İçeriğe atla

Belge odaklı veritabanı

Belge odaklı veritabanı veya belge deposu, yarı yapılandırılmış veriler olarak da bilinen belge odaklı bilgileri depolamak, almak ve yönetmek için tasarlanmış bir bilgisayar programı ve veri depolama sistemidir.[1]

Belge odaklı veritabanları, NoSQL veritabanlarının ana kategorilerinden biridir ve "belge odaklı veritabanı" teriminin popülaritesi, NoSQL teriminin kullanılmasıyla birlikte artmıştır.[2] XML veritabanları, XML belgeleriyle çalışmak üzere optimize edilmiş, belge odaklı veritabanlarının bir alt sınıfıdır. Grafik veritabanları benzerdir, ancak hızlı geçiş için belgeleri birbirine bağlamalarına olanak tanıyan başka bir katman olan ilişki eklenir.

Belge odaklı veritabanları, doğası gereği, başka bir NoSQL veritabanı konsepti olan anahtar-değer deposunun bir alt sınıfıdır. Fark, verilerin işlenme biçiminde yatmaktadır; Bir anahtar-değer deposunda, veriler doğası gereği veritabanına karşı opak olarak kabul edilirken, belge odaklı bir sistem, veritabanı motorunun daha fazla optimizasyon için kullandığı meta verileri çıkarmak için belgedeki dahili yapıya dayanır. Sistemlerdeki araçlar nedeniyle fark genellikle göz ardı edilebilir olsa da, kavramsal olarak belge deposu, modern programlama teknikleriyle daha zengin bir deneyim sunmak üzere tasarlanmıştır.

Belge veritabanları [a] geleneksel ilişkisel veritabanı (RDB) ile çok farklıdır. İlişkisel veritabanları genellikle verileri programcı tarafından tanımlanan ayrı tablolarda saklar ve tek bir nesne birkaç tabloya yayılabilir. Belge veritabanları, belirli bir nesneye ilişkin tüm bilgileri veritabanındaki tek bir örnekte saklar ve saklanan her nesne, birbirinden farklı olabilir. Bu, veri tabanına veri yüklenirken nesne-ilişkisel haritalama ihtiyacını ortadan kaldırır.

Belgeler

Belge odaklı bir veri tabanının merkezi konfigürasyonunun belge sunumudur. Her belge odaklı veritabanı uygulamasının bu tanımındaki ayrıntılarda farklılık göstermesi, genel olarak tüm veriler (veya bilgileri) bazı standart formatta veya yazılıda kapsüllediğini ve kodladığını varsayar. Kullanılan değiştirmeler XML, YAML, JSON'un yanı sıra BSON gibi ikili biçimleri içerir.

Not listesi

  1. ^ And key-value stores in general.

Kaynakça

  1. ^ Drake, Mark (9 Ağustos 2019). "A Comparison of NoSQL Database Management Systems and Models". DigitalOcean. 13 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2019. Document-oriented databases, or document stores, are NoSQL databases that store data in the form of documents. Document stores are a type of key-value store: each document has a unique identifier — its key — and the document itself serves as the value. 
  2. ^ "DB-Engines Ranking per database model category". 16 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Hibernate, Java platformunda yazılmış bir ORM aracıdır. ORM, nesne odaklı dillerdeki nesnelerin, ilişkisel veri tabanlarındaki kayıtlara nasıl karşılık geldiğini yürüten bir teknolojidir. NHibernate adında .NET çatısı için yeniden yazılmış bir türevi bulunur.

SQL, verileri yönetmek ve tasarlamak için kullanılan bir dildir. SQL, kendi bir programlama dili olmamasına rağmen birçok kişi tarafından programlama dili olarak bilinir. SQL herhangi bir veri tabanı ortamında kullanılan bir alt dildir. SQL ile yalnızca veri tabanı üzerinde işlem yapılabilir; veritabanlarında bulunan sistemlere bilgi ekleme, bilgi değiştirme, bilgi çıkarma ve bilgi sorgulama için kullanılmaktadır. Özellikle de ilişkisel veritabanı sistemleri üzerinde yoğun olarak kullanılmaktadır. SQL'e özgü cümleler kullanarak veri tabanına kayıt eklenebilir, olan kayıtlar değiştirilebilir, silinebilir ve bu kayıtlardan listeler oluşturulabilir.

Veritabanları, yapılandırılmış bilgi veya verilerin depolandığı alanlardır. Bilgi artışıyla birlikte bilgisayarda bilgi depolama ve bilgiye erişim konularında yeni yöntemlere ihtiyaç duyulmuştur. Veritabanları; büyük miktardaki bilgileri depolamada geleneksel yöntem olan "dosya-işlem sistemine" alternatif olarak geliştirilmiştir. Telefonlardaki kişi rehberi günlük hayatta çok basit bir şekilde kullanılan veri tabanı örneği olarak kabul edilebilir. Bunların dışında internet sitelerindeki üyelik sistemleri, akademik dergilerin ve üniversitelerin tez yönetim sistemleri de veritabanı kullanımına örnektir. Veritabanları sayesinde bilgilere ulaşılabilir ve onları düzenlenebilir. Veritabanları genellikle bireysel olarak satın alınamayacak kadar yüksek meblağlara sahip olmasına karşın; ücretsiz kullanıma açılan akademik veritabanları da bulunmaktadır. Akademik veritabanları aracılığıyla bazen bibliyografik bilgi bazen de tam metinlere erişmek mümkündür. Veritabanları, veritabanı yönetim sistemleri aracılığıyla oluşturulur ve yönetilir. Bu sistemlere; Microsoft Access, MySQL, IBM DB2, Informix, Interbase, Microsoft SQL Server, PostgreSQL, Oracle ve Sysbase örnek olarak verilebilir.

Kaydedilmiş işlev, veritabanı yönetim sistemlerinde veritabanı istemcisinden tüm komut dizilerini çağırmak için kullanılabilen bir komuttur. Bu nedenle, bir dizi kayıtlı komutu çalıştıran bağımsız bir komuttur. Kaydedilmiş işlevler, ilgili veritabanının veri sözlüğüne kaydedilir.

İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi, verilerin tablolarda satır ve sütunlar hâlinde tutulduğu ve yüksek bir veri tutarlılığına sahip veri depolama sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Microsoft SQL Server</span>

Microsoft SQL Server, Microsoft tarafından geliştirilen ve yönetilen bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir. SQL Server, büyük ve karmaşık veritabanlarını depolamak, yönetmek, sorgulamak ve işlemek için kullanılan bir yazılım ürünüdür. Veri depolama, veri güvenliği, yedekleme, geri yükleme, veri entegrasyonu, analiz ve raporlama gibi çeşitli veritabanı yönetimi işlevlerini destekler.

Veritabanı kuramı, veritabanları ve veritabanı yönetim sistemlerine ilişkin araştırma ve çalışmalar bütününün genel adıdır.

Bilgisayar bilimleri'nde NoSQL, klasik ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinden (İVTYS) bir şekilde farklı olan veritabanı yönetim sistemleri için kullanılan bir kavramdır. Bu veri depolarının sabit tabela düzenlerine ihtiyaçları olmayabilir, alışılagelmiş join işlemleri kullanılmaz, tipik olarak yatay ölçeklemeye gidilir. Akademisyenlerce ve makalelerde tipik olarak böyle veri depolarına yapılanmış bellek denir. Bu kavram klasik ilişkisel veritabanlarını altküme olarak görür. Bu kavram aynı zamanda SQL ve Daha Fazlası olarak da adlandırılmaktadır.

Bir uzamsal (mekansal) veri tabanı verileri depolamak ve bir geometrik uzayda/uzamda/mekanda tanımlanmış nesneleri temsil için sorgu verileri ile en uygun hale getirilmiş bir veri tabanıdır. En gelişmiş uzamsal veri tabanları, noktalar, çizgiler ve çokgenler gibi basit geometrik nesnelerin temsiline izin verir. Bazı uzamsal veri tabanları, 3D nesneler, topolojik kapatıcılık, doğrusal ağlar ve Üçgenlenmiş Düzensiz Ağ gibi daha karmaşık yapıları işlemektedir. Özgün veri tabanları çeşitli sayısal veriler ve karakter tiplerini yönetmek için tasarlanmış olsa da veri tabanlarına etkin uzamsal veri türlerini işlemek için ek işlevsellik eklenmesi gerekiyor. Bunlara genellikle geometri veya özellik denir. Open Geospatial Consortium basit özelliklerin belirtimini oluşturdu ve veri tabanı sistemlerinde uzamsal işlevsellik eklemek için ölçütleri belirliyor.

Bilgisayar yazılımında veri erişim katmanı, tutarlı bir depoda saklanan veriye basitçe erişim sağlayan bir bilgisayar programı katmanıdır, bu tutarlı depoya varlık-ilişki veritabanı örneği verilebilir. Bu yapı ismi Microsoft.ASP.NET ortamlarında yaygın bir şekilde kullanılır.

Bu nesne-ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinin (ORDBMSs) bir karşılaştırmasıdır. Her bir sistemin bir amacı, ilişkisel veritabanının, en azından bazı özellikleri vardır; onların bütünlüğü içinde çok değişkendir ve yaklaşımları alınmıştır.

Aşağıdaki tablolarda mevcut veritabanı yöneticisi araçların bir dizisi için genel ve teknik bilgilerin karşılaştırılması verilmiştir. Daha fazla bilgi için bireysel ürün makalelerine bakınız. Bu makale her şey dahil mutlaka günceldir.

İlişkisel veritabanı, 1970 yılında Edgar Frank Codd tarafından önerildiği gibi, organizasyonu ilişkisel veri modeline dayanan bir dijital veritabanıdır. İlişkisel veritabanlarını korumak için kullanılan çeşitli yazılım sistemleri bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemi (RDBMS) olarak bilinir. Neredeyse tüm ilişkisel veritabanı sistemleri, sorgulama ve veritabanının bakımı için dil olarak SQL(Structured Query Language) kullanmaktadırlar.

Bir veritabanı dizini, veri ve dizinin veri yapısını koruyan ve ek depolama alanı maliyetiyle bir veritabanı tablosundaki veri alma işlemlerinin hızını artıran bir veri yapısıdır. İndeksler, bir veritabanı tablosuna yapılan bütün erişimlerde, veritabanı tablosundaki her satırı tek tek aramaya gerek kalmadan hızlı bir şekilde verileri bulmak için kullanılır. İndeksler, hızlı rastgele aramalarda ve sipariş edilen kayıtların verimli bir biçimde erişimine olanak sağlayan bir veritabanı tablosunun bir veya daha fazla sütunu kullanılarak ve genişletilerek oluşturulabilir.

<span class="mw-page-title-main">HeidiSQL</span>

HeidiSQL; MySQL'in yanı sıra Microsoft SQL Server ve PostgreSQL için ücretsiz ve açık kaynaklı bir istemcidir. Kullanıcılar HeidiSQL ile veritabanlarını yönetmek için, bir oturum oluşturarak kabul edilebilir kimlik bilgileri olan bir yerel veya uzak MySQL sunucusuna giriş yapmalıdır. Bu oturumda kullanıcılar MySQL veritabanlarını bağlı MySQL sunucusu içinde yönetebilir ve bittiğinde sunucudan bağlantısını kesebilir. Özellik kümesi, en yaygın ve gelişmiş veritabanı, tablo ve veri kaydı işlemleri için yeterlidir, ancak bir SQL veritabanı önündeki tam işlevselliğe doğru aktif olarak gelişmeye devam etmektedir.

SQL Server Compact veya SQL CE Mobil cihazlar ve masaüstü uygulamalar için Microsoft tarafından üretilen kompakt bir ilişkisel veritabanıdır. Masaüstü platformunun tanıtımından önce, Windows CE ve SQL Server Mobile Edition için SQL Server olarak biliniyordu. En yeni sürüm SQL Server Compact 4.0, .NET Framework 4.0'ı destekliyor ve bu sürümde Windows Mobile için destek bırakıyor. Hem 32 bit hem de 64 bit yerel desteği içerir. SQL CE zaman zaman bağlı uygulamaları ve uygulamaları gömülü bir veritabanı ile hedefler. İndirmek ve yeniden dağıtmak serbesttir. SQL CE için bir ODBC sürücüsü yoktur ve planlanmamış biridir. Yerel uygulamalar, OLE DB aracılığıyla SQL CE'yi kullanabilir.

Bir bilgi tabanı (KB), bir bilgisayar sistemi tarafından kullanılan karmaşık yapılandırılmış ve yapılandırılmamış bilgileri depolamak için kullanılan bir veri kayıt ortamı teknolojisidir. Terimin ilk kullanımı, ilk bilgi-tabanlı sistem olan uzman sistemler ile bağlantılıydı.

<span class="mw-page-title-main">DBeaver</span>

DBeaver, bir SQL istemcisi ve veritabanı yönetim aracıdır. İlişkisel veritabanları ile JDBC sürücüleri üzerinden iletişim sağlar. Diğer veritabanları için, özel veritabanı sürücülerini kullanır. Kod tamamlayıcısı ve sözdizimi vurgulama özelliklerine sahip bir metin editörüne sahiptir. Ayrıca kullanıcılara yeni özellikler ekleyebileceği plug-in sistemi de sağlamaktadır. Masaüstü uygulaması Java diliyle yazılmıştır ve Eclipse platformu üzerine kuruludur.

LevelDB, Jeffrey Dean ve Sanjay Ghemawat tarafından yazılan açık kaynaklı bir anahtar / değer deposudur. Bigtable'dan esinlenen LevelDB, GitHub'da Yeni BSD Lisansı altında barındırılmaktadır ve çeşitli Unix tabanlı sistemlere, macOS, Windows ve Android'e taşınmıştır.

Anahtar-değer veritabanı, bir anahtar ve o anahtarla ilişkili veriyi depolayan ve yöneten bir veritabanı türüdür. Bu model, genellikle büyük ölçekli dağıtık sistemlerde kullanılır ve özellikle NoSQL veritabanlarının bir kategorisi olarak öne çıkar. Her veri öğesi, genellikle tekil ve benzersiz bir anahtar ile ilişkilendirilmiş bir değerden oluşur.