İçeriğe atla

Bergama Vapuru

Tarihçe
Türkiye
Adı Bergama
Adının geldiği yer/kişiBergama
SahibiİZDENİZ
İnşa eden Atlas Werke
Görevlendirme 1951
Limanıİzmir
Kimlik
Akıbet Kullanımda
Statü B Sınıfı
Genel karakteristik
TipiVapur
Tonaj 519 GT
Uzunluk 4.436 m (14.553 ft 10 in)
Genişlik 8,08 m (26 ft 6 in)
Çekiş 4 m (13 ft 1 in)
Kurulu güç 385 beygir gücü (287 kW)
İtme gücüDizel motor
Hız 11 knot (20 km/sa)
Kişi kapasitesi 368 yolcu

Bergama Vapuru, 1952'den itibaren İzmir Körfezi'nde 70 yıl yolcu taşımacılığında kullanılan vapurdur.[1][2]

1951 yılında Almanya'nın Bremen şehrindeki inşa edilmiş olan vapur, 2024 itibarıyla İzmir'de körfez gezintileri, sanatsal etkinlikler, sergiler için kullanılmaya devam etmektedir.

Özellikleri

Bergama Vapuru iki katlı ve kaptan köşklü[3], 44,4 metre uzunluğunda ve 8,08 metre genişliğindedir. Su kesimi 1,9 metredir. 2 adet dizel motorunun her biri 385 beygir gücündedir.[1] Üretildiğinde Krupp olan motorları 1985 yılında geçirdiği onarımda Pendik-Sulzer ile değiştirildi.[4] Vapurun brüt tonajı 244 ton,[5] net tonajı 135 tondur.[6]

Bergama Vapuru çift pervaneli olup 10 mil hız yapabilir.[7][8] Sacları perçinleme yöntemi ile birleştirilmiştir.[9] Oturan ve ayakta olmak üzere toplam 368 kişi ağırlama kapasitelidir.[10] Ön güvertesi kapalıdır.[11] İkinci katta ön güvertesi yoktur, bacası kavislidir.[12]

Vapurun otomasyon sistemi ve şanzımanı yoktur, atlatmalı makinası bulunur, manuel kontrol edilmektedir.[13]

Çağrı işareti TC4904 ve Deniz Seyyar Servis Tanıtım Numarası (MMSI) 271001237'dir.[5]

Tarihi

Bergama Vapuru, Denizcilik Bankası tarafından 1951 yılında Almanya'nın Bremen şehrindeki Atlas Werke şirketine sipariş edilmiş iki gemiden birisidir.[14] Tersane gövde numarası 382'dir.[15] İzmir'e 1952 yılında Selçuk gemisi ile birlikte geldi ve her iki gemi o tarihten itibaren İzmir Körfezi'nde yolcu taşımacılığında kullanıldı[14][16] Bergama ve Selçuk gemileri ile birlikte 1952'de Körfez'de işleyen vapur sayısı sekize ulaştı.[14] Sur, Efes, Selçuk ve Bergama vapurları o dönemde "Körfez Dördüzleri" şeklinde adlandırıldı.[12]

Kış aylarında 902, yaz aylarında ise 1010 yolcu taşıma kapasitesine sahip olan vapur, dizel motora sahipti.[14] 2000'li yıllara kadar İZDENİZ bünyesinde aktif yolcu taşımacılığı yaptı. 1957'de İzmir Körfezi'nde yaşanan bir gemi kazası sonrasında kurtarma faaliyeti icra etti.[17][18] 1985 yılında Alaybey tersanesinde bir onarım geçirdi.[4]

Bergama Vapuru, 2004 yılında aslına uygun olarak yeniden restore edilerek[19] özel günlerde kullanılır bir prestij gemisi haline getirildi.[20] Körfez gezileri haricinde yoğun saatlerde yolcu taşımacılığı yapmaya devam etti.[21] 2007'de restore edildi.[22]

Bir süre sonra Deniz İşletmeleri tarafından devreden çıkarılan vapur, 2021'de yeniden restore edilerek yolcu kapasitesi 368'e düşürüldü ve özel gezintilerde kullanılmak üzere İzmir Körfezi'ne geri döndü.[2] Bergama Vapuru, son restorasyonundan sonra kent gezintisi[23], turizm[24], sosyal etkinlikler[25] ve sanat etkiliklerinde mekan olarak kullanılmaya devam edilmektedir.[26][27] Vapur, çeşitli siyasi ve idari toplantılara da ev sahipliği yapmıştır.[28][29]

2023'te İzmir Körfezi'nde bir gezinti sırasında Sahilevleri mevkiinde karaya oturmuş; bölgeye giden başka bir gemi tarafından çekilerek kurtarılmıştır.[30][31]

Hatırası

İzmir'in tarihi vapurlarından biri olan Bergama, Konak, Karşıyaka ve Alsancak iskeleleri arasında yıllardır hizmet vermektedir ve şehrin simgelerinden biri haline gelmiştir.[32] Selçuk ve Bergama'nın kavisli bacası Denizcilik Bankası kumbaralarına model olmuştur.[12]

Bergama Vapuru'nun 50. yaşını onurlandırmak için yazar Yaşar Ürük tarafından "Martı Sevdalısı Bergama Vapuru'nun 50. Yaşına Merhaba" isimli bir kitap yazılmıştır.[33] Dönemin İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Murat Aydın, Bergama Vapuru'nun şehir hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu ifade etmiştir.[34][35]

Kaynakça

  1. ^ a b "Nostaljik Bergama Vapuru, Körfez Turlarına Hazır". ankahaber.net. Anka Haber Ajansı. 7 Haziran 2021. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  2. ^ a b "Bergama Vapuru yeniden İzmir Körfez'inde". www.cumhuriyet.com.tr. İzmir: Cumhuriyet Gazetesi. 6 Temmuz 2021. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  3. ^ "Bergama yola koyuldu", Cumhuriyet Dergi Eki, 28 Ekim 2001, Sayfa 14.
  4. ^ a b "İzmir'in dördüz vapurları: Sur, Efes, Bergama ve Selçuk..." Yenigün Gazetesi. 22 Ağustos 2023. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  5. ^ a b "BERGAMA Yolcu MMSI: 271001237". marinetraffic.com. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  6. ^ "BERGAMA". www.denizticaretodasi.org.tr. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  7. ^ ŞEHİRÎÇÎ TAŞIMA özel İhtisas Komisyonu Raporu 17 Ağustos 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Devlet Planlama Teşkilatı 1967, s. 49.
  8. ^ "70 yıllık emektar Bergama Vapuru körfez seferinde!". Deniz Haber. 26 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024. 
  9. ^ Kurt, Mehmet (12 Ağustos 2008). "Körfez'in efendisi". Milliyet. 17 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  10. ^ "Bergama Vapuru İzmir Körfezinde sefere çıkıyor". Türk Deniz Medya. 29 Ağustos 2019. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  11. ^ çiftçapa ayyıldız (13 Nisan 2016), İzmir - BERGAMA GEMİSİ / Şehir Hatları, 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 23 Ağustos 2024 
  12. ^ a b c "Benim vapurlarım vardı". Yenigün Gazetesi. 4 Ekim 2022. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  13. ^ "Sağlığı, gemisinin arızalanmamasına bağlı". Haber Ekspres - İzmir Haberleri, Güncel Haberler, Son Dakika Haberleri. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  14. ^ a b c d Gölgesiz Gedikler, Hülya (2006). 1950-1960 Yılları arasında İzmir'de Gündelik Yaşam (PDF) (Doktora Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi. ss. 128-129. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2024. 
  15. ^ "Vapurun üretiminde çakılmış künye plaketi". Mehmet Arıkan. marinetraffic.com. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  16. ^ Ali, Bozoğlu. "Körfez sularında ilk vapurlar". İzmir Dergisi. 14 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2024. 
  17. ^ "1957 YILINDA İZMİR'DE YAŞANAN GEMİ KAZASI". Deniz Kartalı. 3 Şubat 2023. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  18. ^ Bozoğlu, Yazar: Ali (17 Mayıs 2020). "EGE-MARMARA-İZMİR – Gemiler, Tersaneler ve İskeleler". 18 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  19. ^ Erginer, K. Emrah (30 Kasım 2013). "İZMİR'DE DENİZ ULAŞIMI" (PDF). TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  20. ^ "Bergama Gemisi'nde Nostalji". İBB. 1 Nisan 2001. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. []
  21. ^ "İzmirli denizle kucaklaştı", Cumhuriyet, 21 Ağustos 2004, Sayfa 6.
  22. ^ "BÜYÜKŞEHİR, DENİZ ULAŞIMINA "RENK" KATTI". İBB. 19 Şubat 2007. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. []
  23. ^ "Tunç Soyer'den Bergama Vapuru açıklaması". İz Gazete - İzmir Haberleri - Son Dakika Haberler. 18 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  24. ^ "Limanda nöbet dönemi başlıyor". Yeniasir. 17 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  25. ^ "Bergama Vapuru, 65 yaş üzeri yolcular için sefere çıktı". Deniz Haber. 26 Ağustos 2021. 18 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  26. ^ "Bergama Vapuru ile Körfez Turu ilk yolcularını ağırladı". www.egepostasi.com. Ege Postası. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  27. ^ "Bergama Vapuru ile 85 asırlık tarih". birgun.net. BirGün Gazetesi. 4 Ağustos 2023. 6 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  28. ^ "Bergama Vapuru'nda AKPM oturumu: Soyer 'gemi direnişi'ni anlattı". Gerçek izmir. 22 Eylül 2022. 18 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  29. ^ "Soyer'in gemisi yine karaya oturdu". Yeniasir. 17 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2024. 
  30. ^ "İzmir Körfezi'nde gezi yapan Bergama Vapuru karaya oturdu". Yeniasir. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2024. 
  31. ^ "İzmir Körfezi'nde gezi yapan bir vapur karaya oturdu". www.trthaber.com. TRT Haber. Anadolu Ajansı. 6 Ekim 2023. 7 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  32. ^ "Nostaljik vapur Bergama hala taş gibi!". Deniz Haber. 12 Ağustos 2008. 17 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2024. 
  33. ^ "Martı Sevdalısı Bergama Vapuru'nun 50. Yaşına Merhaba by Yaşar Ürük.: Fine Soft cover (2001) Limited Edition | Khalkedon Rare Books, IOBA". www.abebooks.com (İngilizce). 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2024. 
  34. ^ Üstün, Murat (24 Ocak 2024). "Atatürk ve Cumhuriyet gemileri sergisi". Haber Denizde. 23 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2024. 
  35. ^ Elif Tuana Güneş (24 Ocak 2024), Tarihi Bergama Vapuru’nda “Atatürk ve Cumhuriyet Gemileri Sergisi” açıldı, erişim tarihi: 23 Ağustos 2024 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Deniz Otobüsleri</span> İBB tarafından kurulmuş bir şirket

İDO İstanbul Deniz Otobüsleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. İstanbul'un deniz ulaşımına ve trafik sorununun çözümüne katkıda bulunmak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 1987 yılında kurulmuştur. 2005 Mart ayında, TDİ'ye bağlı Şehirhatları İstanbul Deniz Otobüsleri'ne devredilmiştir. İDO günümüz itibarıyla 103 gemi ve 88 iskelesiyle dünyanın en büyük araç ve yolcu deniz taşımacılığı şirketidir.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Körfezi</span> Ege Denizinin bir körfezi

İzmir Körfezi, Türkiye'de Karaburun Yarımadası ile Foça arasından başlayarak İzmir'i merkezden çevreleyen ve Ege Denizi'nin devamı olan bir körfezdir.

<span class="mw-page-title-main">Gemi</span> Ulaşım aracı

Gemi dünya denizlerini, okyanuslarını, nehir, göl ve diğer yeterince derin su yollarını dolaşan, mal ve yolcu taşıyan veya savunma, araştırma ve balıkçılık gibi özel görevleri yapan büyük bir deniz taşıtı’dır. Gemiler genellikle boyut, şekil, yük kapasitesi ve amaca göre teknelerden ayrılır. Yelken çağı'nda "gemi", en az üç Kabasorta arma‘lı direkleri ve tam cıvadra yelken planıyla yelkenli gemi olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Savaş gemisi</span>

Savaş gemisi, öncelikli olarak deniz kuvvetleri ve donanma tarafından deniz savaşlarında kullanılmak üzere yapılan bir askerî gemi türüdür. Genellikle ticari gemi ve diğer gemi türlerinden tamamen farklıdırlar. Silahlandırılmış olabildiği gibi, ticari gemilerden farklı olarak hasara dayanıklı, manevra kabiliyeti yüksek ve hızlı tasarlanırlar. Ticari gemilerde olmadığı gibi, tipik bir savaş gemisi sadece silahlar, cephane ve mürettebatı için erzak taşır. Genellikle bir donanmaya bağlı olduğu gibi bazı durumlarda özel şirketlerin de savaş gemileri bulunabilir. Yapımı çok eskilere dayanan bu aracın yapılma nedeni, deniz ve okyanuslarda yolcu taşıyabilmesi ve deniz savaşı yapabilmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Denizyolu ulaşımı</span>

Deniz yolu ulaşımı, gemi, vapur ve benzeri deniz araçlarıyla yapılmakta olan bir ulaşım şeklidir. Daha çok uluslararası ticarette önem taşımaktadır. Üç tarafı denizlerle çevrili olan Türkiye'de deniz ulaşımını gerçekleştiren doğal limanlar olduğu gibi, dalgakıranlarla korunmuş yapay limanlar da vardır. Deniz yolu; demir yoluna göre 3 kat, kara yoluna göre 7 kat, hava yolu ulaşımına göre 22 kat daha ucuzdur.

<i>Paşabahçe</i> (vapur) İstanbuldaki bir vapur

Paşabahçe vapuru, 1952 İtalyan yapımı, iki zamanlı dizel makinalara sahip, Kabataş - Adalar-Yalova hattında işletilmiş bir vapurdur. Yalova seferleri, 1995'te Yalova'nın il olmasıyla sonlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">İZDENİZ</span>

İZDENİZ, 18 Kasım 1992 tarihinde İzmir merkezli kurulmuş ve denizyolu ulaşımı alanında faaliyet gösteren bir şirkettir. İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olan şirket, 8 Mart 2000 tarihinden beri İzmir Körfezi'ndeki denizyolu ulaşımından sorumludur. Bünyesinde barındırdığı 16 Yolcu Gemisi, 5 Arabalı Vapur, 1 Yüzer Tesis ve 12 iskele ile İzmir körfezinde hizmet veren şirket, 2022 yılında başlattığı İzmir Limanı çıkışlı İzmir – Midilli seferlerini de düzenlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">İZBAN</span> İzmirde faaliyet gösteren banliyö treni sistemi

İzmir Banliyö Sistemi ya da kısaca İZBAN, diğer adıyla Egeray, Türkiye'nin İzmir ilinde hizmet veren banliyö treni sistemidir. Selçuk – Aliağa arasındaki 136 kilometre (85 mi) uzunluğundaki banliyö hattında 41 istasyon bulunmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile TCDD ortaklığında hayata geçirilen sistem, Türkiye'nin en uzun şehir içi banliyö hattıdır. İZBAN'da yolcu taşımacılığına 30 Ağustos 2010'da başlanmış, hattaki son genişletme ise 8 Nisan 2019'da tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Şehir Hatları</span> İstanbul deniz taşımacılığı kuruluşu

Şehir Hatları ya da tam adıyla İstanbul Şehir Hatları Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., İstanbul'da deniz yolu ile taşımacılık alanında faaliyette bulunan kamu kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">Vapur</span>

Vapur, çoğunlukla kısa mesafelerde yolcu taşımacılığında kullanılan bir deniz taşıtı. Yolcuların yanı sıra otomobilleri ve vagonları da taşıyan vapurlara arabalı vapur veya feribot denir.

<span class="mw-page-title-main">Buharlı gemi</span>

Buharlı gemi, hareket enerjisini su buharı gücünden alan deniz taşıtıdır. Özellikle askerî amaçlarla kullanılan daha küçük buharlı gemilere ise istimbot denir.

<i>Gülcemal</i> vapur

Gülcemal, ilk ismi ile Germanic, 1874 yılında Belfast kentinde Harland and Wolff firması tarafından inşa edilen ve 1911 yılında Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından satın alınan uzun yol buharlı yolcu gemisi. Amerika'ya giden Türk bayraklı ilk gemi olarak Türk Sivil Denizcilik tarihine geçmiştir. 1950 yılında söküldüğünde 75 yıllık hizmet ömrüyle o tarihte dünyanın en uzun süre çalışan ikinci gemisi olarak da kayıtlara ayrıca geçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İzmir'de toplu taşıma</span> İzmirin toplu taşıma ağı

İzmir'de toplu taşımacılık, 1880'lerde başladı. O dönem yalnızca atlı tramvaylar ve vapurlar kullanılmaktaydı. Atlı tramvayların yerini 1928'de elektrikli tramvaylar aldı. Otobüsler ise 1932'de işlemeye başladı. 1954'te tramvaylar kaldırılırken aynı yıl hizmete alınan troleybüsler 1992'ye kadar çalıştı. 21. yüzyıla gelindiğinde de metro ve banliyö trenleri kullanıma girdi. 2017'de ise tramvaylar yeniden hizmete alındı.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Limanı</span> İzmir, Türkiyede bir liman

İzmir Limanı veya Alsancak Limanı, Türkiye'nin İzmir şehrinde, İzmir Körfezi'nin doğusunda yer alan bir yük ve yolcu limanıdır. Ülkenin konteyner hacmi bakımından yedinci, kargo tonajı bakımından on üçüncü büyük limanıdır.

İzmir, Batı Anadolu için önemli bir ulaşım merkezidir. İzmir'in kapsamlı bir otobüs sistemi, gelişmekte olan bir metro ve banliyö demiryolu sistemi ve büyük bir kentsel feribot ağı bulunmaktadır. Ayrıca kenti Çeşme ve Aydın'a bağlayan otoyolları ve kentin çevresini halka gibi saran bir Çevre Yolu bulunmaktadır. Kentteki toplu taşıma hizmeti, tamamı İzmir Büyüşehir Belediyesi'nin sahip olduğu dört ayrı kamu kuruluşu tarafından yürütülmektedir.

İzmir Körfezi'nde İZDENİZ tarafından sürekli olarak işletilen dokuz iskele vardır. Ayrıca yaz mevsiminde hafta sonları beş iskeleye daha seferler düzenlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Alsancak Vapur İskelesi</span> İzmir, Türkiyede bir vapur iskelesi

Alsancak Vapur İskelesi, İzmir'de kent içi ulaşım amacıyla kullanılan vapur iskelelerinden biridir. İskele Konak ilçesinin Alsancak Mahallesi'nde ve Kordon üzerindedir. Konak Vapur İskelesi ve Pasaport Vapur İskelesi'nin kuzey doğusunda yer alır. Kent içi deniz ulaşımından sorumlu belediye kuruluşu İzdeniz tarafından işletilmektedir. Alsancak iskelesi ile karşı kıyıda yer alan Karşıyaka Vapur İskelesi arasında yoğun yolcu trafiği vardır.

<i>Sultaniye</i> (yat)

Sultaniye, Osmanlı İmparatorluğu'nun saltanat yatıydı. Aslen 1850'lerin başında Mısır filosu için inşa edilen gemi 1862'de Osmanlı padişahı Abdülaziz'e hediye edilmeden önce Feyz-i Cihat adını taşıyordu. 1905'te eskidiği için hizmet dışı bırakılmadan önce elli yıl boyunca Sultan'ın yatı olarak görev yaptı. Ekim 1911'de, Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyan savaş gemilerinin İzmir Körfezi'ne girmelerini engellemek için içerisine taş doldurulan ve mürettebat tarafından altı delinerek karaya oturtulan yat, 20 Nisan 1912'de Yenikapı geçidinde Sancakburnu Kalesi açıklarında bütünüyle batırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Veliki knyaz Konstantin</span>

Veliky Knyaz Konstantin, adını İmparator I. Nikolay'ın ikinci oğlu Konstantin Nikolaevich Romanov'dan alan, 93 Harbi'nde görev alan, Rus İmparatorluk Donanması'na ait torpido teknesidir. Geminin kaptanı ünlü bir Rus Donanması komutanı olan Stepan Makarov'dur.