İçeriğe atla

Basında Devlet Sırlarını Koruma Genel Müdürlüğü

Üstünde "Basında Devlet Sırlarını Koruma Genel Müdürlüğü" yazan bir evrak kapağı.

Sovyetler Birliği Basında Devlet Sırlarını Koruma Genel Müdürlüğü (Rusça: Главное управление по охране государственных тайн в печати при СМ СССР), Sovyetler Birliği'nde görev yapan gizli bilgileri koruma amaçlı sansür uygulayan devlet organı.[1] Müdürlük 1922 yılında kurulan müdürlük Glavlit (Главлит) olarak kısaltılmış olarak "RSFSC Edebiyat ve Yayın İşleri Ana İdaresi" adıyla kuruldu. Bu kısaltma Sovyetler Birliği'nin dağılmasına kadar yarı resmi kullanımdaydı.

Glavlit'in işlevi, kitaplarda, gazetelerde ve diğer basılı materyallerin yanı sıra radyo ve TV yayınlarında devlet sırlarını tehlikeye atabilecek bilgi yayınlarını önlemekti.

Genel halka açık kaynaklarda yayınlanması yasaklanan özel bir tür bilgi listesi mevcuttu. Başlangıçta üç ana gizli bilgi kategorisi vardı: askeri, ekonomik ve "diğer". Daha sonraki listelerde bunlar daha ayrıntılı olarak açıklandı, örneğin, "finans", "politika", "bilim ve mühendislik", vb. eklendi. Listenin ilk versiyonu Glavlit'in oluşturulmasından önce 13 Ekim 1921'de Çeka tarafından hazırlandı. Bu liste birkaç kez güncellendi. Gizlilik kategorileri arasında "çok gizli", "gizli" ve "ifşa için değil" kategorileri mevcuttu.

Kaynakça

  1. ^ "Pavel Lebedev-Polianskii". Great Soviet Encyclopedia. 14 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Tenten Sovyetlerde</i>

Tenten Sovyetler'de Belçikalı yazar ve illüstratör Hergé'in klasik çizgi romanının bölümlerinden bir tanesidir. Serinin kahramanı genç muhabir Tenten'dir.

<span class="mw-page-title-main">KGB</span> Sovyetler Birliğinin istihbarat ve gizli servisi

KGB, Devlet Güvenlik Komitesi, Sovyetler Birliği'nin istihbarat ve gizli servisidir. İlk olarak 1918 yılında Çeka adıyla kurulan teşkilat pek çok kez isim değişikliğine maruz kalmış ve son olarak 13 Mart 1954'te KGB adını almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bulgaristan'daki şehirler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu listede Bulgaristan'daki 20.000'den fazla nüfusa sahip şehirler sıralanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">NKVD</span>

NKVD veya İçişleri Halk Komiserliği, Sovyetler Birliği'nin çeşitli meselelerini idare eden devlet birimi. NKVD 1917'de kurulan ve başlangıçta düzenli polis çalışması yürütmek ve ülkenin hapishanelerini ve çalışma kamplarını denetlemekle görevli bir Sovyet kolluk kuvvetiydi. 1930'da dağıtıldı, ancak 1934'te tüm sendikaları kapsayan bir komiserlik olarak yeniden kuruldu. Bu süre zarfında NKVD, OGPU'nun işlevlerini üstlendi ve hem düzenli polislik faaliyetlerinden hem de gizli polis faaliyetlerinden sorumlu oldu. Özellikle Joseph Stalin yönetimindeki Büyük Temizlik sırasında siyasi baskıdaki rolü ve yargısız infazlara, Gulag zorunlu çalışma kampları sistemine ve daha zengin köylülere yönelik baskıya dahil olmasıyla bilinir. Ayrıca Sovyet sınırlarının korunması, casusluk ve Polonya'daki baskı ve katliamlar da dahil olmak üzere diğer ülkelerde Sovyet politikasının uygulanmasını denetledi. 1946'da tüm Halk Komiserliklerinin adı Bakanlık olarak değiştirildi ve NKVD İçişleri Bakanlığı (MVD) oldu.

<span class="mw-page-title-main">IUCN Kırmızı Listesi</span>

IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi ve bitki ve hayvan türlerinin dünyadaki en kapsamlı Küresel Koruma durumu envanteridir. IUCN Kırmızı Listesi Uluslararası Doğal Hayatı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği tarafından sürdürülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Destalinizasyon</span> Stalinin ölümünün ardından yeni genel sekreter seçilen Nikita Kruşçev ile başlayan bir dizi siyasî reform

Destalinizasyon, Sovyetler Birliği'nde Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Josef Stalin'in ölümünün ardından yeni genel sekreter seçilen Nikita Kruşçev ile başlayan süreci ifade eden terim. Sovyetler Birliği Komünist Partisi’nin 20. Kongresi, Stalin'in ölümünden 3 yıl sonra 14 Şubat-25 Şubat 1956'da yapıldı ve bu tarihten itibaren Stalin dönemine ait uygulamalar, "kişinin putlaştırılması" olarak değerlendirildi ve destalinizasyon süreci başlatılmış oldu. Stalin'e ait görüşlerin etki ve gücünün çözülmesi, buna bağlı hiyerarşik yapı ve ideolojik hâkimiyetin geriletilmesi girişimi; destalinizasyon olarak ifade edilir.

Dünya Doğayı Koruma Birliği veya tam adıyla Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği doğal kaynakların korunması amacı ile kurulmuş uluslararası bir organizasyondur. Merkezi Gland, İsviçre'de bulunur. IUCN dünya çapında 160 ülkeden 1.400'ün üzerinde devlet kuruluşu ve sivil toplum örgütünü aynı çatı altında toplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye)</span> Türkiyede bir bakanlık

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, kültür ve turizm işlerinden sorumlu olan bakanlık. 16 Nisan 2003 tarih ve 4848 sayılı kanun ile kuruldu. Daha sonra bu kanun lağvedilerek 10 Temmuz 2018 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden düzenlendi.

Avrupa Birliği Rekabet Hukuku, Avrupa Birliği içerisinde kullanılan rekabet hukukudur. Toplumun çıkarlarına zarar verecek karteller ve tekellerin oluşumlarını engellemek için teşebbüslerin rekabete aykırı eylemlerini düzenleyerek Avrupa tek pazarı içerisindeki rekabetin sürdürülmesini ve piyasa ekonomisi mekanizmalarının daha sağlıklı işlemesini destekler.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet televizyonu</span>

Sovyetler Birliği'nde TV devlete ait ve devlet kontrolündeydi. Sovyetler Birliği'nde TV ve radyo yayınlarını yöneten kurulun adı Gosteleradio 'ydi. Sovyet TV yapımları Merkezi, Cumhuriyetçi ve Bölgesel olmak üzere üç kategoriye ayrılmıştı.

<span class="mw-page-title-main">1991 Sovyetler Birliği darbe girişimi</span> Sovyetler Birliği hükûmeti üyesi bir grup tarafından yapılan başarısız darbe girişimi

1991 Sovyetler Birliği darbe girişimi, Sovyetler Birliği hükûmeti üyesi bir grubun ülkede denetimi Sovyet Cumhurbaşkanı Mihail Gorbaçov'dan alma teşebbüsüdür. Darbeciler Sovyetler Birliği Komünist Partisinin sol kanadında yer almakta ve Gorbaçov'un reform programının çok ileri gittiğini düşünerek yeni imzalanacak olan birlik antlaşmasının ülkenin sonunu getirdiğine kanaat getirmişlerdi. Darbe sadece 3 gün sürdükten sonra Gorbaçov tekrar iktidara dönse de olay Sovyetler Birliği'ndeki dengeleri altüst edecek ve hem ülkenin hem de SBKP'nin sonunu getirecektir.

<span class="mw-page-title-main">Heinrich Müller</span> Nazi Almanyasında Gestapo yöneticisi ve Holokost idamları sorumlusu

Heinrich Müller, Nazi Almanyası'nda politik polis, Gestapo yöneticisi ve Holokost idamlarının sorumlusu.

1927 Tevkifatı, Türkiye'de gizli faaliyet gösteren Türkiye Komünist Partisi (TKP) üyelerine karşı 1927 sonbaharında yapılan yaygın tutuklamalardır. Dönemin TKP Merkez Komitesi Genel Sekreteri Vedat Nedim Tör'ün gizli parti belgelerini ve üye listelerini polise teslim etmesi üzerine o sırada Türkiye'de Komintern sorumlusu olarak bulunan Şefik Hüsnü'yü ve TKP Merkez Komitesi üyelerini de içine alan büyük bir tutuklama yapılarak 1928 TKP Davası açılmıştır. Bu tutuklamalarda Merkez Komitesi üyelerinden Şevket Süreyya Aydemir de Vedat Nedim Tör'le birlikte hareket ederek daha sonra Kadro dergisi hareketini başlatmışlardır.

Kolluk kuruluşu, ülkelerdeki rejime göre değişmekle birlikte; genel anlamda, bir devlette emniyet ve asayiş ile ilgili yasaları uygulamaktan sorumlu genellikle silahlı devlet kuruluşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Özel İletişim Servisi</span>

Rusya Federasyonu Federal Koruma Servisi Özel İletişim ve Bilgi Servisi bilgi güvenliği ve kriptanaliz/şifreleme içeren bilgilerin toplanması ve yabancı iletişim ve yabancı sinyallerin istihbarat analizi, yanı sıra Rusya'nın devlet muhabere ve bilgi sistemlerini korumaktan sorumlu Rusya Federal Koruma Servisi bir kripto istihbarat kuruluşudur. Bu Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Güvenlik Ajansı'nın eşdeğerdir.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü</span>

Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Baş Müdürlüğü ya da HUR MOU, Ukrayna'nın askerî istihbarat servisidir. Bu, Ukrayna Savunma Bakanlığı, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri altında değil Genelkurmay'ın altında bir bölümdür. Aslında Kiev, Odessa ve Sovyet Silahlı Kuvvetleri Karpat askerî bölgelerinin mevcut istihbarat varlıkları üzerine inşa oldu. Kurumun sloganı "devletlik, profesyonellik, dürüstlük"tür.

<span class="mw-page-title-main">Ulusal Güvenlik İstihbaratı (Bangladeş)</span> Bangladeş Halk Cumhuriyetinin başlıca istihbarat servisi

Yaygın olarak NSI olarak bilinen Ulusal Güvenlik İstihbaratı, Bangladeş Halk Cumhuriyeti'nin başlıca istihbarat servisidir. NSI karargâhı Dakka, Bangladeş'te bulunmaktadır. NSI iç güvenlik, karşı istihbarat ve dış istihbarat alanındaki Bangladeş Hükûmeti'nin bir kuruluşudur. NSI Bangladeş istihbarat örgütleri arasında en büyüğüdür, diğerleri gibi Kuvvetler Genel Müdürlük İstihbaratı (DGFI), SB, CID, Ordu İstihbaratı ve Donanma İstihbaratı gibidir. Bu bağımsız bir uluslararası istihbarat kuruluşudur. Ajansın 19 ülkede 37 bürosu bulunmaktadır. NSI ayrıca Ortak Direktör/Müdür Yardımcısı veya Müdür Yardımcısı başkanlığında Bangladeş'in 64 ilçesi tümünde 64 bölgesel birimleri vardır.

Sovyet gizli polis teşkilatlarının zaman içinde devamlılıkları vardı. Ekim Devriminden sonra Vladimir Lenin'in 20 Aralık 1917 tarihli kararıyla oluşturulan ilk gizli polise "Çeka" (ЧК) adı verildi. Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında KGB'nin ardılı konumundaki Rusya Federal Güvenlik Servisi'nde çalışanlar hâlâ gayriresmî olarak Çekist olarak adlandırılmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği siyaseti</span>

Sovyetler Birliği'nin siyasi sistemi, Anayasa'nın izin verdiği tek parti olan Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin (SBKP) öncü rolü ile karakterize edilen tek partili sosyalist cumhuriyet çerçevesindedir

<span class="mw-page-title-main">Suuçtu Tabiat Parkı</span> Tabiat Parki (05.01.0157)

Suuçtu Tabiat Parkı, Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesi sınırları içinde yer alan tabiat parkıdır.