İçeriğe atla

Beşliler çemberi

Majör ve minör anahtarları gösteren Beşliler Çemberi

Beşliler çemberi, müzik teorisinde notaların tam beşli aralıklar sıralaması olarak düzenlenmesi yöntemidir. C (Do) notasında başlayarak ve standart Batı ayar sistemi kullanarak (12 ton eşit akort düzeni), sıralama şöyledir: C (Do), G (Sol), D (Re), A (La), E (Mi), B (Si), F♯/G♭ (Fa diyez/Sol bemol), C♯/D♭ (Do diyez/Re bemol), G♯/A♭ (Sol diyez/La bemol), D♯/E♭ (Re diyez/Mi bemol), A♯/B♭ (La diyez/Si bemol), E♯/F (Mi diyez/Fa) ve C (Do). Bu düzen birbirlerine en yakın müzik anahtar başlıklarını yan yana koyar. Genellikle bir çember olarak çizilir ve gösterilir.

On iki ton eşit akort düzeni oktavı eşit on iki yarım tona böler ve beşliler çemberi başlangıç noktasına göre yedi oktav yukarıda C (Do) notasıyla sonuçlanır. Eğer beşli aralıklar tam 3:2 titreşim oranında, "just intonation" (tam tınısal) denen sistemde, akort ediliyorlarsa çember "kapanmaz", notalar bir spiral olarak şekillendirilebilir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gitar</span> perdeli yaylı çalgı

Gitar, bazı istisnalar dışında genellikle perdeli ve tipik olarak altı veya on iki teli olan telli bir müzik aletidir. Genellikle çalan kişinin vücuduna düz bir şekilde tutulur ve baskın el ile telleri tıngırdatarak veya kopararak çalınırken, aynı anda diğer elin parmaklarıyla seçilen telleri perdelere bastırarak çalınır. Tellere vurmak için bir gitar penası da kullanılabilir. Gitarın sesi ya akustik olarak, gitar üzerindeki rezonanslı bir oyuk oda aracılığıyla ya da elektronik bir pikap ve bir amplifikatör ile güçlendirilerek yansıtılır.

Akor, en az üç ayrı perdenin bir arada tınladığı ses kümesidir. Hangi perdelerin üst üste konulacağı, yapılan müziğin stiline veya müzikte o anda yaratılmak istenen etkiye göre belirlenir.

Nota, müzikal sesleri simgeleyen işaretlerdir. Nota sözcüğü, bir fikri daha sonra hatırlamak için işaretler ile bir yere o fikri temsil edecek biçimde yazıya dökmek manasına gelir. Müzik notası da, bir sesi temsil etmek üzere porte (dizek) üstündeki yerine konulan bir işaret, bir kayıttır. Müziği yazılı olarak ifade etmede kullanılan her bir nota, müzikteki belli bir sese karşılık gelir. Notalar seslerin zaman içindeki uzunluğunu ve temel frekansını gösterirler. Bir başka deyişle nota, müziğin okunup yazıya dökülmesini sağlayan şekillere ve o şekillerin temsil ettikleri temel frekanslara verilen addır.

Gam, bir müzik parçasının kuruluş şekline göre belirli bir kalıpta dizilen notalar topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Klarnet</span> üflemeli bir çalgı türü

Klarnet, sert ve dayanıklı ağaçlardan genellikle de abanoz ağacından yapılan üflemeli bir çalgı türüdür. Bir çeşit sert kauçuk olan ebonitten, ayrıca metalden yapılanları da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Fagot</span>

Fagot, ahşap nefesli çalgıdır. Fagot, çift kamışlı ve tek parçalı bir enstrüman olan Curtal'dan, 16. yüzyıl'da Avrupa'da türemiştir. Ses aralığı 3,5 oktav olan, akçaağaç, ahşabı ve metal borudan yapılan fagotun uzunluğu 1,3 metre, borunun açılmış haliyle 2,5 metredir.

Majör gam, bir parçanın yapılış şeklidir. Minör gama göre daha baskın tonlar hakimdir ve daha coşkuludur.


Oktav, müzikte bir ses aralığıdır. Bir oktavın yüksek notasının ses dalgası frekansı (perdesi), aynı oktavın alçak notasının iki katıdır. Örneğin orta C üzerindeki A notasının uluslararası standart frekansı 440 hertz'dir.Bu A notasının üzerindeki oktav 880 hertz ile titreşirken, altındaki oktav 220 hertz ile titreşir.

<span class="mw-page-title-main">Tenor</span> en tiz ya da ince erkek sesi

Tenor, en tiz ya da ince erkek sesine verilen isimdir ve sıralamada baritonun hemen üstünde yer alır. Bir Tenorun ses aralığı ara Do'nun bir oktav aşağısı (C3) ile bir oktav yukarısı (C5)'tir. Standart değerler dışında en alçak nota olarak B♭2 ve en yüksek nota olarak ara Do'dan yukarıdaki Fa'ya kadar çıkabilirler (F5). Operada standart tenor repertuvarında en alçak ses A2 'dir (La2) ; ancak çok nadir bazı roller C3 'e kadar alçalabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Albert Lavignac</span> Fransız besteci (1846 – 1916)

Albert Lavignac Fransız öğretmen, müzik teorisyeni ve besteci.

<span class="mw-page-title-main">Fa majör</span>

Fa majör, klasik batı müziğinde fa notası üzerine kurulan majör gam. İçinde si bemol geçer ve başlığına da anahatardan sonra si bemol konur. Kalından inceye doğru şu sesleri içerir: Fa-Sol-La-Si bemol-Do-Re-Mi. Eksen (tonik) sesi Fa, Alt çeken sesi si bemol ve Çeken (dominant) sesi do idir. Alt çeken tonalitesi Si bemol Majör, çeken tonalitesi Do Majör, ilgili minörü re minör ve paralel minörü fa minördür. Ton çemberinde Do Majör ile Si bemol Majör'ün arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Do majör</span> do notası üzerine kurulan majör gam

Do majör, klasik batı müziğinde do notası üzerine kurulan majör gam. İçinde diyez ve bemol geçmez, anahtarına hiçbir diyez-bemol konmayan tek Majör gamdır. Kalından inceye doğru şu sesleri içerir: Do-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si. Eksen (tonik) sesi Do, Alt çeken sesi Fa ve Çeken (dominant) sesi Sol idir. Alt çeken tonalitesi Fa Majör, çeken tonalitesi Sol Majör, ilgili minörü la minör ve paralel minörü do minördür. Ton çemberinde Fa Majör ile Sol Majör'ün arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Sol majör</span>

Sol majör, klasik batı müziğinde sol notası üzerine kurulan majör gam. İçinde fa diyez geçer ve başlığına da anahatardan sonra fa diyez konur. Kalından inceye doğru şu sesleri içerir: Sol-La-Si-Do-Re-Mi-Fa diyez. Eksen (tonik) sesi Sol, Alt çeken sesi do ve Çeken (dominant) sesi re idir. Alt çeken tonalitesi Do Majör, çeken tonalitesi Re Majör, ilgili minörü mi minör ve paralel minörü sol minördür. Ton çemberinde Do Majör ile Re Majör'ün arasında yer alır.

Klasik batı müziğinde mi bemol notası üzerine kurulan majör gam. İçinde si bemol, mi bemol ve la bemol geçer ve başlığına da anahatardan sonra si bemol, mi bemol ve la bemol konur. Kalından inceye doğru şu sesleri içerir: Mi bemol-Fa-Sol-La bemol-Si bemol-Do-Re. Eksen (tonik) sesi mi bemol, Alt çeken sesi la bemol ve Çeken (dominant) sesi si bemol idir. Alt çeken tonalitesi La bemol Majör, çeken tonalitesi Si bemol Majör, ilgili minörü do minör ve paralel minörü mi bemol minördür. Ton çemberinde Si bemol Majör ile La bemol Majör'ün arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">La bemol majör</span>

Klasik batı müziğinde la bemol notası üzerine kurulan majör gam; içinde si bemol, mi bemol, la bemol ve re bemol geçen ve başlığına anahtardan sonra si bemol, mi bemol, la bemol ve re bemol konan müzik ölçeğidir.

Fa diyez minör, fa diyeze dayalı olan bir minör gam.

La majör, majör gamda La notasına dayalı olan bir dizi. Üç diyezli bir dizidir; La, Si, Do♯, Re, Mi, Fa♯ ve Sol♯ perdelerini içerir.

Re majör, Klasik Batı müziğinde re notası üzerine kurulan majör gam. İçinde fa diyez ve do diyez geçer ve başlığına da anahatardan sonra fa diyez ve do diyez konur. Kalından inceye doğru şu sesleri içerir: Re-Mi-Fa diyez-Sol-La-Si-Do diyez-Re. Eksen (tonik) sesi Re, alt çeken sesi Sol ve çeken (dominant) sesi La'dır. Alt çeken tonalitesi Sol majör, çeken tonalitesi La majör, ilgili minörü si minör, paralel minörü re minördür. Ton çemberinde Sol majör ile La majörün arasında yer alır.

Re bemol Majör, bir majör gamı. Enharmonik olarak Do diyez Majör ile eşdeğerdir. Re bemol-Mi bemol-Fa-Sol bemol-La bemol-Si bemol-Do-Re bemol sesleri üzerinden ilerlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sürekli bas</span>

Barok dönemde (1600-1750) neredeyse evrensel geçerliliği olan sürekli bas partisi, bir bas çizgisi ve bir akor sürekliliği sağlayarak müziğin armonik yapısını oluşturmak için ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Genellikle continuo olarak kısaltılır ve sürekli bas partisini seslendiren çalıcılara sürekli bas grubu denir.