İçeriğe atla

Berberi Haçlı Seferi

Berberi Haçlı Seferi
Haçlı Seferleri

Fransa'nın kraliyet armalarını taşıyan bir kalkan tutan Bourbon Dükü liderliğindeki Afrika'da karaya çıkan Fransız ordusu (15. yüzyıl minyatürü)
Tarih1 Temmuz – 1 Ekim 1390
Bölge
Sonuç
Taraflar
Fransa Krallığı
Ceneviz Cumhuriyeti
Hafsîler
Tilimsan Krallığı
Bicâye Emirliği
Komutanlar ve liderler
II. Louis (Bourbon dükü)
Giacomo Fregoso
II. Ahmed
II. Abu Tashufin
Güçler
6,000 şövalye ve asker
60 gemi
40,000 asker
Kayıplar
274 Bilinmiyor

Berberi Haçlı Seferi ayrıca Mehdiye Haçlı Seferi olarak da adlandırılır, coğrafi olarak modern Tunus'a tekabül eden İfrikiye'de Berberi korsanların kalesi olan Mehdiye kuşatmasına yol açan bir Fransız-Ceneviz askeri seferidir. Froissart'ın Vakainamesi'nde, son haçlı seferlerinden birinin ana hikâyesidir.

Arka plan

Yüz Yıl Savaşı'nın durgunluğu sırasında şövalyeler şan ve şeref için fırsatlar aradılar.[1] Ceneviz büyükelçileri bir haçlı seferine katılmak için Fransız kralı VI. Charles'a gittiklerinde, Kuzey Afrika'dan gelen Müslüman korsanlarla savaşma planına hevesli bir destek gördüler.

Bu korsanların ana üsleri Berberi kıyısındaki Mehdiye'deydi. Fransa, şövalyeleri temin eder ise Ceneviz gemi, erzak, 12.000 okçu ile 8.000 piyade askeri tedarik etmeye hazırdı.[1] Doçe Antoniotto Adorno'nun önerisi bir haçlı seferi olarak sunuldu. Böylelikle katılımcılarına prestij, borçları üzerinde bir moratoryum, davalardan muafiyet ve papalık endüljansı verilecekti.[2] Fransız kuvveti ayrıca bazı İngiliz katılımcıları da içeriyordu ve Bourbon dükü II. Louis'in önderliğinde 1.500 şövalyeden oluşuyordu.

Mehdiye'nin kuşatılması

Bildirildiğine göre, Bicâye ve Tilimsan kralları tarafından desteklenen (Bicâye, onu zorunluluktan gönderdi, Tilimsan ise Mehdiye'nin kaybının domino etkisine yol açacağından korkuyordu) Hafsî Sultanı II. Ahmed tarafından 40.000 kişilik oluşturulan bir yardım ordusu yakınlarda kamp kurdu, meydan muharebesinden kaçındı, ancak haçlıları taciz etmeye başladı. Haçlılar kamplarının etrafına bir duvar inşa etmek ve onu güçlendirmek zorunda kaldılar. Berberiler, Fransızların onlara neden saldıracağını soran bir müzakere ekibi gönderdi, komşular arasında olan doğal bazı meseleler nedeniyle sadece Cenevizlilerden rahatsızdılar. Cevap olarak onlara, "Tanrı'nın oğlu İsa Mesih'i çarmıha geren ve öldüren" imansızlar oldukları söylendi. Berberiler bunu yapanın Yahudiler olmadığını söyleyerek güldüler.[2] Müzakereler kesildi.

Büyük yardım ordusuyla daha sonraki bir karşılaşmada Haçlılar birçok kişiyi öldürdüler ama sonunda bitkin ve yorgun bir şekilde geri çekilmek zorunda kaldılar. Kuşatmanın süresi onları hayal kırıklığına uğratmakla kalmadı, lojistik sistemleri de zayıflamaya başladı. Şehre son bir saldırı püskürtüldüğünde, bir anlaşmaya razı olmaya hazırdılar. Karşı tarafta Berberiler, daha ağır silahlı işgalcileri yenemeyeceklerini anladılar. Her iki taraf da düşmanlıkları sona erdirmenin bir yolunu aradı.

Kuşatmanın kaldırılması

Haçlılar Mehdiye'den ayrılıyor

Kuşatma, Ceneviz tarafı aracılığıyla müzakere edilen bir anlaşmanın imzalanmasıyla kaldırıldı. Anlaşma on yıllık bir ateşkes öngördü. Ekim ortasında Haçlılar Ceneviz'e dönmüştü. Savaş ve hastalıktan kaynaklanan kayıplar 274 şövalye ve yaverdi.[2]

Neticesi

Her iki taraf da zaferi kutladı. Berberiler işgalcileri püskürtmüştü ve Cenevizliler daha az müdahale ile ticaret yapabiliyorlardı. Fransız şövalyelerinin somut hedefleri yoktu ama eylem ve zafer için katılmışlardı. "Din ile örtülen bir şövalye macerasından" herhangi bir ders çıkarmadılar.[2] Çevreyi bilmeme, ağır kuşatma teçhizatının olmaması, düşmanı hafife alma ve iç çekişme hataları, altı yıl sonra Niğbolu'daki ölümcül son haçlı seferlerinde daha büyük bir ölçekte tekrarlandı.[1][2]

Kaynakça

  1. ^ a b c Rainer Lanz. "Ritterideal und Kriegsrealität im Spätmittelalter. Das Herzogtum Burgund und Frankreich" (PDF) (Almanca). Dissertation, University Zurich pp. 171–187. 30 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  2. ^ a b c d e Barbara W. Tuchman (1978). A Distant Mirror (İngilizce). Alfred A. Knopf, New York, 1978 pp. 462–77. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Brachthäuser, Urs. Der Kreuzzug gegen Mahdiya 1390. Konstruktionen eines Ereignisses im spätmittelalterlichen Mediterraneum. Mittelmeerstudien, 14. Leiden: Brill, 2017.
  • Hazard, Harry W. "Moslem North Africa, 1049–1394" 19 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., pp. 457–485. In Harry W. Hazard, ed., A History of the Crusades, Volume III: The Fourteenth and Fifteenth Centuries. Madison, WI: University of Wisconsin Press, 1975.
  • Mirot, Léon. "Une expédition française en Tunisie au XIVe siècle: le siège de Mahdia, 1390". Revue des études historiques, 47 (1931), 357–406.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Mahdian Crusade ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aydınoğulları Beyliği</span> II. Dönem Anadolu Beyliği

Aydınoğlu Beyliği veya Aydınoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde, 14. yüzyıl başlarında Güneybatı Anadolu’da Aydın ve çevresinde kurulmuş; döneminde hayli etkili olmuş bir Türkmen beyliğidir.

<span class="mw-page-title-main">Barbaros Hayreddin Paşa</span> Osmanlı denizcisi ve kaptan-ı deryâsı (1478–1546)

Hızır Reis veya bilinen adıyla Barbaros Hayreddin Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk kaptan paşası ve 25. kaptan-ı deryâsı olan denizci ve askerdir. 16. yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirdiği askerî seferlerle Akdeniz'de Osmanlı egemenliğini pekiştirdi. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin deniz politikasına ve Tersane-i Amire'ye nizam verdi.

<span class="mw-page-title-main">Kudüs Krallığı</span> Birinci Haçlı Seferinden sonra Katolikler tarafından Kudüs ve çevresinde kurulan bir devlet (1099–1291)

Kudüs Latin Krallığı veya Kudüs Haçlı Krallığı, 1099'da I. Haçlı Seferi'nden sonra Katolikler tarafından Kenan'da kurulmuştur. Batı Avrupa krallıklarıyla yakın bağlantıları vardı ama küçük bir krallıktı ve finansal ve askeri destekten yoksundu. En geniş sınırlarına ulaştığında Lübnan'dan Sina Yarımadası'na kadar uzanıyordu. Başlangıçta Müslümanlarda korku oluşturmuştu ama sonradan "Cihad" kavramının oluşmasıyla birlikte topraklarını kaybetmeye başlamıştır. Kudüs'ün 1187'de Selahaddin Eyyubi tarafından alınmasıyla toprakları Akdeniz kenarında küçük bir kıyı şeridine dönüşmüştür ve Memlüklerin Akka'yı 1291'de almasıyla tarihe karışmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Hanlığı</span>

Kırım Hanlığı veya Taht-i Kırım ve Deşt-i Kıpçak, 1441-1783 yılları arasında Kırım'da hüküm sürmüş Kırım Tatar devletiydi. Altın Orda Devleti'nin yerini alan dört Hanlıkların en uzun süre hüküm süreni idi. Bazı kaynaklarda 1475'ten 1774 yılında Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanışına kadar Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldığı belirtilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Niğbolu Muharebesi (1396)</span> 1396da Osmanlı Devleti ile Avrupa devletleri arasında yaşanmış muharebe

Niğbolu Muharebesi, 25 Eylül 1396'da Sultan Yıldırım Bayezid liderliğindeki Osmanlı ordusunun Burgonya Dukalığı veliahtı ve asilzadelerinin liderliğini üstlendiği, ayrıca Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, Fransa, Eflak, Lehistan, Britanya Krallığı, Macaristan, İskoçya Krallığı, Venedik Cumhuriyeti, Ceneviz Cumhuriyeti, St. Jean Şövalyeleri askerlerinden oluşan bir Haçlı ordusuyla, Tuna Nehri üzerinde bulunan Niğbolu Kalesi yakınlarında gerçekleşen ve Osmanlı kuvvetlerinin kesin zaferiyle sonuçlanmış bir muharebedir. Bu muharebe aynı zamanda Avrupa tarihçiliğinde, Niğbolu Haçlı Seferi diye de anılır ve Orta Çağ'ın son büyük haçlı seferi olarak nitelendirilmektedir. Bazı kaynaklarda savaşın tarihi 28 Eylül olarak verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Üçüncü Haçlı Seferi</span> 1189–1192 yılları arasındaki Haçlı seferi

Üçüncü Haçlı Seferi, 1189-1192 yılları arasında gerçekleşmiş Haçlı seferi.

<span class="mw-page-title-main">VII. İoannis</span> Bizans İmparatoru

VII. İoannis Paleologos, VII. İoannis Paleologos İmparator IV. Andronikos ile Bulgar Çarı İvan Alexander ve Eflaklı Teodora'nin kızı olan Bulgar Keratsa'nın oğludur. 1376 yılında da babası IV. Andronikos bir taht darbesi ile büyükbabası V. İoannis'i tahtan indirip imparatorluğunu ilan ettikten sonra 18 Ekim 1377'de taç giyme töreninde küçük oğlu olan VII. İoannis Paleologos'u ortak imparator ilan etmiştir. VII. İoannis 1390'da bir darbe ile beş ay Bizans imparatoru olarak hüküm sürmüştür. Fakat uzun bir dönem ortak imparator olarak çoğunluğu Konstantinopolis dışında yaşayarak hüküm sürmüştür. Ayrıca İmparator II. Manuil'in Avrupa'da bulunduğu dönemde Konstantinopolis'te taht naipliği yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Malta Kuşatması</span> Osmanlı İmparatorluğunun 1565te Maltayı Kuşatması

Malta Kuşatması ya da Malta Seferi, 1565 yılında Malta adasının Osmanlı İmparatorluğu kuvvetleri tarafından kuşatılması ve Hospitalier Şövalyeleri tarafından adanın savunulması sürecidir.

<span class="mw-page-title-main">Konya Muharebesi (1190)</span>

Konya Muharebesi Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Kutsal Topraklara doğru giden Frederick Barbarossa'nın kuvvetleriyle Türk ordusu arasında 18 Mayıs 1190'da gerçekleşti. Sonuç olarak Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti imparatorluk güçleri tarafından ele geçirildi.

<span class="mw-page-title-main">Frankokrasi</span>

FrankokrasiLatinokrasi olarak da bilinir ve Venedik'teki etki alanı için Venetokrasi denir, Yunanistan tarihindeki Dördüncü Haçlı Seferi'nden (1204) sonraki dönemdir. Bir dizi Fransız ve İtalyan Haçlı devletleri dağılmış Bizans İmparatorluğu topraklarında kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Bizans-Venedik Savaşı (1296-1302)</span>

Bizans-Venedik Savaşı (1296-1302) 1294-1299 tarihleri arasında gerçekleşen Ceneviz-Venedik savaşlarının yan savaşıdır. Temmuz 1296 tarihinde Akdeniz ve Karadeniz'de bulunan Ceneviz mülklerine saldıran Venedik seferi sırasında 1285 yılında imzalanan Bizans ve Venedik ateş kesine rağmen Venedikli Ruggiero Morosini Malabranca, Bizans İmparatorluğu başkenti Konstantinopolis'te Haliç kıyısında bulunan Galata'da Ceneviz kolonisini ele geçirip, yakıp yıktı ve sonra tekrar teşebbüs etti. Karşılık olarak Bizans İmparatoru II. Andronikos başkentte yaşayan Venediklileri tutukladı, bu tutuklular hayatta kalan Cenevizliler tarafından öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Şam Kuşatması (1148)</span>

Şam Kuşatması, İkinci Haçlı Seferi sırasında 24 ile 29 Temmuz günleri arasında gerçekleşmiştir. Mutlak haçlı yenilgisiyle sona erdi ve haçlı seferinin parçalanmasına yol açtı. Papa III. Eugenius ve Bernard de Clairvaux'ın İkinci Haçlı Seferi çağrısına yanıt olarak Kutsal Topraklar'a yürüyen iki ana Hristiyan güce, Fransa kralı VII. Louis ve Almanya kralı III. Konrad komuta etti. Her ikisi de takip eden aylarda Anadolu boyunca yürüyüşleri sırasında felaket ile karşılaştılar ve ordularının çoğu yok edildi. Haçlı seferinin asıl odağı Urfa idi, fakat Kral III. Baldwin ve Tapınak Şövalyeleri'nin tercihi Şam'dı. Akka Konsili'nde Fransa, Almanya ve Kudüs Krallığı'nın önde gelenleri Haçlıların Şam'a yönelmesine karar verdiler.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Kuşatması</span>

İzmir Kuşatması, Aralık 1402'de Türk emiri Timur'un İzmir'in limanını ve deniz kalesini Rodos Hospitalier Şövalyeleri'nden almasıdır. Türkler limanı ablukaya almış ve müstahkemlere kuşatma makineleriyle taş fırlatmıştır, sayıları sadece 200 civarı olan şövalyelerse oklar ve yanıcı roketlerle karşılıkta bulunmuştur. Şövalyeler çok daha güçlü rakiplerine iki hafta direndikten sonra dış surlar lağımlarla yıkılmış ve aşılabilmiştir. Garnizonun bir kısmı denizden kaçmış, ancak şehir ve sakinleri yok edilmiştir.

Ceneviz-Venedik savaşları, 1256 ile 1381 yılları arasında Akdeniz'de hakimiyet sağlamak için zaman zaman diğer güçlerle ittifak kuran Ceneviz Cumhuriyeti ile Venedik Cumhuriyeti arasında bir dizi mücadeledir. 4 açık savaş dönemi vardı. İki cumhuriyet arasındaki çatışmalar büyük ölçüde denizde gerçekleşti. Barış dönemlerinde bile, iki ticaret topluluğu arasında korsanlık olayları ve diğer küçük şiddet olayları olağandı.

<span class="mw-page-title-main">1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı</span>

1515-1577 Osmanlı-İspanya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile İspanyol İmparatorluğu'nun 16. yüzyılda Akdeniz hakimiyeti için yürüttükleri büyük çaplı savaş.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Bizans Savaşı (1352-1357)</span>

Osmanlı-Bizans Savaşı (1352-1357), Bizans-Osmanlı savaşları'ndan ikincisi, Bizans İç Savaşı (1352-1357) ve 1350-1355 Ceneviz-Venedik Savaşı'nın parçası.

<span class="mw-page-title-main">Midilli Kuşatması (1501)</span>

Midilli Kuşatması, 1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Ege Seferi (1455)</span>

Ege Seferi, Kaptan-ı derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının İstanbul'un Fethinden (1453) sonra Ege Denizi'nde hâkimiyetini yerleştirme hedefine yönelik seferlerinden ilki.

<span class="mw-page-title-main">Jean de Bethencourt</span> Fransız kaşif (1362 – 1425)

Jean de Béthencourt, 1402'de Kanarya Adaları'na bir keşif gezisine öncülük eden ve önce Lanzarote'nin kuzey tarafına ayak basan bir Fransız kaşifti. Oradan Kastilya için Fuerteventura (1405) ve El Hierro adalarını yerel reislerini devirerek fethetti. Béthencourt, Kanarya Adaları Kralı unvanını aldı, ancak fetih sırasında yardım sağlayan Kastilya Kralı III. Henry'yi efendisi olarak tanıdı.

<span class="mw-page-title-main">Gadifer de la Salle</span> Fransız kaşif (1355 – 1422)

Gadifer de La Salle, Jean de Béthencourt ile birlikte Kastilya Krallığı adına Kanarya Adaları'nı fetheden ve keşfeden Poitou kökenli bir Fransız şövalyesi ve haçlıydı.