İçeriğe atla

Beta Aquarii

Beta Aquarii, Kova takımyıldızında bulunan tekli bir sarı süperdev yıldızdır. Resmi adı Sadalsuud ve Bayer adı olan β Aquarii, kısaltılmış Beta Aqr veya β Aqr'dır. Hipparcos görevi sırasında elde edilen paralaks ölçümlerine göre bu bileşen Güneş'ten yaklaşık 540 ışıkyılı (165 parsek) uzaklıkta yer almaktadır. 6,5 km/s'lik radyal hız ile Güneşten daha da uzaklaşmaktadır. Yıldız, IAU radyal hız standardı olarak kullanılmaktadır.

İsimlendirme

β Aquarii, Latince Beta Aquarii olarak okunur ve yıldızın Bayer ismidir.

Resmi adı olan Sadalsud, Arapça bir ifade olan "Saad el-Suud" "iyi şans" anlamındadır. Bazen karşılaşılan diğer yazımlar Sad es-Saud, Sadalsund ve Saad el Sund'dır. Al Achsasi Al Mouakket Takvimi'ndeki yıldızlar kataloğunda bu yıldız, Latince'ye Lucida Fortunæ Fortunarum (R.H. Allen ile oldukça aynı) olarak çevrilen ve en parlak şans anlamına gelen Nir Saad al Saaoud olarak adlandırılmıştır. Uluslararası Astronomi Birliği Yıldız İsimleri Çalışma Grubu (WGSN), birincil veya 'A' bileşeni için Sadalsuud adını onayladı.

Özellikleri

β Aquarii, 2,87 görsel kadiri ve G0 Ib yıldız sınıflandırmasıyla Kova burcunun en parlak yıldızıdır. 1943'ten bu yana bu yıldızın spektrumu, diğer yıldızların sınıflandırılmasında sabit dayanak noktalarından biri olarak kullanılmaktadır. Tahmini yaşı 56 milyon yıldır; bu kütledeki bir yıldızın bir süperdeve dönüşmesine yetecek yaştadır. Yıldızın kütlesi Güneş'in beş veya altı katı kadardır, ancak Güneş'in yarıçapının 48 katına kadar genişlemiştir. Büyük olasılıkla çekirdeğinde helyumu karbona dönüştürüyor ve bir süpernova olarak patlayacak kadar yeterli kütleye sahip olmadığı için, muhtemelen Sirius B ile karşılaştırılabilecek devasa bir beyaz cüceye dönüşecek. 5.608 K efektif sıcaklıktaki genişlemiş fotosferinden yaklaşık olarak Güneş'in 2.000 katı parlaklık yayar ve bu da ona G-tipi yıldızların karakteristik sarı rengini verir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Virgo (takımyıldız)</span> Başak takımyıldızı

Virgo ya da Başak takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. Tutulum üzerinde yer alır. Virgo adı Latince'de bakire anlamına gelir. Batısında Aslan, doğusunda Terazi takımyıldızları vardır. En parlak yıldızı Spica sayesinde gökyüzünde kolaylıkla bulunabilir.

<span class="mw-page-title-main">Aquarius (takımyıldız)</span>

Kova takımyıldızı, Oğlak ve Balıklar takımyıldızları arasında yer alan, Zodyak kuşağındaki bir ekvatoral takımyıldızdır. Adı Latince "su taşıyıcısı" veya "kova taşıyıcısı" anlamına gelir ve eski astronomik sembolü (♒︎) suyu temsil eder. Kova, Zodyak üzerindeki en eski bilinen takımyıldızlardan biridir. 2. yüzyıl astronomu Batlamyus tarafından listelenen 48 takımyıldızdan biriydi ve günümüzde hala kullanılan 88 modern takımyıldız arasında yer almaktadır. Balina takımyıldızı Cetus, balık takımyıldızı Pisces ve ırmak takımyıldızı Eridanus gibi suyla ilişkilendirilen takımyıldızların bolluğu nedeniyle genellikle "Deniz" olarak adlandırılan bir bölgede bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Cygnus (takımyıldız)</span>

Kuğu Takımyıldızı, adı Eski Yunanca "kuğu" anlamına gelen Kyknos'dan (Κύκνος) Latinceleştirilen ve Samanyolu düzleminde bulunan kuzey yarımküre takımyıldızıdır. Kuğu, kuzey yaz ve sonbaharının en tanınabilir takımyıldızlarından biridir ve Güney haçı'na karşılık Kuzey haçı olarak bilinen belirgin bir asterizme sahiptir. 2. yüzyıl astronomu Batlamyus tarafından listelenen 48 takımyıldız arasında yer almaktaydı ve modern dönemde tanımlanan 88 takımyıldızdan biri olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Scutum (takımyıldız)</span>

Scutum ya da Kalkan takımyıldızı, modern 88 takımyıldızdan biridir. 17. yüzyılda oluşturulmuştur. Scutum adı Latince'de kalkan, koruyucu anlamlarına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Kırmızı dev</span> yıldız evriminin geç aşamalarında ve düşük ya da orta kütlede olan bir dev yıldız

Kırmızı dev, yıldız evriminin geç aşamalarında ve düşük ya da orta kütlede olan bir dev yıldız. 4.700 °C ya da daha düşük sıcaklıkta olabilir. Dış atmosferi şişkin ve seyrektir. Kırmızı devin dış görünümü sarı-turuncudan kırmızıya uzanabilmektedir ve K ve M tayfsal tipini içerir ayrıca S sınıfı yıldız ve karbon yıldızı.

<span class="mw-page-title-main">Wolf-Rayet yıldızı</span>

Wolf-Rayet yıldızları, evrim geçirmiş olağanüstü büyüklükte yıldızlardır ve kütlelerini 2000 km/s hızına ulaşabilen çok yeğin yıldız rüzgârı nedeniyle kaybetmektedirler. Kendi yıldızımız kütlesinin her yıl 10−14'ünü kaybederken, Wolf-Rayet yıldızlarında bu değer 10−5 güneş kütlesidir. Bu yıldız türlerinin sıcaklığı genelde 25.000 ile 50.000 K arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">16 Aquarii</span>

16 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 296 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi sarı dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">20 Aquarii</span>

20 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 207 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi sarı-beyaz dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">40 Aquarii</span>

40 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 986 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi sarı altdev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">89 Aquarii</span>

89 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 497 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldız sistemidir. Birincil bileşen 89 Aqr A, görünen parlaklığı 5,27 kadir olan G-tipi sarı bir altdev yıldızdır. Yoldaşı olan 89 Aqr B, görünen parlaklığı 5,8 kadir olan A-tipi beyaz bir ana kol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">25 Aquarii</span>

25 Aquarii, Kova takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 226 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve ikili yıldız sisteminin birincil bileşeni olan K-tipi turuncu dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Albireo</span>

Albireo, Kuğu takımyıldızı içinde yaklaşık olarak 433 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldızdır. Birincil bileşen, tayf sınıfı K2II olan turuncu parlak devin görünen parlaklığı +3,18 kadirdir. İkincil bileşen, tayf sınıfı B8V olan mavi ana kol yıldızının görünen parlaklığı ise +5,82 kadirdir. Bayer belirtmesi beta olmasına rağmen, Gama Cygni, Delta Cygni ve Epsilon Cygni'den daha soluktur. Albireo, 3 kadir büyüklüğüyle çıplak gözle tek yıldız olarak gözlenebilir. Çift yıldız olarak gözlemlenebilmesi için basit bir dürbün yeterlidir. Parlak sarı rengi ve sönük mavi bileşeni ile çarpıcı bir kontrast oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Beta Reticuli</span>

Beta Reticuli, Ağcık takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 100 ışık yılı uzaklıkta bulunan spektroskopik ikili ve Beta Reticuli B ile birlikte üçlü yıldız sistemidir. Görünen büyüklüğü 3,85 olan sistemin birincil bileşeni tayf tipi K0IV olan turuncu bir devdir.

<span class="mw-page-title-main">Alnitak</span>

Alnitak, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 815 ışık yılı uzaklıkta bulunan üçlü yıldız sistemidir. Mintaka ve Alnilam ile birlikte bu üç yıldız, eski kültürler arasında pek çok isimle de bilinen Avcı'nın Kuşağı'nı oluştururlar.

<span class="mw-page-title-main">Beta Scorpii</span>

Beta Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 399 ışık yılı uzaklıkta bulunan çoklu yıldız sistemidir. Geleneksel adı olan Acrab, Akrab veya Elacrab, el-'Akrebden gelmektedir. Xi Scorpii ile birlikte Graffias olarak da adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Spica</span> Başak takımyıldızı bölgesindeki bir ikili yıldız sistemi

Spica, Başak takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 249 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldız sistemidir. Takımyıldızının en parlak yıldızı olan Spica, gece gökyüzünün de en parlak 15. yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Ayı Hareketli Grubu</span>

Büyük Ayı Hareketli Grubu, 500 milyon yıl önce oluştuğu düşünülen ortak kökene ve ortak harekete sahip yakın bir yıldız topluluğudur. Çekirdeği yaklaşık olarak 80 ışık yılı uzaklıktadır. Çoğunlukla Büyük Ayı yıldızlarından oluşur ve parlak yıldızlar açısından oldukça zengindir.

Beta Cassiopeiae, resmi adı Caph /ˈkæf/, Cassiopeia takımyıldızı yönünde bulunan bir Delta Scuti değişken yıldızıdır. F2 spektral sınıfına ait dev bir yıldızdır. İkinci büyüklükteki beyaz yıldızın mutlak büyüklüğü +1,3 kadirdir.

Gamma Aquarii veya γ Aquarii, Kova takımyıldızı yönünde bulunan bir ikili yıldız sistemidir. Görünür görsel büyüklüğü 3,849'dur ve bu da onu takımyıldızın en parlak üyelerinden biri yapar. Hipparcos görevi sırasında yapılan paralaks ölçümlerine göre bu yıldızın Güneş'ten yaklaşık 164 ışıkyılı uzaklıkta yer aldığı anlaşılmaktadır. Güneş'e −16 km/s'lik radyal hızla yaklaşmaktadır. 1998 yılında Olin J. Eggen bu yıldızı Hyades Süperkümesi'ne aday üye olarak dahil etti.

Alfa Aquarii veya resmi adı Sadalmelik, Kova takımyıldızında bulunan tek bir sarı süper dev yıldızdır. 2,94 görsel kadiri ile Kova'nin ikinci en parlak yıldızıdır. Gaia uzay aracının yaptığı paralaks ölçümlerine göre Güneş'ten yaklaşık 690 ışıkyılı uzaklıkta yer almaktadır. Güneş'ten 7,5 km/s'lik radyal hızla uzaklaşmaktadır.