İçeriğe atla

Baybars el-Mansuri

Baybars el-Mansuri, (Baybars el-Mansûrî en-Nâsırî ed-Devâdâr el-Hitâî) Sultan Mansur Kalavun'un hizmetinde olan bir memluktü. Nesep adı olan el-Hitai, kökeninin en doğudaki Müslüman topraklarından, muhtemelen Moğollardan geldiğini düşündürmektedir.[1]

Yaklaşık 1260'ta Musul beyinden satın alındı ve Sultan Baybars'ın (ö. 1277) saltanatı sırasında Emir Kalavun'un birkaç seferine katıldı. 1284'te elli atlının komutanı oldu. 1287'de El-Kerek valisi olarak atandı ve bu görevi Kalavun'un 1290'daki ölümüne kadar sürdürdü.

Hicri 701 (1302) yılında Hac emiri oldu.[2]

İlk eseri Zübdetü’l-fikre fi tarîḫil-hicre ("Müslüman tarihinde düşüncenin özü") adlı kroniktir. İkinci eseri olan et-Tuḥfetü’l-mülûkiyye fi’d-devleti’t-Türkiyye, Memlük Devleti'nin 1250 ile 1325 yılları arasındaki tarihini anlatır. Her iki eser de Kıpti katip İbn Kabar'ın yardımıyla yazılmıştır.

Kaynakça

Özel

  1. ^ ile Kennedy, Hugh N. (1 Ocak 2001). The Historiography of Islamic Egypt: (c. 950 - 1800) (İngilizce). BRILL. ISBN 978-90-04-11794-5. 
  2. ^ El-Cezeri, ‘Abd al-Qādir ibn Muḥammad ibn ‘Abd al-Qādir ibn Muḥammad al-Anṣārī (2002) [Composed before 1570]. Muḥammad Ḥasan Muḥammad Ḥasan Ismā‘īl (ed.). al-Durar al-farā'id al-munaẓẓamah fī akhbār al-ḥājj wa-ṭarīq Makkat al-Mu'aẓẓamah الدرر الفرائد المنظمة في أخبار الحاج وطريق مكة المعظمة (in Arabic). Vol. 1 (1st ed.). Bayrūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmīyah.

Genel

  • Margoliouth, D. S., "Baibars, al-Manṣūrī al-Khaṭaʾī." Encyclopaedia of Islam I (1913), 590
  • Ashtor, E., "Baibars al-Mansuri", Encyclopedia of Islam I, 1127f.
  • Ashtor, E. [Strauss, E.] "Baibars al-Manṣūrī und Ibn al-Furāt als Geschichtsquellen für die erste Periode der Baḥrīmamluken." Ph.D. diss., University of Vienna, 1936.
  • Linda Northrup, From Slave to Sultan: The Career of Al-Manṣūr Qalāwūn and the Consolidation of Mamluk Rule in Egypt and Syria (678-689 A.H./1279-1290 A.D.), Freiburger Islamstudien 18, Franz Steiner (1998), p. 38–40.
  • Richards, D. S., "A Mamluk Amir's Mamluk History: Baybars al-Manṣūrī and the Zubdat al-Fikra." i: The Historiography of Islamic Egypt (c. 950-1800) eds. Kennedy, Hugh, Brill, 2001, 37–44.
  • Richards, D. S., "Baybars al-Manṣūrī (d. 725/1325)." in: Encyclopedia of Arabic Literature, eds. by Scott Meisami, Julie//Starkey, Paul Routledge (1998), p. 144.
  • Saleh, Abdel Hamid. "Un mot sur Baybars al-Mansurī et son œuvre, la Tuḥfa." Annales islamologiques/Ḥawlīyāt Islāmīyah 20, (1984): 55–60.
  • El-Cezeri, ‘Abd al-Qādir ibn Muḥammad ibn ‘Abd al-Qādir ibn Muḥammad al-Anṣārī (2002) [Composed before 1570]. Muḥammad Ḥasan Muḥammad Ḥasan Ismā‘īl (ed.). al-Durar al-farā'id al-munaẓẓamah fī akhbār al-ḥājj wa-ṭarīq Makkat al-Mu'aẓẓamah الدرر الفرائد المنظمة في أخبار الحاج وطريق مكة المعظمة (in Arabic). Vol. 1 (1st ed.). Bayrūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmīyah.

İlgili Araştırma Makaleleri

Hâlidîlik, İslam'ın Sünnîlik mezhebine bağlı bir tarîkat olan Nakşibendîliğin en yaygın kollarından biridir. Kol, adını Kürt İslam âlimi Halid Bağdadî'den alır. Türkiye'de etkinlik gösteren Nakşibendî şeyhleri genellikle Halidî'dir.

<span class="mw-page-title-main">Memlûk Devleti</span> Geç dönem Orta Çağda Mısır ve Suriyede hüküm sürmüş olan bir devlet (1250–1517)

Memlûk Devleti resmî adıyla ed-Devletü't-Türkiyye, Eyyûbîlerin çöküşü ile Osmanlı İmparatorluğu'nun Mısır'ı ele geçirmesi arasında geçen üç yüzyıla yakın zaman diliminde Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş olan devlet. Memlûk Devleti'ni 1250 ve 1382 yılları arasında kurucu aile Bahrî Memlûkler idare etmiş, 1517 yılına kadar ise Burcî Memlûkler yönetimi ele almıştır. Tarihyazınında devlet bu iki hâne başlıkları altında incelenmiş olup Bahrî Memlûklerin Türk kökenli olması dolayısıyla bu devirde yöneticiler daha çok Türklerden oluşurken daha sonraki dönemde Çerkesler asıl unsur olmuşlardır. Tarihçiler arasında; Memlûk devletinin Türk sultanlar döneminde askeri ve siyasi olarak doruğa ulaştığı, ardından ise Çerkesler döneminde uzun süreli bir gerileme dönemine girdiğine dair evrensel bir fikir birliği vardır.

İslam tıbbı, İslam peygamberi Muhammed dönemindeki geleneksel Arap tıbbından olduğu kadar, Eski Roma tıbbı Unani'den, Eski Hint tıbbı Ayurveda'dan ve Eski İran tıbbından etkilenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Halil (Memlûk sultanı)</span> Mısır ve Suriyenin sultanı

El-Eşref Halil ya da tam adıyla Meliku'l-Eşref Sultan Salahuddin Halil, Mısır ve Suriye'de 1290 ile 1293 yılları arasında hüküm sürmüş Bahri Memluk hanedanının sekizinci Türk sultanıdır. Bir Kıpçak Türkü olan Memluk sultanı Kalavun'un oğlu ve halefidir. 1293 yılında bir kendi emirleri tarafından suikaste kurban giderek öldürülünceye kadar 3 yıl boyunca Memluk tahtında kalmıştır. Doğu Akdeniz'de Birinci Haçlı seferi sonrasında kurulmuş olan Haçlı devletlerinin kalıntısı olan Haçlı devletini ortadan kaldırıp Haçlı Frankları Doğu Akdeniz'den kıyısından efektif olarak kovması ile ün salmıştır. Akka'nın Fethi bizzat kendi liderliğinde gerçekleştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Cahiz</span> Basra doğumlu Arap bilim insanı

Cahiz veya el-Cahız gerçek ismi ve tam künyesi Ebu Osman Amr bin Bahr el-Kinani el-Fukaimi el-Basri olan, Basra doğumlu Afro-Arap yazar ve bilim insanı.

<span class="mw-page-title-main">Ebü'l-Fidâ</span> Kürt asıllı Eyyubiler Hama emiri, felsefe, astronomi ve coğrafya bilgini

Ebu'l-Fida (Arapça: أبو الفداء, Kürtçe: Ebûlfîda Îsmaîlê Hemewî veya Ebu'l-Fida İsmail Hamavi Kürt filozof, komutan, İslam tarihçisi, coğrafyacı ve döneminde Eyyubiler Hama Emiridir.

<span class="mw-page-title-main">I. Muhammed (Memlûk sultanı)</span> Memlûk Sultanı

I. Muhammed ya da Muhammed bin Kalavun, Mısır ve Suriye'de üç dönem saltanat sürmüş olan Türk asıllı Bahri hanedanından dokuzuncu Memluklu sultanı.

İsmail bin Hammâd el-Cevherî , Kazak sözlükbilimci, yazar ve mucit.

Esmâ bint Mervân, 7. yüzyılda yaşamış Medineli bir Arap Yahudisi kadın şairdir. Muhammed'in Medine'ye hicretinden sonra, İslam karşıtı şiir söyleyen şairler arasında sınıflandırılmaktadır. Muhammed'in isteği üzerine Ümeyr b. Adî tarafından öldürüldü.

Yusuf bin Abdülber Lizbon'da on birinci yüzyıl Maliki bilginiydi. 2 Aralık 1071 (93 yaşında) öldü.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ İslam matematiği</span> yaklaşık 622 ile 1600 yılları arasında İslam medeniyeti altında korunan ve geliştirilen matematiğin bütünü

İslam'ın Altın Çağı'nda matematik, özellikle 9. ve 10. yüzyıllarda, Yunan matematiği ve Hint matematiği üzerine inşa edilmiştir. Ondalık basamak-değer sisteminin ondalık kesirleri içerecek şekilde tam olarak geliştirilmesi, ilk sistematik cebir çalışması (Hârizmî tarafından yazılan Cebir ve Denklem Hesabı Üzerine Özet Kitap adlı eser ve geometri ve trigonometride önemli ilerlemeler kaydedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İfrikiye</span> Kuzey Afrikada tarihi ülke

İfrikiye, profesyonel olarak el-Maghrib el-Adna bilinir, Orta Çağ tarihi boyunca, Constantinois ve Aurès, Tunus şehri ve Tripolitana'dan oluşan bölgeydi - hepsi daha önce Roma İmparatorluğu'nun Afrika Eyaleti'ne dahil edilmiş olanların bir parçasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kafartab</span> Suriyede antik şehir

Kafartab

Amajur el-Turki (Majur, Anajur ve Majura olarak da bilinir), Abbasi Halifeliğinde bir Türk askeri subayıydı. El-Mu'tamid'in halifeliği sırasında 870'ten yaklaşık olarak ölümüne kadar Şam valisi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Zenc İsyanı</span>

Zenc İsyanı, Abbâsîlere karşı 869'dan 883'e kadar devam etmiş bir isyandır. Günümüzde Irak'ın güneyinde yer alan Basra kenti yakınlarında başlamış ve Ali ibn Muhammed tarafından yönetilmiş ayaklanma, Zenc adı verilen; Doğu Afrika kıyılarında yakalanarak bölgedeki bataklıkları kurutmak için Orta Doğu'ya nakledilmiş ve Bantu dilleri konuşan köle bireylerce sürdürülmüştür. İsyan, ilerleyen zamanlarda halifeliğin çeşitli bölgelerine yayılarak hem Afrikalılar hem de Araplar dahil olmak üzere köleleri ve özgür insanları kapsayacak şekilde büyümüş ve mağlup edilene kadar on binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanmıştır.

Abu-Abdullah Muhammed ibn İsa Māhānī Mahan'da doğan ve Abbasi Halifeliği Bağdat'ta aktif olan İranlı matematikçi ve astronomdur. Bilinen matematiksel çalışmaları arasında Öklid'in Elementleri, Arşimet'in Küre ve Silindir Üzerine ve İskenderiyeli Menelaus'un Sphaerica üzerine yorumları ve iki bağımsız inceleme yer alır. Arşimet'in ortaya koyduğu, bir küreyi belirli bir oranda iki cilde bölme sorununu çözmeye çalıştı, bu daha sonra 10. yüzyıl matematikçisi Ebu Ca'fer el-Hazin tarafından çözüldü. Astronomi üzerine hayatta kalan tek çalışması azimutların hesaplanması üzerineydi. Ayrıca astronomik gözlemler yaptığı biliniyordu ve arka arkaya üç ay tutulmasının başlangıç zamanlarına ilişkin tahminlerinin yarım saat içinde doğru olduğunu iddia etti.

<span class="mw-page-title-main">Ebû Bekir Sûlî</span> Türk asıllı Iraklı şair

Ebû Bekr Muhammed b. Yahyâ b. Abdillâh b. Abbâs b. Muhammed b. Sûl-Tegin el-Bağdâdî eş-Şatrancî es-Sûlî, bir Türk alimi ve üç Abbâsî halifesi Müktefî, onun halefi Muktedir ve daha sonra, aynı zamanda öğretmenlik yaptığı Râzî'nin saray arkadaşıydı. Ebû Bekir kitap dostuydu, mektuplar yazdı, editör-şair, tarihçi ve bir shatranj oyuncusuydu. Dönemin biyografi yazarı İbnü'n-Nedîm bize onun "erkeksi bir duruşu" olduğunu söyler. En ünlüleri Kitāb al- Awrāq ve Kitāb al-Shiṭranj olmak üzere birçok kitap yazdı.

Rayta bint el-Saffah, ilk Abbasi halifesi el-Saffah'ın kızı, ikinci Abbasi halifesi el-Mansur'un yeğeni ve üçüncü Abbasi halifesi el-Mehdi'nin ilk karısı olan bir Abbasi prensesiydi.

Seyfeddin Tengiz, Bahri Memluk sultanı Nasır Muhammed'in hükümdarlığı sırasında saltanat naibi olarak 1312'den 1340'a kadar görev yapan Şam kökenli Türk emir.

Safed kuşatması, Memlük sultanı I. Baybars'ın Kudüs Krallığı'na karşı başlattığı seferin bir parçası olan kuşatmadır. Safed kalesi Tapınak Şövalyeleri'ne aitti ve güçlü bir direniş gösterdi. Memlukler, garnizonu teslim olmaya zorlamak için lağımcılık ve psikolojik savaş taktikleri kullanmıştır. Kuşatma sonunda kale teslim alındı ve Tapınakçılar katledildi. Baybars kaleyi tekrardan onardı.