İçeriğe atla

Beyaz Yaka

Beyaz Yaka
თეთრი საყელო "tetri saq'elo"
YazarMiheil Cavahişvili
ÇevirmenParna-Beka Çilaşvili
ÜlkeGürcistan
DilGürcüce
TürRoman
Yayım1926 (özgün)
2020 (Türkçe)
YayımcıMnatobi (özgün)
Epona (Türkçe)
Sayfa180

Beyaz Yaka (Gürcüce: თეთრი საყელო - tetri saq'elo), Gürcü yazar Miheil Cavahişvili'nin romanıdır. Eser ilk kez 1926'da Mnatobi adlı dergide yayımlandı. 1934'te başka eserleriyle birlikte kitap olaraka basıldı. 1937'de kurşuna dizilen yazarın itibarının iade edilmesinden sonra Beyaz Yaka, yazarın en önemli yapıtlarından biri sayılmıştır.

Konusu

Miheil Cavahişvili romanda karmaşık felsefi meseleleri ele alır. Beyaz Yaka, romanın kahramanı Elizbar'ın ağzından anlatılır. Elizbar Tiflis'ten bakır madeni aramak üzere Kafkas Dağlarının yüksek kısımlarına yolculuğa çıkar. Ancak rehberi olmasına karşın yolunu kaybeder ve kendini dağlık bölge Hevsureti'nin bir köyünde bulur. Burası daha önce Tiflis'ten tanıdığı bir Hevsuretli olan Curha'nın köyüdür ve Elizbar, kent hayatından usanmış biri olarak uygarlığın henüz girmemiş olduğu bu bölgede kalmaya karar verir. Hatuta adlı kadınla evlenir ve çocuğu da olur. Romanın başkişisi, kent hayatı ile baştan kendisine çok iyi gelen Hevsureti bölgesinin âdet ve gelenekleri arasında zamanla bocalamaya başlar. Kente dönemeye karar verir, ama köye Sovyet yönetiminin girmesini istemeyen Curha, köyün yerini devlet görevlilerine göstereceği korkusuyla Elizbar'ın ayrılmasına izin vermez. Elizbar köyden kaçar, ama yolunu kaybeder. Ormanlarda ve vadilerde oldukça riskli bir yolculukta ölümle burun buruna gelir. Curha kendisini bulmasıyla kurtulur; karısı Hatuta ve çocuğuyla kente döner.

Roman kişileri

  • Elizbar – Romanın başkişisi. Gerçek veya kentteki adı Elizbar olmasına rağmen Hevsureti'deki köyde kendisine Vajika adını takarlar. Kent hayatından usanmış biri olarak Hevsureti'de yaşamaya başlar. Hatuta'yla evlenir, ondan çocuğu olur.
  • Curha – Romanın önemli kişilerinden biri. Geleneksel yaşamın temsilcisi olarak anlatılır. Elizbar Hevsureti'de Curha'nın baldızı Hatuta ile evlenir.
  • Hatuta – Hevsuretili bir ailenin, Totia ile Mzekala'nın küçük kızı. Elizbar'ın ikinci karısı. Elizbar'ın ilk karısı Tsutskia romanda kent hayatını, Hatuta ise geleneksel dağlı hayatını temsil eder.
  • Tsutskia – Elizbar'ın ilk karısı. Toplumda yeni, sosyalist düzenin kadın temsilcisi sayılır. Eşitlik konusunda ısrarlıdır, ama işine gelmediği yerde eşitlikten yana olmaz. Hatuta ile Tsutskia romanda iki kontrast kadını temsil eder.
  • Totia – Curha'nın amcası.
  • Mzekala – Totia'nın karısı.
  • İamze – Curha'nın karısı ve Totia'nın kızı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Ecinniler</i>

Ecinniler, Fyodor Mihayloviç Dostoyevski'nin 1872 yılında yayımlanmış romanıdır. Türkçeye Cinler adıyla da tercüme edilmiştir.

<i>Anna Karenina</i> 1877 tarihi Lev Tolstoy romanı

Anna Karenina, Lev Tolstoy tarafından yazılmış, Rus Habercisi'nin 1873-1877 yılları arasındaki döneminde, bölümler hâlinde basılmış roman. 125 farklı yazarın belirlediği bir listede zamanımıza kadar yazılmış en iyi roman olarak görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Döblin</span> Alman hekim ve yazar (1878-1957)

Alfred Bruno Döblin Alman romancı, deneme yazarı ve doktor. En tanınmış romanı Berlin Alexanderplatz (1929). Çeşitli edebi akımlarda ve stilde üretken olan Döblin, Alman edebiyatındaki modernizmin en önemli yazarlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Hacer</span> dinî figür

Hacer, Yaratılış Kitabında ismi geçen Mısırlı kadındır. Çocuğu olmayan Sare tarafından İbrahim'e sunulduğunda henüz genç yaştaydı; İsmail'i doğurdu.

<i>Geceyarısı Çocukları</i>

Geceyarısı Çocukları, Hint asıllı yazar Selman Rüşdi'nin romanıdır. Hindistan'ın bağımsızlığına kavuştuktan sonra yazılan yapıt, Hindistan yazınında bu özelliğinden dolayı önemli bir yer tutar. İlk baskısı 1981 yılında gerçekleşmiştir. Yazar romanın yazılışından 25 yıl sonra yeni bir önsöz eklemiştir.

<i>Rüzgâr Gibi Geçti</i>

Rüzgâr Gibi Geçti, Amerikalı yazar Margaret Mitchell'ın 1936 tarihinde ilk basımı yapılmış Batı edebiyatının dünyaca ünlü tarihi roman kitabıdır. Amerikan İç Savaşı döneminde geçen kitap, savaşın zorluklarına göğüs geren karakterlerin aşk, gurur ve hayat şartları örgüsüyle yazılan romantik bir eserdir. Aynı isimle 1939 yılında kitaptan uyarlanan film Türkiye sinema tarihinde en çok bileti satan filmdir. Kitap “20. Yüzyılın En Popüler Romanı Pulitzer Ödülünü” kazanmıştır.

<i>Medarı Maişet Motoru</i> Sait Faik Abasıyanık tarafından yazılan roman

Medarı Maişet Motoru ya da Birtakım İnsanlar, Türk yazar Sait Faik Abasıyanık'ın 1944 yılında yayınlanan ilk romanı. İlk defa 4 Ekim 1940- 21 Şubat 1941 tarihlerinde Yeni Mecmua'da tefrika edilen Medar-ı Maişet Motoru Yokuş Kitabevi tarafından yayımlanır. Kitap yayımlandıktan birkaç gün sonra Bakanlar Kurulu'nun kararıyla toplatılır.

<i>Küçük Dev Adam</i> (roman)

Küçük Dev Adam, Amerikalı yazar Thomas Berger'in 1964 yılında yayımladığı satirik western romanınıdır. Baskan Yayınları tarafından 1973 yılında Nurcihan Kesim'in çevirisiyle Türkçe olarak yayımlanmıştır. Roman 1970 yılında ABD'de aynı adla sinemaya da aktarılmıştı.

Küçük Paşa, siyasetçi ve yazar Ebubekir Hâzım Tepeyran’ın 1910’da yayımlanan romanı.

Ölü Erkek Kuşlar, İnci Aral'ın 1991 yılında yayımlanan romanı.

<span class="mw-page-title-main">Fahrettin Çiloğlu</span> Türk yazar

Fahrettin Çiloğlu, Türkiye'ye göç etmiş Gürcü bir aileden gelen yazardır. İki dilde yazan yazar, Gürcüce yazar adı olarak önce ფარნა ჭილაძე, sonra ფარნა-ბექა ჩილაშვილი ve bazı Türkçe çevirilerde Parna-Beka Çiladze ile Parna-Beka Çilaşvili adlarını kullanmıştır. Tanrı'nın Sıcak Eli adı öykü kitabında Parna-Beka Çiladze adını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nodar Dumbadze</span>

Nodar Dumbadze, dünyaca ünlü Gürcü yazardır. 20. yüzyıl Gürcü edebiyatının en ünlü adlarından biridir. Romanları otobiyografik özellikler taşır. Güneşi Görüyorum (1967) adlı romanı Almancadan ve Güneşli Gece (2015) ile Ben, Ninem, İliko ve İlarion adlı romanları ise Gürcüceden Türkçeye çevrilerek yayımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Miheil Cavahişvili</span>

Miheil Cavahişvili , Gürcü yazar.

<i>Madrabaz Kvaçi</i>

Madrabaz Kvaçi, Gürcü yazar Miheil Cavahişvili'nin romanı. Özgün adı Kvaçi Kvaçantiradze olan roman, 1924'te yazılmış ve Parna-Beka Çilaşvili tarafından Türkçeye çevrilip 2017'de Madrabaz Kvaçi adıyla yayımlanmıştır. Madrabaz Kvaçi, Gürcü edebiyatında pikaresk roman türünün en önemli örneği kabul edilir.

Yer Demir Gök Bakır, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin ikinci romanıdır. 1963 yılında yayımlandı. Üçlemede, Yalak köylülerinin yaklaşık olarak on üç aylık bir süreyi kapsayan yaşam mücadeleleri anlatılır. Yer Demir Gök Bakır'da köylülerin Adil Efendi'ye olan borçlarını ödeyemeyecek olmalarının onlarda yarattığı korku ve bu durumdan kurtulmak için bir ermişe dönüştürdükleri Taşbaş'ın öyküsü anlatılır. Bu yapıtta Muhtar Sefer ile Taşbaş arasındaki mücadele anlatının odağını oluşturur.

Ölmez Otu, Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü üçlemesinin üçüncü romanıdır. 1968 yılında Ant Yayınları tarafından yayımlandı. Toplam kırk yedi bölümden oluşmaktadır. Üçlemesinin son eseri olan Ölmez Otu'nda serinin diğer romanlarından farklı olarak, Memidik'in Muhtar Sefer'den almak istediği intikam sonunda onu öldürmesi ve köylülerin Taşbaşoğlu mitini yok etmeleri anlatılır.

<i>Lambalo ve Kaşa</i> Miheil Cavahişvili romanı

Lambalo ve Kaşa, Gürcü yazar Miheil Cavahişvili’nin romanı. Çarlığın din kardeşliği üzerinden yürüttüğü politikayı alaya alan Miheil Cavahişvili, bu eserini 1925 yılında kaleme aldı. Lambalo ve Kaşa aynı yıl Mnatobi dergisinde basıldı. 1926 yılında “İki Hüküm” adlı öyküsüyle birlikte kitap olarak yayımlandı. Lambalo ve Kaşa, yazarın 1937'de kurşuna dizilmesinden önce, 1933 ve 1937'de iki kez daha basıldı. Roman 2018'de Türkçe yayımlandı.

Kadının Yükü,, Gürcü yazar Miheil Cavahişvili'nin romanı. Yazarın altıncı ve son romanıdır. Roman 1936'da yayımlandı. Bu romanın yayımlanmasından sonra Miheil Cavahişvili işkence gördü ve ertesi yıl kurşuna dizildi.

<i>Toprak Ana</i> (kitap)

Toprak Ana, Kırgız yazar Cengiz Aytmatov'un 1963 tarihli romanı. Aytmatov bu romanı ile Lenin Ödülü'ne layık görülmüştür. Romanın konusu II. Dünya Savaşı yıllarında bir köyde geçer. Oğullarını, kocasını ve gelinini kaybeden roman başkişisi ile savaşın yıkıcı etkileri işlenir. Yazarın ilk romanıdır ve kendi hayatından izler taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Davit Kldiaşvili</span>

Davit Kldiaşvili, Gürcü yazar. Romanları ve oyunlarında ülkenin yozlaşması ve köylülüğün sefaletini ele almıştır.