İçeriğe atla

Bilgi Aktivizmi

Bilgi aktivistleri, bilgiyi sunmak için çalışan herhangi bir kişidir. Anthony Molaro'ya göre, "Bir bilgi aktivisti çalışma, iletişim, araştırma veya öğretim yoluyla kazanılan bir bilginin güçlü bir savunucusudur".

Kütüphanelerde ve kütüphaneciler arasında bilgi aktivizmi, pek çok kütüphanenin müşterilerinin bilgi haklarını savunduğu 1960'larda başladı. Sonrasında kiracı hakları ve işçi hakları gibi konuları savunmak için kütüphane duvarlarının ötesine geçtiler. Yeni bilgi teknolojilerinin ortaya çıkması ve 20. yüzyılın sonlarında yaşanan bilgi patlamasıyla, bilgi aktivizmi, bilgiyi savunuculuk hizmetinde kullanan kişileri de kapsayacak şekilde genişledi. Tactical Technology Collective, özellikle aktivist projelerde kamuya açık bilgilerin kullanımına atıfta bulunan, bilgi aktivizminin "bir kampanyada stratejik ve kasıtlı bilgi kullanımı" olarak bir tanımını önermiştir. Bilgi aktivistleri, engelleri kaldırmak ve tüm insanlar için bilgiye erişim sağlamak için birçok proje üstlenir. Bilgi aktivizmi birçok farklı biçimde olabilir örneğin; kütüphanecilik, arşivleme ve aktivist projelerde dahil olmak üzere birçok farklı alanda kullanılabilir.

İlgili Araştırma Makaleleri

Özgür Yazılım Vakfı, özgür yazılım hareketi ve GNU projesini desteklemek üzere 4 Ekim 1985 tarihinde Richard Stallman tarafından kurulan, 4 temel yazılım özgürlüğünü savunan ve bu özgürlüklerin copyleft lisanslar ile korunmasını tercih eden, kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum örgütüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kaos GL</span> Türkiyede bir LGBT derneği

Kaos GL Derneği, 1994'ün Eylül ayında Türkiye'deki LGBTQ+ bireylerin bir araya gelerek, maruz bırakıldıkları ayrımcılığa karşı mücadele ederek özgürleşmek amacıyla Ankara'da kurduğu, eşcinsellerin kurtuluşunun heteroseksüelleri de özgürleştireceği fikrini şiar edinen bir LGBTQ+ derneğidir. 1994'ün yazında İnsan Hakları Derneği (İHD), Ankara Şubesi'nde oluşturulan Gey ve Lezbiyen Hakları Komisyonu'nda çalışmalar yürüten aktivistler Kaos GL’nin oluşmasına katkıda bulundular.

<span class="mw-page-title-main">Kütüphane</span> kitaplar, el yazmaları, ses kayıtları veya filmler gibi edebi, müzikal, sanatsal veya referans materyallerinin koleksiyonuyla ilgilenen bir kurum

Kütüphane anlamına gelen ve genellikle Batı dünyasında yaygın olarak kullanılan ‘bibliothek’ kelimesinin aslı Eski Yunancadır ve biblion kitap, baskılı ürünlerin saklandığı yer demektir. Türkçedeki kütüphane ise, Farsça ve Arapça kökenli kütüb (kitaplar) ile Farsça hane (ev) sözcüklerinden türemiştir ve kitapların evi anlamına gelmektedir. Her iki dilde de kütüphane terimi, kitapların saklandığı yer anlamında kullanılmaktadır.“Kütüphaneler, elde edilen bilginin toplanması, depolanması ve dağıtılması fonksiyonlarını gören hizmet işletmeleridir” Toplumsal gereksinimleri karşılamak için kurulan kütüphaneler, her türlü kayıtlı bilgi kaynağını bilgi gereksinimi olan kullanıcıya etkin biçimde sunar böylece bağlantı işlevini sağlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aktivizm</span> Toplumda algılanan daha büyük bir iyiye doğru değişim yaratma çabaları

Aktivizm, aksiyonizm veya etkincilik, toplumsal değişme ya da politik değişiklik meydana getirmek için kasıtlı bir biçimde yapılan eylem olarak tanımlanabilir. Bu eylem çelişmeli tartışmalarda taraflardan birini desteklemek ya da muhalefet etmektir.

<span class="mw-page-title-main">Öğrenci</span> öğrenen kimse veya bir eğitim kurumuna devam eden biri

Öğrenci, bir okul veya kurstaki derslere katılarak eğitim-öğretim alan kişi. Anaokulu, ilkokul, ortaokul, yüksekokul, lise, üniversite'lerde ilköğretim, orta öğretim, yüksek öğretim, doktora derecesi alabilirler. Dünya ülkelerinin pek çoğunda temel eğitim zorunludur. Öğrenci yaşı birçok ülkelerde 4-5 yaşından 30-35 yaşlarına kadar belirlenir, ama daha yaşlı insanların eğitim alması yasak değildir. Dolayısıyla insanların büyük bir kısmı yasal olarak hayatlarının bir kısmını örgün eğitim sisteminde öğrenci olarak geçirirler.

<span class="mw-page-title-main">Gutenberg Projesi</span>

Gutenberg Projesi, telif hakkı olmayan kültürel eserleri dijital ortama aktarmak, arşivlemek ve dağıtmak amacıyla yürütülen gönüllü bir çalışmadır.

<span class="mw-page-title-main">Joaquin Phoenix</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Joaquin Rafael Phoenix, Leaf Phoenix olarak da bilinir, Amerikalı oyuncu, müzik videosu yönetmeni, prodüktör, müzisyen ve aktivist. Ridley Scott'ın yönettiği Gladyatör filmindeki Commodus rolüyle dikkatleri üzerine çekmiştir. Bu rolle en iyi yardımcı erkek oyuncu dalında Oscar ödülüne aday olmuştur. 2005 yılında bir biyografi filmi olan Walk the Line'da müzisyen Johnny Cash'i canlandırarak bir kez daha Oscar'a aday olmuştur. 2012 yapımı The Master filmindeki Freddie Quell rolüyle En İyi Erkek Oyuncu dalında bu ödüle 3. kez aday olmuştur. Bunun yanında Phoenix, bir röportajında Oscar ödülleri için 'bullshit' yorumunu yapmaktan çekinmemiştir.

Kuir veya Queer, heteroseksüel veya cisseksüel olmayan insanlar için kullanılan bir şemsiye tabirdir.

Dijitalleştirme, özellikle eski yazılı kaynakların OCR ve benzeri uygulamalarla dijital ortama aktarılma işlemidir. Dijitalleştirme görsel veya işitsel ögelerin bilgisayara tanımlanabilmesi, işlenebilmesi ve saklanabilmesi amacıyla sayısal kodlara dönüştürülmesidir. Bu işlemin amacı belgenin bütünlüğünü, içeriğini ve fiziksel özelliklerini koruyarak gelecek nesillere aktarmaktır.

<span class="mw-page-title-main">OCLC</span> kütüphane konsorsiyum kaynak paylaşımı ve araştırma organizasyonu

OCLC Online Computer Library Center, Inc. (OCLC) (Türkçe: Çevrimiçi Bilgisayar Kütüphanesi Merkezi), kâr amacı gütmeyen, üyelikli bir bilgisayar kütüphanesi hizmeti ve dünyadaki daha fazla bilgiye daha ucuza ulaşmayı hedefleyen bir araştırma kuruluşudur. 1967 yılında Ohio College Library Center (Ohio Üniversitesi Kütüphane Merkezi) adıyla kurulan OCLC ve üye kütüphaneleri dünyadaki en büyük çevrimiçi kamu erişim kataloğu olan WorldCat'i üretmekte ve geliştirmektedir.

Topluluk, ortak değerleri paylaşma, aynı mekânda yaşama, benzer yaşama deneyimlerine, ortak çıkarlara sahip olma gibi ortaklıklara sahip insanların meydana getirdiği sosyal birimleridir.

jQuery, John Resig tarafından 2006 yılında geliştirilmiş ve şu an geniş bir jQuery ekibi tarafından gelişimi sürdürülen bir açık kaynak JavaScript kütüphanesidir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Devlet Kütüphanesi</span>

Rusya Devlet Kütüphanesi, Moskova'da bulunan bir ulusal kütüphanedir. 17,5 milyonu aşkın kitaba sahip olan yapı dünyanın en büyük dördüncü kütüphanesidir. 1925-1992 yılları arasında V. I. Lenin SSCB Devlet Kütüphanesi adıyla anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi</span>

Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir halk kütüphanesidir. Bugün, tarihi Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis ihtiyacını karşılamak adına inşa edilmiş olan binada hizmet vermekte olan kütüphane; Kızılay semtindeki Kumrular Sokak'ta yer alır. Ankara'daki halk kütüphaneleri arasında en çok ziyaret edilen ve 500 bini aşkın materyalle en geniş koleksiyona ev sahipliği yapan kütüphanedir.

<span class="mw-page-title-main">Millî Kütüphane (Polonya)</span>

Polonya Ulusal Kütüphanesi - Varşova'da Polonya Kültür ve Ulusal Miras Bakanlığı'na bağlı merkez kütüphanedir.

<span class="mw-page-title-main">Uluslararası Sanal Otorite Dosyası</span> uluslararası otorite dosyası

Virtual International Authority File (VIAF), uluslararası sanal otorite dosyası. Çeşitli ulusal kütüphanelerin ortaklaşa oluşturduğu ve OCLC tarafından yönetilen bir projedir. Alman Ulusal Kütüphanesi ve Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi tarafından başlatılmıştır.

Otorite kontrolü, bilgi biliminde kütüphanecilikte katalog ve bibliyografik bilgilerin tek ve eşsiz bir ad verilerek düzenlenmesi sürecine verilen isimdir. Otorite kontrolündeki otorite kelimesi, insanların, yerlerin, şeylerin ve kavramların isimlerinin yetkilendirildiği, yani belirli bir biçimde oluşturulduğu fikrinden türemiştir. Farklı adlarla anılan aynı kişinin ya da aynı isme sahip farklı kişilerin tek bir eşsiz numara ile tanımlanarak karışıklıkların önlenmesini amaçlar. Bazı ülke ve kuruluşlar kendilerine özgü otorite kontrol sistemleri geliştirmişlerdir. Bu türünün tek örneği olan başlıklar veya tanımlayıcılar, ilgili otorite dosyasını kullanan kataloglar boyunca tutarlı bir şekilde uygulanır ve bağlantılar ve çapraz referanslar gibi diğer veri düzenleme yöntemleri için uygulanır. Her kontrollü giriş, kapsamı ve kullanımı açısından bir otorite kaydında tanımlanır ve bu düzenleme, kütüphane personelinin kataloğu korumasına ve araştırmacılar için uygun hale getirmesine yardımcı olur.

Çatal ya da çatallama, bir yazılım projesinin mevcut kaynak kodları kopyalanarak başlatılan yeni projeye verilen addır. Özgür yazılım alanında yaygın bir şekilde görülmekle birlikte özel mülk yazılımlarda da örnekleri görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Bibsys</span>

BIBSYS, Norveç Eğitim ve Araştırma Bakanlığı tarafından kurulan ve düzenlenen bir idari kurumdur. Araştırma, öğretim ve öğrenmeyle ilgili verilerin - tarihsel olarak kütüphane kaynaklarıyla ilgili meta veri alışverişi, depolanması ve alınması üzerine odaklanan bir hizmet sağlayıcısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Honduras'ta sansür</span>

Honduras'ta sansür, ülkeye ilk kez 1830 yılında ülkeye eğitim, basın özgürlüğü, din özgürlüğü gibi konularda liberal reformlar sağlayan Orta Amerika Federal Cumhuriyeti başkanı Francisco Morazán ile girmiştir.