İçeriğe atla

Berrin Menderes

Berrin Menderes
DoğumFatma Berrin[1][2]
1905
İzmir, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm22 Nisan 1994 (89 yaşında)
Ankara, Türkiye
Defin yeriAdnan Menderes Anıt Mezarı, İstanbul
Evlilik
Adnan Menderes
(e. 1929; ö. 1961)
Çocuk(lar)Yüksel Menderes (1930-1972)
Mutlu Menderes (1937-1978)
Aydın Menderes (1946-2011)

Fatma Berrin Menderes[1][2] (1905, İzmir - 22 Nisan 1994, Ankara), Türkiye'nin eski başbakanlarından Adnan Menderes'in eşi.

Yaşamı

Evliyazade Hacı Mehmet Efendi'nin kızı Naciye Hanım ile Yemişçibaşı İzzet Bey'in en küçük çocuğu olarak 1905 yılında İzmir'de doğdu. Anne tarafından ailesi Evliyazadeler İzmir'in önde gelen ailelerinden biriydi. Aydın ilinde tarımla uğraşan Adnan Menderes ile 1929 yılında evlendi. Eşinin Cumhuriyet Halk Partisi'nden (CHP) milletvekili seçilmesi sonrasında 1931'de Ankara'ya taşındılar. Evliliklerinden Yüksel (1930-1972), Mutlu (1937-1978) ve Aydın (1946-2011) adında üç oğulları oldu. Eşi Demokrat Parti (DP) ile 10 yıl iktidarda bulundu ve 27 Mayıs Darbesi sonrasında 17 Eylül 1961 tarihinde İmralı Adası'nda idam edildi. Berrin Menderes, 1972'de de büyük oğlu Yüksel Menderes'i kaybetti. Ablası Güzin Dülger 1975'te, ortanca oğlu Mutlu ise 1978'de öldükten sonra yaşamını küçük oğlu Aydın'ın yanında sürdürdü. 1985'te abisi Samim Yemişçibaşı öldü. Ankara'da kalp ve böbrek yetmezliğine bağlı olarak 22 Nisan 1994 tarihinde yaşamını kaybetti. Cenazesi İstanbul'a getirildi ve eşinin Topkapı'da bulunan anıt mezarına defnedildi.[3]

Berrin Menderes, eşi Adnan Menderes ile birlikte

Kişisel olarak piyano ile ilgilenirdi.[4] Eşini cuntacı rejimin baskısı altında yargılandığı adada bir saatlik görme fırsatı oldu.[5] Deniz Gezmiş'in idamını trajik olarak görüp ağladığını ve yaşanan acıları iyi bildiğini belirterek tüm darbelere karşı olduğunu bir röportajında ifade etti. 1982 Anayasası'na karşı çıktı ve hayır oyu kullandı.[6] Yugoslavya lideri Josip Broz Tito'ya gönderdiği bir mektup 2013'te ortaya çıktı. Mektubunda Tito'nun Menderes'e hediye ettiği ve cuntacıların el koyduğu eşyalardan hangisinin kişisel veya devlet düzeyinde olduğunu sormuştu.[7]

Kaynakça

  1. ^ a b "TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2022. 
  2. ^ a b "TBMM Albümü 3. Cilt (1983-2010)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2022. 
  3. ^ "Berin Menderes". adfed.org. 21 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 
  4. ^ Kocabıyık, Hüseyin (22 Nisan 2012). "Berin Menderes". Yeni Asır. 28 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 
  5. ^ "Menderes ailesinin bitmeyen hüznü". Son Haber. 25 Aralık 2011. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 
  6. ^ Oflaz, Lütfü (27 Eylül 2016). "Berin Menderes, Deniz Gezmiş'in idamına ağlamıştı!". Star. 11 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 
  7. ^ "Berin Menderes'in Tito'ya gönderdiği mektup ortaya çıktı". Sabah. 31 Temmuz 2013. 29 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Adnan Menderes</span> 9. Türkiye başbakanı

Ali Adnan Menderes, Türk siyasetçi. 1950-60 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı görevinde bulundu. Ayrıca, aynı tarihler arasında kurucuları arasında yer aldığı Demokrat Parti (DP) Genel Başkanlığını yürüttü. Menderes, Türkiye siyasi tarihinde idam edilen ilk ve tek Türkiye Cumhuriyeti başbakanı olarak tarihe geçti. 1990'da Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkardığı yasayla, Menderes ve onunla beraber idam edilen Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'ya itibarlarını iade etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Gürsel</span> 4. Türkiye cumhurbaşkanı (1961–1966)

Cemal Gürsel, Türk asker ve devlet adamı. 27 Mayıs Darbesi sonrası oluşturulan Millî Birlik Komitesi başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin dördüncü cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fatin Rüştü Zorlu</span> Türk diplomat ve siyasetçi

Ahmet Fatin Zorlu, Türk siyasetçi ve diplomattır. 1957-1960 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. Bundan önce ise 1954-55 yılları arasında Başbakan Yardımcılığı yaptı. 27 Mayıs Darbesi sonrası başlatılan Yassıada Yargılamaları sonrası Başbakan Adnan Menderes ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan ile birlikte İmralı adasında idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Lütfi Kırdar</span> Türk siyaset adamı

Mehmet Lütfi Kirdar, Türk hekim, devlet adamı, asker, Manisa ve İstanbul valisi, milletvekili ve sağlık bakanı.

Menderes, bir akarsu yatağının, genellikle düzlüklerde çizdiği ve S harfine benzeyen kıvrımdır. Şu anlamlara da gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Adnan Menderes Havalimanı</span> Türkiyenin İzmir iline hizmet veren uluslararası havalimanı

Adnan Menderes Havalimanı, Türkiye'nin İzmir iline hizmet veren uluslararası havalimanıdır. Şehir merkezinin 14 km güneyinde, Gaziemir ve Menderes ilçeleri sınırları içindedir. Adını 1950-1960 yılları arasında başbakanlık yapan Adnan Menderes'ten (1899-1961) almaktadır. Havalimanının sahibi Devlet Hava Meydanları İşletmesi iken işletmecisi TAV Havalimanları'dır.

<span class="mw-page-title-main">Refik Şevket İnce</span>

Mehmet Refik İnce, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Polatkan</span> Türk siyasetçi ve maliyeci

Hasan Polatkan, Kırım Tatarı kökenli Türk siyasetçi ve maliyeci. Mayıs ile Aralık 1950 arasında kısa bir dönem Çalışma Bakanlığı görevine getirildi. 1950-60 yılları arasında ise Maliye Bakanlığı görevinde bulundu. 27 Mayıs Darbesi sonrası başlatılan Yassıada Yargılamaları sonrası Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile birlikte İmralı adasında idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Yassıada Yargılamaları</span> 1960 darbesinden sonraki mahkeme süreci

Yassıada Yargılamaları, 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti yönetiminin, darbeyi gerçekleştiren cunta tarafından kurulan özel bir mahkemede yargılandığı davalar dizisi. Yargılamalar Demokrasi ve Özgürlük Adası 'nda yapıldığı için bu isimle anılırlar. İki eski bakan ve bir başbakanın idam edilmesiyle sonuçlanan yargılamalar, Türk siyasi hayatında çok önemli bir yere sahiptir ve bu konudaki tartışmalar günümüzde de sürmektedir.

İsmail Namık Gedik, Türk siyasetçi ve eski Türkiye İçişleri Bakanı.

Mehmet Fikret Kuytak, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Medeni Berk</span>

Mehmet Medeni Berk, Aksaraylı Türk siyasetçidir.

Hâdi Hüsman ya da Abdulhadi Hüsman Türk siyasetçidir.

Aydın Menderes, Türk siyasetçi. Adnan Menderes'in en küçük çocuğudur. 16. dönem Konya, 20. ve 21. dönem İstanbul milletvekilidir.

Ahmet Kınık, Türk bürokrat ve siyasetçi.

Mutlu Menderes, Türk siyasetçi. Eski başbakanlardan Adnan Menderes'in oğludur.

Yüksel Menderes, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Ayhan Aydan</span> Türk opera sanatçısı

Ayhan Aydan, Türk opera sanatçısı.

Adnan Menderes, 27 Mayıs Darbesi sonrası Başbakanlık görevinden alındı ve Yüce Divanda yargılandı. Mahkemede suçlu bulunan 62 yaşındaki Menderes, İmralı Cezaevi'ne nakledilerek 17 Eylül 1961, Pazar günü asılarak idam edildi.

Bu maddede, 1994 yılında Türkiye'de gerçekleşen olaylar yer almaktadır.