ikinci avangard döneminin önemli isimlerinden biri oldu. 1920'lerin sonlarında Fransa'da sinema kulüplerinin kuruluşunda emeği vardır. 1930'dan ölümüne kadar Pathé ve Gaumont'ta çalıştı. Avangard sinemanın ve feminist sinemanın ilk örnekleri sayılan 37 film yaptı.