İçeriğe atla

Berlin

Koordinatlar: 52°30′N, 13°24′E

Berlin
Tiergarten and Mitte skyline
Victory Column
Charlottenburg Palace
Rotes Rathaus
Brandenburg Gate
Reichstag
Berlin Cathedral
Potsdam Square
Berlin bayrağı
Bayrak
Berlin arması
Arma
Almanya üzerinde Berlin
Berlin
Berlin
Berlin'in Almanya'daki konumu
ÜlkeAlmanya Almanya
Eyalet-şehirBerlin
BaşkentBerlin
En büyük şehirBerlin
Alt idari birimler
İdare
 • Belediye BaşkanıKai Wegner[1] (CDU)
Yüzölçümü
 • Eyalet & Şehir891.85 km²
Rakım34-115 m
Nüfus
 (31.12.2021)[2]
 • Eyalet & Şehir3.677,472
 • Yoğunluk4124/km²
 • Metropol
6,215,340
Zaman dilimiUTC+01.00 (OAS)
 • Yaz (YSU)UTC+02.00 (OAYS)
Alan kodu030
ISO 3166 koduDE-BE
Plaka koduB[3]
Resmî site
berlin.de

Berlin, Almanya'nın başkenti ve en büyük şehridir, aynı zamanda bir eyalettir.

II. Dünya Savaşı öncesinde 4,3 milyon kişinin yaşadığı şehirde 2021 itibarıyla 3.655 milyon kişi yaşamaktadır.[4] Berlin, Kuzey Almanya'da, Spree ve Havel nehirlerinin arasındaki kumluk bölgeye kuruludur. Şehir 1961'den 1990'a kadar, "Utanç Duvarı" olarak da bilinen Berlin Duvarı tarafından Doğu ve Batı Berlin olarak ikiye bölünmüştür.

Birleşme sonrasında kent, bilim ve kültür için küresel bir merkez haline geldi.[5]

Tarihçe

Kentin ortasından akan Spree Nehrinin, iki kıyısında, Cölln ve Berlin adlı iki balıkçı köyü iken ilk kez 1307 yılında birleşti. Brandenburg'un (daha sonra ise Prusya'nın) başkentliğini yapan Berlin, 18. yüzyıla kadar önem arz eden bir şehir değildi. Ancak Prusya'nın güçlenmesi sürecinde öncelikle Kuzey Almanya'nın ve sonrasında da Avrupa'nın siyasi, ekonomik ve kültürel anlamda önemli merkezlerinden biri haline geldi. 1871 yılında kurulan Alman İmparatorluğu'na başkentlik yapan Berlin, 1933 yılından itibaren Nazi Almanyası'nın da başkentiydi. II. Dünya Savaşı'nda harabeye döndü, müttefik devletler tarafından işgal edildi.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra şehir dört sektöre bölündü ve tüm Almanya'da olduğu gibi Berlin de ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve SSCB'nin kontrolüne girdi. Batılı ülkelerle Sovyetler Birliği arasında hızla gelişen siyasi farklılık ülkeyi olduğu gibi kenti de doğu ve batı olmak üzere ikiye böldü. 12 Ağustos 1961 tarihinde Berlin Duvarı'nın yapımına başlandı ve Berlinlilerin doğudan batıya geçişi en katı yöntemlerle engellendi. Zamanın imparatorluk merkezi Mitte ile birlikte, Berlin'i inşa eden mimar Karl Friedrich Schinkel'in tasarladığı binalar, büyükelçilikler, saraylar, müzeler tamamen kentin doğu kesiminde kaldı. Türkiye'den kaçak yollarla getirilen Bergama Sunağı'nın sergilendiği dünyanın en önemli müzelerinden biri olan Bergama Müzesi, Cölln ile Berlin'i birleştiren anlaşmanın yapıldığı St. Nicholas Kilisesi de tıpkı diğer önemli yapılar gibi Doğu Berlin'de kaldı.

1989'da duvarın yıkılması ve 3 Ekim 1990'da iki Almanya'nın resmen birleşmesiyle Berlin eyalet şehir olarak eski bütünlüğüne kavuştu ve birleşik Almanya Federal Cumhuriyeti'nin başkenti oldu.

Şehrin kuruluşu ve Ortaçağ

Mark Brandenburg (koyu mavi)

Cölln şehri (çift kent Berlin-Cölln Spree adasında) ilk defa 1237'de resmi olarak kayıtlara geçti ve 1244'te ilk defa Berlin adında anıldı. Berlin, Spree nehrinin kuzey kısmında yer alıyordu. 1307'de iki şehirde beraber kullandıkları bir belediye binasına sahip oldular. Berlin'in adının armasındaki ayı (Almanca: Bär) ile ilgisi yoktur. Daha çok Slav dilinden gelen Berl kelimesinden olduğu düşünülüyor. Berl Slav dilinde Bataklık anlamına geliyor. Spandau ve Köpenick, Berlin'den önce kuruldu. Berlin şehri tarihin geçen kısmında 1157'de Mark Brandenburg'a ait oldu.

1415'te I. Friedrich Mark Brandenburg'un elektörü oldu ve 1440'a kadar da elektör olarak kaldı. Hohenzollern Hanedanı Berlin'e 1918'e kadar hükümdarlık etti.

Yeniçağ'ın başlarında Berlin

1737'de Berlin

Otuz Yıl Savaşları 1618'den 1648'e kadar sürdüğü sırada belki en çok Berlin'i vurdu. Evlerin üçte biri hasar gördü ve nüfusun yarısı azaldı. Friedrich Wilhelm 1640'ta hükümdarlığı babasından aldı ve Berlin'e Avrupa'nın çeşitli yerlerinden insanları davet etti. Dinlere karşı da hoşgörülüydü kendi. 1671'de 50 tane Yahudi ailesine Berlin'e Avusturya'dan taşınma izini verildi. 1685'te Friedrich Wilhelm Fransız Huguenotları Mark Brandenburg'a davet etti. 15.000'nin üzerinde gelen Huguenotların 6000'ini Berlin'e yerleşti. 1700'de Berlin'in nüfusunun yüzde 30'si Fransızlardan oluşuyordu.[6] Huguenotların Berlinlilere kültürel etkisi yoğundu. Ayrıca Bohemya, Polonya ve Salzburg'danda çok göçmen Berlin'e geldi.

Prusya ve Almanya İmparatorluğu

1871'de Berlin Almanya İmparatorluğunun başkenti oldu.

1871'de Berlin Almanya İmparatorluğunun başkenti oldu ve 1701'de Birinci Friedrich'in taçı Berlin'de takıldığı için Prusya'nın başkenti oldu. 1 Ocak 1710'da Berlin, Cölln, Friedrichswerder, Dorotheenstadt ve Friedrichstadt birleşip bir şehir oldu. 1861'de Wedding, Moabit, Tempelhof, Schöneberg ve Spandau da Berlin ile birleşti.

Weimar Cumhuriyeti ve Nazi Almanyası

Potsdamer Platz 1945'te

I. Dünya Savaşı'ndan sonra 1918'de Berlin'de Weimar Cumhuriyeti kuruldu. 1920'de komşu şehirlerle ve belediyelerle Berlin yeniden birleşince başkentin nüfusu 4 milyon oldu.

Nazi Partisi iktidara gelince 1933'te Berlin Nazi Almanyası'nın başkenti oldu. Naziler 1936'da Berlin'de yapılan Olimpiyat Oyunlarını da propaganda için kullandı. Sonrasında Adolf Hitler ve mimar Albert Speer Berlin'in yapısını değiştirip dev yapıların Roma stilinde yapılmasına karar verdi.

Naziler Berlinli Yahudileri toplumdan soyutlayıp toplama kamplarına gönderdi, birkaç yıl sonra da katlettiler. 1933'te başkentte 160.000 Yahudi yaşıyordu. 1938'de Kristal Gece olarak bilinen geceden sonra Yahudilere yapılan saldırı ve tacizler artarak devam etti. II. Dünya Savaşı'nda Berlin yoğun bombardımana tutuldu ve Berlin'deki evler ve yapılar hasar görüp yıkıldı. Eğer Hitler savaşı kazansaydı Berlin'i Büyük Alman İmparatorluğu'nun başkenti yapmayı ve adını Germania olarak değiştirmeyi planlıyordu.

Şehrin bölünüşü ve birleşimi

Berlin'in işgal güçlerince paylaşımı

Berlin Kızıl Ordu tarafından ele geçirilince, kent 8 Mayıs 1945'te kapitülasyona uğradı. Londra Antlaşmasına göre de bütün Almanya 4 sektöre bölünecekti. Bunun yanı sıra Berlin'in de 4 sektöre bölünmesi kararlaştırıldı. Batılı Müttefikler (ABD, Fransa ve Birleşik Krallık) şehrin batısını işgal ederken Sovyetler de kentin doğusunda söz sahibi oldular.

Batılı Müttefiklerinin ve Sovyetlerin ideolojileri pek uyuşmadığından, Sovyetler 1948/49'da Batı-Berlin'ne ekonomik ambargo uygulamaya başladı. Bundan yılmayan Batılı Müttefikler Batı Berlin'e havadan destek vermeye başladı (Luftbrücke).

Berlin duvarı

Almanya Federal Cumhuriyeti'nin Almanya'nın batısında kurulması üzerine Almanya'nın doğusunda Doğu Almanya(DDR) 1949'da ilan edildi, böylece Soğuk Savaşın etkisi Berlin'e de yansıdı. Federal Cumhuriyeti başkentini Bonn olarak ilan edince, Doğu Almanlar Doğu-Berlin'i başkent ilan etti. Batı ve Doğu arasındaki ayrılık daha da büyüdü ve 13 Ağustos 1961 Berlin Duvarı'nın yapılmaya başlamasıyla bu ayrılık en yüksek düzeye ulaştı.

Batı Berlin de facto Almanya Federal Cumhuriyetine aitti ve bu yüzden Batı Berlin'e özel haklar tanındı. Doğu Berlin de Demokratik Almanya Cumhuriyeti'nin bir parçasıydı. Berlin'in doğusu ve batısı tamamen birbirinden ayrıydı. Geçişler sadece belirli kontrol noktalarından olabilirdi. Almanya Demokratik Cumhuriyetin'den Berlin'in batısına geçiş tamamen yasaktı ve sınır bölgelerine keskin nişancılar konulmuştu.

1989'da Berlin Duvarı yıkıldı ve iki ülke Almanya Federal Cumhuriyeti adı altında tekrar birleşti. Bir süre sonra Berlin, Birleşik Almanya'nın başkenti oldu. 1991'de verilen kararla başkent Bonn'daki bakanlıkların, yasama ve yönetim birimlerinin büyük bir kısmının Berlin'e taşınması kararlaştırıldı. Hükûmet ve Federal Meclis 1 Eylül 1999 tarihinde Berlin'de işine başladı.

Coğrafya

Berlin

Berlin'in doğudan-batıya uzunluğu 45 km'dir ve güneyden kuzeye ise 38 km'dir. Şehrin yüzölçümü 892 km²'yi bulur. Berlin eyaleti, tek komşusu Brandenburg eyaletiyle çevrilidir. Polonya sınırına sadece 70 km uzaklıktadır.

Berlin'in coğrafi oluşumu buzul çağının etkisiyle belirlenmiştir. Almanya'nın başkenti, Teltow ve Barnim yaylaları arasında kalır. 20 bin yıl önce Berlin'in etrafı dev buzullarla çevriliydi, bunların 18 bin yıl önce erimesiyle Berlin'in coğrafyası oluşmuştur.

Berlin'den iki önemli ırmak geçmektedir. Bunlar Spree ve Havel'dir. Spree ırmağı doğudan batıya doğru akmaktadır. Irmak daha sonra, batıdaki Spandau ilçesindeki Havel ırmağıyla birleşir. Havel ırmağı ise güneyden kuzeye Tegeler See ve Großer Wannsee göllerinden geçerek akar.

Berlin'deki en yüksek doğal tepe Großer Müggelberg'dir (115,4 m). Bu tepe Treptow-Köpenick ilçesindedir. Geriye kalan iki tepe II. Dünya Savaşından kalan hafriyat ya da çöplerle oluşmuş tepelerdir. Teufelsberg (114,7 m) Charlottenburg-Wilmersdorf ilçesinde yer alır. Ahrensfelder Berge (112,1 m) ise Marzahn-Hellersdorf ilçesindedir.

İlçeleri

10 Haziran 1998 tarihinde çıkan yasa ile birlikte ilçe sayısı 23 olan Berlin, tasarruf ve yönetilebilirliği kolaylaştırmak amacıyla 12 idari bölgeye ayrılmıştır. 1 Ocak 2001 tarihinden itibaren uygulama şu şekildedir:

Semti
SemtiNüfusYüzölçümü
(km²)
Charlottenburg-Wilmersdorf321.50164,72
Friedrichshain-Kreuzberg271.54820,16
Lichtenberg262.89952,29
Marzahn-Hellersdorf251.65961,74
Mitte335.43039,47
Neukölln314.45244,93
Pankow373.393103,01
Reinickendorf242.38189,46
Spandau227.42791,91
Steglitz-Zehlendorf296.475102,50
Tempelhof-Schöneberg337.03153,09
Treptow-Köpenick243.570168,42

Komşu belediyeler ve şehirler

Potsdam
  • Landkreis Barnim: Wandlitz, Panketal, Ahrensfelde,
  • Landkreis Märkisch-Oderland: Hoppegarten, Neuenhagen bei Berlin,
  • Landkreis Oder-Spree: Schöneiche bei Berlin, Woltersdorf, Erkner (şehir), Gosen-Neu Zittau,
  • Landkreis Dahme-Spreewald: Königs Wusterhausen (şehir), Zeuthen, Eichwalde, Schulzendorf, Schönefeld,
  • Landkreis Teltow-Fläming: Blankenfelde-Mahlow, Großbeeren,
  • Landkreis Potsdam-Mittelmark: Teltow (şehir), Kleinmachnow, Stahnsdorf,
  • Potsdam (Brandenburg eyaletinin başkenti),
  • Landkreis Havelland: Dallgow-Döberitz, Falkensee (şehir), Schönwalde-Glien,
  • Landkreis Oberhavel: Hennigsdorf (şehir), Hohen Neuendorf (şehir), Mühlenbecker Land, Glienicke/Nordbahn.

İklim

Berlin'in klima diyagramı

Şehirde senelik ortalama sıcaklık 8,9 derecedir. Ortalama Yıllık Yağış Toplamı 581 mm'dır. En sıcak aylar ise Temmuz ve Ağustos aylarıdır ortalama 18,5 ve 17,7 derece ile. En soğuk aylar ise Ocak ve Şubat ayları ortalama -0,6 ve -0,3 derece ile. En çok yağış Temmuz ayında olur 70 mm ile ve an az yağış ise Mart ayında 31 mm ile.

Aylar Ock Şub Mar Nis May Haz Tem Auğ Eyl Ekm Kas Arl
ort yük sıcaklık °C 3 4 9 13 19 22 24 24 19 13 7 4
ort düşük sıcaklık °C -2 -2 -1 4 9 12 14 14 11 6 2 0
yağış toplamı Milimetre42 33 41 37 54 69 56 58 45 37 44 55

Nüfus

Yaş piramidi 2020 (kadin nüfus/ erkek nüfus)

Berlin'in toplam nüfusu 3,6 milyondur ve böylece Almanya'nın en kalabalık şehridir. 17. yüzyıla kadar Berlin yöresinde çok az insan yaşıyordu ve 30 Yıl Savaşları sayesinde de bu nüfus yarı yarıya inmişti. 1640 yılında hükümdarlığı babasından alan Friedrich Wilhelm Fransa'dan Berlin'e ve yöresine çok sayıda Huguenot yerleştirmiştir. Böylece 1648'de 6 bin nüfuslu olan şehirde 1709 yılında nüfus 57 bine çıkmıştır. 1875'te şehrin nüfusu bir milyonu aşmıştır.

Berlin'in nüfus değişimi (1880'den 2016'e kadar)[7]
Yıllara göre nüfus verileri[8]
2020 3.664.088
2014 3.469.849
2010 3.443.735
2008 3.426.354
2006 3.395.189
2004 3.388.477
2002 3.388.434
1998 3.398.820
1996 3.459.000
1994 3.472.009
1991 3.446.031
1989 3.409.737
1987 3.248.957

1920'de Berlin'in etrafındaki şehir ve belediyelerle birleşmesi sonucu bu sayı neredeyse 4 milyona ulaştı. II. Dünya Savaşı sonucu bu sayı düştü ve şehrin nüfusu bundan sonra 3,1 veya 3,6 milyon arasında hep aynı düzeyde kaldı.

Berlin her zaman göçe uğramış olan bir şehirdir. 17. yüzyılda Huguenotlar Berlin'e yerleşti. 19. yüzyılın ortasından sonra pek çok Slav Berlin'e göç etti. II. Dünya Savaşı'ndan sonra Güney Avrupa'dan ve Türkiye'den göç olmuştur. Doğu Berlin'de ise Vietnamlılar Doğu Almanya'nın konuk işçileri olarak buraya göç etti. 1980'lerde Alman asıllı Ruslar Berlin'e gelmeye başladı.

UlusNüfus (2020)[9]
Almanya Almanya2.984.036
Türkiye Türkiye98.814
Polonya Polonya55.593
Suriye Suriye40.574
İtalya İtalya31.355

Etnik gruplar

Berlin, etnik olarak dünyanın en kozmopolit şehirlerinden biridir. Berlin'da yaklaşık 200 farklı dil konuşulmaktadır. Şu an Berlin'de yaklaşık 200.000 civarında Türk yaşamaktadır. Bu, Türkiye dışında yaşayan en kalabalık Türk, aynı zamanda Berlin'deki en kalabalık yabancı nüfusunu oluşturur. Berlin'de en yoğun Türk nüfusu Kreuzberg semtinde ('Kroytsberg' diye okunur) bulunmaktadır. 149.884 nüfusa sahip Kreuzberg'de yaklaşık 50 bin yabancı kökenli yaşamaktadır.

Din

Berlin'in 3,4 milyon nüfusunun yüzde 59'u ateist veya agnostik, yüzde 22,3'ü Protestan, yüzde 9,1'i Katolik, yüzde 6,2'si Müslüman, yüzde 2,7'si diğer Hristiyan ve yüzde 0,6'si diğer dinlere mensuptur (2010). Berlin'de yaşayan Müslümanların çoğu Türk'tür.

Berlin'de 11 sinagog, 76 cami ve 2 Budist tapınağı var.

Ekonomi

Potsdamer Platz, Berlin'in ekonomi merkezlerinden biri

2021 senesinde Berlin eyaleti'nin gayri safi yurt içi hasıla'sı 163 milyar Euro'du.[10] Bu Berlin eyaleti için yüzde 5 bir büyüme. 2020, Brandenburg eyaletinde ise bu rakam 73 milyar Euro'du.[11]

Berlin eyalet ticarethanelerinin yüzde 85'i hizmet sektöründe bulunuyor. Hizmet sektörü şehir için en önemli hizmetlerden biri, çünkü nüfusun yüzde 45'i (800.000 çalışanlar) bu branş'da çalışıyor (2020).

Berlin'in geleceği için bilim, teknik, teknoloji ve bilgisayar gibi alanları geliştirme çalışmaları sürmektedir.

Berlin, Almanya'nin diğer eyaletlerine göre çok yüksek bir işsizlik sayısına sahiptir. 2018 senesinin Eylül ayında işsizlik oranı yüzde 7,9'ydi.[12]

Medya

Axel Springer SE

Berlin eyaleti'nin medyası hem Berlin bölgesine hem Almanya'nın geneline yayın yapar. MTV Germany, Nick, Sat.1, Welt, Tv.Berlin ve rbb gibi birçok televizyon istasyonunun stüdyoları Berlin'dedir. Ayrıca birçok radyo kanalı da vardır. Bunların arasında DeutschlandRadio, KissFM ve Türkçe yayın yapan MetropolFM de bulunur. Berlin'in başkent olmasıyla ARD, ZDF ya da RTL gibi ulusal kanalların, Berlin'de stüdyoları açılmıştır.

Almanya'da en çok gazete Berlin'de yayımlanıyor. Bunların en tanınları arasında Der Tagesspiegel, Berliner Zeitung ve Berliner Morgenpost yer alır. Ayrıca, B.Z., Bild Berlin ve Berliner Kurier gibi sadece Berlin için yayım yapan gazeteler de vardır.

Ticaret

IFA, 2018

IFA Berlin Almanya'nın en eski endüstriyel sergilerinden biridir.[13] 2005 yılından beri Eylül ayında tekrarlanan yıllık bir olay oldu.

Tarihi boyunca, sergide ilk kez çok sayıda dünya yeniliği görüldü. IFA, 2015 yılı itibarıyla "Avrupa'nın en büyük teknoloji gösterisi" dir. IFA 2018'e 245.000 ziyaretçi ve 1.814 katılımcı katıldı.[14][15]

Europa-Center Charlottenburg-Wilmersdorf'un Charlottenburg semtinde bulunan alişveriş ve iş merkezi kompleksidir. Kompleks'ten ayrıca üzerinde Mercedes amblemi bulunan küçük bir gökdelen yükseliyor.

Friedrichstraße, Berlin'in merkezindeki başlıca kültür ve alışveriş caddelerinden biridir.[16]

Ulaşım

Berlin Brandenburg Havalimanı (Flughafen Berlin-Brandenburg "Willy Brandt"), Berlin şehrinin güneydoğusunda Brandenburg sınırındaki uluslararası havalimanı. Havalimanının tüm işlevleriyle 31 Ekim 2020'de devreye girmiştir.

Berlin Merkez Tren İstasyonu (Berlin Hauptbahnhof), Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan bir tren istasyonudur. İstasyon 26 Mayıs 2006 tarihinde açılmış olup tarihi Lehrter Bahnhof arazisinde yer almaktadır.

Berlin Brandenburg Havalimanı

A10 Otoyolu (Bundesautobahn 10), Almanya'nın otoyollarından biridir. Otoyol, 196 km uzunluğunda olup başkent Berlin'i çevrelemektedir ve Avrupa'nın en uzun çevre yoludur.

Berlin S-Bahn banliyölara ulaşımı sağlayan S-Bahn adında bir demiryolu sistemi. Toplam 340 kilometre uzunluğunda bir ray sisteminde hizmet veren Berlin S-Bahn'ın toplam 15 hattı ve Berlin içinde 168 tane durağı bulunuyor (2021).[17] 36 durak Brandenburg eyaletinde bulunuyor. Berlin S-Bahn'ın işletmecisi Deutsche Bahn AG.

Berlin U-Bahn, Almanya'nın başkenti Berlin'deki hızlı bir metrodur ve şehrin toplu ulaşım sisteminin önemli bir parçasıdır. 1902'de açılan metro ağı, %80'i yer altında olan[18] 155 kilometrelik demir yolu uzunluğuyla, 9 ayrı hatta 175 istasyona hizmet vermektedir.[19] Ağın tamamı, genellikle BVG olarak bilinen Berliner Verkehrsbetriebe tarafından korunmakta ve işletilmektedir.

Berlin tramvay hattı, Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan bir tramvay hattıdır. Sistem 190 km uzunlukta olup 22 hat ve 803 durağa sahiptir.[20][21] Berlin tramvayı 1865 yılında açılmış[22] ve 1895 yılında elektriklendirilmiş olup Melbourne ve Sankt Petersburg tramvaylarından sonra dünyanın üçüncü büyük tramvay hattıdır.[23]

Yönetim

Başkent

1991'de Almanya Federal Meclisinin birleşmesinden sonra yaptığı ilk oturumda Berlin'in başkent olması ve hükûmet ile Almanya Federal Meclisinin bundan böyle Berlin'de olması kararlaştırıldı. 1994'ten beri Almanya'nın Cumhurbaşkanı da Berlin'de bulunmaktadır ve 1999'da hükûmetin de çoğu eski başkent Bonn'dan Berlin'e taşındı. Ancak bakanlıkların bir kısmı hâlâ Bonn'da ya da Almanya'nın diğer şehirlerindedir.

Berlin eyaleti

Rotes Rathaus (Berlin Senatosu'nun ile Belediye Başkanlığı'nın bulunduğu bina )

Berlin 3 Ekim 1990'dan sonra Almanya Federal Cumhuriyeti'nin Doğu Almanya ve Batı Almanya'nın birleşmesiyle oluşan tek eyalet oldu. 1 Ocak 2001 yılından itibaren mali ve bürokratik anlamda tasarruf için Berlin'deki 23 ilçeden bazıları birleştirilerek bu sayı 12'ye indirildi. Berlin eyalet parlamentosunda şu an SPD, CDU, Die Linke, Birlik 90/Yeşiller ve Piraten (Korsanlar) partilerinin senatörleri ve bağımsız vekiller mevcuttur. SPD ile CDU partileri Kasım 2011'den bu yana Berlin koalisyon hükûmetini oluşturmaktadır. Berlin'in Yürütme'si Berlin Senatosu'ndadır ve belediye başkanının (Michael Müller, SPD) yanı sıra on senatörden oluşur. Berlin belediye başkanı aynı zamanda Berlin Eyaleti'nin de en üst düzeydeki resmi temsilcisidir.

Berlin eyaletinin 2006 bütçesi 20,5 milyar Euro'ydu. Bu bütçede 3,2 milyar € diğer eyaletlerden alınan yardımlardı (Länderfinanzausgleich). Berlin, yıllık bütçesi için 1,8 milyar € kredi aldı. Şehrin 61 milyar € borcu var ve her yıl bu borca 2,4 milyar € ekleniyor.

İlk defa başkent 2007 senesinde 80 milyon Euro kâr yapabildi. Böylece Berlin eyaleti ilk defa daha çok para aldı daha çok para sarf etmekdense. Bu kâr hemen borçların bir kısmını kapatmak için harcandı. Finanzsenatörü Thilo Sarrazin'e göre bu kâr daha çok vergilerin daha düzenli ve daha doğru alınmasından kaynaklandı. Çünkü Berlin eyaleti önceki seneye nazaran yüzde on daha çok vergi almıştı. 2008 ve 2009 senesindede Berlin eyaleti'nin daha çok kâr yapacağı tahmin ediliyor.

Bayrak ve arma

Berlin arması

Berlin eyaleti'nin sembolü bir ayıdır (Berliner Bär). Arma gri ya da beyaz renktedir ve üzerinde bir siyah ayı vardır. Bu ayının dili ve tırnakları kırmızıdır. Bu armanın üzerinde beş ağaç yaprağından oluşan altın bir taç yer alır. Taç aynı zamanda bir kale olarak da algılanabilmektedir. Bu kalenin kapısı armanın tam ortasındadır. Berlin ayısının neden Berlin'in simgesi olduğunu açıklayabilecek kayıt veya belge yoktur. Ama onun yerine birçok kuram vardır. Bunlardan biri Berlin'lilerin Mark Brandenburg'un kurucusu Albrecht der Bär'in (Albrecht ayısı) takma adı Bär'den (ayı) simge olarak aldıkları. Diğer kuram ise Berlin'in adından geldiği yönündedir (Ber(lin) = Bär). Ayı ilk defa 1280'de bir mühürde görülmektedir. Yüzyıllar boyu Berlin ayısı kenti işaret eden mühürlerde, armalarda ve bayraklarda yerini Prusya ve Brandenburg'un kartalı ile paylaşmak zorunda kaldı. İlk defa 20. yüzyılda ayı tek başına mühürlerde, armalarda ve bayraklarda yer aldı.

Berlin eyaletinin bayrağında da bir ayı vardır. Böylece, Berliner Bär beyaz zemin üzerindedir, alttan ve üstten birer kırmızı çizgi geçer. Çok az değişime uğrayan bu bayrak ilk kez 1911'de kullanıldı ve ilk kez 1913'te Rotes Rathaus'ta dalgalandı. Daha önceden Berlin için siyah-kırmızı-beyaz renkli bir bayrak kullanılıyordu. Bu bayrak, Alman İmparatorluğu'nun bayrağına çok benzediğinden ve yanıltıcı olduğundan daha sonra Berlin ayısı bayrağı ile değiştirildi.

Eyalet sembolü ise bir gri armanın üzerinde olan bir ayı. Bu armada taç yoktur, sadece üç renk kullanılmaktadır. Berlin içişleri ve spor senatosu tarafından kullanılmaktadır ve belirli kişilerin, şirketlerin ve yüksek dairelerin Berlin'e ait olduklarını gösterir. Berlin'in ilçelerinde de kendilerine ait armalar vardır. Bu armalarda Berlin'e ait olduklarını gösteren bir kale vardır.

Kardeş şehirler

Berlin'in toplam 18 tane kardeş şehri var:[24]

Eğitim

Berlin Teknik Üniversitesi

Kültür

Berlin Film Festivali 2014
Alte Nationalgalerie, UNESCO Dünya Mirası Alanı olan Müze Adası'nın bir parçasıdır.
Alternatif kültür Holzmarkt
Thutmose, Nefertiti Büstü, MÖ 1345, Berlin Mısır Müzesi

Müzeler Adası, Kültür Forumu ve Dahlem'deki müze ve koleksiyonlar dünya çapında önem taşıyor. Berlin, sanat alanında da dünyanın en önemli şehirleri arasında. Üç opera, filarmoni, birçok tiyatro, konser salonu ve kütüphanenin yanı sıra; Berlin Film Festivali, festival haftaları ve tiyatro günleri, tüm sanatseverleri Berlin'e çekiyor.

Mimarlık

Berlin, Almanya'nın sadece siyasi değil, aynı zamanda da kültür başkentidir. Berlin'de birçok müze bulunmaktadır. Özellikle kentin doğusunda yer alan Müzeler Adası (Museumsinsel) içinde Pergamon (Bergama) Müzesi de dahil, birçok müzeyi barındırmaktadır. Ayrıca kentte çok sayıda sanat galerileri, tiyatrolar vardır. Şehir turizminde ziyaretçi açısından Berlin ön sıralarda yer alır. Sadece günübirlik turist sayısı yılda 100 binin üzerindedir. Başlıca müzeleri ve turistik yerleri:

Günbatımında Gendarmenmarkt
Schloss Charlottenburg
KaDeWe

Müzeler

Naturkundemuseum
  • Jüdisches Museum; Yahudi Müzesi
  • Museum für Kommunikation; iletişim müzesi
  • Museum für Naturkunde; Doğa Tarihi Müzesi
  • Filmmuseum Berlin; Film ve sinema tarihi ile ilgili müze
  • Pergamon Museum; Bergama Arkeoloji Müzesi (Ünlü Bergama tapınağı buradadır.)
  • Alte Nationalgalerie; Eski Ulusal Müze (sanat müzesi)
  • Bode Museum
  • Deutsches Technikmuseum; Alman Teknoloji Müzesi

Tiyatrolar ve opera

Friedrichstadt-Palast
  • Staatsoper
  • Deutsches Theater
  • Admiralspalast
  • Berliner Ensemble
  • Friedrichstadt-Palast
  • Maxim-Gorki-Theater
  • Theater des Westens
  • Theater und Komödie am Kurfürstendamm
  • Deutsche Oper
  • Komische Oper
  • Renaissance Theater

Spor

Berlin Olimpiyat Stadyumu

Bilim

Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften
  • Max Planck Topluluğu
  • International Mathematical Union
  • Robert Koch-Institut
  • Max-Delbrück-Centrum für Molekulare Medizin
  • Zuse Institut Berlin
  • Fritz-Haber-Institut
  • TU9 German Universities of Technology e. V.
  • Leibniz-Gemeinschaft
  • Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften

Mutfak

Berlin'de icat edilen körili sosis ve modern döner, Alman popüler kültürünün ve mutfağının simgeleridir.

Berlin'in mutfağı ve mutfak sunumları büyük farklılıklar gösterir. Berlin'deki 23 restoran, 2021 Michelin Rehberi'nde bir veya daha fazla Michelin yıldızına layık görüldü ve bu da şehri Almanya'da bu ayrıcalığa sahip restoran sayısı bakımından zirveye taşır.[27]

Berlin, vejetaryen[28] ve vegan[29] mutfağıyla ünlüdür ve kozmopolit lezzetleri, yerel ve sürdürülebilir malzemeleri, anlık sokak yemeği pazarlarını, akşam yemeği kulüplerini ve Berlin Yemek Haftası gibi yemek festivallerini teşvik eden yenilikçi bir girişimci yemek sahnesine ev sahipliği yapmaktadır.[30][31]

Birçok yerel yiyecek, kuzey Alman mutfak geleneklerinden kaynaklanır ve domuz eti, kaz, balık, bezelye, fasulye, salatalık veya patates içeren rustik ve doyurucu yemekleri içerir. Tipik Berlin yemekleri arasında Currywurst (savaş sonrası inşaat işçilerinin şehri yeniden inşa etmesiyle popülerlik kazanmıştır), Buletten ve Berlin'de Pfannkuchen olarak bilinen Berliner donut gibi popüler sokak yemekleri bulunur.[32][33] Çeşitli ekmekler ve pastalar sunan Alman fırınları yaygındır. Avrupa'nın en büyük şarküteri pazarlarından biri KaDeWe'de bulunur ve dünyanın en büyük çikolata mağazalarından biri Rausch 'tur.[34][35]

Berlin ayrıca şehrin göçmen tarihini yansıtan çeşitli bir gastronomi sahnesine ev sahipliği yapar. Türk ve Arap göçmenler, yaygın fast food temel gıdaları haline gelen lahmacun ve falafel gibi mutfak geleneklerini şehre getirmişlerdir. 1970'lerde Berlin'de ortaya çıkan döner kebap sandviçinin modern fast-food versiyonu, o zamandan beri Almanya'da ve dünyanın diğer yerlerinde favori bir yemek haline gelmiştir.[36] Şehrin birçok yerinde Çin, Vietnam, Tayland, Hint, Kore ve Japon gibi Asya mutfağı restoranları, İspanyol tapas barları, İtalyan ve Yunan mutfağından lezzetler bulmak mümkündür.

Kaynakça

  1. ^ "Kai Wegner im dritten Wahlgang zum Regierenden Bürgermeister gewählt". Die Zeit (Almanca). 27 Nisan 2023. 27 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2024. 
  2. ^ Bevölkerungsstand 27 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Statistik Berlin-Brandenburg, Erişim tarihi: 30 Haziran 2022.
  3. ^ "Oznaczenia niemieckich tablic rejestracyjnych". dojczland.info. 17 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2021. 
  4. ^ BEVÖLKERUNGSENTWICKLUNG IN BERLIN 12 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca)
  5. ^ Berlin – Öğrenciler açısından Başkent 9 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., recepdayi.com, Erişim tarihi: 30 Haziran 2022.
  6. ^ Gray, Jeremy (2007). Germany. Lonely Planet. s. 49. ISBN 978-1-74059-988-7. 15 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2015. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2017. 
  8. ^ Zensus 2011, ausgewählte Ergebnisse. 7 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF) Zensus 2011 (Alamanca) Erişim tarihi: 6 Haziran 2022.
  9. ^ Statistischer Bericht A I 5 – hj 1 / 20 Einwohnerinnen und Einwohner im Land Berlin am 30. Juni 2020 27 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Amt für Statistik Berlin-Brandenburg (Alamanca) Erişim tarihi: 6 Haziran 2022.
  10. ^ Bruttoinlandsprodukt von Berlin von 1970 bis 2021 (in Millionen Euro). 13 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Statista, Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
  11. ^ Bruttoinlandsprodukt, Bruttowertschöpfung 1 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(Almanca) Statistikportal, Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
  12. ^ So wenige Arbeitslose wie seit 27 Jahren nicht[] (Almanca) rbb, Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2017. 
  14. ^ IFA Berlin 7 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) MessenInfo, Erişim tarihi: 10 Eylül 2021.
  15. ^ "Arşivlenmiş kopya". 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2017. 
  16. ^ Bummeln im Rudel 1 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Tagesspiegel, Erişim tarihi: 30 Nisan 2022.
  17. ^ About Us 17 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., S-Bahn Berlin, Erişim tarihi: 30 Nisan 2022.
  18. ^ Schomacker, Marcus (14 Mart 2007). "Berlins U-Bahn-Strecken und Bahnhöfe" (Almanca). berliner-untergrundbahn.de. 15 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2007. 
  19. ^ "The Berlin metro (U-Bahn)". Means of Transport & Routes. BVG. 20 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2007. 
  20. ^ "The company in brief Berliner Verkehrsbetriebe". BVG. 6 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2017. 
  21. ^ "Lines & Networks - Means of transport and lines - Tram - Trams". BVG. 27 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2017. 
  22. ^ "Berliner Straßenbahn mit langer Tradition" (Almanca). BVG. 22 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2017. 
  23. ^ "Wien hat das fünftgrößte Straßenbahnnetz der Welt". www.wienerlinien.at (Almanca). Wiener Linien. 2011. 31 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2017. 
  24. ^ "Berlin's international city relations" (İngilizce). Berlin Belediye Başkanı Bürosu. 8 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  25. ^ Nobelpreisträger 12 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Humboldt-Universität zu Berlin, Erişim tarihi: 21 Temmuz 2022.
  26. ^ Erfolge ihrer Mitglieder 12 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca) Freie Universität Berlin, Erişim tarihi: 21 Temmuz 2022.
  27. ^ "MICHELIN Guide, Germany, Berlin Restaurants". MICHELIN Guide. 15 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2021. 
  28. ^ "Good Taste Award Winner 2015: Berlin, The New Vegetarian Capital". SAVEUR. 5 Eylül 2015. 17 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2016. 
  29. ^ "Berlin: Vegan capital of the world?". DW. 3 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2017. 
  30. ^ "Berlin's booming food scene". DW. 3 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2017. 
  31. ^ "Conscious Food Consumption at Berlin's Restlos Glücklich". Food Tank. 11 Eylül 2016. 4 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2017. 
  32. ^ Berlin 3 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. German Foods
  33. ^ Paterson, Tony (15 Ağustos 2009). "Spicy sausage that is worthy of a shrine in Berlin". The Independent. 22 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2017. 
  34. ^ "Chocolate Heaven at Fassbender & Rausch". Luxe Adventure Traveler. 2013. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2016. 
  35. ^ "History from 1918 to today". Rausch Chocolate House. 26 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2023. 
  36. ^ James Angelos (18 Nisan 2012). "There's Nothing More German Than a Big, Fat Juicy Döner Kebab". The Wall Street Journal. 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2016. 

Dış bağlantılar

(İngilizce)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hamburg</span>

Hamburg, resmî adıyla Hür Hansa Şehri Hamburg, Almanya'nın ikinci büyük şehri olup kendi başına ayrı bir eyaleti oluşturur. Aynı zamanda Avrupa Birliği'ndeki en büyük 6. metropoldür. Almanya'nın Dünya'ya açılan kapısı da denilen bu şehir, Almanya'nın en büyük limanına da sahiptir. Rotterdam'dan sonra Avrupa'nın en büyük ikinci limanı olup Dünya'da da 9. sıradadır.

<span class="mw-page-title-main">Brandenburg</span> Almanyanın kuzeydoğusundaki federal eyalet

Brandenburg, Almanya'nın kuzeydoğusunda bulunan bir eyalet. Başkenti Potsdam'tır. Diğer önemli kentleri ise Cottbus, Brandenburg an der Havel, Frankfurt (Oder) ve Oranienburg'dir.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Duvarı</span> 1961–1989 yılları arasında Doğu Almanya ile Batı Almanyayı ayıran bariyer

Berlin Duvarı, Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 tarihinde Berlin'de yapımına başlanan 46 km uzunluğundaki duvar. Demokratik Almanya Cumhuriyeti açısından resmî adı Antifaschistischer Schutzwall şeklindeydi.

<span class="mw-page-title-main">Charlottenburg-Wilmersdorf</span>

Charlottenburg-Wilmersdorf Berlin'in dördüncü ilçesidir. 2001'de eski ilçeler Charlottenburg ve Wilmersdorf'un birleşmesi sonucu oluşan ilçenin yedi semti bulunmaktadır. Charlottenburg-Wilmersdorf Berlin Duvarı yıkılmadan önce Batı Berlin'in merkeziydi ve bu yüzden City-West olarak da adlandırılır. Önemli fuarlar bu ilçedeki Internationales Congress Centrum Berlin'de gerçekleştirilir, ayrıca Kurfürstendamm (Kudamm), Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis kilisesi, Berliner Funkturm ve Charlottenburg Sarayı gibi önemli yerler ve yapılar da buradadır. İlçede kolay alışveriş imkânları da sunulmaktadır. Charlottenburg-Wilmersdorf bu nedenlerle Berlin'in en önemli ilçe ve merkezlerinden biri olarak gösterilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Havelland</span> Brandenburgda Landkreis (kırsal bölge)

Havelland Brandenburg eyâletinin batısında olan bir ilçesi.

<span class="mw-page-title-main">ARD</span>

Almanya Radyo ve Televizyon Kurumları Kamusal İşbirliği örgütü ARD, örgütün Almanca ismi Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland'ın kısaltmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Spree</span>

Spree, Havel Nehri'nin ortalama 400 kilometre uzunluğunda olan yan kolu. Nehir Almanya Federal Cumhuriyeti'nin doğusunda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Altes Museum</span>

Altes Museum veya Eski Müze, Almanya’nın başkenti Berlin’de yer alan bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Tegel Havalimanı</span> Berlinde bir havalimanı

Berlin Tegel Otto Lilienthal Havalimanı Berlin'de bulunan iki eski havalimanından biri. Berlin'deki diğer eski havalimanı Berlin Schönefeld Havalimanı'ndan daha büyüktür. 2018 senesinde havalimanı toplam 22 milyon yolcuya hizmet vererek Almanya'nın en işlek dördüncü havalimanı unvanına sahip olmuştur. Havalimanı, 8 Kasım 2020 tarihinde Berlin Brandenburg Havalimanı'nın işletime alınmasından sonra kapatılmıştır. Bu tarihten itibaren Tegel'e yapılan uçuşlar Brandenburg havalimanına alınmıştır. Şu anda hiçbir uçuşa hizmet vermemektedir.

<span class="mw-page-title-main">U7 (Berlin Metrosu)</span>

Berlin'in U7 hattı'nın toplam 40 durağı bulunuyor ve 31,8 km uzunluğunda. Hat Spandau'da başlıyor, Neukölln'ün altından geçiyor ve Rudow'da bitiyor.

<span class="mw-page-title-main">Pariser Platz</span>

Pariser Platz, Almanya'nın başkenti Berlin'de Unter den Linden caddesi sonunda Brandenburg Kapısı yanında yer alan meydan. Şehrin odak noktalarından biri olan meydan, Prusya kuvvetlerinin 1814 yılında Fransız başkenti Paris'i işgalinin anısına bu ismi almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Unter den Linden</span>

Unter den Linden Almanya başkenti Berlin'in Mitte ilçesinde bir bulvar. Adını, caddenin ortasından geçen yaya yolunun iki yanında bulunan ıhlamur ağaçlarından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Zafer Sütunu</span> Almanya, Berlinde bir anıt sütunu

Zafer Sütunu, Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan bir anıtsal sütun. 1864 yılında Heinrich Strack tarafından İkinci Schleswig Savaşındaki Prusya zaferinin anısına tasarlanmıştır. 2 Eylül 1873'teki açılışına kadar Prusya 1866 Prusya-Avusturya Savaşı ve 1870-1871 Fransa-Prusya Savaşı'nda da zaferler kazandığı için anıt bu savaşlara da atfedilmiştir. Orijinal plandan farklı olarak, birleşme savaşları olarak anılan bu zaferler, Friedrich Drake tarafından tasarlanan 8.3 metre boyunda ve 35 ton ağırlığındaki Victoria heykelinin eklenmesi için de ilham kaynağı olmuştur. Yapılara isim takmayı seven Berlinliler anıta "Altın Else" anlamına gelen Goldelse adını vermiştir.

Tiergarten Berlin'in merkezinde yer alan Mitte ilçesinde bulunan bir semt. İçinde bulunan ve semtle aynı adı taşıyan parkıyla ünlüdür. Semt, Almanya'nın yeniden birleşmesi öncesi Batı Berlin'in bir parçasıydı. 2001 Berlin İdarî Reformundan önce Tiergarten şu anki Tiergarten Bezirkini de içine alan ilçenin de adıydı.

<span class="mw-page-title-main">Großer Tiergarten</span>

Großer Tiergarten ya da kısaca Tiergarten, Berlin'in merkezinde Tiergarten semtinde bulunan bir Alman şehir parkı. Park 210 hektar yüzölçümüne sahiptir; ve bu büyüklüğüyle Almanya'daki şehir parkları içinde Münih'teki Englischer Garten'dan sonra ikinci durumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Metrosu</span>

Berlin U-Bahn, Almanya'nın başkenti Berlin'deki hızlı bir metrodur ve şehrin toplu ulaşım sisteminin önemli bir parçasıdır. Bir banliyö tren hatları ağı ve daha çok şehrin doğu kesimlerinde çalışan bir tramvay ağı olan S-Bahn ile birlikte, başkentin ana ulaşım aracı olarak hizmet vermektedir.

Der Tagesspiegel, 27 Eylül 1945 tarihinde Almanya'nın başkenti Berlin'de yayın hayatına başlayan günlük bir gazete. Haftanın her günü çıkarılan gazetenin günlük tirajı 118.392 adet olup Berliner Zeitung ve Berliner Morgenpost gazetesinin ardından Almanya'nın en yüksek tirajına sahip olan üçüncü gazetedir.

<span class="mw-page-title-main">Berlin tramvayı</span>

Berlin tramvay hattı, Almanya'nın başkenti Berlin'de bulunan bir tramvay hattıdır. Berlin tramvayı 1865 yılında açılmış ve 1895 yılında elektriklendirilmiş olup Melbourne ve Sankt Petersburg tramvaylarından sonra dünyanın üçüncü büyük tramvay hattıdır. Sistem 190 km uzunlukta olup 22 hat ve 803 durağa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Grünheide (Mark)</span>

Grünheide (Mark), Almanya'nın Brandenburg eyaletine bağlı Oder-Spree ilçesinde bulunan bir belediyedir. Belediye, başkent Berlin'in güneydoğusunda Löcknitz Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 125,92 km² olan belediyenin nüfusu 31 Aralık 2019 tarihi itibarı ile 8.755'tir.

<span class="mw-page-title-main">Deutsche Reichsbahn (Doğu Almanya)</span> Alman Demokratik Cumhuriyetindeki devlet demiryolu şirketi (1945–1993)

Deutsche Reichsbahn veya DR (Alman Reich Demiryolları), Alman Demokratik Cumhuriyeti'nde devlete ait demiryollarının işletme adıydı. 1 Ocak 1994'te feshedilmiştir.