İçeriğe atla

Beta Boötis

Koordinat:Sky map 15sa 01d 56,76238s; +40º 23' 26,0406″
Beta Boötis
Çoban takımyıldızı'nın sınırlarını ve yıldızların konumlarını gösteren diyagram
β Boötis'in konumu (kırmızı daire içinde)
Gözlem verisi
Dönem J2000.0      Ekinoks J2000.0
TakımyıldızÇoban
Galaktik enlem (b)60,03861612[1]°
Galaktik boylam (l)67,61908333[1]°
Sağ açıklık (α)15sa 01d 56,76238s[2]
Dik açıklık (δ)+40° 23′ 26,0406″[2]
Görünür büyüklük (V)3,488[2]
Görünür büyüklük (B)4,431[2]
Görünür büyüklük (J)1,795[2]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
G8IIIa[2]
U−B renk ölçeği0,72[3]
B−V renk ölçeği0,97[3]
R−I renk ölçeği0,44[3]
Değişen yıldız tipiParıltılı yıldız[4]
Astrometri
Dikey hız ()-18,40 ± 0,16[2] km/s
Özdevinim (μ)RA: -40,16 ± 0,12[5] mys/y
Dec.: -28,80 ± 0,13[5] mys/y
Iraklık açısı (π)14,48 ± 0,14[5] mys
Uzaklık225[5] Iy
(69 pc)
Mutlak büyüklük (V)–0,70[6]
Özellikler
Kütle (m)3,4 ± 0,2[4] M
Yarıçap (r)21,5 ± 1,0[4] R
Aydınlatma gücü170[7]–194[6]L
Yüzey kütle çekimi (log g)2,40 ± 0,20[4] cgs
Sıcaklık4.932[7] K
Metallik [Fe/H]–0,13[7]
Dönüş süresi200 ± 10 gün[4]
Dönüş hızı ()4,10 ± 1,0[4] km/s
Yaş240[4]–251[6] milyon
Katalog belirtmeleri
β Boo • Nakkar • Nekkar • Merez • Meres • Merets • 42 Boötis • BD+40°2840 • FK5 555 • HD 133208 • HIP 73555 • HR 5602 • SAO 45337

Beta Boötis (Nekkar, β Boo, β Boötis), Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 225 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi dev yıldızdır.

Özellikler

Nekkar, Güneş'ten 3,4 kat daha fazla kütleye ve 21,5 kat daha fazla yarıçapa sahiptir. Yaklaşık olarak 240[4]-251[6] milyon yıl yaşında olduğu tahmin edilmektedir. 4.932 K etkin sıcaklığa sahip olan yıldız, Güneş'ten 170 kat daha fazla aydınlatma gücüne sahiptir. Bu sıcaklık G-tipi bir yıldıza sarı renkli bir parlaklık verir.

Beta Boötis, güçlü bir X-ışını kaynağıdır. 1993 yılında ROSAT uydusu X-ışını parlamasını gözlemlemek için kullanıldı. Bu, bu tip düşük aktiviteli yıldız türleri için yapılan ilk gözlemdi. Parlamanın, henüz gözlemlenememiş M-tipi bir cüce yoldaş yıldızdan kaynaklanabileceği düşünülmektedir.[8]

Gözlem bilgisi

Beta Boötis, Kuzey yarımkürede yer alan bir yıldızdır. 3,5 kadir görünen parlaklığı ile uygun gözlem koşullarında küçük kent merkezlerinde zorlanmadan görülebilir. Gözlem için en iyi zaman, Mayıs sonu ve Eylül ayları arasıdır.

Etimoloji

Bu yıldızın geleneksel adı olan Nakkar veya Nekkar, takımyıldız için de kullanılan Arapça isimden gelmektedir. Arapça البقار bakkar "sığır çobanı" anlamına gelir. Arapça harflerdeki noktaların yanlış yerleştirilmesiyle "Nakkar" olarak çevrildiği düşünülmektedir (ﺑ "be" harfindeki noktanın yukarıya konularak, ﻧ "nun" harfi olarak okunması). Modern takımyıldız için bu yıldız, Çoban'ın başını belirtmektedir.

Kaynakça

  1. ^ a b "Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2020. 
  2. ^ a b c d e f g "* bet Boo -- Flare Star SIMBAD". 6 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2013. 
  3. ^ a b c "VizieR Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)". 4 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2013. 
  4. ^ a b c d e f g h König, B.; Guenther, E. W.; Esposito, M.; Hatzes, A. (Ocak 2006), "Spectral synthesis analysis and radial velocity study of the northern F-, G- and K-type flare stars", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 365 (3), ss. 1050-1056, arXiv:astro-ph/0511232 $2, Bibcode:2006MNRAS.365.1050K, doi:10.1111/j.1365-2966.2005.09796.x 
  5. ^ a b c d "Ashland Astronomy Studio - Nekkar (HIP 73555)". 8 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2013. 
  6. ^ a b c d Takeda, Yoichi; Sato, Bun'ei; Murata, Daisuke (Ağustos 2008), "Stellar parameters and elemental abundances of late-G giants", Publications of the Astronomical Society of Japan, 60 (4), ss. 781-802, arXiv:0805.2434 $2, Bibcode:2008PASJ...60..781T 
  7. ^ a b c Massarotti, Alessandro; Latham, David W.; Stefanik, Robert P.; Fogel, Jeffrey (Ocak 2008), "Rotational and Radial Velocities for a Sample of 761 HIPPARCOS Giants and the Role of Binarity", The Astronomical Journal, 135 (1), ss. 209-231, Bibcode:2008AJ....135..209M, doi:10.1088/0004-6256/135/1/209 
  8. ^ Huensch, M.; Reimers, D. (Nisan 1995), "Detection of an X-ray flare on the low-activity G 8 III-type giant β Boo", Astronomy and Astrophysics, cilt 296, ss. 509-513, Bibcode:1995A&A...296..509H 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arcturus</span> Çoban takımyıldızının alfa yıldızı

Arcturus, Çoban takımyıldızı'nın alfa yıldızı olup, Sirius ve Canopus’tan sonra göğün üçüncü parlak yıldızıdır. Güneş’ten 37 ışık yılı uzaklıkta bulunan Arcturus’un Görünür kadiri −0,04'tür. Bir turuncu dev yıldız olan Arcturus’un tayf türü K1.5 IIIpe olarak belirtilir. Çapı Güneş’imizin 20 katı olup, Güneş’ten 180 kat daha fazla enerji açığa çıkarır.

<span class="mw-page-title-main">Pollux</span>

Pollux, İkizler takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 34 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Tayf sınıfı K0IIIb olan turuncu dev yıldızın görünen parlaklığı +1,15 kadirdir. Pollux, komşusu Castor dan daha parlaktır ve takımyıldızın en parlak yıldızıdır. Gökada içinde Güneş'e göre 31 km/sn'lik bir hızla hareket eder. Gökada merkezinden uzaklığı, 24.100 ile 36.400 ışık yılı aralığında tahmin edilmektedir. 2006 yılında, Pollux'un yörüngesinde bir gezegenin varlığı doğrulandı.

<span class="mw-page-title-main">77 Aquarii</span>

77 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 134 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Canum Venaticorum</span>

Beta Canum Venaticorum, Av Köpekleri takımyıldızı yönünde bulunan G-tipi anakol yıldızıdır. Görünen parlaklığı 4,26 kadir olan yıldız, takımyıldızının ikinci en parlak yıldızıdır ve yaklaşık olarak 28 ışık yılı uzaklıkta yer alır. β CVn, Yeni Genel Katalog'da NGC 4530 olarak girişi yapılan nesneyle aynı nesnedir.

<span class="mw-page-title-main">Beta Caeli</span>

Beta Caeli, Çelikkalem takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 90 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Görünen büyüklüğü +5,05'dir ve F-tipi ana-kol yıldızı olarak sınıflandırılır. Güneş'ten altı kat daha parlaktır.

<span class="mw-page-title-main">Alfa Caeli</span>

Alfa Caeli, Çelikkalem takımyıldızı yönünde bulunan çift yıldız sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Beta Aurigae</span>

Beta Aurigae, Arabacı takımyıldızı bölgesinde bulunan ikili yıldız sistemidir. Geleneksel adı Menkalinen منكب ذي العنان olup Arapçadan gelmektedir. Geleneksel Çin gök biliminde 五車三 olarak tanımlanır. Sistemin birleşik görünen parlaklığı 1,9'dur ve bu da Beta Aurigae'yi takımyıldızında Capella'dan sonra en parlak ikinci yıldız yapmaktadır. Hipparcos görevi sırasında yapılan ıraklık ölçümleri kullanılarak yapılan hesaplamalarda, uzaklığı 81,1 ışık yılı olarak tahmin edilmektedir.

LP 658-2, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 21 ışık yılı uzaklıkta bulunan beyaz cüce yıldızdır. LP 658-2'ye en yakın yıldızlar; 3,11 ışık yılı uzağındaki Gliese 205 ve 4,25 ışık yılı uzağındaki G 99-49'dur. Parlak yıldız Tabit ise 9,3 ışık yılı uzağında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eta Boötis</span>

Eta Boötis, Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 37 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi altdev yıldızdır. Geleneksel isimleri Müfrid ve Saak, Flamsteed belirtmesi 8 Boötis'dir. 1943 yılından bu yana bu yıldızın tayfı diğer yıldızların sınıflandırılmasında dayanak noktası olarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gama Boötis</span>

Gama Boötis, Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 85 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan A-tipi beyaz bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Lambda Scorpii</span>

Lambda Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 570 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldız sistemidir. Takımyıldızının ikinci en parlak yıldızı olan λ Sco, gece gökyüzünün de en parlak yıldızları arasındadır. Geleneksel adı olan Shaula, Arapça الشولاء El-şevle "yükseltilmiş [kuyruk]" anlamına gelmektedir. Çincede ise 尾宿八 "kuyruğun sekizinci yıldızı" olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Epsilon Scorpii</span>

Epsilon Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 63,7 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır. Patrick Moore yıldızın adını Wei olarak sunmuştur fakat bu hatalı bir okuma gibi görünmektedir. Wěi (尾), "kuyruk" anlamına gelmektedir ve orijinalinde, Çinlilerdeki bir yıldız deseni veya Yirmi sekizinci konak Xiùyu oluşturan yıldızlar; ε, μ1-2, ζ1-2, η, θ, ι, κ, υ ve λ Scorpii'nin adı olarak kullanılmıştır. 2,3 kadir görünen parlaklığıyla takımyıldızının beşinci parlak yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Scorpii</span>

Beta Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 399 ışık yılı uzaklıkta bulunan çoklu yıldız sistemidir. Geleneksel adı olan Acrab, Akrab veya Elacrab, el-'Akrebden gelmektedir. Xi Scorpii ile birlikte Graffias olarak da adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Canis Majoris</span>

Beta Canis Majoris, Büyük Köpek takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 492 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan B-tipi mavi-beyaz bir parlak devdir. Takımyıldızında köpeğin ön ayakları konumunda yer alır. Geleneksel isimleri olan Murzim, Al-Murzim veya Mirzam, Arapça Mirzem sözcüğünden (مرزم) gelmektedir ve "haberci" anlamındadır. Bu isim, Sirius'dan önce doğarak onun gelişini haber verdiği için verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Beta Ursae Majoris</span>

Beta Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Geleneksel adı Merak'dır.

<span class="mw-page-title-main">Alphard</span>

Alphard, Hydra takımyıldızında yer alan bir yıldızdır. Alphard, Hydra takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Adını Arapçada yalnız anlamına gelen el-Ferd (الفرد) kelimesinden almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Pictoris</span>

Beta Pictoris Ressam takımyıldızının en parlak ikinci yıldızıdır. Güneş Sistemi'nden 63,4 ışık yılı uzaklıkta yer alan Beta Pictoris, Güneş'ten 1,75 kat daha büyük ve 8,7 kat daha aydınlıktır. Beta Pictoris sistemi, evriminin anakol aşamasında olmasına rağmen sadece 20 ile 26 milyon yaş aralığında olduğu tahmin edilen çok genç bir sistemdir. Beta Pictoris, uzayda aynı hareketi paylaşan ve aynı yaşta olan genç yıldızların oluşturduğu yıldız birliği Beta Pictoris hareketli grubunun üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Beta Corvi</span>

Beta Corvi veya Kraz, Karga takımyıldızında bulunan bir yıldızdır. Dünyadan 146 ışık yılı uzaklıkta yer almakta olup 2.647 görünür büyüklüğü ile Karga takımyıldızındaki ikinci en parlak yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Pegasi</span>

Beta Pegasi veya Scheat, Kanatlıat takımyıldızında bulunan bir yıldızdır. Dünyadan 196 ışık yılı uzaklıkta yer almakta olup Kanatlıat takımyıldızındaki ikinci en parlak yıldızdır. Dikdörtgen bir yıldız işareti olan Kanatlı Büyük Karesi'nin sağ üst köşesini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Eta Serpentis</span> yıldız

Eta Serpentis, Yılan takımyıldızında yaklaşık olarak 60,5 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Yılanın kuyruğu olan Serpens Cauda'da yer alır. Görünür büyüklüğü 3,260 kadir olan yıldız, çıplak gözle gözlenebilir.