İçeriğe atla

Ben Rappaport Değilim

Ben Rappaport Değilim
YazarHerb Gardner
KarakterlerNat
Midge
Gilley
Danforth
Laurie
Clara
Kovboy
İlk gösterim1984
ÜlkeSeattle Repertory Theatre
Seattle, Washington
Orijinal dilİngilizce
Konu 
TürKomedi
Zaman ve mekânCentral Park’ta bir bank; Ekim 1982
IBDB profili

Ben Rappaport Değilim Herb Gardner'ın ilk kez Seattle Repertory Theatre'da 1984'te sahnelenen oyunudur. Oyunun Broadway sahnelerinde sergilenişi 19 Kasım 1985 tarihinde başladı ve oyun toplam 891 kez sahnelendi. Bu prodüksiyon En İyi Oyun, En İyi Işıklandırma Tasarımı ve aktör Judd Hirsch'in performansı için de En İyi Aktör alanlarında Tony Ödülü aldı.

25 Temmuz 2002'de oyun yeniden sahneye kondu ve toplam 53 kez sahnelendi.

Konusu

Yazar Gardner'ın New York kentinde Central Park'ta karşılaştığı iki yaşlı adamdan esinlenerek kaleme aldığı oyunda kavgacı bir Yahudi olan Nat Moyer ile huysuz bir zenci olan Midge Carter günlerini bir bankta oturarak geçirmektedir. İkisi de yaşlılığın gerçeklerini görmezden gelmeye çalışarak Nat'ın uydurduğu öyküleri paylaşmaktadır. Oyunda toplumun yaşlılara yönelik tutumu, ebeveynleri için neyin daha iyi olduğunu bildiklerini zanneden yetişkin evlatlarla başa çıkmanın zorlukları ve kentlerde hüküm süren tehlikeler ele alınmaktadır.

Eserin başlığı eski bir vodvil esprisinden kaynaklanır ve bu espri oyunun iki baş oyuncusu arasında bir diyalog haline dönüşür:

  • Nat: Hey, Rappaport! Seni görmeyeli uzun zaman oldu. Nerelerdeydin?
  • Midge: Ben Rappaport değilim.
  • Nat: Rappaport, n’oldu sana? Eskiden kısa boylu şişman bir adamdın, şimdi uzun boylu sıska herifin tekisin.
  • Midge: Ben Rappaport değilim.
  • Nat: Rappaport, sakallı genç bir adamdın, şimdi bıyıklı bir moruk olmuşsun.
  • Midge: Ben Rappaport değilim..
  • Nat: Rappaport, bu nasıl oldu? Eskiden ödlek ufak tefek bir beyazdın, şimdi iri yarı cesur bir zenci olmuşsun.
  • Midge: Ben Rappaport değilim..
  • Nat: Üstelik adını da değiştirmişsin!

Film uyarlama

Oyunun yine Gardner'ın yazıp yönettiği 1996 tarihli film versiyonunda Walter Matthau, Ossie Davis, Amy Irving, Craig T. Nelson, Martha Plimpton, Peter Friedman ve Ron Rifkin rol aldı.

Kaynakça

  • Napierkowski, Marie Rose (yay. haz.) Drama for Students: I'm Not Rappaport, cilt 18 (Detroit: Gale)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Anime</span> Japonyaya özgü çizim sanatıyla çizilmiş animasyonlar

Anime (Japonca: アニメ, IPA:

<span class="mw-page-title-main">Molière</span> Fransız oyun yazarı ve oyuncu (1622 - 1673)

Jean-Baptiste Poquelin daha bilinen adıyla Molière, Fransız oyun yazarı ve oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Laurence Olivier</span> İngiliz yapımcı, yönetmen, oyuncu (1907–1989)

Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier, Oscar, Altın Küre, BAFTA ve dört Emmy ödüllü İngiliz tiyatro ve sinema yönetmeni, oyuncusu ve yapımcısı. Birçok kişi tarafından Anglofon dünyada, 20. yüzyılın en büyük oyuncusu olarak kabul edilmektedir.

<i>Sleuth</i> (film, 1972)

Sleuth aynı adı taşıyan Tony ödülü sahibi bir oyundan uyarlanan bir filmdir. Oyunun yazarı İngiliz Anthony Shaffer'dir ve aynı zamanda filmin senaryosunu da yazmıştır. Film Joseph L. Mankiewicz tarafından yönetilmiştir ve başrollerini Laurence Olivier ve Michael Caine oynamıştır.

<i>Taşıyıcı 2</i>

Taşıyıcı 2 2005 yapımlı bir aksiyon filmi. Filmin yönetmeni Louis Letterier'dir ki, filmin önceki filminin yönetmeni Corey Yuen bu filmde sadece dövüş koreografı olarak yer almaktadır. Frank Martin rolünü Jason Statham'ın oynadığı film, ABD'de iyi bir ilgi görmüştür. Filmin yapımcısı ve senaristleri arasında yine Luc Besson ayrıca Mark Karmen var. Film taşıyıcı Frank Martin'in hikâyesinin kaldığı yerden devam etmesini konu almaktadır.

<i>On Kişiydiler</i> İngiliz yazar Agatha Christie tarafından 1939 yılında yayınlanan polisiye romanı

On Kişiydiler veya eski adıyla On Küçük Zenci, İngiliz yazar Agatha Christie'nin yazdığı gizem romanı. Christie, On Kişiydiler'i "yazdığı en zor kitap" olarak tanımlar. Kitap ilk olarak 6 Kasım 1939'da İngiltere'de Ten Little Niggers adıyla yayımladı. Kitabın adı, romanda önemli yer tutan bir çocuk şiirinden geliyordu. Ancak Amerikan kültüründe "zenci" kelimesi ırkçı ve onur kırıcı bir kelime olarak görüldüğünden kitabın Amerika'daki ilk baskısı And Then There Were None adıyla yayımlandı. Bu ad, aynı şiirin son dizesinden bir alıntıydı. Amerika'da daha sonraki baskılar aynı isimle devam etse de 1964-1986 yılları arasında Pocket Books tarafından Ten Little Indians adıyla da yayımlandı. İngiltere'de ise 1985'ten itibaren And Then There Were None adına geçildi. İlerleyen yıllarda kitabın çevirilerinde de benzer değişiklikler yaşandı. Kitabın Türkçe baskıları Altın Kitaplar tarafından On Küçük Zenci adıyla yayımlanıyordu, ancak 2021'de Agatha Christie'nin ailesinin ve ajansının kararıyla romanın kırıcı dilinden arındırıldığı ve bundan sonra On Kişiydiler adıyla yayımlanacağı duyuruldu.

<i>Geyikler Lanetler</i>

Geyikler Lanetler, Murathan Mungan tarafından yazılmış ve ilk defa 1992'de yayımlanmış tiyatro oyunudur. Bu oyun, daha önce 1980'de yayınlanan Mahmud ile Yezida ve 1982'de yayınlanan Taziye ile birlikte, yazarın Mezopotamya Üçlemesi adını verdiği oyun dizisini oluşturur. 1980 ile 1992 yılları arasındaki uzun bir dönemde yazılan oyunda bir aşireti yöneten ailenin üzerindeki dört kuşak süren lanetler anlatılır. Mungan, doğup büyüdüğü toprakların efsanelerinden faydalanarak oluşturduğu bu efsanenin bir kısmını, Cenk Hikâyeleri isimli kitabında yer alan Kasım ve Nâsır isimli bir öyküde de kullanmıştır.

<i>Lysistrata</i> Aristofanes komedisi

Lysistrata, Aristofanes tarafından MÖ 411 yılında yazılmış, tek perdelik, seyirlik bir oyundur.

<i>Sonu İyi Biterse</i>

Sonu İyi Biterse ünlü İngiliz yazarı William Shakespeare tarafından yazılmış bir oyundur. Ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmemekle beraber 1601 ile 1608 arasında Shakespeare kariyerinin ikinci yarısının başlangıç yıllarında yazıldığı tahmin edilmektedir. Bu eser 1623te Shakespeare eserlerinin tümünü kapsayan Birinci Folyo içinde yayınlanmıştır. Önceleri bu oyun komedi olarak sınıflandırılmakta idi. Ancak çağımızda bu sınıflama değiştirilmiş kolayca komedi veya trajedi olarak sınıflandırma yapılamadığı için bu eserin problem oyunlar olarak sınıflanması kabul edilmektedir

<span class="mw-page-title-main">Like a Prayer (şarkı)</span> Madonna şarkısı

"Like a Prayer", Amerikalı pop müzik sanatçısı Madonna'nın dördüncü stüdyo albümü Like a Prayer'dan çıkan ilk single'dır. Şarkı 28 Şubat 1989 yılında Sire Records tarafından piyasaya sürülmüştür. Madonna'nın genel olarak "power pop" türündeki bir şarkısı olan Like a Prayer, pop, dans, R&B, soul ve bunların arasında kilise korosunu bir araya getiren bir şarkı olmuştur. Like a Prayer; Like a Virgin ve Vogue gibi parçalarla birlikte Madonna'nın en iyi şarkılarından biri olarak kabul edilir ve 80'li yılların unutulmaz şarkılarından biri olarak anılmaktadır.

<i>Şeylerin Şekli</i> Amerikalı yazar Neil Labuteun yazıldığı tiyatro oyunu

Şeylerin Şekli, Amerikalı yazar ve sinema yönetmeni Neil LaBute'un 2001'de yazdığı tiyatro oyunudur. Oyun ilk defa, aynı yıl Londra'daki Almeida Theatre'da sahnelendi. Bu prodüksiyonda Paul Rudd (Adam), Rachel Weisz (Evelyn), Gretchen Mol (Jenny) ve Fred Weller (Phillip) rol aldı. Oyunu, yazar LaBute yönetti. Yazarın sahne direktiflerine göre oyun, arasız olarak ve perde hiç kapanmadan oynandı.

<i>Satıcının Ölümü</i>

Satıcının Ölümü, Arthur Miller tarafından yazılmış seyirlik bir oyundur.

<i>Sersem Kocanın Kurnaz Karısı</i>

Sersem Kocanın Kurnaz Karısı, Haldun Taner'in 1969'da yazdığı üç perdelik bir tiyatro oyunudur.

<i>Kış Masalı</i>

Kış Masalı ünlü İngiliz oyun yazarı William Shakespeare tarafından yazılmış bir tiyatro eseridir. 1611'de ilk defa I. James'in sarayında sahnelenmiştir. İlk yazılı baskısı, 1623'te William Shakespeare'in toplu eserlerini ıhtivâ eden "Birinci Folyo" baskısında kaydedilmiştir. Oyun ilk sahnelendiğinde komedi olarak tanımlanmakla beraber, bazı modern eleştirmenler eseri "romans" türüne dahil etmektedir. Birtakım eleştirmenler ve araştırmacılar da eseri bir "problem oyun" olarak görmektedirler; çünkü oyunun başındaki üç perde çok güçlü psikolojik dram türünde fakat son iki perde de komedi unsuru ağırlık kazanmakta ve oyun nihâyetine mutlu sonla sona ermektedir.

<i>Saygılı Yosma</i> Jean-Paul Sartreın 1946da kaleme aldığı tiyatro oyunu

Saygılı Yosma, Fransız yazar ve filozof Jean-Paul Sartre'ın 1946 yılında Fransızca olarak kaleme aldığı tiyatro oyunu. İki perde olarak yazılan eser 1930'ların Amerika Birleşik Devletleri'nde geçer. Seçkin bir güneyli ailenin, oğullarını, siyahi bir adamı öldürdüğü için ceza almaktan kurtarmaya çalışmasını anlatmaktadır. Aile, bunu beyaz bir hayat kadını olan Lizzie MacKay'i oğulları yerine masum bir siyahi adamı suçlaması için yalancı şahitlik yapmaya ikna ederek başarmaya çalışır.

<i>Gözlerindeki Sır</i>

Gözlerindeki Sır, 2009 Arjantin-İspanya ortak yapımı dramatik gerilim filmidir. Juan José Campanella'nın yönettiği film Eduardo Sacheri'nin yazdığı La pregunta de sus ojos adlı romandan uyarlandı. Filmin başrollerinde Ricardo Darín, Soledad Villamil, Javier Godino, Guillermo Francella ve Pablo Rago yer alır.

Michel Launay, Fransa'da Peter Brook, Antoine Vitez, sahne tasarımcısı.

<i>Askerliğim</i>

Orijinal adı, "Biloxi Blues" olan "Askerliğim" adli oyun, Amerika'li tiyatro oyunu yazarı Neil Simon'in 1985 yılında yazdığı tiyatro oyunudur.

<i>Peer Gynt</i>

'Peer Gynt, Norveçli yazar Henrik İbsen'in 1867'de yazdığı, 1876'da ilk kez sahnelenen ve uzun bir şiir formunda metni hazırlanmış beş perdelik tiyatro oyunudur.

<span class="mw-page-title-main">Josephine Hull</span> Amerikalı sahne sanatçısı (1877 – 1957)

Marie Josephine Hull, aynı zamanda oyun yönetmeni olan Amerikalı bir tiyatro ve sinema oyuncusuydu. Daha iyi bilinen rollerinden bazılarını filme çekerken, sahnede 50 yıllık başarılı bir kariyere sahipti. Başlangıçta Broadway sahnesinde oynadığı bir rol olan Harvey (1950) filmiyle En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu dalında Akademi Ödülü kazandı. Bazen Josephine Sherwood olarak bilinir.