İçeriğe atla

Bektaşi üzümü

Ribes uva-crispa
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Plantae
Şube:Tracheophyta
Sınıf:Magnoliopsida
Takım:Saxifragales
Familya:Grossulariaceae
Cins:Ribes
Tür: R. uva-crispa
İkili adlandırma
Ribes uva-crispa
Sinonimler [1]
  • Grossularia glandulososetosa Opiz
  • Grossularia hirsuta Mill.
  • Grossularia intermedia Opiz
  • Grossularia pubescens Opiz
  • Grossularia reclinata (L.) Mill.
  • Grossularia spinosa (Lam.) Rupr.
  • Grossularia uva Scop.
  • Grossularia uva-crispa (L.) Mill.
  • Grossularia vulgaris Spach
  • Oxyacanthus sativus Chevall.
  • Oxyacanthus uva-crispa (L.) Chevall.
  • Ribes aculeatum Salisb.
  • Ribes caucasicum Adams ex Schult.
  • Ribes crispum Dulac
  • Ribes dubium Jacques
  • Ribes grossularia L.
  • Ribes grossularium St.-Lag.
  • Ribes hybridum Besser
  • Ribes reclinatum L.
  • Ribes spinosum Lam.
  • Ribes vulgare K.Koch
Ribes uva-crispa
Besin değeri
Enerji 180 kJ (40 kcal)
Karbonhidrat8.5
Yağ0.2
Protein0.8
Su85.7
Folik asit (Vit. B9)3.0 μg (%1)
C vitamini35 mg (%58)
E vitamini0.6 mg (%4)
Kalsiyum30 mg (%3)
Demir0.6 mg (%5)
Magnezyum15 mg (%4)
Fosfor30 mg (%4)
Potasyum200 mg (%4)
Sodyum2.0 mg (%0)
Çinko0.1 mg (%1)
100 g içindeki oranlardır
Oranlar yetişkinler için alınması önerilen oranlardır.

Bektaşi üzümü veya Ribes uva-crispa, Ribes cinsine bağlı meyvesi ile bilinen bir bitki türüdür.[3] Avrupa, Kafkasya ve Afrika'nın kuzeyine özgüdür.[4] Ribes vulgare, diğer adıyla Frenk üzümü bu türün sinonimidir.[5]

Özellikler

Dağınık çalı formunda büyür. Sert ve keskin dikenlidir. Bir daldan 2-3 yapraklı boğumlar çıkararak 1,5 m (59 in) uzunluğa ve genişliğe erişebilir.[6] Çiçekleri çan şeklindedir, tekil veya çift halinde gruplanmalarla kümelenir. Meyveleri üzüm gibidir. Genel olarak yeşil renkte olsa da, kırmızı, mor, sarı ve beyaz renklerde çeşitleri de vardır.[6]


Konuyla ilgili yayınlar

  • Nurcan ERBİL, Zehra MURATHAN, Mehmet ARSLAN, Ahmet İLÇİM. Bektaşi Üzümü (Ribes uva-crispa L.) ve Dağ Frenk Üzümünün (Ribes alpinum L.) Bazı Biyokimyasal İçerik ve Biyolojik Aktiviteleri Yönünden Karşılaştırılması. 2021

Kaynakça

  1. ^ "The Plant List: A Working List of All Plant Species". 8 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2014. 
  2. ^ "Interaktive Online-Berechnung der Universität Hohenheim". 11 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2011. 
  3. ^ "GBIF". 22 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  4. ^ Doronina, A.Ju.; Terekhina, N.V. (2 Mart 2009). "Ribes uva-crispa L. – European gooseberry". AgroAtlas – Interactive Agricultural Ecological Atlas of Russia and Neighboring Countries. 20 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2017. 
  5. ^ "GBIF1". 24 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2024. 
  6. ^ a b Harry Baker (1999). Growing Fruit. Octopus Publishing Group. s. 70. ISBN 9781840001532. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meyve</span> çiğ halde yenilebilir gıda

Botanikte meyve çiçeklenmeden sonra yumurtalıktan oluşan, çiçekli bitkilerde tohum taşıyan yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Üzüm</span> meyve, cins için Q191019 kullanın, türler için Q30046 kullanın

Üzüm, yaprak döken odunsu asmaların vitis cinsinden çiçekli bitki meyvesinin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ranunculaceae</span>

Ranunculaceae Ranunculales takımına bağlı bir bitki familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'de yirmi bir tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Göreme Millî Parkı ve Kapadokya ile Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, son olarak da 2023'te Gordion ile Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on dokuzu kültürel, ikisi karma alandır. Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde ise yetmiş dokuz tane varlığı bulunmaktadır.

Ultraviyole (UV) veya morötesi; dalga boyu görünür ışıktan kısa, ancak X-ışınlarından uzun olan bir elektromanyetik radyasyon şeklidir. Güneş ışığında bulunur ve Güneş'ten çıkan toplam elektromanyetik radyasyonun yaklaşık %10'unu oluşturur. Ayrıca elektrik arkları, Çerenkov radyasyonu, cıva buharlı lambalar, bronzlaşma lambaları ve siyah ışık gibi kaynaklar tarafından üretilir. Uzun dalga boylu UV fotonları atomları iyonize edecek enerjiye sahip olmadığı için iyonlaştırıcı bir radyasyon olarak kabul edilmese de, kimyasal reaksiyonlara neden olabilir ve birçok maddenin parlamasına neden olabilir. Kimyasal ve biyolojik etkiler de dahil olmak üzere pek çok pratik uygulama, UV radyasyonunun organik moleküllerle etkileşime girmesinden türer. Bu etkileşimler emilimi veya ısıtma dahil moleküllerdeki enerji durumlarının ayarlanmasını içerebilir.

<span class="mw-page-title-main">Bitki</span> ökaryotik, ağaçlar, çiçekler, otlar, yosunlar ve benzeri organizmaları içinde bulunduran çok büyük bir canlılar alemi

Bitkiler, ağırlıklı olarak fotosentetik ökaryot canlılardır. Tarihsel olarak bitkiler alemi, algler ve mantarlar da dahil olmak üzere hayvan olmayan tüm canlıları kapsarken, günümüzde mevcut tüm tanımlamalar prokaryotları, mantarları ve bazı algleri hariç tutar. Tanımlamalardan birine göre: Çiçekli bitkiler, kozalaklı bitkiler ve diğer açık tohumlular, eğrelti otları ve benzerleri, boynuz otları, ciğer otları, kara yosunları ve yeşil algler hep birlikte Viridiplantae adı verilen kladı oluştururlar. Buna kırmızı ve esmer algler dahil değildir.

<span class="mw-page-title-main">Amaryllidaceae</span>

Amaryllidaceae Asparagales takımına bağlı bir bitki familyasıdır. Amaryllidaceae, tek çenekli Asparagales takımında yer alan otsu, çoğunlukla çok yıllık ve soğanlı çiçekli bitkilerden oluşan bir familyadır.

<span class="mw-page-title-main">Siyah frenk üzümü</span>

Ribes nigrum veya Siyah frenk üzümü, Ribes cinsine bağlı bir bitki türüdür. Orta ve Kuzey Avrupa ve Asya'nın kuzeyine özgüdür. Çalı formundadır, 15 × 15 metre kadar büyüyebilir.

Ribes, Grossulariaceae familyasına bağlı bir bitki cinsidir.

<span class="mw-page-title-main">Alp frenk üzümü</span> Çalı türü

Ribes alpinum veya Alp frenk üzümü, Ribes cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür. Kuzey Avrupa'dan Finlandiya'ya ve Norveç'in güneyinden Alpler, Pireneler ve Kafkasya'ya kadar uzanan bir dağılıma sahiptir. Batı Avrupa ülkelerinin yüksek serin yerleri, Kuzey İngiltere ve Galler'de nadiren bulunur.

<i>Ribes rubrum</i> Bitki türü

Ribes rubrum, Ribes cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür. Batı Avrupa'ya özgüdür. Melezleme yöntemiyle birçok farklı bölgeye yayılarak geniş bir dağılıma sahip olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Altın çilek</span>

Physalis peruviana veya Altın çilek, Physalis cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Işgın</span>

Işgın ya da Işkın, kuzukulağıgiller (Polygonaceae) familyasından 1000 – 4000 m yüksekliklerde yetişen, mayıs-haziran aylarında sarımsı beyaz çiçek açan, 40–150 cm boyunda, çok yıllık, otsu bir ravent türü. Tanımlanmış 103 Rheum türünden biridir ve nominat (autonym) seksiyonda sınıflandırılır. Güneybatı Asya'nın ılıman ve subtropikal bölgelerinde yayılım gösterir ve Türkiye'de yabani olarak yetişen tek ravent (Rheum) türüdür. Cinsin diğer türleriyle serbestçe melezlenebilen ışgının çiçekleri hermafrodittir ve tozlaşması rüzgâr tarafından yapılır. Tıbbi bitkilerden olup farmakolojik araştırmalarda çok sık kullanılır.

<i>Ribes hudsonianum</i>

Ribes hudsonianum, Ribes cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür.

<i>Ribes triste</i>

Ribes triste, Ribes cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür. Kanada'da ve Kuzey Amerika'da, Asya'nın doğusunda kalan bölgelerinde geniş bir dağılıma sahiptir.

The Plant List, Kraliyet Botanik Bahçeleri, Kew ve Missouri Botanik Bahçesi tarafından oluşturulan ve 2010 yılında başlatılan bitki türlerinin botanik isimlerinin bir listesiydi. Zaman içinde bitki türlerinin bilinen tüm isimlerinin kapsamlı bir kaydı olması amaçlanmıştır ve 2002-2010 Bitki Koruma Stratejisinin Hedef 1'ine yanıt olarak "Bilinen herkesin çevrimiçi bir florasını" üretmek üzere üretilmiştir. Bitkiler, 2013'ten beri güncellenmemiştir ve yerini World Flora Online almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hydroleaceae</span>

Hydroleaceae, Solanales takımında tek cins ve 12 tür ile temsil edilen bir familyadır. Familya üyeleri tropiklerde ve ılıman kuşakta yayılış gösterir. Su kenarlarında hatta su içinde dahi yetişebilmektedirler.

Australian Plant Name Index (APNI) yayınlanmış tüm Avustralya damarlı bitkilerinin adlarını çevrimiçi sunan bir veritabanıdır. İçeriğinde geçersiz adlandırmalar, sinonimler veya mevcut adlarının da bulunduğu tüm adlandırmaları barındırır. Bunun yanı sıra Australian Plant Census (API) içeriğindeki dağılım bölgeleri, türlerin toplandığı haritalar, bitkilerin fotoğrafları, notlar, yorumlar gibi bibliyografya be temel detayları da sunar.

World Flora Online, dünyadaki bitki türlerinin internet tabanlı bir özetidir.

Ribes biebersteinii veya Kafkas frenk üzümü, Ribes cinsine bağlı meyveli bir bitki türüdür.