İçeriğe atla

Beş günlük Milan

Milano çatışması
1848 Devrimleri

Devrim esnasında Milan
Tarih18–22 Mart 1848
Bölge
İtalya, Milano
Sonuç Direnişçilerin zaferi
Taraflar
Devrimciler Avusturya İmparatorluğu
Komutanlar ve liderler
Via Carlo Cattaneo
Luigi Torelli
Augusto Anfossi †
Luciano Manara

Joseph Radetzky

Ludwig von Wohlgemuth
Eduard Clam-Gallas


Ferencz Gyulai
Güçler
1700 12.000-13.000
Kayıplar
409-424 ölü 181 ölü


Beş günlük Milano (İtalyanca: Cinque giornate di Milano), İtalya'da 1848 devrimleri sırasında İtalya'nın kuzeyinde bulunan Milano'da gerçekleşen olaylar için kullanılır. 18 Mart 1848 yılında İtalyalı isyancılar Milano'nun sokaklarına barikat kurup yarımadadaki direnişi buraya taşıdı. Direnişçiler, Mareşal Radetzky komutasındaki Avusturyalı askerler ile 5 gün süren savaşa tutuştu.

Arka planı

1848 yılının daha ilk ayında Avrupa'da devrimci dalga yayılmamışken Milan halkı Avusturyalılara karşı savaşı başlatmıştı. Tütün malları gibi mallara boykot düzenlediler. Bununla birlikte Milan sokaklarında kalabalıklar toplanmıştı. Bunu haber alan Avusturyalı askerler Milan'a girdi. Buna karşılık öfkeli halk askerleri taş yağmuruna tutu.

Gelişmesi

Fransa'da başlayan devrimci hareket Avrupa'nın geneline yayılmıştı. Bundan kuzeyinin tamamını Avusturya'nın yönettiği İtalya da etkilendi. Ayaklanma, Lombardiya-Venedik Krallığı'nda başladı. Sadece kuzeyde değil, güneyinde hareketlenmeler vardı.

Bu ortamda Milan halkı ülke geneline yayılan devrimci hareketi sokaklara barikatlar kurarak genişletti. Gelişmelerden endişelen Avusturyalılar, 80 yaşın üzerinde olmasına rağmen enerjik ve sert olan Joseph Radetzky von Radetz'in komutasında iyi donanımlı Avusturya askerlerini Milan'a yolladı.

Devrimci hükümet

Milan halkı barikatların arkasında Milan geçici hükûmetini kurdu. Hükûmetin kuruluş amacı savaşı yönetmek olduğu için hükûmet savaş konseyi biçimindeydi. Konseyin başına Podestà, Gabrio Casati ve Carlo Cattaneo geçti.

Çatışmaların bitmesi

Çatışmalar, 5 gün sonra yani 22 Mart 1848 akşamında Piyemonte bölgesinden gelen köylülerin oluşturduğu ordunun Milan yakınlaşması ile gerçekleşecek saldırıdan korkan Avusturyalıların geri çekilmesi ile sona erdi. Avusturyalı askerler Quadrilatero bölgesine (Verona, Mantua ve Peschiera del Garda) doğru çekildi.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Milano</span> İtalyanın Lombardia bölgesinde, Milano iline bağlı ilçe (komün)

Milano, Kuzey İtalya'da bulunan Lombardiya bölgesinde kendi ismini taşıyan Milano ilinde bulunan bir şehir ve bir komündür. Milano Lombardiya bölgesinin ve Milano'nun başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Giuseppe Garibaldi</span> İtalyan vatansever ve cumhuriyetçi

Giuseppe Garibaldi, İtalyan general, yurtsever, lider ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Savoie Hanedanı</span> Savoia ve İtalyada kraliyet ailesi

Savoy Hanedanı, tarihsel Savoy bölgesinde 11. yüzyıl başlarında ortaya çıkan bir soylu hanedandır. Bu bölgede önce küçük bir kontluk yöneten bu hanedan zamanla hükümdarlık yetkilerini geliştirerek sonunda 1861 ile II. Dünya Savaşı sonunda Savoy-Carignano hanedan dalı tarafından İtalya Krallığı hükümdarı olmayı başarmıştır. Savoy Hanedanı genişleyip birleşen İtalya'ya üzerinde 85 yıl krallık yapmıştır. Savoy Hanedanı'nın İtalya Kralı olan üyeleri II. Vittorio Emanuele, I. Umberto, III. Vittorio Emanuele ve II. Umberto olmuşlardır. Son İtalya kralı olan II. Umberto ancak birkaç hafta hüküm sürmüş ve bir Anayasal Referandum ile tahttan indirilmiş ve İtalya'da yeni bir cumhuriyet ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İtalya Krallığı</span> 1861-1946 yılları arasında Güney Avrupada hüküm sürmüş bir krallık

İtalya Krallığı, 1861 yılında İtalya’nın birleşmesinden 1946 yılında İtalyan Cumhuriyeti’nin ilanına kadar devam etmiş bir krallıktır. İtalya Krallığı, Roma İmparatorluğu’nun dağılmasından sonra kurulmuş, bütün İtalya yarımadasını kapsayan ilk devlettir. Aradaki 12 yüzyıl boyunca İtalya yarımadasında çok sayıda devletçik kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">1848 Devrimleri</span>

1848 Devrimleri veya bazı ülkelerdeki kullanımıyla Halkların Baharı, 1848'den 1849'a kadar bir yıldan fazla bir süre boyunca Avrupa çapında gerçekleşen bir dizi devrimdir. Avrupa tarihinde bugüne kadarki en yaygın devrimci dalga olmaya devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Isonzo Muharebeleri</span>

Isonzo Muharebeleri, I. Dünya Savaşı sırasında İtalya Cephesi'nde Isonzo Irmağı boyunca İtalya ile Avusturya-Macaristan orduları arasında yapılan on iki muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Viyana Taarruzu</span> Savaş

Viyana Taarruzu, II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Sovyet 3. Ukrayna Cephesi tarafından Avusturya'nın başkenti Viyana'nın işgali amacıyla girişilen bir taarruzdur. Taarruz, 2 Nisan 1945'te başlatılmış, 13 Nisan 1945'te sona ermiştir. Kent kuşatıldı ve taarruzun büyük bölümde kuşatma altında kaldı.

<span class="mw-page-title-main">1918-1919 Alman Devrimi</span> devrim

1918–1919 Alman Devrimi ya da Kasım Devrimi, I. Dünya Savaşı'nın sonunda Friedrich Ebert önderliğinde anayasal monarşiden parlamenter demokrasiye geçiş sürecidir. Savaşın Almanya’nın aleyhine gelişmesinden dolayı Alman halkının üzerinde oluşan gerilim, ülkede yeni bir rejimin kurulması gerektiği düşüncesini ön plana çıkarmıştı. Devrimin amacı monarşi rejiminin yerine demokratik bir cumhuriyet kurmaktı. Bu hedef, İmparator II. Wilhelm’in tahttan çekilmesiyle sonuçlanan, 1 hafta, 4 gün süren ilk aşamada gerçekleşti. Almanya’daki radikal solcular komünist bir rejim kurmak istediği için bu devrim, komünist devrimciler ile anti-komünistler arasındaki bir iç savaşa dönüştü; bu durum, devrimin ikinci aşamasını yarattı. İkinci aşama tam olarak 9 ay, 1 hafta sürdü ve yönetim biçimi parlamenter demokrasiye dayanan Weimar Cumhuriyeti'nin zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Josef Wenzel Radetzky von Radetz</span>

Johann Josef (Joseph) Wenzel Graf Wenzel Anton Franz Karl Graf Radetzky von Radetz, Çek asilzade ve Avusturyalı general. Johann Strauss I'ın Radetzky Marşı sayesinde adı ölümsüzleşmiştir. 91 yaşında ölene kadar, 70 yılı aşkın süre boyunca orduda hizmet vermiştir. Birinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı'nın önemli muharebelerinden Custoza Savaşı ve Novara Savaşı gibi muharebelerde Avusturya İmparatorluğu ordularıyla kazandığı zaferler sayesinde ün kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alman sorunu</span> 19. yüzyılın ortalarında Almanyanın birleşmesine ilişkin tartışmalar

Alman sorunu, 19. yüzyılda, özellikle de 1848 Devrimleri boyunca süren Almanya'nın birleşmesinin en iyi yolu hakkındaki bir tartışmadır. 1815'ten 1871'e kadar, Alman Konfederasyonu'nda 37 bağımsız Almanca konuşulan eyalet bulunuyordu. Großdeutsche Lösung tüm Almanca konuşan insanları bir devlet altında birleştirmeyi amaçlıyordu ve Avusturya İmparatorluğu ile onun destekçileri tarafından benimsenmişti. Kleindeutsche Lösung ise Avusturya'yı içermeyecek şekilde sadece kuzey Alman eyaletlerini birleştirmeyi amaçlıyordu ve Prusya Krallığı tarafından benimsenmişti.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Devrim Savaşları</span> Fransa Cumhuriyeti ve diğer Avrupalı devletler arasındaki 1792den 1802ye kadar süren savaş

Fransız Devrim Savaşları 1792'den 1802'ye kadar süren Fransız Devrimi'nin sonucu olarak ortaya çıkan bir dizi kapsamlı askeri çatışmadır. Çatışmalar Fransa'yı İngiltere, Avusturya, Prusya, Rusya ve diğer birçok ülkeyle karşı karşıya getirdi. Savaşlar iki döneme ayrılır: Birinci Koalisyon Savaşı (1792-1797) ve İkinci Koalisyon Savaşı (1798-1802). Başlangıçta Avrupa ile sınırlı olan mücadele giderek küresel boyut kazandı. Fransa, on yıllık sürekli savaş ve saldırgan diplomasiden sonra, Avrupa'nın çoğuna karşı savaş için tamamen seferber edilmiş olan geniş Fransız nüfusu çok büyük ve güçlü ordusu sayesinde İtalya Yarımadası'ndaki, Aşağı Ülkeler'deki ve Renanya'daki toprakları fethetti. Fransızların bu çatışmalardaki başarısı, askeri işgali ve devrimci ilkelerin Avrupa'nın büyük bir bölümüne yayılmasını sağladı.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Koalisyon Savaşı</span>

İkinci Koalisyon Savaşı, İngiltere, Avusturya ve Rusya'nın başını çektiği ve Osmanlı İmparatorluğu, Portekiz, Napoli ve çeşitli Alman monarşilerinin de dahil olduğu birçok Avrupa monarşisinin devrimci Fransa'yı hedef alan ikinci savaşıdır. Savaşta İspanya Fransa'yı destekledi.

<span class="mw-page-title-main">Camillo Benso (Cavour kontu)</span> İlk İtalya başbakanı

Camillo Benso, Cavour Kontu, İtalyan devlet adamı. Uluslararası gelişmeler ve devrimci hareketlerden yararlanarak Savoy Hanedanı yönetiminde İtalya'nın siyasi birliğini sağlayan ve yeni krallığın ilk başbakanı olan Piyemonteli muhafazakâr devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">1848 Macar Devrimi</span>

1848 Macar Devrimi, Macaristan'da 1848-1849 Macar Devrimi ve Bağımsızlık Savaşı olarak da bilinir. 1848'deki birçok Avrupa Devriminden birisi ve 1848'de Habsburg bölgelerindeki diğer devrimler ile yakından bağlantılıdır. Devrim başarısız olmasına rağmen, Macaristan'ın modern tarihindeki en önemli olaylardan biridir ve modern Macar ulusal kimliğinin temel taşını oluşturur. Devrimin patlak vermesinin yıldönümü olan 15 Mart, Macaristan'ın üç ulusal bayramından biridir.

<span class="mw-page-title-main">1905 Moskova Ayaklanması</span>

1905 Moskova Ayaklanması, 1905 yılında gerçekleşen Rus Devrimi kapsamında 7-17 Aralık 1905 tarihinde Moskova'da ortaya çıkan ayaklanma. İlk 2 gün barışçıl geçen ayaklanma, 9 Aralık günü silahlı çatışmalara dönüşmüş ve Çarlık ordusu saldırıları sonucu yüzlerce kişi ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Transpadan Cumhuriyeti</span>

Transpadan Cumhuriyeti, Napolyon Bonapart tarafından Milano'da kurulan, geçici ve uluslararası alanda tanınmayan bir devrimci cumhuriyettir.

<span class="mw-page-title-main">Giovanni Bembo</span>

.

<span class="mw-page-title-main">Milano Dükalığı</span>

Milano Dükalığı İtalya'nın kuzeyinde yer alan Kutsal Roma İmparatorluğu'na bağlı devlet. Başkenti Milano olan devlet Gian Galeazzo Visconti tarafından 1395 yılında kurulmuştu. Dükalığın komşuları doğuda Venedik Cumhuriyeti, batıda Savoy Dükalığı, güneyde Ceneviz Cumhuriyeti ve kuzeyde ise İsviçre Kantonlarıydı. Resmi olarak kullanılan diller Lombardca ve İtalyancaydı.

<span class="mw-page-title-main">Polonya Ulusal Muhafızları</span>

Polonya Ulusal Muhafızları, Nisan-Kasım 1848'de Avusturya'nın Lviv kentinde faaliyet gösteren Polonyalı milliyetçi bir askeri örgüttür. Polonyalı gönüllülerden oluşuyordu ve Lviv Ulusal Konseyi tarafından yönetiliyordu. Galiçya'daki devrimci olaylarda, özellikle 1-2 Kasım Lviv Ayaklanmasında yer aldı.

<span class="mw-page-title-main">Alfonso Ferrero La Marmora</span>

Alfonso Ferrero La Marmora ; 18 Kasım 1804 - 5 Ocak 1878) İtalyan general ve devlet adamıydı. Ağabeyleri arasında asker ve doğa bilimci Alberto della Marmora ve İtalyan ordusunun şu anda Bersaglieri olarak adlandırılan kolunun kurucusu Alessandro Ferrero La Marmora bulunmaktadır.