İçeriğe atla

Bengt Holmström

Bengt Holmström
DoğumBengt Robert Holmström
18 Nisan 1949 (75 yaşında)
Helsinki, Finlandiya
MilliyetFin
EğitimHelsinki Üniversitesi
ÖdüllerNobel Ekonomi Ödülü (2016)
Kariyeri
DalıEkonomi
Çalıştığı kurumlarHelsinki Üniversitesi
Stanford Üniversitesi
Northwestern Üniversitesi
Yale Üniversitesi
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü
Doktora
danışmanı
Robert R. Wilson
Doktora öğrencileriJonathan Levin

Bengt Holmström tam adı ile Bengt Robert Holmström (18 Nisan 1949, Helsinki) Finlandiyalı ekonomist.

2016 yılında Nobel Vakfı tarafından "sözleşme teorisine" yaptıkları katkılardan dolayı Amerikalı ekonomist Oliver Hart ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görüldü.

İlk yıllar

Bengt Robert Holmström 18 Nisan 1949 tarihinde Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de doğdu.

Eğitimi ve kariyeri

Holmström BSc lisans derecesi ile Helsinki Üniversitesi'nin Matematik ve Fen Bölümünden mezun oldu. MSc derecesindeki yüksek lisansını Stanford Üniversitesi'nin yöneylem araştırması alanında, doktora eğitimini ise aynı üniversitenin işletme fakültesinde Robert R. Wilson'ın danışmanlığında 1978 yılında tamamladı.[1]

1979-1982 yılları arasında Northwestern Üniversitesi Yönetim Bilimleri Fakültesi'nde doçent olarak çalıştı. 1983-1994 tarihleri arasında ise Yale Üniversitesi'nin Edwin J. Beinecke Yönetim Bilimleri Fakültesi'nde profesör olarak ders verdi. 1994 yılında Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne katıldı ve 2003-2006 yılları arasında Ekonomi Bölüm Başkanlığını yürüttü.[1] Ayrıca, 1999-2012 tarihleri arasında Nokia yönetim kurulu üyesi olarak görev aldı.[2][3]

Holmström özellikle asıl-etken teorisi üzerine yaptığı çalışmalarla tanındı. Özellikle, kurumsal yönetimler içerisindeki finansal krizlerde likidite problemleri için başvurulan teşvik edici sözleşme teorisi üzerine çalışmalar yürüttü.[1]

Bengt Holmström, Amerikan Sanat ve Bilimler Akademisi, Ekonometri Derneği ve Amerikan Finans Derneğinin yanı sıra; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi ve Finlandiya Edebiyat ve Bilimler Akademisi üyesidir.

Aldığı ödüller

Nobel Ekonomi Ödülü

10 Ekim 2016'da İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından, Holmström ile birlikte Oliver Hart'a sözleşme teorisine yaptıkları katkılar nedeniyle İsveç Ulusal Bankası tarafından finanse edilen 2016 Nobel Ekonomi Ödülü verilmesine karar verildi.[4][5]

Komite tarafından yapılan açıklamada, "Modern ekonomiler, sayısız sözleşmeyle bir arada tutulur. Hart ve Holmström'ün geliştirdiği yeni kuramsal yapı, gerçek yaşam sözleşmeleriyle kurumlarının yanı sıra sözleşme tasarımının olası tehlikelerini anlamamız açısından büyük öneme sahiptir. Hart ve Holmström, 1970'lerde sözleşme kuramını verimli bir alan olarak ortaya attı. Sonraki yıllarda kuramın uygulamalarını da araştırdılar. En uygun sözleşmeli düzenlemelerle ilgili analizleri de birçok alanda politika oluşturmanın entelektüel temellerini oluşturdu." ifadeleri kullanıldı.[6]

10 Aralık 2016'da İsveç'in başkenti Stockholm'de düzenlenen ödül töreninde Holmström'e; 4 milyon İsveç kronu para ödülü, sertifika ve altın madalya İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf tarafından tevcih edildi.

Kaynakça

  1. ^ a b c "Short Biography of Bengt Holmstrom". Massachusetts Teknoloji Enstitüsü. 15 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2016. 
  2. ^ Mat Smith. "Nokia plans board of directors refresh, chairman to step down". engadget.com. 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2016. 
  3. ^ Tara John (10 Ekim 2016). "4 Things to Know About the Nobel Economics Winners Oliver Hart and Bengt Holmström". Time. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2016. 
  4. ^ Binyamin Appelbaum (10 Ekim 2016). "Oliver Hart and Bengt Holmstrom Win Nobel in Economics for Work on Contracts". The New York Times. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2016. 
  5. ^ "Nobel Ekonomi Ödülü sahiplerini buldu". NTV.com.tr. 10 Ekim 2016. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2016. 
  6. ^ "About the Prize in Economic Sciences 2016". Nobelprize.org. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Robert J. Aumann</span> Matematiksel Ekonomist

Israel Robert John Aumann, 2005 yılı Nobel Ekonomi Ödülü sahibi İsrailli matematikçi ve ekonomisttir.

<span class="mw-page-title-main">Robert Alexander Mundell</span>

Robert Alexander Mundell, Kanadalı ekonomist.

Alfred Nobel'in Anısına Ekonomi Bilimlerinde The Sveriges Riksbank Ödülü veya sıklıkla söylendiği şekilde Nobel Ekonomi Ödülü, ekonomi alanında yapılan önemli katkılara verilen bir ödül. Genel olarak, dünyanın en prestijli bilim ödüllerinden biri olarak kabul edilir. 1895'te Alfred Nobel'in vasiyetiyle kurulan Nobel Ödülleri'nden biri değildir ama sıklıkla onlarla özdeşleşmiştir. Ekonomi Ödülü, Nobel Vakfı'nca refere edilip İsveç'in merkez bankası Sveriges Riksbank tarafından bankanın 300. yıl dönümü olan 1968 yılında, Alfred Nobel'in 1895'teki vasiyetinin anısına, kurulmuş ve finanse edilmiştir. Nobel Kimya ve Fizik Ödülü sahipleri gibi, Ekonomi Ödülü sahipleri de İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından seçilir ve Nobel Komitelerine benzer olarak bir Ödül Komitesi vardır. Ödül ilk kez, 1969'da Hollandalı ve Norveçli ekonomistler Jan Tinbergen ve Ragnar Frisch'e "ekonomik süreçlerin analizi için, dinamik modeller geliştirip uyguladıkları" gerekçesiyle verildi.

<span class="mw-page-title-main">Robert Solow</span> Amerikalı ekonomist (1924 – 2023)

Robert Solow, özellikle ekonomik büyüme üzerine yaptığı çalışmalarıyla bilinen A.B.D'li ekonomist. 1961 yılında John Bates Clark Ödülü'nü, 1987 yılında da Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Douglass North</span> Amerikalı ekonomist (1920 – 2015)

Douglass Cecil North, Amerikalı ekonomist. 1993 yılında, Robert Fogel ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Nobel Ekonomi Ödülü'nü North ve Fogel'e verme nedeni olarak şöyle demiştir: Ekonomik ve kurumsal değişmeleri açıklamak için ekonomik teori ve kantitatif yöntemler uygulayarak ekonomi tarihi konusundaki araştırmaları yeniledikleri için.

<span class="mw-page-title-main">Eric Maskin</span> araştırmacı

Eric Stark Maskin Amerikalı ekonomist. 2007 yılında, Leonid Hurwicz ve Roger Myerson ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Ödülü kazanma nedenleri "Mekanizma tasarım teorisinin temellerini atmaları" olarak açıklanmıştır."

<span class="mw-page-title-main">Daniel McFadden</span> Amerikalı ekonomist

Daniel Little McFadden Amerikalı ekonometrist. 2000 yılında James Heckman ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. McFadden'in ödülü kazanma nedeni İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından "ayrık seçimlerin analizi için teori ve metotlar geliştirdiği için" diye açıklanmıştır. McFadden hâlen Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de ekonomi profesörü olarak görev yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Robert Lucas, Jr.</span> Amerikalı ekonomist (1937 – 2023)

Robert Emerson Lucas, Jr., Amerikalı ekonomist. 1995 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Chicago Üniversitesi'nde görev yapan Lucas, en iyi 10 ekonomistten biri olarak da gösterilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Amartya Sen</span>

Amartya Kumar Sen, Hint ekonomist. Açlık, insani kalkınma teorisi, refah ekonomisi ile yoksulluk, cinsiyet ayrımcılığı ve liberalizmin altında yatan mekanizmalar hakkındaki çalışmalarıyla refah ekonomisine büyük katkıda bulunmuştur. Bunun neticesinde 1998 yılında "refah ekonomisi konusundaki katkıları için" Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Helsinki Üniversitesi</span>

Helsinki Üniversitesi, Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de 1829'dan bu yana bulunan yükseköğretim kurumudur. Ancak Helsinki Üniversitesi'nin kuruluşu ülkenin Turku şehrinde 1640 yılında Turku Kraliyet Akademisi olarak kabul edilir. Ülkedeki en eski ve en büyük üniversite olup,ülkede en çok sayıda alanda eğitim veren yükseköğretim kuruluşudur. 38.000 civarında öğrencisi bulunmakla birlikte, bu öğrencilerin 5.500'ü yükseklisans eğitimi görmektedir. Üniversiteye giriş elemelidir. Üniversiteye başvuranlardan ancak %15'i üniversiteye kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Elinor Ostrom</span> Amerikalı ekonomist (1933 – 2012)

Elinor Ostrom, Amerikalı politika bilimci ve ekonomist. "Özellikle toplumsal malların, iktisadî bakımdan kontrol ve işletilemesi analizi" konusunda yaptığı orijinal katkılarıyla 2009 yılında Oliver E. Williamson ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Nobel Ekonomi Ödülü kazanan ilk kadın bilimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Oliver E. Williamson</span> Amerikalı ekonomist (1932 – 2020)

Oliver E. Williamson Amerikalı ekonomist. "İktisadî bakımdan firmaların kontrol ve işletilemesi, özellikle firmaların sınırları, analizi" konusunda yaptığı orijinal katkılarıyla 2009 yılında Elinor Ostrom ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dale T. Mortensen</span> Amerikalı ekonomist (1939 – 2014)

Dale Thomas Mortensen, Amerikalı ekonomist.

<span class="mw-page-title-main">Sune Bergström</span>

Sune Bergström, İsveçli bir biyokimyacı. "Prostoglandinler ve ilişkili biyolojik olarak aktif maddeleri keşiflerinden dolayı" 1982 yılında İsveçli Bengt I. Samuelsson ve Birleşik Krallık vatandaşı Sir John Robert Vane ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahipi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Jean Tirole</span> Fransız ekonomist (d. 1953)

Jean Marcel Tirole, Fransız iktisat profesörü. "Büyük Firmaların Piyasa Gücü ve Kontrolleri" konusunda analizleri nedeniyle 2014 Nobel Ekonomi Ödülü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Oliver Hart</span> İngiliz ekonomist

Oliver Hart tam adı ile Oliver Simon D'Arcy Hart, İngiliz asıllı Amerikalı ekonomist.

<span class="mw-page-title-main">Richard Thaler</span> Amerikalı ekonomist

Richard H. Thaler, Amerikalı ekonomisttir. Chicago Üniversitesi Booth İşletme Okulu'nda ekonomi profesörüdür. 2015 yılında Amerikan Ekonomi Derneği'nin başkanlığını yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Paul Milgrom</span>

Paul Robert Milgrom Amerikalı bir ekonomisttir. 1987'den beri yürüttüğü Stanford Üniversitesi'nde Shirley ve Leonard Ely Beşeri Bilimler ve Bilimler Profesörüdür. Milgrom, oyun teorisinde, özellikle de açık artırma teorisinde ve fiyatlandırma stratejilerinde uzmandır. Robert B. Wilson ile birlikte "müzayede teorisindeki gelişmeler ve yeni müzayede formatlarının icatları" nedeniyle 2020 Nobel İktisadi Bilimler Anma Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Alfred Nobel Anısına İktisadi Bilimler Ödül Komitesi</span>

Alfred Nobel Anısına Sveriges Riksbank İktisadi Bilimler Ödülü Komitesi, Sveriges Riksbank tarafından oluşturulan ve Nobel Komitelerinin Nobel Ödülleri için yaptığı rolün aynısını üstlenen komitedir. Bu, Komitenin Ödül için adaylar önermekten sorumlu olduğu anlamına gelir. Alfred Nobel Anısına İktisadi Bilimler Ödülü Komitesi, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından atanır. Akademi prensipte herhangi birini Komiteye atayabilmesine rağmen, genellikle Akademi üyesi olan İsveçli ekonomi veya ilgili konularda profesörlerden oluşur. Kurucu komitenin iki üyesi ve komitenin sonraki üyeleri de Mont Pelerin Derneği ile ilişkilidir.

<span class="mw-page-title-main">Abhijit Banerjee</span>

Abhijit Vinayak Banerjee Hindistan doğumlu Amerikalı bir ekonomisttir ve şu anda Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) Ford Foundation Uluslararası Ekonomi Profesörü olarak görev yapmaktadır. MIT merkezli küresel bir araştırma merkezi olan Abdul Latif Jameel Yoksulluk Eylem Laboratuvarı'nın (J-PAL) kurucu ortağı ve eş direktörüdür; bu merkez, yoksullukla mücadele stratejilerini bilgilendirmek için bilimsel kanıtların kullanılmasını teşvik etmektedir. 2019 yılında Abhijit Banerjee, Esther Duflo ve Michael Kremer ile birlikte "küresel yoksulluğun hafifletilmesine yönelik deneysel yaklaşımları" nedeniyle Nobel Ekonomi Bilimleri Anma Ödülü'nü paylaşmıştır. Abhijit Banerjee ve Esther Duflo evlidir, Nobel Ödülü'nü ortaklaşa kazanan altıncı evli çift olmuşlardır.