İçeriğe atla

Benek gerdanlı aynak

Benek gerdanlı aynak
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 2.3)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Aves
Takım:Pelecaniformes
Familya:Threskiornithidae
Alt familya:Threskiornithinae
Cins:Bostrychia
Tür: B. rara
İkili adlandırma
Bostrychia rara
Rothschild, Hartert & Kleinschmidt, 1897

Benek gerdanlı aynak (Bostrychia rara) Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Afrika'da tropikal bölgelerde bataklık ormanlarda bulunur.

Fiziksel özellikleri

Diğer aynak türleri gibi uzun bacaklı ve kıvrık uzun gagalıdır. Başlarının tepesinde sorguç tüyleri vardır. Boyunları diğer aynaklara göre kısadır. Kanat açıklıkları 270 ila 290 mm, gaga uzunlukları 115 ila 130 mm ve tarsus uzunlukları 56 ila 65 mm'dir. Tüyleri asıl olarak kahverengi - mavi renklerdedir.[1] Küçük ve koyu renkli bu aynağın ayırt edici özelliği ten rengi benekli gerdanıdır. Diğer kısımlar koyu renkli tüylerle kaplıdır ve gözlerini çevreleyen tüysüz deri mavi renklidir.[2] Uçarken geniş kanatları ve kısa kuyrukları ile ayırt edilebilirler.[2] Genç kuşların tüyleri daha soluk renkli ve sorguçları da daha kısadır.[2]

Dağılımı ve yaşam alanı

Benek gerdanlı aynak Angola, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Ekvator Ginesi, Gabon, Gana, Gine, Liberya, Nijerya, Sierra Leone ve Uganda'da bulunur. Büyük bir alan yayılmış olsa da çok kolay rastlanmazlar. Göçmen değildirler.[1] Yaşam alanı ormanlık bataklıklar ve akarsuların yanındaki ormanlardır.[1]

Davranış

Yalnız dolaştıkları ve genellikle sessiz oldukları için kolay gözlemlenemezler. Rahatsız edildiklerinde yerden uçarak kalkar ve yakınlardaki ağaçlara sessizce tünerler.[2] Sabah ve akşam alacakaranlıkta uçarken çıkardıkları ses sayesinde fark edilebilirler.[2]

Beslenme

Hepçil olan benek gerdanlı aynak bitkilerin yanı sıra çeşitli küçük kabuklular ve böceklerle beslenirler.[1] Solucan, larva ve salyangoz gibi omurgasızları da yerler.

Üreme

Yuvalarını yerden bir ila altı metre yükseklikte ağaçlara yaparlar.[3] Dişi kuşlar yalnız yaptıkları yuvaya iki yumurta yumurtlar.[3] Su seviyesinin düşük olduğu uzun kurak mevsimler dışında her zaman üreyebilirler.[3]

Korunma durumu

Gine-Kongo bölgesindeki diğer kuşlar gibi yaşam alanı yok olması ve habitat parçalanmasından muzdariptirler.[4][5] Bu kuşların tercih ettiği yoğun yağmur ormanlarının yok edilmesi önemli bir sorundur.[4] Avlanma da olumsuz etki yapmaktadır.

Notlar

  1. ^ a b c d Van Perlo, Ber., Birds of Eastern Africa, 1995, Princeton University Press
  2. ^ a b c d e Sinclair, I, and Ryan, P. 2003. Birds of Africa: south of the Sahara. Struck Nature, Cape Town, South Africa
  3. ^ a b c del Hoyo, Elliott and Sargatal. 1992. Handbook of the birds of the world. Lynx Edicions, Barcelona, Spain.
  4. ^ a b G. Angehr et al., 2006. Bird surveys of Gamba complex of protected areas, Gabon. Bulletin of the Biological Society of Washington. 12: 327
  5. ^ Dowsett, R.J., Dowsett-Lemaire F., 2000. Birds of Lobeke faunal reserve, Cameroon and its regional importance for conservation. Bird Conservation International. 10: 67-68

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ak pelikan</span> kuş türü

Ak pelikan, beyaz pelikan ya da ak kutan, pelikangiller (Pelecanidae), familyasından çok büyük bir su kuşu türüdür. Avrupa'nın güneydoğusundan Asya'ya yayılan bölgede ve Afrika'da bataklıklarda ve sığ göllerde yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Aynakgiller</span>

Aynakgiller (Threskiornithidae), Pelecaniformes takımına ait, karada ve sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya. Familya içinde 36 tür sınıflandırılmaktadır.Bunlardan Threskiornis solitarius türünün soyu tükenmiştir. Geleneksel olarak iki altfamilya olarak sınıflandırılır: Aynaklardan oluşan Threskiornithinae ve kaşıkçılardan oluşan Plataleinae. Ancak yakın dönemde yapılan genetik araştırmalar bu geleneksel sınıflandırmanın düzeltilmesi gerektiğini ve kaşıkçıların Eski Dünya aynakları ile sınıflandırılması gerektiğini ve Yeni Dünya aynaklarının ise daha erken zamanda ortak atadan ayrıldığını göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ak kanatlı sumru</span>

Ak kanatlı sumru, sumrugiller (Sternidae) familyasından bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Kahverengi pelikan</span> pelikangiller (Pelecanidae) familyasından 8 pelikan türünün en küçüğü olan bir su kuşu

Kahverengi pelikan, pelikangiller (Pelecanidae) familyasından 8 pelikan türünün en küçüğü olan bir su kuşu türüdür. Amerika'da yaşayan bu kuş türü ABD'nin güney ve batı sahillerinde en iyi bilinen kuş türlerinden biridir. Batı Yarımkürede bulunan üç pelikan türünden biri olduğu gibi balıkları denize dalarak avlayan iki pelikan türünden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kaşıkçı (kuş)</span>

Kaşıkçı, Threskiornithidae familyasının Platalea cinsinden 6 türü oluşturan kuşların ortak adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl aynak</span>

Kızıl aynak, aynakgiller (Threskiornithidae) familyasından Güney Amerika'nın tropik bölgeleri ile ayrıca Trinidad ve Tobago'da yaşayan bir aynak türü.

<i>Ephippiorhynchus</i>

Ephippiorhynchus leylekgiller familyasında yer alan bir kuş cinsidir.

<i>Ardeola rufiventris</i>

Ardeola rufiventris balıkçılgiller (Ardeidae) familyasından bir kuş türü. Sahraaltı Afrikası'nda yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Pabuç gagalı</span>

Pabuç gagalı ya da pabuç gagalı leylek, leyleğe benzeyen çok büyük bir kuş türüdür. Adını çok büyük ve ayakkabıya benzeyen gagasından alır. Genel biçim itibarıyla leyleğe benzese ve daha önceden leyleksiler (Ciconiiformes) takımında sınıflandırılmış olsa da diğer yaşayan kuşlarla olan akrabalık ilişkisi tam olarak belirlenememiştir. Bazı otoriteler pelikansılar (Pelecaniformes) takımı içinde sınıflandırmaya başlamıştır. Monotipik Balaenicipitidae familyasındaki monotipik Balaeniceps cinsinin tek türüdür. Erişkin kuşlar genel olarak gri tüylere sahip iken genç kuşlar daha kahverengi tüylere sahiptir. Afrika'nın tropikal doğu bölgesinde, Sudan'dan Zambiya'ya kadar büyük bataklıklarda yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Hamerkop</span> Kuş türü

Hamerkop ya da çekiç başlı, çekiç başlı leylek, leyleğe benzeyen orta büyüklükte suda gezerek avlanan bir kuş türüdür. Uzun gagası ve kafasının arkasındaki sorguç şeklindeki tüyleri çekice benzediğinden dolayı bu adla anılır. Afrika'da Madagaskar'dan Arabistan'a kadar olan bölgede haliçler, göl ve akarsu kıyıları, kayalık sahiller gibi çeşitli su havzalarında yaşar. Göçmen olmayan ancak mevsimsel olarak yerel yer değişikliğinde bulunan hamerkop yöresel olarak Afrika ve Madagaskar'da yüksek popülasyona sahiptir ve korunma durumu asgari endişe altında türler arasındadır. Boyu ortalama 56 cm, ağırlığı ise ortalama 470 g'dır. Monotipik Scopidae familyasının monotipik Scopus cinsinde sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Küçük pelikan</span>

Küçük pelikan, pelikangiller (Pelecanidae) familyasından çok büyük bir su kuşu türüdür. Afrika'nın sığ gölleri ve bataklıkları ile Arabistan Yarımadasının güneyinde ve Hindistan'ın güneyinde yaşarlar. Madagaskar'da soyları tükenmiştir.

<i>Pelecanus philippensis</i>

Pelecanus philippensis, pelikangiller (Pelecanidae) familyasından çok büyük bir su kuşu türüdür. Üreme dönemini Pakistan'ın güneyinden Hindistan boyunca Endonezya'ya kadar olan bölgede Asya'nın güneyinde geçirir. Kapalı su havzalarında ve kıyılarda yaşar. Uzak mesafeden aynı bölgede yaşayan diğer pelikan türlerinden ayırt etmek zordur ancak yakın mesafede üst gagasında bulunan benekler, tüylerinin parlak olmaması ve gri renkli olması ayırt edici özellikleridir. Bazı bölgelerde insan yerleşimlerine yakın yerlerde büyük koloniler hâlinde yuvalanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Tepeli aynak</span> kuş türü

Tepeli aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir monotipik kuş cinsi Nipponia içinde sınıflandırılan tek kuş türüdür. 19. yüzyıla kadar Asya'nın doğusunda yaygın olarak bulunmaktaydı ancak 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren sayıları giderek azalmıştır. 2010 yılının Aralık ayında Çin, Güney Kore ve Japonya'da 1.814 kuş bulunmaktaydı. Nipponia nippon olan bilimsel adından ötürü Japonya'nın sembol kuşu olarak görülür ancak Japonya'nın ulusal kuşu Japon sülünüdür. Japonya'da Niigata ilinin ve Wajima ile Sado şehirlerinin sembolüdür.

<i>Mesembrinibis cayennensis</i>

Mesembrinibis cayennensis Threskiornithidae familyasında yer alan monotipik kuş cinsi Mesembrinibis içinde sınıflandırılan tek kuş türüdür.

<i>Theristicus caudatus</i> Kuş türü

Theristicus caudatus Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Oldukça büyük bir aynak olan bu kuş Güney Amerika'nın doğusu ve kuzeyinde açık alanlarda bulunur.

<i>Threskiornis moluccus</i>

Threskiornis moluccus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Avustralya'nın tamamına yakınında bulunur. Tüylerinin çoğu beyaz renklidir, tüysüz başı ve ayakları siyah renklidir, uzun gagası aşağıya doğru kıvrıktır.

<i>Geronticus</i> Kuş cinsi

Geronticus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir kuş cinsidir. Koyu renkli olan ve başları tüysüz deri ile kaplı bu kuşların adı Yunanca "yaşlı adam" anlamına gelen γέρωντος (gerontos) kelimesinden gelir. Kelaynak olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Ak başlı aynak</span>

Ak başlı aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Koloniler hâlinde bataklıklarda genellikle çalılık ya da alçak ağaçların üzerine yaptıkları yuvalarda ürerler. ABD'nin batısından Meksika'ya, Brezilya'nın güneydoğusu ve Bolivya'nın güneydoğusundan Arjantin'in ortalarına ve Şili'nin ortasının kıyı kesimlerinde üreme dönemini geçirirler. Kışları üreme döneminde bulundukları yerler dışında Kaliforniya'nın güneyi ve Louisiana'dan güneye olan bölgede de geçirirler.

<span class="mw-page-title-main">Ak aynak</span>

Ak aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. ABD'nin doğu kıyılarının kuzeyinden güneye doğru Meksika Körfezi boyunca Yeni Dünya tropik kıyılarının çoğunda yaşar. Orta boyda bir kuş olan bu aynağın tüyleri beyaz, aşağıya doğru kıvrık uzun gagası ve uzun ayakları parlak kızıl-turuncu ve yalnızca uçuş sırasında görülen kanat tüylerinin ucu da siyah renklidir. Erkekler dişilerden daha büyüktür ve gagaları daha uzundur. Üreme döneminde ABD'nin Atlantik kıyısı boyunca Meksika ve Orta Amerika'nın doğu kıyılarında bulunurlar. Üreme dönemi dışında yaşadıkları alan Kuzey Amerika'nın içlerine ve Karayipler'e kadar uzanır. Ayrıca Güney Amerika'da Kolombiya ve Venezuela kıyılarında da bulunur. Venezuela'nın ortasındaki popülasyon kızıl aynak ile birlikte bulunur ve bu iki tür kendi aralarında çiftleşebilmektedir. Ak aynak ile kızıl aynak bazı otoriteler tarafından tek tür olarak sınıflandırılmaktadır.

<i>Pityriasis gymnocephala</i>

Pityriasis gymnocephala Borneo'ya endemik, Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik Pityriaseidae familyasının Pityriasis monotipik cinsinin tek kuş türüdür. Gizemli ve çok yaygın olarak görülmeyen bu tür Borneo adasının yağmur ormanlarında yaşar.