İçeriğe atla

Batı Avrupa

Avrupa sınırları geniş çapta Soğuk Savaş ile belirlendi. Demir perde NATO üyesi ülkeleri (mavi) Varşova Paktı üyesi ülkelerden (kırmızı) ayırıyordu. Bağımsız ülkeler kendi sınırlarını tabii sistemleri gereği kurdular.

Batı Avrupa, Avrupa kıtasının batısında yer alan bölgeye verilen isim. Hangi ülkelerin Batı Avrupa bölgesi içinde kaldığına dair farklı görüşler vardır.

Batı Avrupa, güneyde İspanya ve Akdeniz doğuda Almanya, İsviçre ve İtalya kuzeyde Kuzey Denizi batıda ise Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Bölgede yükselti fazla değildir ve okyanus iklimi görülmektedir. Yıllık sıcaklık farkları azdır ve her mevsimde nem yüksektir. Tarım alanlarının dışında bitki örtüsü bol yapraklı ormanlar ve çayırlardan oluşur

Batı Avrupa'daki ülkeler liberal demokrasi yönetimine sahiptir. Bu ülkelerde kapitalist ekonomi modeli uygulanmaktadır. Bölge ülkeleri Batı Avrupa'nın siyasi ekonomik ve kültürel özelliklerini kurdukları sömürge imparatorlukları ve göçlerle dünyanın değişik bölgelerine taşıdılar. ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda halkının büyük bir kısmı Batı Avrupa kökenlidir.

Bölge ülkeleri Avrupa Konseyi üyesidir. Ayrıca Andorra dışındaki ülkeler Avrupa Birliğine; Andorra ve İrlanda dışındaki ülkeler de NATO'ya Üyedir.

Birleşmiş Milletler İstatistik Dairesi'ne göre Batı Avrupa ülkesi sayılan ülkeler[1][2][3]

Kaynakça

  1. ^ "United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)". un.org. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  2. ^ "United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)". 11 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 
  3. ^ United Nations High Commissioner for Refugees. "UNHCR - Northern, Western, Central and Southern Europe". unhcr.org. 30 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İspanya</span> Afrikada toprakları bulunan güneybatı Avrupada bir ülke

İspanya (İspanyolca:

<span class="mw-page-title-main">Almanca</span> Batı Cermen dili

Almanca, Hint-Avrupa dil ailesine ait, ağırlıklı olarak Orta ve Batı Avrupa'da konuşulan bir Batı Cermen dili. Avrupa Birliği'nin resmî dillerinden biri ve en çok konuşulanıdır. Özellikle Almanya, Avusturya, Lihtenştayn, Lüksemburg, İsviçre'nin büyük bölümü, İtalya'nın Güney Tirol bölümü, Belçika'nın doğu kantonları, Polonya ve Romanya'nın kimi bölgeleri ve Fransa'nın Alsas-Loren bölgesinde konuşulmaktadır. Dünyanın yaygın lisanlarından biridir. Almanca içinde Fransız kelime kökenli sözcükler taşır.

<span class="mw-page-title-main">Grönland</span> Danimarka Krallığına bağlı federe özerk bölge

Grönland, Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde, 2.166.086 km² ile kuzey kutbundaki en büyük buz örtüsüyle kaplı, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölgedir. Kanada Arktik Adaları'nın doğusunda, Arktik ve Atlantik okyanusları arasında yer alan dünyanın en büyük adasıdır. Grönland, jeopolitik olarak Avrupa'nın bir parçasıdır. Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Nuuk'tur. Fizyografik olarak Kuzey Amerika kıtasının bir parçası olmasına rağmen Grönland, 986'dan başlayarak bin yıldan fazla bir süredir siyâsî ve kültürel olarak Avrupa ile ilişkilendirilmiştir. Sakinlerinin çoğunun ataları Alaska'dan Kuzey Kanada'ya göç eden ve 13. yüzyılda yavaş yavaş adaya yerleşmeye başlayan İnuitlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa</span> kıta

Avrupa, kuzeyde Arktik Okyanusu, batıda Atlantik Okyanusu, güneyde Akdeniz ve doğuda Asya ile çevrili bir kıtadır. Avrupa'nın Asya'dan Ural Dağları, Ural Nehri, Hazar Denizi, Büyük Kafkaslar, Karadeniz ve Türk Boğazlarının su yolları ile ayrıldığı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Panama</span> Orta Amerikada bir ülke

Panama veya resmî adıyla Panama Cumhuriyeti, Orta Amerika'da, Karayip Denizi ve Kuzey Büyük Okyanus kıyısında, Kolombiya ve Kosta Rika arasında yer alan bir ülkedir. Başkenti, ülke ile aynı adı taşıyan Panama şehridir (Panamá). Panama, 16. yüzyılda İspanyollar tarafından keşfedilmiş olup 1821'e kadar bir İspanyol kolonisi olarak kalmıştır. 1821'de ise Kolombiya ile birleşmiş ancak 1903 yılında Kolombiya'dan ayrılarak ABD’nin desteği ile bağımsızlığını ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fransız Guyanası</span> Fransada il (département)

Fransız Guyanası (Fransızca: Guyane française, Amerika kıtasının güneyinde, kuzeydoğu kıyısında, Fransa'ya bağlı denizaşırı il. Sınır komşularını doğu ve güneyde Brezilya, batıda ise Surinam oluşturmaktadır. İlin kuzey kesiminde Atlas Okyanusu bulunmaktadır. İlin başkenti Cayenne'dir. 2013 yılında sayılan 250.109 nüfusuyla ülke nüfusunun yarısını oluşturmaktadır. Fransız Guyanası Avrupa Birliği bölgesi içerisindedir. Bölgenin resmi para birimi Euro'dur.

.bv, Norveç'e ait ıssız bir bölge olan Bouvet Adası için ayrılmış internet ülke kodu üst seviye alan adıdır (ccTLD). Alan adı kaydı ve sponsoru Norid'dir fakat .bv, kayıt için açık değildir. .bv 21 Ağustos 1997 tarihinde adlandırıldı ve .no altında yer aldı. Norveç politikası, Bouvet Adası'na bağlı kurumlar için .no alan adının yeterli olduğunu belirttiler ve bu yüzden alan adının kaydı açık değildir. Norveç politikasında alan kaynaklarını ticarileştirmek yoktur dolayısıyla .bv alan adının satılmasına dair bir plan yoktur. Alan adının sonradan kullanıma açılması durumunda .no için uygulanan kuralların benzeri Norveç Posta ve Telekomünikasyon Kurumu tarafından uygulanacaktır.

<span class="mw-page-title-main">UEFA Kupa Galipleri Kupası</span> UEFAnın 1998/1999 sezonu sonuna kadar düzenlediği kupa organizasyonu

UEFA Kupa Galipleri Kupası, UEFA tarafından kulüpler bazında 1960/61 sezonundan 1998/1999 sezonuna kadar düzenlenen bir kupa organizasyonudur. Kupaya kendi ülkelerinde ulusal kupa şampiyonu olmuş Avrupa kulüpleri katılıyordu. Eskiden Şampiyon Kulüpler Kupası'ndan sonra en büyük organizasyondu. İlk kez 1960-61 sezonunda düzenlenen kupayı Fiorentina kazanmıştır. 1992'de Şampiyon Kulüpler Kupası'nın yerine Şampiyonlar Ligi kurulunca önemini yitirmiş ve 1999'dan sonra bu organizasyon kaldırılmıştır. Uzun yıllar kupa 2 olarak da anılan Kupa Galipleri Kupası'nı son olarak Lazio kazanmıştır. Eleme usulüne göre oynanan Kupa Galipleri Kupası 1998/99 sezonu bitiminde UEFA Kupası çatısı altında birleşmiştir. Turnuvanın en başarılı takımı kupayı 4 kez müzesine götüren Barcelona'dır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa ülkeleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Avrupa, Dünyanın 7 kıtasından birisidir, Asya ile birlikte Avrasya coğrafi ve yerleşim bölgesini oluşturmaktadır. Yaklaşık 10.180.000 km2'lik alanı ile dünya topraklarının %6,8'ini kapsamaktadır. 746,419,440 milyon kişi yani Dünya nüfusunun %11'ini barındırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa coğrafyası</span> Avrupanın fiziksel kara kütlesinin tanımı

Avrupa geleneksel olarak Dünya'daki 7 kıtadan biri olarak düşünülmektedir. Oysa Avrupa ve Asya coğrafi açıdan birbirleriyle bağlantılı kıtalardır ve bazen Avrasya adı altında anılırlar. Avrupa'nın geleneksel tanımına göre Ural Dağları Avrupa'nın doğudaki sınırını oluştururlar. Güneydoğu'daki sınırını Ural Nehri oluşturur. Sınır Hazar denizi, Kafkas Dağlarının zirveleri boyunca devam eder, Karadeniz, İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı'yla belirlenir. Akdeniz Avrupa'nın güney sınırını, Atlas Okyanusu ise batı sınırını belirler. İzlanda Avrupa'dan çok Kuzey Amerika'ya yakın olmakla birlikte Avrupa'nın bir parçası olarak sayılmaktadır.

Çeşitli ülkelerin ordularının, gay, lezbiyen ve biseksüel gibi cinsel yönelimlere karşı askerlik hizmetinde çeşitli uygulamaları vardır. Bazı batı askeri kuvvetleri cinsel azınlık üyelerini askerlik hizmetinden alıkoyan bazı yasalar çıkarttılar. NATO üyesi 25 ülkenin 20'si lezbiyenlere, gaylere ve biseksüellere askerlik hizmeti için izin vermektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin sürekli üyelerinden ikisi Birleşik Krallık ve Fransa'da bu şekildedir. Çin eşcinselleri ve lezbiyenleri tamamen yasaklar, Rusya barış zamanında izin vermez fakat savaş zamanında hizmet etmesi için bazı Gaylere izin verir. Birleşik Devletler de teknik olarak eşcinsel ve lezbiyenlere sadece gizli kalmak ve evlenmemek koşuluyla askere katılımlarına izin verilir. İsrail açık bir şekilde lezbiyen ve gaylere askerlik için izin veren tek Orta Doğu ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Birliği'nin dış ilişkileri</span> ABnin dış ilişkilerinin genel bakışı

Avrupa Birliği'nin dış ilişkileri, genel olarak yirmi yedi Avrupa Birliği üyesi ülkenin her birinin kendi yürüttüğü ikili ilişkiler ışığında gelişir. Bir bütün olarak Avrupa Birliği'nin birlik dışı ülkelerle kurduğu ilişkiler genellikle uluslararası antlaşmalar yoluyla sağlanır. Bu ilişkiler çoğunlukla ekonomi ya da enerji alanlarında iş birliği yapmak konusundadır.

<span class="mw-page-title-main">Bologna Süreci</span>

Bologna Süreci, tüm Avrupa'da yükseköğretim ve akademik konularda standartlar geliştirmek ve ayrılıkları en aza indirgeyerek eğitim sistemlerini bağdaştırmak ve Avrupa'da birbiriyle tam uyumlu bir yükseköğrenim alanı yaratmak amacıyla oluşturulmuş bir programdır. İtalya'nın Bologna kentinde bulunan Bologna Üniversitesi'nde yürütülen bir dizi görüşmenin ardından ortaya atıldığı için bu adla anılmaktadır. 1999 yılında yirmi dokuz Avrupa ülkesinin eğitim bakanlarınca görüşülerek imzalanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa demografisi</span>

Avrupa demografisi ile ilgili net bir tanım yapmak, Avrupa'nın sınırlarının nasıl tanımlandığına konusunda bir uzlaşma olmadığı için oldukça zordur. 2005 yılında Birleşmiş Milletler’in fiziksel coğrafi sınırlara göre yaptığı araştırmaya göre Avrupa’nın nüfusu 825 milyon’dur. Rusya ve Türkiye gibi her iki kıtada yer alan ülkeler de buna dahil edildiğinde 2009 yılında yapılan hesaplamalar ile bu rakam 831.4 milyon’a çıkmıştır. Avrupa'da nüfus artış hızı, diğer kıtalar ile karşılatırıldığında oldukça düşüktür; ayrıca ortalama yaş oranı da tüm kıtalar arasında en yüksek olanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Avrupa</span> Avrupanın yukarısında yer alan konum

Kuzey Avrupa, Avrupa'nın kuzey bölgesine verilen addır. Birleşmiş Milletler Kuzey Avrupa'yı aşağıdaki ülkeler ve bölgelerden oluşmuş olarak kabul etmektedir:

Somalililer, Somali, Cibuti'nin küçük bir bölümü, Etiyopya'nın Ogaden bölgesi ve Kenya'nın kuzeybatı kesiminin bir bölümünde yaşayan halk.

<span class="mw-page-title-main">İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Avrupa ülkeleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

İnsani Gelişme Endeksi (İGE), insani gelişmenin temel boyutlarındaki ortalama başarının özet bir ölçüsüdür. Uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgi ve makul bir yaşam standardı içerir. Endeks refahı ölçmenin standart bir yoludur. Ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan veya az gelişmiş ülke ayrımı yapmak ve ayrıca ekonomi politikalarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılır. Ülkeler, İGE'lerine göre dört geniş kategoriye ayrılır: çok yüksek, yüksek, orta ve düşük insani gelişme. Şu anda, tüm Avrupa ülkeleri çok yüksek veya yüksek insani gelişme kategorisine girmektedir.

<span class="mw-page-title-main">İsviçre coğrafyası</span>

İsviçre coğrafyası Batı ve Orta Avrupa'da bulunan, dağlık ve Denize kıyısı olmayan ülke İsviçre'nin coğrafi özelliklerini kapsar. 5 ülke ile sınır komşusudur: doğusunda Avusturya ve Lihtenştayn, batısında Fransa, güneyinde İtalya ve kuzeyinde Almanya. İsviçre kuzey-güney doğrultusunda 220 km, doğu-batı doğrultusunda 350 km uzunluğa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">İspanya coğrafyası</span>

İspanya coğrafyası, İspanya'nın coğrafi özelliklerini tanımlar. İspanya, güneybatı Avrupa'da yer alan ve İber Yarımadası'nın büyük çoğunluğunu kapsayan bir ülkedir. İspanyol anakarası, güneyde ve doğuda neredeyse tamamen Akdeniz, kuzeyde Fransa, Andorra ve Biskay Körfezi, batıda ise Portekiz ve Atlas Okyanusu ile sınırlanmıştır. Toplam 505.370 km²'lik yüzölçümü ile dünyada 51. sırada yer almaktadır ve Güney Avrupa'nın en büyük, Batı Avrupa'nın ikinci büyük ve Avrupa'nın dördüncü büyük ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Nüfusa göre ülkelerin listesi (Birleşmiş Milletler)</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste Birleşmiş Milletlerin 2019 Dünya Nüfus Beklentileri revizyonunda yayınlanan tahminlere dayalı olarak hazırlanmış dünya üzerindeki ülkelerin ve ülke olmayan yerleşim birimlerinin bir listesidir. Bu listedeki veriler revizyonun "tahminler" kısmında da belirtildiği üzere bölgelerdeki de facto nüfusa atıfta bulunmaktadır.