İçeriğe atla

Betül Kaçar

Betül Kaçar
Doğum1983
İstanbul, Türkiye
Milliyet Türkiye
EğitimEmory Üniversitesi
Marmara Üniversitesi
Kariyeri
DalıAstrobiyoloji
Çalıştığı kurumlarArizona Üniversitesi
Dünya Yaşam Bilimleri Enstitüsü (Tokyo)
Harvard Üniversitesi

Betül Kaçar, Türk astrobiyolog ve profesör.

Yeryüzünde kalıntı bırakan mikro-boyuttaki canlıların biyolojik yapısını anlamak için çalışmalar yapan Kaçar; laboratuvarda canlandırdığı geçmişe dair biyolojik yaşamı, güneş sistemi ve dışındaki gezegenlerden elde edilen veriler ile karşılaştırarak evrendeki yaşamın izlerini arayan bir bilim insanıdır.[1] 2021 yılından bu yana çalışmalarını Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde sürdürmektedir.[2] Geçmişteki elementlerin, dünya gezegenindeki yaşam üzerine yarattığı etkileşimi inceleyen bir NASA Merkezi'nin de yöneticisidir.[3]

Yaşamı

İstanbul'da dünyaya geldi. Giresunlu bir ailenin çocuğu olan Betül Kaçar'ın çocukluğu Giresun'un Bulancak ilçesinde geçti.[4]

Çavuşoğlu Koleji'nden mezun olduktan sonra yüksek öğrenimini 2004 yılında Marmara Üniversitesi Kimya Bölümünde tamamladı. 2003'te, Marmara Üniversitesi'nde öğrenciliği sırasında Amerikan Howard Hughes Tıp Enstitüsü (HHMI)'ne başvurduğu proje ile lisans öğrencileri yaz araştırma bursu alarak ABD'deki araştırmalarına başladı[4]

Üniversiteden mezun olunca Atlanta'daki Emory Üniversitesi'nde doktora programına başladı. Parkinson ve alzheimera neden olan proteinler üzerine hem Emory Üniversitesi Kimya Bölümü hem de Emory Tıp Fakültesi'nde çalışmalar yaptı.

Doktora çalışmaları sırasında evrim ve astrobiyoloji konularına ilgi duydu; 2010 yılında doktorasını tamamladıktan sonra çalışmalarını Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA)'ya başvurarak doktora sonrası çalışmalarını NASA'da sürdürdü. Çalışmaları NASA Genç Araştırmacı ödülü, NASA Astrobiyoloji Enstitüsü ödülü ve NASA Egzobiyoloji Araştırmacı ödülüne değer görüldü.[1][5] Bu ödüller sayesinde ABD'de ve Avrupa'da birçok laboratuvarı ziyaret etme ve araştırma yapma fırsatı buldu.[6] 2011 yılında NASA Astrobiyoloji Enstitüsü'nün desteğiyle kurulan SAGANet adlı astrobiyoloji eğitim platformunun kurucuları arasında yer aldı.

2014 ve 2017 yılları arasında Harvard Üniversitesi'nde Organizma ve Evrimsel Biyoloji Bölümü'nde Araştırma Görevlisi olarak bağımsız bir araştırma grubuna liderlik etti. 2018 -2021 arasında Arizona Üniversitesi'nde Astronomi ve Moleküler Biyoloji bölümünde öğretim üyesi olarak görev yaptı.[7] Kaçar, 2016 yılından itibaren ABD'deki göreviyle eş zamanlı olarak Japonya hükûmeti tarafından kurulan Yer-Yaşam Enstitüsü (ELSI) adlı uluslararası enstitüde de öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2021 yılında Wisconsin-Madison Üniversitesi Bakteriyoloji bölümünde çalışmaya başladı.[2]

"Yaşamın kökenlerine ve evrimine ışık tutmak için genom mühendisliği, protein biyokimyası ve paleobiyoloji gibi filogenetik yeniden yapılandırmanın tüm araçlarını birleştiren bir laboratuvara öncülük etmesi" nedeniyle, 2021 yılında Uluslararası Yaşamın Kökeni Araştırmaları Derneği (ISSOL) gelecek vadeden genç bilim insanlarına verilen Stanley Miller Erken Kariyer Ödülü'ne değer görüldü.[8][9] Kaçar, antik genler konusunda yaptığı bilimsel çalışmaları dolayısıyla, Genom Yazarları Birliği ve Rosalind Franklin Derneği'nin verdiği “2022 Rosalind Franklin Madalyası” ödülünde ikinciliğe layık görüldü.[10]

Betül Kaçar, Aralık 2022 tarihinde Lex Fridman Show'a konuk olduğu programda 'yaşamın kökenleri', 'antik dna' ve 'uzayda olası yasam formlarinin biçimleri' üzerine konuştu.[11]

Kaynakça

  1. ^ a b "Betül Kaçar". Sabancı Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Mükemmeliyet Merkezi. 11 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  2. ^ a b "New faculty profile: Betül Kaçar explores astrobiology and the origins of life – eCALS". ecals.cals.wisc.edu. 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022. 
  3. ^ "Ya gezegen B varsa? Konuk: Betül Kaçar". ART19. 3 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022. 
  4. ^ a b "NASA'ya çağrılan Türk bilim insanı Betül Kaçar hayatı ve biyografisi". Haberler.com sitesi, 17 Ocak 2020. 18 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  5. ^ "Prof. Dr. Betül Kacar, NASA Ekibine Kabul Edildi". Bianet 17 Ocak 2020. 3 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  6. ^ "Betül Kaçar Invokes the Past in Modern Bacteria". Turkofamerica.com sitesi, 12 Ocak 2018. 31 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  7. ^ "Betül Kaçar". Milliyet gazetesi 17 Ocak 2020. 17 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  8. ^ "Türk Bilim İnsanı Betül Kaçar'ın Başarısı". FizikHaber.com sitesi. 28 Kasım 2021. 25 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022. 
  9. ^ "Yaşamın Kökenlerini Araştıran Dr. Betül Kaçar'a Stanlay Miller Kariyer Ödülü". SES Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu. 17 Kasım 2021. 17 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022. 
  10. ^ "Antik genleri araştıran Prof. Betül Kaçar'a ödül". Halk TV. 22 Temmuz 2022. 22 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2022. 
  11. ^ "Origin of Life, Ancient DNA, Panspermia, and Aliens". 29 Aralık 2022. 29 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Carl Sagan</span> Amerikalı gök bilimci, evren bilimci, astrobiyolog, yazar ve bilim eğitimcisi (1934–1996)

Carl Edward Sagan, Amerikalı gök bilimci ve astrobiyolog. Astrobiyolojinin öncülerinden olan Sagan, bilimin popülerleşmesi için yaptığı çalışmalarla tanınır. Popüler bilim kitaplarıyla ve yazımında yer alıp sunduğu ödüllü televizyon dizisi Cosmos (Kozmos) ile dünya çapında tanınmıştır. Ayrıca Dünya Dışı Akıllı Varlık Araştırması'nın (SETI) ilerlemesine katkı sağlamıştır ve 1985 yılında yayımlanan Contact (Mesaj) adlı romanı, Jodie Foster'ın oynadığı aynı isimli film ile 1997 yılında beyaz perdeye aktarılmıştır. Çalışmalarında her zaman bilimsel yöntemi savunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Üniversitesi</span> Ankarada kurulu devlet üniversitesi

Ankara Üniversitesi (), Ankara'da yer alan bir devlet üniversitesidir. 13 Haziran 1946 tarihinde kabul edilen 4936 sayılı kanunla kurulmuştur. Cumhuriyet döneminde kurulan ilk üniversite olma özelliğini taşır.

<span class="mw-page-title-main">Astrobiyoloji</span> Dünyadaki ve uzaydaki yaşamın incelenmesi ile ilgilenen dirim bilimi dalı

Astrobiyoloji ya da eksobiyoloji, disiplinlerarası bir bilim olup, özellikle evrende yaşamın ortaya çıkmasını ve evrimini sağlayan jeokimyasal ve biyokimyasal etken ve süreçleri konu alır; bir başka deyişle, evrende biyolojik kökenin, evrimin, dağılımın ve canlıların geleceğinin incelenmesidir.

Koç Üniversitesi, 1993 yılında İstanbul'da eğitime başlamış olan bir vakıf üniversitesidir. Faaliyetlerine 400 öğretim üyesi ve yaklaşık 6900 öğrenciyle devam etmektedir. Üniversite; İnsani Bilimler ve Edebiyat, İktisadi ve İdari Bilimler, Fen, Mühendislik, Hukuk, Tıp ve Hemşirelik Fakülteleri'nde 22 lisans, 32 yüksek lisans ve 26 doktora programı ile eğitim vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Gebze Teknik Üniversitesi</span> Kocaelide kurulu devlet üniversitesi

Gebze Teknik Üniversitesi veya kısaca GTÜ, 3 Temmuz 1992 tarihinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü adıyla kurulan, Türkiye'deki iki yüksek teknoloji enstitüsünden birisiydi. 22 Ekim 2014 tarihinde TBMM tarafından kabul edilen yasa teklifiyle Gebze Teknik Üniversitesi olarak yeniden yapılandırılmasına karar verildi. Üniversite Çayırova yerleşkesinden oluşmaktadır. Üniversite günümüzde 1.370.070 m2 toplam açık alanı ve 26.612 m2 toplam kapalı alanı bulunan Çayırova Kampüsü'nden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sakarya Üniversitesi</span> Sakaryada kurulu devlet üniversitesi

Sakarya Üniversitesi, 3 Temmuz 1992 tarihinde 3837 sayılı kanun ile Türkiye'nin Sakarya ilinde kurulmuş bir devlet üniversitesidir. Resmi olarak 1992 tarihi kuruluş tarihi olarak kabul edilse de geleneksel olarak Sakarya Üniversitesinin kuruluş tarihi 1970 yılındaki Sakarya Mühendislik ve Mimarlık Yüksekokulu'nun kuruluş tarihi olan 1970 yılı olarak görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Rosalind Franklin</span> İngiliz biofizikçi, kimyager ve X ışını kristal bilimci (1920-1958)

Rosalind Elsie Franklin DNA, RNA, virüs, kömür ve grafitin yapılarının anlaşılmasında büyük katkılarda bulunan İngiliz kimyager ve X ışını kristalografçısıdır. Kömür ve virüslerle ilgili eserleri hayatı boyunca takdir edilmesine rağmen, DNA yapısının keşfine yaptığı katkılar büyük oranda ölümünden sonra fark edildi.

<span class="mw-page-title-main">Dilhan Eryurt</span> Türk gök fizikçi

Dilhan Eryurt, Türk astrofizikçiydi. Araştırmaları ile Güneş'in ve yıldızların evrimi çalışmalarına katkıda bulunmuş bir bilim insanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bingöl Üniversitesi</span> Bingölde kurulu devlet üniversitesi

Bingöl Üniversitesi Bingöl'de bulunan bir devlet üniversitesi. 29 Mayıs 2007 tarihinde kuruldu. Üniversite bünyesinde 10 fakülte, 1 yüksekokul, 5 enstitü, 6 meslek yüksekokulu, 24 araştırma ve uygulama merkezi bulunmaktadır.

Mehmet Celal Özdoğan, Türk arkeolog.

<span class="mw-page-title-main">Andrew Gaffney</span> Amerikalı uzay adamı

Dr. F. Andrew "Drew" Gaffney, Amerika Birleşik Devletleri asıllı astronot.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Gedik Üniversitesi</span> İstanbulda kurulu vakıf üniversitesi

T.C. İstanbul Gedik Üniversitesi, 3 Mart 2010 tarihinde Gedik Eğitim Vakfı çatısında Halil Kaya Gedik tarafından, Türkiye'de sanayi-üniversite işbirliğini güçlendirmek, iş dünyasına nitelikli uzmanlar yetişmesini desteklemek amacıyla İstanbul Gedik Üniversitesi kurulmuştur. İstanbul'da kurulmuş Gedik Meslek Yüksekokulu'nu da içine alan vakıf üniversitesidir. Rektörü Prof. Dr. Ahmet Kesik'tir.

<span class="mw-page-title-main">Jerome Friedman</span> Amerikalı fizikçi

Jerome Isaac Friedman 28 Mart 1930 Chicago doğumlu Amerikan fizikçidir. Massachusetts Institute of Technology (MIT), fizik fakultesi ve enstitüsünde profesörlük yapmaktadır.

İstanbul Medipol Üniversitesi, İstanbul ilinde bulunan bir vakıf üniversitesidir. Üniversite, 2009 yılında Fahrettin Koca'nın kurucusu olduğu Türkiye Eğitim Sağlık ve Araştırma Vakfı tarafından kurulmuştur. Üniversitenin kurulmasına ilişkin karar 7 Temmuz 2009 tarih ve 27281 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanmıştır.

Fatma Seniha Nükhet Hotar, Türk akademisyen, diplomat ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Mete Atatüre</span> Türk fizik profesörü

Mete Atatüre, Türk fizikçi ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Ardem Patapoutian</span> Amerikalı moleküler biyolog ve araştırmacı

Artem Pataputyan, Lübnan Ermenisi asıllı Amerikalı moleküler biyolog, nörobiyolog ve bilim insanı. Pataputyan, David Julius ile birlikte "ısı ve temas reseptörlerinin keşfi" nedeniyle 2021 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">David Julius</span> Amerikalı bilim insanı

David Julius, Amerikalı fizyolog ve bilim insanı. Kapsaisin, mentol ve sıcaklığı saptayan TRPV1 ve TRPM8 reseptörlerinin karakterizasyonu dahil, ağrı hissi ve ısının moleküler mekanizmaları üzerindeki çalışmalarıyla tanınmaktadır. San Francisco'daki Kaliforniya Üniversitesi'nde profesör olarak ders veren Julius, Artem Pataputyan ile birlikte "ısı ve temas reseptörlerinin keşfi" nedeniyle 2021 Nobel Tıp Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Maurice Goldhaber</span> Amerikalı fizikçi (1911 – 2011)

Maurice Goldhaber, 1957'de nötrinoların negatif sarmallığa sahip olduğunu belirleyen Amerikalı fizikçidir.