İçeriğe atla

Behçet Açıkmeşe

Behçet Açıkmeşe (d. 1970, Ardeşen), Türk bilim insanıdır.

Behçet Açıkmeşe
DoğumArdeşen, Rize, Türkiye
Etnik kökenTürk
EğitimODTÜ Purdue Üniversitesi

Hayatı

Açıkmeşe, Laz kökenli memur bir babanın çocuğu olarak Rize'nin Ardeşen ilçesinde dünyaya geldi. İlkokulu Ünye'de, liseyi Samsun Anadolu Lisesi'nde okudu.[1] ODTÜ İnşaat Mühendisliği'ni 1992'de tamamlamasını takiben Purdue Üniversitesi'nden burs kazandı, Master ve Doktorasını Purdue Üniversitesi'nde Makine Mühendisliği, Uzay ve Uçak Mühendisliği bölümünde tamamladı. Sonrasında NASA Güdüm Kontrol Analiz Grubu'nda (JPL) görev almaya başladı. 6 Ağustos 2012 tarihinde Mars'a inen Curiosity adlı araştırma aracının geniş sahada veri toplayabilmesine katkı sağlayan algoritmalar üretti. 2021'de Perseverance adlı uzay aracının gelişimine katkı sundu. Washington Üniversitesi'nde akademisyenlik yapmaktayken Blue Origin için müşterek proje çalışmaları yapmaktadır.[2] Açıkmeşe, Rize'yle havası benzediği için ABD'nin Seattle kentine yerleştiğini açıklamıştır.[3]

Dünyaya tekrar dikey iniş yapmasıyla dikkat çeken SpaceX roketlerinin yazılım algoritmalarının geliştirilmesinde danışmanlık verdi.[2]

Bazı yayınları

  • Lossless convexification of a class of optimal control problems with non-convex control constraints[4]
  • Convex Programming Approach to Powered Descent Guidance for Mars Landing[5]

Kaynakça

  1. ^ Lazca TV. "Behçet Açıkmeşe Bakoz'dan Mars'a perseverance". youtube.com. 9 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  2. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 1 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mart 2021. 
  3. ^ "Türkler gözünü uzaya dikti: Onlardan biri de ABD'de yaşayan uzay mühendisi Prof. Dr. Behçet Açıkmeşe". takvim.com.tr. 20 Mart 2021. 26 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  4. ^ Behçet Açıkmeşe, Lars Blackmore. "Lossless convexification of a class of optimal control problems with non-convex control constraints". sciencedirect.com. 26 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 
  5. ^ Behçet Açıkmeşe (23 Mayıs 2012). "Convex Programming Approach to Powered Descent Guidance for Mars Landing". arc.aiaa.or. 7 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mars</span> Güneş Sisteminde Güneşe en yakın 4. gezegen

Mars, Güneş Sistemi'nin Güneş'ten itibaren dördüncü gezegeni. Roma mitolojisindeki savaş tanrısı Mars'a ithafen adlandırılmıştır. Yüzeyindeki yaygın demir oksitten dolayı kızılımsı bir görünüme sahip olduğu için "Kızıl Gezegen" olarak da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bilgisayar bilimi</span> belirli evren kurallarına dayalı, sistematik çalışan ve elementlerin ya da ağların birbirleriyle olan ilişkisi

Bilgisayar bilimi, bilgisayarların tasarımı ve kullanımı için temel oluşturan teori, deney ve mühendislik çalışmasıdır. Hesaplamaya ve uygulamalarına bilimsel ve pratik bir yaklaşımdır. Bilgisayar bilimi; edinim, temsil, işleme, depolama, iletişim ve erişimin altında yatan yönteme dayalı prosedürlerin veya algoritmaların fizibilitesi, yapısı, ifadesi ve mekanizasyonunun sistematik çalışmasıdır. Bilgisayar biliminin alternatif, daha özlü tanımı "büyük, orta veya küçük ölçekli algoritmik işlemleri otomatikleştirme çalışması" olarak nitelendirilebilir. Bir bilgisayar bilimcisi, hesaplama teorisi ve hesaplama sistemlerinin tasarımı konusunda uzmanlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">NASA</span> ABDde uzay programı çalışmalarından sorumlu kurum

NASA, Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay programı çalışmalarından sorumlu olan kurum. 29 Temmuz 1958 tarihinde ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından kurulmuştur. Daire, 1 Ekim 1958 tarihinden itibaren askerî amaçlardan ziyade sivil alanda barışçıl bir şekilde faaliyet göstermeye başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uzay aracı</span> araştırma yapmak üzere uzaya gönderilen insanlı veya insansız araçların ortak adı

Uzay aracı ya da uzay gemisi, Dünya'nın atmosferi dışında, özellikle dış uzayda çalışmak üzere tasarlanmış araç ya da makinedir. Uzay araçları insanlı ya da insansız olabilir. Bir uzay aracı telekomünikasyon, Dünya'nın gözlemlenmesi, meteoroloji, yolbul, uzay kolonizasyonu, gezegen keşfi, uzay turizmi, uzay savaşımı, uzay ortamında insan ve kargo taşınması gibi görevler için yapılmış olabilir. Bu tanım aynı zamanda yapay uyduları da kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Genetik algoritma</span>

Genetik algoritmalar, doğada gözlemlenen evrimsel mekanizmalara benzer mekanizmalar kullanarak çalışan eniyileştirme yöntemidir. Çok boyutlu uzayda belirli bir maliyet fonksiyonuna göre en iyileştirme amacıyla iterasyonlar yapan ve her iterasyonda en iyi sonucu üreten kromozomun hayatta kalması prensibine dayanan en iyi çözümü arama yöntemidir.

<span class="mw-page-title-main">Lazlar</span> Etnik grup

Lazlar (Lazca: Lazepe, Lazi Güney Kafkas dillerinden Lazca konuşan ve Türkiye ve Gürcistan'ın Karadeniz kıyısındaki bölgelerinde yaşayan bir etnik gruptur.

Matematikte matematiksel programlama, eniyileme ya da optimizasyon terimi; bir gerçel fonksiyonu minimize ya da maksimize etmek amacı ile gerçek ya da tam sayı değerlerini tanımlı bir aralıkta seçip fonksiyona yerleştirerek sistematik olarak bir problemi incelemek ya da çözmek işlemlerini ifade eder. Örneğin bu problem şöyle olabilir:

<span class="mw-page-title-main">Brian Kernighan</span>

Brian Wilson Kernighan, Kanadalı bilgisayar bilimcisidir.

<span class="mw-page-title-main">Makine öğrenimi</span> algoritmaların ve istatistiksel modellerin kullanımıyla bilgisayarların yapacakları işleri kendileri çözebilmeleri

Makine öğrenimi (ML), veriden öğrenebilen ve görünmeyen verilere genelleştirebilen ve dolayısıyla açık talimatlar olmadan görevleri yerine getirebilen istatistiksel algoritmaların geliştirilmesi ve incelenmesiyle ilgilenen, yapay zekâda akademik bir disiplindir. Makine öğrenimi, bilgisayarların deneyimlerinden öğrenerek karmaşık görevleri otomatikleştirmeyi sağlayan bir yapay zeka alanıdır. Bu, veri analizi yaparak örüntüler tespit etme ve tahminlerde bulunma yeteneğine dayanır. Son zamanlarda yapay sinir ağları, performans açısından önceki birçok yaklaşımı geride bırakmayı başardı.

<i>Curiosity</i> (keşif aracı) Marstaki Gale kraterinde keşifte bulunan NASA robot keşif aracı

Curiosity, NASA'nın Mars Bilim Laboratuvarı (MSL) görevinin bir parçası olarak Mars'taki Gale krateri ve Aeolis Mons'u araştıran otomobil büyüklüğündeki bir Mars keşif aracıdır. Curiosity kelimesi Türkçede "Merak" anlamına gelir. Curiosity, 26 Kasım 2011 15:02:00 UTC'de Cape Canaveral'dan (CCAFS) fırlatıldı ve 6 Ağustos 2012 05:17:57 UTC'de Mars'taki Gale kraterinin içindeki Aeolis Palus'a iniş yaptı. Bradbury iniş alanı, 560 milyon km (350 milyon mi) yolculuğun ardından aracın iniş hedefinin merkezine 2,4 km 'den (1,5 mi) daha yakındı.

<span class="mw-page-title-main">Dimitri Bertsekas</span>

Dimitri Bertsekas Massachusetts Institute of Technology Bilgisayar Bilimleri ve Denetim Kuramı profesörü.

<span class="mw-page-title-main">InSight</span>

InSight, Mars gezegeninin derin iç kısımlarını incelemek için tasarlanmış robotik bir iniş aracıydı. Lockheed Martin Space tarafından üretildi, NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı (JPL) tarafından yönetildi ve bilimsel araçlarının çoğu Avrupa ajansları tarafından üretildi. Görev, 5 Mayıs 2018 tarihinde saat 11:05:01 UTC'de bir Atlas V-401 fırlatma aracıyla başlatıldı ve 26 Kasım 2018 tarihinde saat 19:52:59 UTC'de Mars'taki Elysium Planitia'ya başarıyla iniş gerçekleştirildi. InSight, Mars'ta 1440 sol boyunca faaliyetini sürdürdü.

<i>Perseverance</i> (keşif aracı) Keşif aracı

Perseverance, NASA'nın Mars 2020 görevinin bir parçası olarak Mars'taki Jezero kraterini keşfetmek amacıyla tasarlanmış bir Mars keşif aracıdır. Yaklaşık bir otomobil büyüklüğündedir. Jet İtki Laboratuvarı tarafından üretilmiştir ve 30 Temmuz 2020 11:50 UTC'de fırlatılmıştır. Keşif aracının Mars'a başarıyla indiğine dair onay 18 Şubat 2021 20:55 UTC'de alındı. Perseverance, 5 Ekim 2024 itibarıyla, inişinden bu yana 1290 sol boyunca Mars'ta aktif durumdadır. Keşif aracının varışının ardından NASA, iniş bölgesini Octavia E. Butler İniş Alanı olarak adlandırdı.

<span class="mw-page-title-main">Hizmetteki uçak gemileri listesi</span> Wikimedia liste maddesi

Bu liste, şu anda hizmette, bakım veya tamir altında, yedekte, yapım aşamasında veya modernizasyonda olan uçak gemilerinin bir listesidir. Bir uçak gemisi, tam uzunlukta bir uçuş güvertesine, hangara ve uçağın silahlandırılması, konuşlandırılması ve inişi için gereken tesislere sahip bir savaş gemisidir. Liste, bir hava kanadının mevcudiyetini veya durumunu değil, yalnızca geminin durumunu belirtir. Geminin ana amacı uçağı taşımak, silahlandırmak, konuşlandırmak ve indirmekse, helikopter gemilerini ve amfibi hücum gemilerini de içerir.

<span class="mw-page-title-main">Doğrusal ayırma analizi</span>

İstatistikte, doğrusal ayırma analizi (DAA) ya da doğrusal diskriminant analizi, özniteliklerin bir doğrusal birleşimini bularak veriyi sınıflara ayırmaya yarayan yöntem. Elde edilen model bir doğrusal sınıflandırıcı halinde ya da daha yaygın olarak öncül boyut indirgeme analizinde kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Blaschke–Lebesgue teoremi</span>

Düzlem geometride Blaschke–Lebesgue teoremi, Reuleaux üçgeninin verilen sabit genişlikte tüm eğrilerin en küçük alanına sahip olduğunu belirtir. Belirli bir genişliğe sahip her eğrinin en az Reuleaux üçgeni kadar geniş bir alana sahip olması, Blaschke-Lebesgue eşitsizliği olarak da bilinir. Adını, 20. yüzyılın başlarında teoremi ayrı ayrı yayımlayan Wilhelm Blaschke ve Henri Lebesgue'den almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ingenuity</span> Mars 2020 Görevindeki NASA Helikopteri

Ingenuity,, Mars 2020 görevinin bir parçası olarak 2021'den 2024'e kadar Mars'ta faaliyet göstermiş otonom bir NASA helikopteriydi. Helikopter, 18 Şubat 2021'de iniş yapan Perseverance keşif aracının alt kısmında gezegene ulaştı. Ingenuity ilk uçuşunu 19 Nisan 2021'de gerçekleştirdi ve bu, herhangi bir hava aracının ilk tahrik motorlu, kontrollü dünya dışı uçuşu oldu. Başlangıçta beş uçuş yapması planlanan rotorlu araç beklentileri büyük ölçüde aşarak, rotor hasarı nedeniyle 2024'ün Ocak ayında görevin sona ermesine kadar yaklaşık 3 yıllık bir süre içinde toplam 72 uçuş gerçekleştirdi.

<span class="mw-page-title-main">RAD750</span>

RAD750, BAE Systems Electronics, Intelligence &amp; Support tarafından üretilen radyasyona dayanıklı tek kartlı bir bilgisayardır. RAD6000'in ardılı olan RAD750, uydu ve uzay aracı gibi yüksek radyasyonlu uzay ortamlarında kullanılmak için tasarlanmıştır. RAD750, 2001 yılında piyasaya sürüldü ve ilk birimler 2005 yılında uzaya fırlatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Tianwen-1</span>

Tianwen-1, Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) tarafından Mars'a robotik bir uzay aracı göndermek için gezegenler arası bir görev olup, bir yörünge aracı, konuşlandırılabilir kamera, iniş aracı ve Zhurong keşif aracından oluşur. Toplam kütlesi yaklaşık beş ton olan uzay aracı, Mars'a fırlatılan en ağır sondalardan biridir ve 13 bilimsel alet, konuşlandırılabilir kamera, iniş aracı ve Zhurong keşif aracından oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Naira Hovakimyan</span> Ermeni kontrol teorisyeni

Naira Hovakimyan Urbana-Champaign'deki Illinois Üniversitesi'nde W. Grafton ve Lillian B. Wilkins'in Makine Bilimi ve Mühendisliği olan bir kontrol teorisyenidir. 2015-2017 yılları arasında Urbana-Champaign'deki Illinois Üniversitesi'ndeki Koordineli Bilim Laboratuvarı ile ilişkili Akıllı Robotik Laboratuvarı'nın açılış direktörlüğünü yapmıştır.