İçeriğe atla

Berlin Hisarı

Berlin Kalesi (Almanca "Festung Berlin"), tarihi Berlin şehrinin tahkimatıydı. İnşaat 1650'de başladı. Surlarının yıkılması 1740'ta başladı.

Tarihi

Berlin, ana doğu-batı yolunda (günümüzde Bundesstraße 1) önemli bir pazar yeriydi. Ancak batıdaki Spandau'nun (Spandau Kalesi) ve doğudaki Köpenick'in (Köpenick Sarayı) aksine gerçek tahkimatı yoktu. Berlin, Otuz Yıl Savaşları sırasında (1618-1648) herhangi bir muharebeye ev sahipliği yapmamasına rağmen, İsveçlilerin işgalinden ağır bir şekilde zarar gördü; 1631'de savaşın sonunda binaların üçte biri yıkılmış ve nüfusun yarısı kaçmış ya da ölmüştü.

Brandenburg Elektörü I. Friedrich Wilhelm, mühendis mimar Johann Gregor Memhardt'a kasaba için bir tahkimat planları çizmesini emretti. Bunlar, 1650'de kuzey İtalya'daki burçların çağdaş tahkimat modelini takiben başladı. Büyük surlar dikildi ve aradaki açıklık suyla dolduruldu.

Nehrin doğusundaki kısımların inşası 1658 ile 1662 yılları arasında tamamlandı. Bölgedeki bataklıklar nedeniyle batı kesimlerinde daha fazla sorun yaşandı ve buna bağlı olarak 1683 yılına kadar tamamlanamadı. Ancak o taraftaki surlar asla amaçlanan yüksekliğine ulaşmadı.

Sonraki yıllarda surlar o kadar kötüleşti ki, 1734'te Prusyalı I. Frederick William onları terk etmeye karar verdi. Onların yerine, 1737'ye kadar devam eden bir proje olan Berlin Gümrük Duvarı inşa edildi. 1740 yılında kalenin duvarları yıkılmaya başlandı ama tüm surlar ancak 19. yüzyılın sonuna kadar düzleştirilebildi. Bugün kaleden geriye şehir merkezindeki bazı caddelerin izlediği zikzak yolların gösterdiği gibi yolunun akışından başka hiçbir şey kalmamakta. Kalenin bulunduğu doğu (kuzey) kesim boyunca inşa edilen demiryolu raylarının Berlin Stadtbahn'da bir haritası görülebilir.

Tahkimatlar

Berlin Kalesi'nin beş şehir kapısı ve 13 burcu vardı.

  • Leipzig Kapısı (Leipziger Tor)
  • Köpenick Kapısı (Köpenicker Tor)
  • Mills Kapısı (Mühlentor)
  • Georges Kapısı (Georgentor),
    esasen Aziz Geroges Hastanesi'ne ithafen adlandırıldı, 1701 yılında Kralın Kapısı (Königstor) olarak yeniden adlandırıldı
  • Spandau Kapısı (Spandauer Tor)
  • Yeni Şehir Kapısı (Neustädtisches Tor)
    her ne kadar bu planlar hiç gerçekleştirilmese de takviye edilmesi gereken batı yönüne planlı Dorotheenstadt kasabası yönünde eklendi.
  • I. Leib-Garde-Bollwerk (Gießhaus-Bastion)
  • II. "Wittgensteinsches" Bollwerk
  • III. "Sparr" -Bollwerk (Jäger-Bastion)
  • IV. Gertrauden-Bollwerk (Spittel-Bastion)
  • V. "Goltzsches" Bollwerk (Salz-Bastion)
  • VI. "Rillenfortsches" Bollwerk (Heubinder-Bastion)
  • VII. Bollwerk "im Sumpf" (Köpenicker Bastion)
  • VIII. Stralauer Bollwerk
  • IX. Kloster-Bollwerk (Hetzgarten-Bastion)
  • X. "Siebenburgisches" Bollwerk (Marien-Bastion, Kommandanten-Bastion
  • XI. Dragoner-Bastion
  • XII. "Uffelnsches" Bollwerk (Spandauer Bastion)
  • XIII. Lustgarten-Bollwerk

Edebiyatta

Peter Feist [de]: Als Berlin eine Festung war …, 1658–1746. In: Der historische Ort Nr. 27. 2. Auflage. Kai Homilius Verlag, Berlin 2006, 3-931121-26-7 (26 Seiten im Taschenkalender-Format).

İlgili Araştırma Makaleleri

Bybassios, Muğla ili Marmaris ilçesi yakınlarındaki bir antik kenttir.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu Hisarı</span> İstanbulun Beykoz ilçesindeki bir hisar

Anadolu Hisarı, Anadolu Hisarı Kalesi veya diğer adıyla Güzelce Hisarı, İstanbul'un Beykoz ilçesinin Anadoluhisarı semtinde, Göksu Deresi'nin İstanbul Boğazı'na döküldüğü yerde yer alan bir Osmanlı kalesi.

<span class="mw-page-title-main">Yılankale</span>

Yılankale, Ceyhan'a 13 km mesafede E-5 karayoluna 3 km'dir. O-52'de bulunan Yılankale Kavşağı (K-4), ismini buradan almaktadır. Çok sarp bir tepe üzerine Ceyhan Ovası'na tamamen hakim şekilde kurulan bu kale Kilikya Ermeni Krallığı döneminde Kral I. Levon tarafından yaptırılmıştır. Yöre halkı tarafından Şahmeran kalesi olarak da adlandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Kalesi</span>

Ankara Kalesi, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihi bir kale. Ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemekle birlikte M.Ö. 5. yüzyıl başında Galatların Ankara'ya yerleşmeleri sırasında kalenin var olduğu bilinmektedir. Romalılar, Bizanslılar, Selçuklu Hanedanı ve Osmanlılar dönemlerinde birçok kez onarımdan geçmiştir. Ankara Kalesi dışarıdan görümüne göre daha büyüktür. Her yıl çeşitli festivallere de ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kayseri Kalesi</span> türk kalesi

Kayseri Kalesi Kayseri'de bulunan Türkiye'nin turistik kalelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kale</span> Orta Çağ boyunca Avrupa, Asya ve Orta Doğuda soylular tarafından inşa edilen müstahkem yapı

Kale ya da kermen, düşmanın gelişinin beklendiği yollar üzerine, stratejik öneme sahip olan şehirlere, geçit ve dar boğazlara savunma amaçlı olarak inşa edilen ordusal yapı. Bu tür tahkimatlar antik çağlardan beri kullanılmıştır. ve askerî işlevlerinin yanı sıra idari, siyasi ve ekonomik merkez olarak iş görmüştür. Kimi kaleler saray halkına konaklama imkanı sağlardı. Kalelerde kuleler ve surlar gibi farklı özelliklere sahip bölümler bulunurdu. 15. yüzyılda topların yaygınlaşmasıyla Orta Çağ kaleleri işlevlerini yitirdi ve yerini İtalyan tarzı kalelere bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Hoşap Kalesi</span>

Hoşap Kalesi, Van'a yaklaşık 50–60 km arası uzaklıkta Van-Başkale yolu üzerinde, Güzelsu mevkiinde bulunan ve son halini Orta Çağ' da alan kale.

<span class="mw-page-title-main">Karatepe (antik kent)</span> Osmaniye Kadirlide bir antik kent

Karatepe, Osmaniye ili Kadirli ilçesi sınırları içerisinde bulunan MÖ 8. yüzyılda, Geç Hitit Çağı’nda Hitit Kralı Asivatas tarafından kuzeyden gelecek saldırılara karşı bir sınır kalesi olarak kurdurduğu Asitivada (Aslantaş-Karatepe) Kalesi’nin çevresi günümüzde Açık hava Müzesi’dir. Karatepe Adana’nın yaklaşık 135 km doğusunda, Osmaniye iline 25 km Doğusundaki Aslantaş Baraj Gölü kenarındadır. Doğal bir tepenin üzerindedir. Toros Dağları’nın eteklerindedir. Karatepe eskiden bir kervan yoluna da hâkimdi.

<span class="mw-page-title-main">Hattuşa</span> Hititlerin Geç Tunç Çağı dönemindeki başkenti

Hattuşa ya da Hattuşaş, Hititler'in Geç Tunç Çağı dönemindeki başkentidir. Çorum il merkezinin 82 km güneybatısındaki Boğazkale ilçesinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Unter den Linden</span>

Unter den Linden Almanya başkenti Berlin'in Mitte ilçesinde bir bulvar. Adını, caddenin ortasından geçen yaya yolunun iki yanında bulunan ıhlamur ağaçlarından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sur</span> bir alanı potansiyel saldırganlardan korumak için kullanılan güçlendirme

Sur, bir yerleşim yerini savunma amacıyla inşa edilen bir tür tahkimattır. Antik dönemlerden beri yerleşim yerleri ya da kalelerin etrafına inşa edilen surlar, Berlin Duvarı örneğindeki gibi modern dönemlerde de kullanılır. Tarihî surlar üzerinde, savunmayı ve gözetleme kabiliyetini artırmak amacıyla yuvarlak ya da köşeli surdan daha yüksek şekilde yapılan kulelere 'burç' adı verilir. Modern sur amacını taşıyan duvarlarda ise bu yapılara sadece gözetleme kulesi denir. Kimi surlarda, etkinliği artırmak için surun dış cephesine hendek kazılır.

<span class="mw-page-title-main">Tokat Kalesi</span>

Tokat Kalesi, yapım tarihi ve hangi medeniyet tarafından yapıldığı bilinmeyen kermen. Kaleye ait en eski izler 5 ya da 6. yüzyıla ait olup kalenin bu yıllarda var olduğu bilinmektedir. Yapının inşa edildiği kayalıklar doğal bir kale özelliğine sahip olmakla beraber surlar ve kale içerisindeki odalar insanlarca yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tahkimat</span> savunma savaşı ve üsler için tasarlanan savunma yapıları

Tahkimat veya istihkâm, savaşlarda kullanılmak üzere savunma amaçlı inşa edilmiş askerî yapılar ve binaları tanımlar. İnsanoğlu binlerce yıllık uygarlık tarihinde çok çeşitli şekillerde savunma amaçlı yapı inşa etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İçerişehir</span> Bakünün tarihî çekirdeği

İçerişehir ya da Eskişehir, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün tarihî çekirdeği olarak bilinmektedir. Haydar Aliyev Vakfı'nın çalışmaları sonucunda UNESCO'nun Dünya Miras Komitesi'nin 2000 yılında Avustralya'nın Cairns kentinde yaptığı 24. oturumda Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi ile birlikte Dünya Mirası olarak kabul edilen İçerişehir, Azerbaycan'dan listeye dahil olan ilk yapıdır. Bakü'nün en eski kısmı olan İçerişehir, iyi korunmuş kale duvarları ile çevrilidir. 221.000 m² alana sahip olan koruma alanında 1300'den fazla aile yaşamaktadır.

Kapu Camii, Konya'da 17. yüzyıl Osmanlı dönemine ait tarihi cami. Şehirdeki Osmanlı camileri arasındaki en büyük camidir. Merkez Karatay ilçesi, Sarraflar caddesi üzerindeki caminin mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olup, Karatay Müftüğülüğü'ne bağlı olarak faal durumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Diyarbakır Kalesi</span> Diyarbakırın Sur ilçesini çevreleyen şehir surları

Diyarbakır Kalesi veya Diyarbakır surları, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir yapı. İç kale ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Surlardaki ana girişler Dağ Kapı, Urfa Kapı, Mardin Kapı ve Yeni Kapı 'dır. Yaklaşık dokuz bin yıllık olan surlar, Çin Seddi'nin ardından dünyadaki en uzun ve geniş savunma duvarıdır. 2000'de yapıyı Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil eden UNESCO, 2015'te ise Dünya Mirası olarak tescil etti. Ayrıca Diyarbakır'ın çok eski yapısı olan Keçi Burcu da Sur ilçesinde yer almaktadır. Surlar, İç ve Dış Kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kronborg</span> Helsingörde bir Orta Çağ kalesi

Kronborg, Danimarka'nın Helsingör şehrinde bulunan bir tahkimat ve kaledir. William Shakespeare'in Hamlet oyununda Elsinore olarak ölümsüzleştirilen Kronborg, Kuzey Avrupa'daki en önemli Rönesans kalelerinden biridir ve 2000 yılında UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lefkoşa Surları</span> Lefkoşayı çevreleyen bir dizi savunma duvarıdır.

Lefkoşa surları, Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşa'yı çevreleyen bir dizi savunma duvarıdır. İlk şehir surları Orta Çağ'da inşa edilmiş ancak 16. yüzyıl ortalarında Venedik Cumhuriyeti tarafından tamamen yeniden inşa edilmiştir. Venedikli mühendis Guilio Savorgnan'nun bir sanat eseri olarak görülen surlar 4,8 kilometre (3,0 mi) uzunluğunda olup on bir burç ile üç giriş kapısına sahiptir. Günümüzde büyük ölçüde bozulmamış bir hâlde olan surlar, Doğu Akdeniz'deki en iyi korunmuş Rönesans surları arasındadır. Önemli bir turistik cazibe merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Kotor'un Tahkimatı</span>

Kotor surları, surlar, kuleler, hisarlar, kapılar, burçlar, tahkimatlar, sarnıçlar, bir kale ve yardımcı binalar ve yapıları içeren Orta Çağ Kotor kentini koruyan entegre bir tarihi sur sistemidir. Askeri yapıları ağırlıklı olarak Venedik'in, bunun yanı sıra İlirya, Bizantion ve Avusturya'nın da mimari sistemlerini içermektedir. Eski şehir ve doğal çevresi ile birlikte, surlar 1979'da Kotor'un Doğal ve Kültürel-Tarihi Bölgesi Dünya Mirası olarak listelenmiştir ve Karadağ'daki bu tür kültürel öneme sahip tek bölgeyi temsil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Güvercinada</span> Aydın, Türkiyede bir ada

Güvercinada, Türkiye'nin Aydın ilinde bulunan bir adadır.