İçeriğe atla

Beyaz Rusya Komünist Partisi

Beyaz Rusya Komünist Partisi
Камуністычная партыя Беларусі
Kuruluş tarihi30–31 Aralık 1918
Kapanış tarihiAğustos 1991
İdeolojiKomünizm
Marksizm-Leninizm
Siyasi pozisyonAşırı sol
Uluslararası üyelikKomintern (1943'e kadar) Kominform (1956'ya kadar)
Resmî renklerKırmızı
Parti bayrağı
Beyaz Rusya

Beyaz Rusya Komünist Partisi (RusçaКоммунистическая партия Белоруссии, BelarusçaКамуністычная партыя Беларусі), 1952 yılına kadar Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) (RusçaКоммунистическая партия (большевиков) Белоруссии) olarak da bilinir, 1918 ile 1991 yılları arasında Belarus'un Komünist partisidir, 1917 Rus Devrimi'nden sonra kurulmuştur. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak 30-31 Aralık 1918 tarihinde 17,800 üye ile kurulmuştur. Ocak 1919 tarihinde Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kuruluşunda önemli bir yer tutmuştur. Şubat 1919 tarihinden 1920 yılına kadar Litvanya Komünist Partisi ile bir organizasyon şeklinde faaliyet gösteriyor, Litvanya ve Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) olarak biliniyordu.[1][2]

Beyaz Rusya Komünist Partisi Birinci Sekreterleri

  • Alexander Myasnikyan (1918–1919)
  • Vincas Mickevičius-Kapsukas (1919)
  • Vilgelm Knorinsh (9 Ağustos 1920–1923)
  • Aleksandr Osatkin-Vladimirsky (1923–1924)
  • Aleksandr Krinitsky (13 Mayıs 1924–22 Aralık 1925)
  • Nikolay Goloded (22 Aralık 1925–7 Mayıs 1927)
  • Vilgelm Knorinsh (7 Mayıs 1927–4 Aralık 1928) (2.kez)
  • Yan Gamarnik (4 Aralık 1928–3 Ocak 1930)
  • Konstantin Gey (3 Ocak 1930–18 Ocak 1932)
  • Nikolay Gikalo (18 Ocak 1932–18 Mart 1937)
  • Vasily Sharangovich (18 Mart–17 Temmuz 1937)
  • Yakov Yakovlev (27 Temmuz–8 Ağustos 1937) (vekaleten)
  • Aleksei Volkov (11 Ağustos 1937–18 Haziran 1938)
  • Panteleymon Ponomarenko (18 Haziran 1938–7 Mart 1947) (Haziran 1941–1944 arasında Nazi Almanyası'nın Belarus'u işgali'ne karşı savaşan Beyaz Rus partizanlarının komutanı)
  • Nikolay Gusarov (7 Mart 1947–31 Mayıs 1950)
  • Nikolay Patolichev (31 Mayıs 1950–28 Temmuz 1956)
  • Kiril Mazurov (28 Temmuz 1956–30 Mart 1965)
  • Petr Masherov (30 Mart 1965–4 Eylül 1980)
  • Tikhon Kiselyov (15 Ekim 1980–11 Ocak 1983)
  • Nikolay Slyunkov (13 Ocak 1983–6 Şubat 1987)
  • Yefrem Sokolov (6 Şubat 1987–30 Kasım 1990)
  • Anatoly Malofeyev (30 Kasım 1990–Ağustos 1991)

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Rus İç Savaşı</span> 1917den 1922ye kadar süren bir iç savaş

Rus İç Savaşı, 1917 Ekim Devrimi'nden sonra 1918-1922 yılları arasında Bolşeviklerle muhalifleri arasında yaşanan savaştır. Savaş Beyaz Ordu birliklerinin 1918 baharında Beyaz Terör saldırılarıyla başladı. Ana muharebe Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Bolşevik Kızıl Ordusuyla komünizm karşıtlarının Beyaz Ordusu arasında geçti. Ancak savaşa Beyaz Ordu'ya finansal destek ile silah ve asker yardımında bulunan ABD, İngiltere, Fransa, Polonya ve Japonya da müdahil oldu. 1921 yılında Bolşevikler Beyaz Terör'ü ve destekçilerini yenerek tüm ülkeye hâkim oldular. 1922 yılında da Sovyetler Birliği kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Komünist Partisi</span> Sovyetler Birliğini yöneten parti

Sovyetler Birliği Komünist Partisi, Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin Bolşevik kanadınca kurulan ve 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nden sonra 1991 yılına dek Sovyetler Birliği'ni yöneten parti. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi olarak iktidara gelen parti 1918 yılında Komünist Parti adını aldı.

Litvanya Bağımsızlık Savaşları veya diğer adıyla Özgürlük Mücadeleleri Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Litvanya'nın bağımsızlığı için yaptığı üç savaşı tanımlar. Bu savaşlar Bolşevik kuvvetlerine, Bermontiyalılara ve Polonya'ya karşı verilmiştir. Savaşlar, bağımsız Litvanya'nın uluslararası tanınmasını ve sivil kurumların oluşumunu geciktirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türkistan Komünist Partisi</span>

Türkistan Komünist Partisi veya TKP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki bir şubesi. Haziran 1918 tarihinde kurulmuştur. 1918'den 1924'e kadar Türkistan ÖSSC içinde önde gelen parti olmuştur. 1924 yılında Türkistan ÖSSC'nin yıkılması ile kaldırılmıştır. Partinin üyeleri ise Türkmenistan ve Özbekistan Komünist Partisi'ne katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Komünist İşçi Partisi</span>

Rusya Komünist İşçi Partisi Rusya'da faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Geçmişi Sovyetler Birliği’nin dağıldığı 1991 yılına kadar gider. 2001 yılında irili ufaklı komünist partilerin birleşmesiyle son halini almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Myasnikyan</span>

Aleksandr Myasnikyan Ermeni Bolşevik, Devrimci ve Devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Komünist Partisi</span> Kazakistanda siyasî parti

Kazakistan Komünist Partisi Kazakistan Cumhuriyeti'nde eski Komünist Parti. Sovyet dönemi Kazakistan Komünist Partisi'nin halefi niteliğindedir. 1999 yılındaki genel seçimlerde % 17.7 oranında oy alarak Kazakistan meclisindeki en güçlü ikinci parti olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Komünist Partisi</span>

Özbekistan Komünist Partisi, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası ve Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin iktidardaki Komünist partidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkmenistan Komünist Partisi</span>

Türkmenistan Komünist Partisi, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası ve Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin iktidardaki Komünist partidir.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya Komünist Partisi</span> komünist parti

Litvanya Komünist Partisi, Litvanya'nın komünist partisidir, Ekim 1918 başlarında kurulmuştur. Parti 1991 yılında yasaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Komünist Partisi (1918)</span>

Ukrayna Komünist Partisi, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin (SBKP) Ukrayna kolu.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Komünist Partisi (Sovyetler Birliği)</span>

Gürcistan Komünist Partisi Gürcistan'da 1920 ile 1990 yılları arasında faaliyet gösteren siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Kırgızya Komünist Partisi</span> siyasi parti

Kırgızya Komünist Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin kolu ve Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde iktidar partisi.

<span class="mw-page-title-main">Udmurtya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Udmurtya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. Adını bu topraklarda yaşayan Udmurtlardan alır.

Belarus Komünist Partisi - Belarus'ta Marksist-Leninist ideolojide siyasi parti. 1996 yılında kurulan parti Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko'yu desteklemektedir.

Ulusal Bolşevizm veya Nasyonal Bolşevizm, destekçilerine Nazbol adı verilen, faşizm ve Bolşevizmin unsurlarını birleştiren politik bir hareket ve ideolojidir.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Pyatakov</span>

Georgiy Pyatakov, Rus Devrimi sırasında faaliyet gösteren Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edilmiştir.

Belarus başbakanları listesi 1918'den sonraki başbakanları listeler.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya-Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Litvanya-Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Lit-Bel (Lit-Bel), 1919'da yaklaşık beş ay boyunca günümüz Belarus ve Doğu Litvanya topraklarında var olan Sovyet sosyalist cumhuriyetti. Eski Litvanya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle kuruldu. Sovyet-Polonya Savaşı sırasında Polonya ordusunun Doğu Litvanya topraklarını ele geçirmesiyle birlikte cumhuriyet dağıldı.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya-Sovyet Savaşı</span>

Litvanya-Sovyet Savaşı veya Litvanya-Bolşevik Savaşı Litvanca: Karas su bolševikais), I. Dünya Savaşı'nın ardından yeni bağımsızlığını ilan eden Litvanya ile Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti arasındaki savaştır. Bu savaş 1918-1919 arasındaki batıya doğru gerçekleşen geniş kapsamlı Sovyet saldırısının bir parçasıydı. Saldırı, Almanya birliklerinin bulunduğu Ukrayna, Belarus, Litvanya, Letonya, Estonya, Polonya topraklarında Sovyet cumhuriyetleri kurma ve Alman Devrimi'ni başarıya ulaştırmaktı. Aralık 1918'in sonunda Kızıl Ordu birlikleri Litvanya sınırlarına ulaştı ve büyük bir çatışma olmadan Ocak 1919'un sonuna kadar Litvanya topraklarında hakimiyet sürdü. Sovyet hakimiyeti altında Litvanya-Belarus Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. Şubat ayında geçici başkenti Kaunas'ı ele geçirmek isteyen Sovyet güçlerinin ilerlemesi, Litvanya ve Almanya birlikleri tarafından durduruldu. Nisan 1919'dan itibaren, Litvanya savaşı Polonya-Sovyet Savaşı ile paralel bir şekilde gitti. Polonya'nın Litvanya, özellikle Vilnius Bölgesi üzerinde toprak iddiaları vardı ve bu gerilimler Polonya-Litvanya Savaşı'na sıçradı. Tarihçi Norman Davies durumu şu şekilnde anlatır; "Almanya ordusu Litvanya milliyetçilerini destekliyordu, Sovyetler Litvanya komünistlerini destekliyordu, Polonya Ordusu ise hepsiyle savaşıyordu." Mayıs ayının ortalarında, Silvestras Žukauskas tarafından yönetilen Litvanya ordusu, kuzeydoğu Litvanya'daki Sovyetlere karşı bir saldırı başlattı. Haziran ortasına kadar, Litvanyalılar Letonya sınırına ulaştı ve Sovyet güçlerini, Sovyetlerin Ağustos 1919'un sonuna kadar tuttuğu Zarasai yakınlarındaki göl ve tepeler arasında sıkıştırdı. Daugava Nehri ile ayrılan Sovyet ve Litvanyalı güçler, Ocak 1920'de Daugavpils Savaşı'na kadar cephelerini korudular. Eylül 1919 gibi erken bir tarihte Sovyetler bir barış anlaşması müzakere etmeyi teklif etti, ancak görüşmeler Mayıs 1920'de başlayabildi. Sovyet-Litvanya Barış Antlaşması 12 Temmuz 1920'de imzalandı. Sovyet Rusya bağımsız Litvanya'yı tamamen tanıdı.